|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Kitap Planı 7
İçindekiler 9
Giriş 21
Birinci Kısım Stratejik Yönetim ve Genel Çerçevesi 25
1. Stratejik Yönetimin Genel Çerçevesi ve Gelişimi 27
1.1. Stratejik Yönetimin Genel Çerçevesi 27
1.2. Stratejik Yönetim Anlayışının Ortaya Çıkması ve Gelişimi 28
1.3. Askeri Bir Kavram Olarak Strateji ve İşletmeler İçin Karşılığı 29
1.4. Stratejik Yönetimin Kısa Tarihçesi 31
1.5. Stratejik Yönetim Düşüncesinin Öncüleri 32
1.6. Yeni Nesil Stratejik Yönetim Yaklaşımları: Yapay Zeka, Büyük Veri ve Çeviklik 33
2. Stratejik Yönetimin Temel İşlev ve Özellikleri 37
2.1. Stratejik Yönetimin Temel İşlevleri 37
2.2. Şirketler İçin Stratejik Yol Haritası: Dört Aşamada Yönetim Dönüşümü 38
2.3. Stratejik Yönetime İlişkin Özellikler 41
2.4. Stratejik Yönetimde Yöneticiler 41
2.5. Stratejide Zaman Ölçekleri ve Kararların Üstünlüğü 42
2.6. İşletmenin Analizi 44
2.7. Strateji Düzeyleri 44
2.7.1.Kurumsal Düzey Stratejileri 44
2.7.2.İşletme Düzeyi Stratejileri (İş Stratejisi) 45
2.7.3. Fonksiyonel Düzey Stratejileri (Fonksiyonel Strateji) 46
2.8. Strateji Kavramı İçin Mintzberg’in 5P Stratejisi Modeli 46
3. Stratejik Yönetimde Temel Yaklaşımlar ve Sınırlar 49
3.1. Stratejik Yönetim Sürecinde Etkileşimin Temel Öğeleri 49
3.2. Strateji Geliştirme Yaklaşımları 49
3.3. İşletmelerde Stratejilerden Beklenenler 50
3.4. İşletme Stratejilerin Sınırları 53
3.4.1.Töresel ve Yasal Sınırlamalar 54
3.4.2.Karşı Stratejiler 54
3.4.3.İç Sınırlayıcı Unsurlar 54
3.4.4.Dış Sınırlayıcı Unsurlar 55
3.5. Kaçınılan Strateji Yokluğu Hali ve Belirtileri 55
İkinci Kısım Stratejik Planlama 57
4. Stratejik Amaç – Plan ve Hedef Oluşturma 59
4.1. Stratejik Amaçlar–Hedefler 59
4.1.1.Amaçların Oluşturulması 60
4.1.2.Amaçların Hiyerarşisi ve Koordinasyonu 60
4.1.3.İşletmenin Temel Amaçları ve Sorumlulukları 61
4.1.4.Kısa Vadeli Hedefler 62
4.2. Stratejik Planlama 63
4.2.1. Strateji ve Plan 64
4.2.2.Planlama Ekibinin İşlevleri 65
4.2.3.Plan Geliştirmede Temel Sorular 65
4.2.4. Stratejik Planlamada Tuzaklar 66
4.2.5. Stratejik Hedeflerin Belirlenmesi 67
5. Stratejik Yönetimde Vizyon ve Misyon Belirleme 69
5.1. Misyon ve Vizyon Oluşturmanın Önemi 69
5.2. Strateji ve Vizyon 70
5.3. Strateji ve Misyon 75
6. Strateji ve Benzer Araçlar Arası İlişkiler 81
6.1. Stratejiye Dayalı Aksiyon 81
6.2. Strateji ve Politika 82
6.3. Strateji ve Taktik 84
6.4. Strateji ve Program 85
6.5. Strateji ve Bütçe 87
6.6. Strateji ve Yöntem 89
Üçüncü Kısım Stratejik Analiz ve Araçları 91
7. Stratejik Analizler İçin Araçlar 93
7.1. SWOT Analizi 94
7.2. PEST Analizi 98
7.3. Pörtföy Analizi 100
7.4. Delphi Tekniği 102
7.5. Nominal Grup Tekniği 104
7.6. Arama Konferansı 106
7.7. Kalite Çemberleri 107
7.8. Q– Sort Analizi 109
7.9. Senaryo Analizi 111
7.10. Multivoting 112
7.11. Açık Grup 115
7.12. Fayda–Maliyet Analizi 116
8. İç Çevre–İşletme Analizi 119
8.1. Maliyet Yapısı ve Finansal Durum Analizi 119
8.1.1. Finansal Yönetim Araçları Olarak Finansal Tablolar 120
8.1.2.Kurumlarda Finansal Analiz 125
8.1.3.Kapsamına Göre Finansal Analiz 126
8.1.3.1. Statik Analiz 126
8.1.3.2. Dinamik Analiz 126
8.1.4.Analizi Yapan Kişiye Göre Finansal Analiz 126
8.1.5.Yapılma Amacı Açısından Finansal Analiz 127
8.1.5.1. Yönetim Analizleri 127
8.1.5.2. Kredi Analizleri 127
8.1.5.3. Yatırımcı ve Yatırım Analizleri 128
8.1.6.Maliyet Yapısı ve Finansal Durum Analizlerinin Stratejik Yönetime Katkısı 128
8.2. Rakiplerin Durumu–Rekabetçi Konum 129
8.3. Müşteri Profilleri 131
8.4. Beşerî Kaynaklar 132
9. Dış Çevre Analizi 135
9.1. Genel–Uzak Çevre ve Alt Tanımları 136
9.2. Rakipler ve Karşılaştırmalarda Kullanılabilecek Temel Faktörler 139
9.3. İşletmenin Yakın Dış Çevresi: Sektörel Çevre 140
9.3.1. Endüstri Çevresi ve Porter’in Beş Güç Modeli 141
9.4. Paydaş Analizi 143
9.5. İşletmenin Dış Çevresi ile Etkileşim Stratejileri 144
Dördüncü Kısım Temel Stratejiler 147
10. Beş Rekabetçi Güç ve Karşı Koyma Stratejileri 149
10.1. Sektörde Stratejik Gruplar 149
10.2. Sektör Rekabetinde Beş Güç Modeli 150
10.2.1. Yeni Girenlerin Rekabeti 151
10.2.2. Tedarikçilerin Rekabetçi Gücü 152
10.2.3. Müşterilerin Rekabetçi Gücü 152
10.2.4. İkame Ürünlerin Rekabetçi Gücü 153
10.2.5. Rakipler Arasında Rekabet 154
10.3. Beş Rekabetçi Güce Karşı Koyma Stratejileri 154
10.3.1. Porter'ın Jenerik Rekabet Stratejileri 155
10.3.2. Beş Tehdide Karşı Koymak İçin Genel Stratejiler 156
10.4. Beş Rekabetçi Güç Modelinin Stratejik Sonuçları 159
11. Ürün ve Pazar Odaklı Rekabetçi Üstünlük Stratejileri 161
11.1. Ürün Farklılaştırma Yoluyla Rekabetçi Üstünlük 162
11.2. Düşük Maliyet Liderliği Yoluyla Rekabetçi Üstünlük 163
11.2.1. Hedef Maliyet Yöntemi 163
11.2.2. Ürün Yaşam Boyu Maliyetleme 165
11.2.3. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme 167
11.2.4. Kaizen Maliyetleme 168
11.3. Odaklanma ve Uzmanlaşma Yoluyla Rekabetçi Üstünlük 170
11.4. Hızlı Tepki ve Yenilikçilik Yoluyla Rekabetçi Üstünlük 171
11.5. Saldırgan Stratejiler 172
11.6. Savunmacı Stratejiler 174
11.7. Çeşitlendirme Stratejileri 174
11.8. Diğer Rekabet Stratejileri 175
12. Şirketlerin Grup Stratejileri–Şirket Stratejileri 177
12.1. Yatay Bütünleşme Stratejileri 178
12.2. Dikey Bütünleşme Stratejileri 178
12.3. Yeni Bir İşin Başlatılması 179
12.4. Büyüme Stratejileri 180
12.5. Farklılaştırılmış Sektörlerde Şirket Stratejisi 181
12.6. Stratejik Uyumluluk 182
12.7. Çok Uluslu Şirket Stratejileri 183
13. Uluslararası İş Stratejileri 185
13.1. Küreselleşme ve Küresel Rekabet İçin Temel Kavramlar 185
13.2. Çokuluslu Şirketler ve Bunların Rekabeti 186
13.3. Küresel Stratejinin Ortaya Çıkması 187
13.4. Küreselleşme Sürecini Besleyen Unsurlar 189
13.5. Küresel Çevrenin Karmaşıklığı 191
13.6. Küresel Yatırımları Etkileyen Faktörler ve Kültürel Etkileşim 192
13.7. Çoklu Yerel Endüstriler ve Küresel Endüstriler 193
13.8. Dışa Açılmada Kullanılabilecek Stratejiler ve Örnek Strateji 193
13.9. Dört Farklı Dış Pazar Tipi İçin Örnek Stratejiler 195
14. Fonksiyonel Stratejiler 199
14.1. Pazarlama Stratejileri 199
14.2. Ürün Stratejisi 203
14.3. Tedarik Zinciri Yönetimi Stratejisi 206
14.4. Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi 208
14.5. Bilgi Yönetimi Stratejileri 210
14.6. ARGE (Araştırma–Geliştirme) Stratejileri 211
Beşinci Kısım Değişim ve Yenilik Odaklı Stratejiler 219
15. Teknoloji Yönetimi Stratejisi 221
15.1. Teknolojik Değişim Stratejisinin Getirileri 223
15.2. Stratejik Teknoloji Yönetimi İçin Kavramlar 224
15.3. Örgütsel Yapıda Dijital İnovasyona Bağlı Değişim Stratejisi 226
15.3.1. Merkezi Dijitalleşme Modeli 227
15.3.2. Bağımsız Dijitalleşme Modeli 228
15.3.3. Hibrit Dijitalleşme Modeli 228
16. Değişim Yönetimi Stratejisi 231
16.1. Değişim Stratejisini Tetikleyen Faktörler 232
16.1.1. İçsel Faktörler: Organizasyon İçi Dinamikler 232
16.1.2. Dışsal Faktörler: Organizasyon Dışı Etkiler 233
16.2. Değişim Yeteneğini Belirleyen Faktörler 234
16.3. Değişim Süreçleri ve Modelleri 234
16.3.1. Kurt Lewin'in Değişim Modeli: Üç Adımlı Bir Yaklaşım 235
16.3.2. John Kotter'ın 8 Adımlı Değişim Modeli: Kapsamlı Bir Yol Haritası 235
16.3.3. ADKAR Modeli: Bireysel Değişime Odaklı Bir Yaklaşım 236
16.3.4. Değişim Stratejisinin Kim Tarafından Uygulanacağına İlişkin Modeller 238
16.4. Değişimin Önündeki Engelleri Tanıma 239
16.4.1. Psikolojik Nedenlerle Direnç 239
16.4.2. Rasyonel Nedenlerle Direnç 240
16.4.3. Sosyal İlişkilerin Kaybı Endişesinden Kaynaklı Direnç 240
16.4.4. Teknoloji Odaklı Değişimlere Direnç 240
16.4.5. Diğer Direnç Nedenleri 241
16.5. Değişime Direnci Azaltma Stratejileri 242
16.6. Değişim Stratejisinde Aktörler 244
16.7. Örgütlerde Öğrenme ve Adaptasyon Kavramı 246
16.8. Liderlerin Yaygın Beklentileri ve Zorlukları 247
16.9. Dış Kaynaklardan Destek Alma Stratejisi 249
16.10. Dönüştürücü Liderlik Süreci 250
17. İnovasyon Stratejisi 253
17.1. Rekabet Unsuru Olarak İnovasyon Stratejisi 253
17.2. İnovatif Kültür Oluşturma Stratejisi 254
17.3. Kurum İçi Girişimciliğin Desteklenmesi Stratejisi 255
17.3.1. Kurum İçi Girişimciliği Destekleyen Bir Kurum Ne Yapar? 255
17.3.2. Kurum İçi Girişimcilik Neden Önerilir? 257
17.3.3. Hangi Şirket ve Yönetim Sorunlarına Çözüm Sunar? 258
17.3.4. Faydaları, Dezavantajları ve Sınırlılıkları 258
17.4. Artımsal ve Atılımsal İnovasyon Stratejileri 260
17.5. İnovasyon Türleri 261
17.5.1. Ürün İnovasyonu 262
17.5.2. Süreç İnovasyonu 262
17.5.3. Pazarlama İnovasyonu 263
17.5.4. Organizasyonel İnovasyon 263
17.5.5. Dijital İnovasyon 265
17.6. İnovatif Liderinden Beklenen Bazı Faaliyetler 266
17.7. İnovatif Stratejide Dikkat Edilmesi Gerekenler 267
17.8. İnovasyonla Bağlantılı Risklerin Yönetimi 268
18. Sürdürülebilirlik Stratejisi 269
18.1. Sürdürülebilirlik Odağı ve Sürdürülebilirlik Stratejisi Farkı 270
18.2. Çevresel Sürdürülebilirlik Stratejisi 273
18.3. Sosyal Sürdürülebilirlik Stratejisi 274
18.4. Kurumsal Sürdürülebilirlik Stratejisi 275
18.5. Ürün Sürdürülebilirliği Stratejisi 276
18.6. Personel Sürdürülebilirliği Stratejisi 277
18.7. Finansal Sürdürülebilirlik Stratejisi 277
Altıncı Kısım Stratejilerin Uygulanması–İzleme ve Kontrolü 279
19. Uygulama–İzleme–Kontrol ve Değerlendirme Süreçleri 281
19.1. Strateji Uygulama Aşaması 281
19.2. İzleme ve Kontrol 284
19.3. Stratejik Performansın Değerlendirilmesi 287
19.4. Kaliteli Performans Yönetimi ve Ölçümü Stratejisi 288
19.5. Stratejik Yönetimin Başarısını Ölçen Yaklaşımlar 292
20. Kurumsal Yönetim–Yönetişim 295
20.1. OECD–Kurumsal Yönetim İlkeleri 296
20.2. Kurumsal Yönetim Modelleri 299
20.2.1. Kıta Avrupası Sistemi 299
20.2.2. Anglosakson Sistemi 299
20.3. Vekalet Teorisi ve Sorunlarıyla Başa Çıkma Stratejisi 301
20.3.1. Vekalet Sorunları Nasıl Ortaya Çıkar? 302
20.3.2. Vekalet Sorunlarına Yönelik Çözüm Stratejileri 303
21. Liderlik–Stratejik Liderlik – Bilgi Üretimi – Karar Verme 307
21.1. Liderlik ve Stratejik Liderlik 307
21.1.1. Liderlik ve Liderlik Tarzları 307
21.1.2. Liderlik ile Yöneticiliğin Kıyaslanması 309
21.1.3. Stratejik Liderlik ve Gelişim Süreci 310
21.1.4. Stratejik Liderlerin Karakteristik Özellikleri 311
21.1.5. Yetenekli Lider Yetiştirmek ve Yetenek Yönetimi Stratejisi 312
21.2. Kaliteli Bilgi Üretme Stratejisi 313
21.3. Karar Verme ve Stratejik Karar Verme 315
21.3.1. Stratejik Karar Verme 316
21.3.2. Karar Stratejileri 317
21.3.2.1. Rasyonel Karar Verme Stratejisi 317
21.3.2.2. Sezgisel Karar Verme Stratejisi 317
21.3.2.3. Davranışsal ve Karma Stratejiler 318
21.3.3. Karar Verme Modelleri 318
22. Kriz ve Risk Yönetimi 321
22.1. Kriz Yönetimi Stratejileri 322
22.2. Krizler ve Kriz İletişimi Stratejisi 324
22.3. Risk Analizi Yöntemleri ve Seçimi 326
23. İş Etiği ve Kurumsal Sosyal Sorumluluk 327
23.1. Etik İlkeler ve İş Etiği 327
23.1.1. İş Etiği 328
23.1.2. Batı Kaynaklı İşletme Literatüründe İş Etiği Tarihsel Süreci 329
23.1.3. İş Etiğinin Doğası ve Örgütsel Etik 331
23.2. Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) 332
23.2.1. KSS Yaklaşımları 333
23.2.2. KSS’un Dinamikleri 335
23.2.3. KSS Eylemlerinin Türleri 336
23.2.4. KSS’un Geçersiz Olduğu Düşünülen Sektörler 336
23.2.5. Sosyal Muhasebe, Denetim ve Raporlama 337
23.2.6. KSS Hakkında Eleştiriler ve Endişeler 338
Yedinci Kısım Yapay Zekâyı Tanıma Stratejileri 341
24. Yöneticiler İçin Temel Yapay Zekâ Bilgisi 343
24.1. Yöneticilerin Yapay Zekayı Tanıma Stratejisi Kapsamında Atması Gereken
Adımlar 344
24.2. Yapay Zekâ Tanımları 345
24.3. Sistemlerin ve Kodların Ayırdedici Özellikleri 346
24.4. Yapay Zekâ Yazılımlarının Teknik Gelişimi 348
24.5. Dar/Zayıf – Geniş/Güçlü – Süper Yapay Zekâ Kavramları ve Programları 349
24.5.1. Dar(Zayıf) Yapay Zekâ 349
24.5.2. Güçlü ya da Genel Yapay Zekâ 350
24.5.3. Süper Yapay Zekâ Hedefi 351
24.6. Stratejik Açıdan Alan Bilgisi Gereksinimi 353
25. Makine Öğrenimi–Derin Öğrenme ve Yapay Sinir Ağları 355
25.1. Makine Öğrenimi (ML–Machine Learning) 355
25.2. Derin Öğrenme (DL–Deep Learning) ve Derin Sinir Ağları 356
25.3. Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme Farkları 358
25.4. Yapay Sinir Ağları 359
25.4.1. Perakende Sektöründe Talep Tahmini ve Stok Optimizasyonu İçin Örnek
Senaryo 361
26. Yapay Zekâya Geçiş Hazırlığında Sayım–İş Modeli 365
26.1. Yapay Zekâ Tasarım Parametreleri 365
26.1.1. Modül Oluşturma Amaçları 365
26.1.2. Modül Kapsamı ve İşlem Sınırlarının Belirlenmesi 366
26.1.3. Risklerin Belirlenmesi – Sistem Kapama Şartları 366
26.2. Uygun Ve Gerekli Yapay Zekâ Teknolojilerinin Tespit Edilmesi 367
26.3. Veri İstasyonlarının Oluşturulması–Bilgi Toplama Modülleri 370
26.3.1. Gerek Şartlar: 371
26.3.2. Yeter Şartlar: 371
26.4. Kural İstasyonları Kurulur 371
26.5. Operasyon–Bildirim Adımlarının Yapılandırılması 372
26.6. Kararların Sağlıklılığı ve Yeterliliğinin Kontrolü Modülü 372
26.7. İşleme Alma Kuralları İçin Örnekler 373
Sekizinci Kısım Departmanlarda Yapay Zekanın Yaygınlaşma Alanları 375
27. Yapay Zekanın Sektörlerde ve İşletme Departmanlarında Kullanımı 377
27.1. Yönetimde Yapay Zekâ Kullanım Alanları 378
27.2. İKY İçin Yapay Zekâ Algoritmaları ve Uygulamaları 380
27.2.1. İnsan Kaynakları Yönetimi İçin Bazı Yapay Zekâ Kodlarının İşlevleri 381
27.2.2. İnsan Kaynaklarında Spesifik İşlevler 382
27.2.3. İnsan Kaynaklarında Yapay Zekânın Özellikleri 382
27.2.4. Temel Algoritma Geliştirme Süreçleri ve İKY İçin Örnek Senaryolar 382
27.2.5. İKY’de Örnek Yapay Zekâ Algoritması Geliştirme Süreci 383
27.2.6. İKY Alanında Kullanılan Örnek Yapay Zekâ Programları 385
28. Denetim, Finans ve Muhasebede Yapay Zekâ Kullanımı 387
28.1. Denetim Faaliyetlerinde Yapay Zekanın Üstlenebileceği Roller 387
28.1.1. Genel Denetim Uygulamaları 387
28.1.2. İç Kontrol 388
28.1.3. Teftiş Faaliyetleri 388
28.1.4. Risk Analizleri 389
28.1.5. İşletme ve Kurumlarda Siber Güvenlik Açısından Yapay Zekanın
Üstlenebileceği Fonksiyonlar 390
28.2. Finans Alanında (Departmanlarında) Yapay Zekanın Üstlenebileceği İşlevler ve
Algoritma Hedefleri 391
28.2.1. Finansal Yönetim Genel Faaliyet Alanı 391
28.2.2. Sermaye ve Diğer Pasif Kalemlerin Yönetimi Tarafı 392
28.2.3. Finansman Yöneticisi Temel Rolleri 393
28.2.3.1. Danışmanlık 393
28.2.3.2. Kaynak Temini ve Alımların Finansmanı 394
28.2.3.3. Yatırım Fizibilitesi ve Bütçeleme 395
28.2.3.4. Finansal İşlemlere İlişkin İyi İşleyen Kayıt ve Takip Düzeni 396
28.2.4. Portföy Oluşturma ve Yönetimine İlişkin Yapay Zekâ Algoritması İçin Hedefler 397
28.3. Muhasebenin İşlevleri Açısından Yapay Zeka Kullanım İmkanları 399
28.3.1. Envanter Sayımları(Saptama ve Ölçme Faaliyeti) 399
28.3.2. Kayıt İşlemleri 400
28.3.3. Gruplama (Sınıflandırma) İşlevi: 401
28.3.4. Özetleme–Raporlama İşlevi: 402
28.3.5. Yorumlama İşlevi 403
28.3.6. Muhasebede Hata Minimizasyonunda Yapay Zekadan Beklentiler 404
28.3.7. Bütçeleme Faaliyetleri 404
28.3.8. Strateji Geliştirme Faaliyetleri 405
Dokuzuncu Kısım Yönetimde Yapay Zeka İçin Roller ve Yöneticilere Tavsiyeler 407
29. Yönetim Kurulunda Yapay Zekâ Rolleri İçin On Yıllık Öngörü ve Gerçekleşme
Durumu 409
29.1. Bazı Yönetici Görüşleri 411
29.2. Bir Makinenin Yönetim Kurulunda Alabileceği Görevler 412
29.3. Karar Mekanizmalarında Yapay Zekâlı Makinelerden Faydalanma Yolları 415
29.3.1. Kısa Vadeli Kararların Uzun Vadeli Sonuçları İncelenebilir 415
29.3.2. Yeni Değer Kaynaklarını Ortaya Çıkarmak İçin Simülasyonlar Mümkün
Kılınabilir 415
29.3.3. İnsan Davranışlarında Başarı Odakları Sağlanabilir 416
29.4. Yönetim Kademelerinin Yapay Zekâya Bakış Açıları 417
29.4.1. Yapay Zekâdan En Fazla Etkilenmesi Beklenen Sorumluluklar 417
29.4.2. Yapay Zekâ Sistemlerine Hazırlık ve Direnç 418
29.4.3. Yaş Etkisi 419
29.4.4. Yönetim Kademelerindeki Farklılığın Etkisi 419
29.4.5. İşletmenin Bulunduğu Coğrafyadaki Farklılığın YZ’ya Bakışa Etkisi 420
29.4.6. Yapay Zekâyı Anlama Dürtüsü 421
29.5. Bir Organizasyonun Yönetim Kademelerinde Dijital Dönüşüm İçin Altyapının
Varlığı Sorgusu 422
29.6. Yönetimde Yapay Zeka Öngörüleri Toplu Gerçekleşme Tablosu 423
30. Yöneticiler İçin Yapay Zekâ İle İlgili Tavsiyeler 427
30.1. Yapay Zekâ ve Yönetim İle İlgili Bazı Araştırmalar 428
30.1.1. OECD Raporu 428
30.1.2. MC Kinsey Raporu 430
30.1.3. Boston Consulting Group (BCG) Raporu 433
30.1.4. Accenture Raporu 435
30.2. Yöneticiler için Yapay Zekâ Liderlik Strateji Matrisi 437
30.3. Yöneticiler İçin YZ ile İlgili Son Tavsiyeler 439
30.3.1. Yapay Zekâ Çağında Lider ve Yöneticilere Tavsiyeler 439
30.3.2. Yapay Zekâ Çağında Kurumlara Tavsiyeler 440
Kaynakça 443 |