|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Yirmi Birinci Basıya Önsöz 7
Kısaltmalar 17
§ 1. GİRİŞ 19
I. KAVRAM 22
A. Terim Meselesi 22
B. Tanım 24
II. VATANDAŞLIĞIN HUKUKÎ NİTELİĞİ 26
III. VATANDAŞLIK HUKUKUNUN KAYNAKLARI 30
A. Milletlerarası Kaynaklar 30
B. Millî Kaynaklar 31
C. Doktrin 32
IV. VATANDAŞLIK HUKUKUNUN KAMU HUKUKU KARAKTERİ 32
V. VATANDAŞLIK HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARI İLE İLİŞKİSİ 32
A. Anayasa ve Türk Vatandaşlık Hukuku 32
1. Anayasal Vatandaşlık Kavramı 33
2. Anayasada Yer Alan Düzenlemenin Değerlendirilmesi 38
B. İdare Hukuku ile İlişkisi 41
C. Devletler Hukuku ile İlişkisi 41
D. Ceza Hukuku ile İlişkisi 41
E. Yabancılar Hukuku ile İlişkisi 42
F. Kanunlar İhtilâfı Hukuku ile İlişkisi 42
G. Milletlerarası Usûl Hukuku ile İlişkisi 42
VI. VATANDAŞLIK HUKUKUNUN GENEL İLKELERİ 43
A. Herkesin Bir Vatandaşlığı Olmalıdır 44
B. Herkesin Yalnız Bir Vatandaşlığı Olmalıdır 45
C. Kişi Vatandaşlığını Değiştirmede Serbest Olmalıdır 46
VII. VATANDAŞLIĞIN TÜRLERİ 47
A. Doğumla Kazanılan (Asli) Vatandaşlık 47
1. Soybağı Esası (Jure Sanguinis) 48
2. Doğum Yeri Esası (Jure Soli) 49
3. Karma Esas 49
B. Sonradan Kazanılan (Müktesep) Vatandaşlık 49
§ 2. TÜRK VATANDAŞLIK HUKUKUNUN TARİHİ GELİŞİMİ 50
I. 8 NİSAN 1284 (23 OCAK 1869) TARİHLİ TÂBİİYET–İ OSMANİYE’YE DAİR NİZAMNAME 50
II. 1312 SAYILI KANUN 51
III. 403 SAYILI TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU 51
IV. 5901 SAYILI TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU 52
Birinci Bölüm
TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI
§ 3. TÜRK VATANDAŞLIĞININ ASLEN KAZANILMASI 53
I. SOYBAĞI ESASINA GÖRE TÜRK VATANDAŞLIĞININ ASLEN KAZANILMASI 54
A. Evlilik Birliği İçinde Doğan Çocuklar 55
B. Evlilik Birliği Dışında Doğan Çocuklar 58
1. Ana Türk Vatandaşı, Baba Yabancı 58
2. Baba Türk Vatandaşı, Ana Yabancı 60
a. Soybağının Kurulması 62
aa. Evlenme ile Soybağının Kurulması 62
bb. Soybağının İdarî Yoldan Düzeltilmesi 63
b. Tanıma 64
c. Babalığın Hükümle Tahakkuk Etmesi 65
d. Soybağının Kuruluşunun Türk Vatandaşlığına Etkisi 65
C. Yurtdışında Doğan Çocukların Durumu 67
D. Saklı Nüfus 68
II. DOĞUM YERİ ESASINA (TOPRAK ESASI) GÖRE TÜRK VATANDAŞLIĞININ ASLEN KAZANILMASI 70
A. Türkiye’de Doğan Çocuklar 70
1. Doğumun Türkiye’de Gerçekleşmiş Olması 71
2. Soybağı Esasına Göre Ana ve/veya Babadan Vatandaşlık Kazanılamamış Olması 71
3. Yabancı Ülke Vatandaşlığının Doğum Anında Kazanılamamış Olması 72
B. Türkiye’de Bulunmuş Çocuklar 73
C. Başvuru Usûlü 74
§ 4. TÜRK VATANDAŞLIĞININ SONRADAN KAZANILMASI 74
I. YETKİLİ MAKAM KARARI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI 75
A. Kavramsal Çerçeve 75
B. Yetkili Makam Kararı ile Türk Vatandaşlığının Kazanılma Hâlleri 77
1. Genel Olarak Vatandaşlığa Alınma (Âdi Telsik) 79
a. Ehliyet Şartı 81
b. İkamet Şartı 82
c. Yerleşme Niyeti 86
ç. Sağlıklı Olmak 88
d. İyi Ahlâk Sahibi Olmak 88
e. Türkçe Konuşabilmek 89
f. Geçimini Temin Edebilecek Gelir veya Meslek Sahibi Olmak 90
g. Millî Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından Engel Teşkil Edecek Hâli Bulunmamak 90
2. İstisnaî Yolla Vatandaşlığa Alınma 93
3. Yeniden Vatandaşlığa Alınma 101
a. İkamet Şartsız Yeniden Vatandaşlığa Alınma 103
aa. Çıkma İzni Almak Suretiyle Türk Vatandaşlığını Kaybedenler 103
bb. Ana veya Babalarına Bağlı Olarak Türk Vatandaşlığını Kaybedenler 103
cc. Mülga Kanunlara Göre Türk Vatandaşlığını Kaybedenler 104
b. İkamet Şartlı Yeniden Vatandaşlığa Alınma 105
4. Evlenme Yolu ile Vatandaşlığın Kazanılması 106
a. Evlenmenin Vatandaşlığa Etkisi 107
aa. Evlenme Ehliyeti ve Maddî Şartları 110
bb. Evlenmenin Şeklî Şartları 113
b. Evlenme ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması Hâlleri 113
c. Özel Durumlar 120
aa. Türk Vatandaşı Eşin Ölümü 120
bb. Evlenmenin Geçerliliği 121
5. Evlat Edinilme Yolu ile Vatandaşlığın Kazanılması 122
a. Evlat Edinilmenin Vatandaşlığa Etkisi 122
aa. Maddî Şartlar 123
bb. Şeklî Şartlar 125
b. Evlat Edinilme Yolu ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması 125
aa. Evlatlığın Küçük Olması 126
bb. Millî Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından Engel Teşkil Edecek Hâlin Bulunmaması 127
c. Evlat Edinmede Türk Vatandaşlığının Kazanılma Anının Tespiti 128
d. Özel Durumlar 128
C. Vatandaşlığa Alınmada Usûl 129
1. Genel Olarak Vatandaşlığa Alınma ve Evlenme Yolu ile Vatandaşlığa Alınma Usûlü 130
2. Yatırımcı Vatandaşlık Kazanmada Kabul Edilen Usul 133
3. Diğer Hâllerde Kabul Edilen Usûl 133
D. Karar Vermeye Yetkili Makamlar 134
E. Vatandaşlığa Alınmanın Sonuçları 136
1. İlgili Hakkında 136
2. Eşe Olan Etkisi 136
3. Çocuklara Olan Etkisi 138
a. Küçük Çocuklar 139
b. Ergin Çocuklar 142
4. Türk Vatandaşlığını Sonradan Kazanan Kişilerin Ad ve Soyadı Meselesi 142
II. KKTC VATANDAŞLARININ TÜRK VATANDAŞLIĞINI KAZANMASI 143
III. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI 144
İkinci Bölüm
TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI
§ 5. KİŞİNİN İRADESİNE BAĞLI KAYIP HÂLLERİ 149
I. VATANDAŞLIKTAN ÇIKMA 149
A. Çıkmanın Şartları 150
1. Ergin ve Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak 150
2. Herhangi Bir Nedenle Yabancı Devlet Vatandaşlığını Kazanmış Olmak veya Kazanacağına Dair İnandırıcı Emareler Bulunmak 151
3. Herhangi Bir Suç veya Askerlik Hizmeti Nedeniyle Aranan Kişilerden Olmamak 153
4. Hakkında Herhangi Bir Malî ve Cezaî Tahdit Bulunmamak 154
B. Çıkma ve İzin Belgesi 154
1. İzin Belgesi 155
2. Çıkma Belgesi 155
C. Vatandaşlıktan Çıkmada Usûl 156
D. Vatandaşlıktan Çıkmanın Sonuçları 156
1. İlgili Hakkındaki Sonuçları 156
2. Eşe Olan Etkisi 161
3. Çocuklara Olan Etkisi 161
II. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI 164
§ 6. KİŞİNİN İRADESİ DIŞINDA TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI HÂLLERİ 164
I. VATANDAŞLIĞA ALINMA KARARININ İPTALİ 166
A. İptal Kararının Şartları 168
1. İlgilinin Yalan Beyanda Bulunması veya Önemli Hususları Gizlemesi 168
2. Aldatma Kastının Bulunması 169
3. İptal Kararının Verileceği Süre 171
B. İptal Kararının Hüküm ve Sonuçları 172
1. İlgili Hakkında 172
a. Basit (Şartsız) İptal Kararı 173
b. Kapsamlı (Şartlı) İptal Kararı 175
2. Eş ve Çocuklara Etkisi 176
II. VATANA BAĞLILIKLA BAĞDAŞMAYAN EYLEMLER 178
A. Vatana Bağlılıkla Bağdaşmayan Eylem Kavramı 178
B. Kaybettirme 180
1. Kaybettirme Hâlleri 181
2. Değerlendirme 185
3. Kaybettirmede Usûl 189
4. Kaybettirmenin Sonuçları 190
a. Şahsî Sonuçlar 190
b. Malî Sonuçlar 190
c. Ülkeye Gelebilme 191
d. Yeniden Vatandaşlığa Alınma 192
Üçüncü Bölüm
SEÇME HAKKININ VATANDAŞLIĞA ETKİSİ
§ 7. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI 194
I. SEÇME HAKKINDAN YARARLANACAK KİŞİ GRUPLARI 195
II. SEÇME HAKKINDAN YARARLANMANIN ŞARTLARI 195
A. Ergin Olmak 195
B. Süre 196
III. SEÇME HAKKININ KULLANILMASINDA USÛL 196
IV. SEÇME HAKKININ KULLANILMASININ SONUÇLARI 197
A. İlgili Hakkında 197
B. Seçme Hakkının Kullanılmasının Eş ve Çocuklara Etkisi 197
1. Eşe Olan Etkisi 197
2. Çocuklara Olan Etkisi 197
a. Küçük Çocuklar 198
b. Ergin Çocuklar 198
§ 8. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI 199
I. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞINDAN AYRILMA HAKKINA SAHİP KİŞİ GRUPLARI 199
II. SEÇME HAKKINDAN YARARLANMANIN ŞARTLARI 201
A. Ergin Olmak 201
B. Vatansız Kalmamak 202
C. Süre 202
III. SEÇME HAKKININ KULLANILMASINDA USÛL 202
IV. SEÇME HAKKI İLE VATANDAŞLIKTAN AYRILMANIN SONUÇLARI 203
A. Kişi Bakımından 203
B. Eş ve Çocuklara Olan Etkisi 203
Dördüncü Bölüm
VATANDAŞLIK İHTİLÂFLARI VE VATANDAŞLIĞIN İSPATI
§ 9. VATANDAŞLIK İHTİLÂFLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI 209
I. OLUMLU VATANDAŞLIK İHTİLÂFLARI 209
A. Kavram 209
B. Olumlu Vatandaşlık İhtilâflarının Çözüm Yolları 210
1. Vatandaşlıklardan Birisinin Hâkimin (For) Vatandaşlığı Olması 211
2. Kişinin Vatandaşlıklarının Hâkimin (For) Vatandaşlığı Olmaması 211
a. Kişinin Tercih Ettiği Vatandaşlığın Dikkate Alınması 212
b. Kişinin Gerçek Vatandaşlığının Dikkate Alınması 212
II. OLUMSUZ VATANDAŞLIK İHTİLÂFLARI 213
A. Kavram 213
B. Olumsuz Vatandaşlık İhtilâflarının Çözüm Yolları 214
§ 10. VATANDAŞLIĞIN İSPATI VE YARGI YOLU 216
I. VATANDAŞLIĞIN İSPATI 216
A. Vatandaşlığın İspat Usûlü 217
1. Doğrudan İspat 217
2. Dolaylı İspat 218
B. İspat Yükü 218
II. TÜRK VATANDAŞLIĞININ İSPATI 220
A. Vatandaşlık Karineleri 220
1. Türkiye Cumhuriyeti Nüfus Sicili Kayıtları ve Kimlik Kartı 221
2. Pasaport ve Pasaport Yerine Geçen Belgeler 222
a. Pasaport 222
b. Pasaport Yerine Geçen Belgeler 223
B. Yurt Dışında Gerçekleşen Doğumlara Dayalı Kazanılan Vatandaşlığın İspatı 224
III. YARGI YOLU 225
A. İdarî Yargı 227
B. Diğer Yargı Organları 230
C. Maddî Hataların Düzeltilmesi 230
D. Vatandaşlık Kararının Geri Alınması 231
Beşinci Bölüm
TVK DIŞINDA VATANDAŞLIĞIN KAZANILMASI VE KAYBI
§ 11. İSKÂN KANUNUNA GÖRE VATANDAŞLIĞIN KAZANILMASI: GÖÇ (MUHACERET) 233
§ 12. ANTLAŞMALAR YOLU İLE VATANDAŞLIĞIN KAZANILMASI 237
I. ARAZİ TERK VE İLHAKI 238
A. Vatandaşlık Değişimi Hususunda Kabul Edilen Esaslar 238
1. İkametgâh Esası 238
2. Doğum Yeri Esası 239
3. İkametgâh ve Doğum Yeri Esası 239
4. İkametgâh veya Doğum Yeri Esası 239
B. Seçme (Option) Hakkı 239
C. Türk Hukukunda Terk ve İlhakın Vatandaşlığa Etkisi 240
II. AHÂLİ MÜBADELESİ 241
Altıncı Bölüm
TÜZEL KİŞİLERİN VE ŞEYLERİN TÂBİİYETİ
§ 13. TÜZEL KİŞİLERİN TÂBİİYETİ 245
I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 245
II. TİCARET ŞİRKETLERİNİN TÂBİİYETİNİN TESPİTİ 247
A. Ticaret Şirketlerinin Tâbiiyetinin Tespitinde Kabul Edilen Sistemler 247
1. Kurucuların Vatandaşlığını Nazara Alan Sistem 247
2. Sermayenin Bulunduğu Yer Sistemi 247
3. Kuruluş Yeri Sistemi 248
4. Merkez Yeri Sistemi 248
5. Kontrol Sistemi 249
C. Türk Hukukunda Ticaret Şirketlerinin Tâbiiyeti 250
1. Sermaye Şirketlerinin Tâbiiyetinin Tespiti 250
2. Şahıs Şirketlerinin Tâbiiyetinin Tespiti 251
III. DERNEKLERİN TÂBİİYETİ 251
§ 14. GEMİLERİN VE HAVA GEMİLERİNİN TÂBİİYETİNİN TESPİTİ 253
I. GEMİLERİN TÂBİİYETİNİN TESPİTİ 253
A. Genel Olarak 253
B. Bayrak Çekme Hakkının Kazanılması 253
1. Gerçek Kişilerin Malı Olan Gemiler 254
2. Tüzel Kişilerin Malı Olan Gemiler 254
II. HAVA GEMİLERİNİN TÂBİİYETİNİN TESPİTİ 255
ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR 257
Kaynakça 269 |