|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
SUNUŞ 7
ÖNSÖZ 9
İÇİNDEKİLER 13
KISALTMALAR 21
GİRİŞ 25
BİRİNCİ BÖLÜM
SUÇ ÖRGÜTÜ, BENZER YAPILARDAN FARKI, MUKAYESELİ HUKUKTAKİ DURUM, SUÇ ÖRGÜTÜ TÜRLERİ VE KRİMİNOLOJİK AÇIDAN SUÇ ÖRGÜTLERİ
I. SUÇ ÖRGÜTÜ 29
A. Suç Örgütü Tanımı 29
B. Suç Örgütlerinin Kökeni 31
C. Suç Örgütlerinin İşlediği Suçlar 33
D. Suç Örgütleriyle Mücadele 35
II. SUÇ ÖRGÜTÜNÜN BENZER YAPILARDAN FARKI 38
A. Örgüt ve Örgütlenme Özgürlüğü 38
1. Örgüt 38
2. Örgütlenme Özgürlüğü 41
B. Örgütlü Suç ve Örgütlü Suçluluk 45
C. Toplu Suç 47
D. Devletin Milli Güvenliğine Karşı Faaliyette Bulunduğuna Karar Verilen
Yapı, Oluşum veya Grup 50
E. Organize Suç 53
III. ÇEŞİTLİ DEVLETLERDE SUÇ ÖRGÜTÜ 59
A. Genel Olarak 59
B. Almanya 59
C. İtalya 63
D. Fransa 66
E. Amerika Birleşik Devletleri 70
F. Rusya Federasyonu 73
IV. SUÇ ÖRGÜTÜ TÜRLERİ 76
A. Genel Olarak 76
B. Çeteler 78
1. Genel Olarak 78
2. Gençlik Çeteleri 81
C. Mafyalar 82
D. Ekonomik Çıkar Amaçlı Suç Örgütleri 88
1. Genel Olarak 88
2. Mülga 4422 Sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele
Kanunu 91
E. Terör Örgütleri 94
1. Terör 94
2. Terör Örgütleri 97
a. Genel Olarak 97
b. Terör Örgütünde Silah Unsuru 101
c. Terör Suçu 106
3. Terörizm 110
V. KRİMİNOLOJİK AÇIDAN SUÇ ÖRGÜTLERİ 112
A. Genel Olarak 112
B. Suç Örgütlerinin Ortaya Çıkış Sebepleri 115
C. Suç Örgütlerinin Bireylerin Suç İşlemeleri Üzerindeki Etkileri 117
İKİNCİ BÖLÜM
ÖRGÜT YÖNETİCİLERİNİN SORUMLULUĞUNUN ZEMİNİNİ OLUŞTURAN HUKUKİ ÇERÇEVE: SUÇ ÖRGÜTLERİNİN YAPISAL ANALİZİ
I. GENEL OLARAK 121
II. SUÇUN TÜRK HUKUKUNDAKİ TARİHİ GELİŞİMİ 125
A. Osmanlı Devleti Dönemi 125
B. Cumhuriyet Dönemi 128
III. SUÇ TİPİNİN İHDAS EDİLİŞ AMACI 133
IV. SUÇUN TİPİKLİK BAKIMINDAN ÖNEM ARZ EDEN ÖZELLİKLERİ 142
A. Çok Failli Suç Olması 142
B. Hazırlık Hareketi Olması 146
C. Sırf Hareket Suçu Olması 149
D. Tehlike Suçu Olması 152
E. Ani Suç ya da Mütemadi Suç Olması 159
F. Seçimlik Hareketli Suç Olması 166
V. SUÇ ÖRGÜTÜNÜN YAPISAL UNSURLARI 170
A. Genel Olarak 170
B. En Az Üç Kişiden Oluşması 171
C. İş Bölümüne Dayalı Hiyerarşik Yapının Bulunması 176
D. Süreklilik Arz Etmesi 179
E. Belirsiz Sayıda Suç İşleme Amacının Bulunması 182
F. Kullanılan Araç ve Gereçlerin Amaç Suçlar Açısından Elverişli Olması 185
G. Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’ne Göre
Suç Örgütünün Yapısal Unsurları 188
VI. KANUNUN SUÇ SAYDIĞI FİİLLERİ İŞLEMEK AMACIYLA KURULMUŞ SUÇ
ÖRGÜTÜNÜN MENSUPLARI VE SUÇ ÖRGÜTÜYLE İLİŞKİLİ DİĞER KİŞİLER 193
A. Genel Olarak 193
B. Suç Örgütü Mensupları 194
1. Suç Örgütü Kurucuları 194
2. Suç Örgütü Yöneticileri 197
3. Suç Örgütü Üyeleri 202
C. Suç Örgütüyle İlişkili Diğer Kişiler 211
1. Suç Örgütüne Üye Olmamakla Birlikte Örgüt Adına Suç İşleyen
Kişi 211
2. Örgüt İçindeki Hiyerarşik Yapıya Dahil Olmamakla Birlikte Örgüte
Bilerek ve İsteyerek Yardım Eden Kişi 223
3. Örgütün Propagandasını Yapan Kişi 233
4. Örgüt Sempatizanı veya Örgütle İrtibatlı ve İltisaklı Kişi 242
VII. KANUNUN SUÇ SAYDIĞI FİİLLERİ İŞLEMEK AMACIYLA KURULMUŞ SUÇ
ÖRGÜTÜNÜN BENZER SUÇ TİPLERİYLE İLİŞKİSİ VE BENZER SUÇ
TİPLERİNDEN FARKI 247
A. Silahlı Örgüt Suçu (TCK m. 314) 247
B. Silah Sağlama Suçu (TCK m. 315) 252
C. Suç için Anlaşma Suçu (TCK m. 316) 254
D. Terörizmin ve Terör Örgütünün Propagandası Suçu (TMK m. 7/2) 257
E. Terörizmin Finansmanı Suçu (TFÖHK m. 4) 258
VIII. CEZA MUHAKEMESİ YÖNÜNDEN ÖNEM ARZ EDEN HUSUSLAR 265
A. Genel Olarak 265
B. Suç Tipi Açısından Önem Arz Eden Hususlar 266
C. Örgüt Değerlendirmesi Açısından Önem Arz Eden Hususlar 269
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SUÇ ÖRGÜTÜ YÖNETİCİLERİNİN ÖRGÜTÜN FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE İŞLENEN SUÇLARDAN SORUMLULUĞU
I. GENEL OLARAK 275
II. FAİLLİK, ŞERİKLİK VE ÖRGÜTLÜ SUÇLULUĞUN AYRIMI 279
A. Genel Olarak 279
B. Faillik ve Şeriklik Ayrımı 279
1. Genel Olarak 279
2. Subjektif Teori 280
3. Şekli Objektif Teori 281
4. Maddi Objektif Teori 282
5. Fiil Hakimiyeti Teorisi 282
C. Suça İştirak Edenlerin Cezalandırılmasında Kabul Edilen Sistemler 285
1. Genel Olarak 285
2. Eşitlik Sistemi 285
3. İkilik Sistemi 286
4. Cezanın Faile Göre Tespiti Sistemi 287
D. Örgütlü Suçluluğun İştirakten Farkı 288
E. Örgütlü Suçlarda İştirak 294
III. ÖRGÜT FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE İŞLENEN SUÇ 298
A. Genel Olarak 298
B. Suç Örgütünün Mevcudiyeti 299
C. Amaç Suç–Araç Suç İlişkisi 302
D. Suç Örgütünün İradesine ve Amacına Uygunluk 306
E. Suçun Talimata Dayalı Olup Olmaması Bakımından Değerlendirme 308
F. Suçun Manevi Unsuru Bakımından Değerlendirme 316
G. Suçu İşleyen Kişi Bakımından Değerlendirme 321
H. Değerlendirme 324
IV. SUÇ ÖRGÜTÜ YÖNETİCİLERİNİN ÖRGÜTÜN FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE
İŞLENEN SUÇLARDAN SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN DOKTRİNDE YER ALAN
ÇEŞİTLİ GÖRÜŞLER 326
A. Genel Olarak 326
B. Müşterek Faillik Görüşü 330
1. Genel Olarak Müşterek Faillik 330
2. Müşterek Failliğin Şartları 332
a. Genel Olarak 332
b. Birlikte Suç İşleme Kararının Mevcudiyeti 334
c. Fiil Üzerinde Müşterek Hakimiyet (Fonksiyonel Hakimiyet)
Kurulması 338
3. Örgüt Yöneticilerinin Sorumluluğunun Belirlenmesinde Müşterek
Faillik Görüşü 344
4. Örgüt Yöneticilerinin Müşterek Fail Olarak Sorumlu Tutulmasına
İlişkin Yargıtay Görüşü 349
5. Değerlendirme 353
C. Dolaylı Faillik Görüşü 359
1. Genel Olarak Dolaylı Faillik 359
a. Dolaylı Failliğin Genel Yapısı 359
b. Dolaylı Failliğin Hukuki Niteliği 367
2. Dolaylı Faillikte Hakimiyet Ölçütü 370
a. Fiil Üzerinde Hakimiyet 370
b. İrade Üzerinde Hakimiyet 372
c. Organizasyon Üzerinde Hakimiyet 375
3. Organize Hakimiyet Mekanizmalarına Dayalı Dolaylı Faillik Teorisi 378
a. Teorinin Çıkış Noktası 378
b. Teorinin Mukayeseli Hukuktaki Görünümü 382
c. Teorinin Uygulanmasına Giden Yol: Kedi Kral Davası ve Failin
Arkasındaki Fail 383
d. Teorinin Ana Karakteri: Masabaşı Fail 385
e. Teorinin Diğer Dolaylı Faillik Türlerinden Farkı 389
f. Teoriye İlişkin Kriterler 390
aa. Genel Olarak 390
bb. Hiyerarşik Yapı İçerisinde Emir Verme Yetkisi 392
cc. İkame Edilebilirlik 394
dd. Suç İşlemeye Hazır Olma 401
ee. Hukuk Normlarından Sıyrılmış Olma 405
g. Teoriye Yönelik Eleştiriler 408
h. Teorinin Hukuka Uygun Yapılarda Uygulanabilirliği 412
4. Örgüt Yöneticilerinin Ceza Sorumluluğunun Roma Statüsü
Çerçevesinde Değerlendirilmesi 416
5. Örgüt Yöneticilerinin Sorumluluğunun Belirlenmesinde Dolaylı
Faillik Görüşü 420
6. Örgüt Yöneticilerinin Dolaylı Fail Olarak Sorumlu Tutulmasına
İlişkin Yargıtay Görüşü 426
7. Değerlendirme 433
D. Azmettiren Görüşü 438
1. Genel Olarak Azmettirme 438
2. Azmettirmenin Şartları 440
a. Genel Olarak 440
b. Suç İşleme Düşüncesi Bulunmayan Kişiye Suç İşleme
Kararının Verdirilmesi 440
c. Azmettirilen Tarafından Gerçekleştirilen Kasten, Hukuka
Aykırı ve En Azından Teşebbüs Aşamasına Varmış Bir Fiilin
Varlığı 443
3. Örgüt Yöneticilerinin Sorumluluğunun Belirlenmesinde
Azmettiren Görüşü 445
4. Örgüt Yöneticilerinin Azmettiren Olarak Sorumlu Tutulmasına
İlişkin Yargıtay Görüşü 449
5. Değerlendirme 451
E. Yardım Eden Görüşü 454
1. Genel Olarak Yardım Etme 454
2. Yardım Etme Biçimleri 456
a. Manevi Yardım 456
b. Maddi Yardım 457
3. Örgüt Yöneticilerinin Sorumluluğunun Belirlenmesinde Yardım
Eden Görüşü 458
4. Değerlendirme 461
F. Yan Yana Faillik Görüşü 463
1. Genel Olarak Yan Yana Faillik 463
2. Örgüt Yöneticilerinin Sorumluluğunun Belirlenmesinde Yan Yana
Faillik Görüşü 465
3. Değerlendirme 467
G. Örgüt Yöneticilerinin Sorumluluğunun Belirlenmesinde Doktrinde Yer
Verilen Diğer Çözümler 468
1. Müşterek Suç Girişimi 468
2. Üstün Sorumluluğu 470
3. Değerlendirme 476
H. Örgüt Yöneticilerinin Sorumluluğunun Belirlenmesinde 765 Sayılı
TCK Uygulaması 478
I. Örgüt Yöneticilerinin Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenen Suçlar
Sebebiyle Sorumluluğunun Belirlenmesi Hususunda Genel Bir
Değerlendirme 481
V. ÖRGÜT YÖNETİCİSİNİN ÖRGÜTÜN FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE İŞLENEN
SUÇLARDAN FAİL OLARAK SORUMLU TUTULMASININ (TCK M. 220/5)
CEZA SORUMLULUĞUNUN ŞAHSİLİĞİ VE KUSURA DAYALI SORUMLULUK
İLKELERİ KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 491
A. Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği İlkesi 491
B. Kusura Dayalı Sorumluluk İlkesi 495
C. Değerlendirme 500
VI. ÖRGÜT FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE İŞLENEN SUÇLARDA ÇOCUKLARIN
ARAÇ OLARAK KULLANILMASI: 7571 SAYILI KANUNLA GETİRİLEN
DÜZENLEME 503
VII. ÖRGÜT YÖNETİCİLERİNİN SORUMLULUĞUNUN BELİRLENMESİ
AÇISINDAN ÇEŞİTLİ İHTİMALLER 509
A. Genel Olarak 509
B. Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenen Suçun Teşebbüs Aşamasında
Kalması 510
C. Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenen Suçtan Gönüllü Vazgeçilmesi 512
D. Örgüt Faaliyet Çerçevesinde İşlenen Suçta Etkin Pişmanlık 513
E. Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenen Suçun Özgü Suç Olması 514
F. Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenen Suçun Bizzat İşlenebilen
Bir Suç Olması 516
G. Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenen Suçların Zincirleme Suç Olarak
İşlenmesi 517
H. Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenen Suçta Hata ve Sınırın Aşılması 519
SONUÇ 521
KAYNAKÇA 533 |