|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 11
GİRİŞ 13
BİRİNCİ BÖLÜM
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ OLGUSU, SORUNUN HUKUKTAKİ YERİ ve GÖRÜNÜMLERİ
I. VARSAYIMDAN ÖTE BİR DÜNYA GERÇEĞİ OLARAK İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ 17
a. İklim Değişikliğinin Bir Uluslararası Kamuoyu Meselesi Haline Gelişi 23
b. İklim Değişikliğinin Uluslararası Hukukun Bir Konusu Haline Gelmesi 30
II. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ REJİMİNDE TEMEL ORGAN VE METİNLER: 37
a. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli 37
b. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 39
c. Kyoto Protokolü 46
d. Paris Antlaşması 54
e. İklim Değişikliği Rejimine Dahil Diğer Sözleşmeler ve Bunların
Getirdiği Diğer Yükümlülükler: 64
III. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN BİR İNSAN HAKLARI SORUNU OLARAK KABULÜ 69
a. İklim Değişikliği ve İnsan Hakları Bağlantısı: 69
b. İnsan Hakları ve İklim Değişikliği Bağlantısının Birleşmiş Milletler
Organlarında Tanınması 77
c. İklim Değişikliğinin Olumsuz Sonuçlarının İhlâline Yol Açtığı İnsan
Hakları 84
d. İnsan Haklarının Korunmasında Devletlerin Yükümlülükleri 97
IV. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ MAĞDURİYETİNİN YOL AÇTIĞI GÖÇE İLİŞKİN
AYRIMLAR 103
a. İklim Mülteciliği 103
b. İklim Değişikliği Nedeniyle Yerinden Edilme 115
V. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELEDE DAYANILAN ADALET YAKLAŞIMLARI 123
a. Nesiller Arası Adalet Kavramı 123
b. İhtiyatlılık Prensibi 128
c. İklim Adaleti 131
d. İnsanlığın Ortak Mirası 140
e. Ortak Ama Farklılaştırılmış Sorumluluklar İlkesi 143
i. İlkenin İçeriği 143
ii. İlkenin Uygulandığı Mahkeme Kararları 149
İKİNCİ BÖLÜM
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ MESELESİNDE ÖNE ÇIKAN HUKUK TARTIŞMALARI
I. MESELELERE UYGULANACAK HUKUK TARTIŞMALARI 155
II. DEVLETİN SORUMLULUĞU ÜZERİNE TARTIŞMALAR 159
a. Devletlerin Yükümlülükleri Meselesi 159
b. Sorumluların Tespitinin Zorluğu 162
c. Sorumluluğun İşletilmesindeki Yargı Engelleri 169
d. Kayıp ve Zararların Tazmini Meselesi 178
e. Tarihsel Sorumluluk 180
f. Ulusal Hukuklarda Kamu Güveni Doktrini 184
g. Uluslararası Hukukta Zarar Vermeme Kuralı 191
i. Kuralın İçeriği ve İklim Değişikliği Meselesindeki Yeri 191
ii. Zararın Tespit Edilebilirliği ve Kuralın İklim Değişikliğiyle İlgili
Uygulanabilirliği 196
III. ÖZEL SEKTÖR FAALİYETLERİNDEN DEVLETİN SORUMLULUĞU 205
a. Özel Sektörün Sorumluluğuna Çağrı 205
b. Özel Sektör Kuruluşlarına Karşı Açılmış Örnek Davalar 212
c. Özel Sektöre Karşı Davaların Bazı Olası Sonuçları 221
IV. İKLİM DAVALARI 224
a. Tanımı ve Konuyla İlgili Dava Türleri 224
b. İklim Davalarının İnceleme Konuları 229
c. İklim Davalarının Önemi 234
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ULUSLARARASI ve ULUSAL MAKAMLAR NEZDİNDE İNCELENMİŞ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAVA ÖRNEKLERİ
I. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİNE YAPILAN BAŞVURULAR 241
a. Komitelere Yapılan Başvurular 241
b. Uluslararası Adalet Divanının Tavsiye Görüşü 251
i. Divana Göre İklim Değişikliğiyle Mücadelede Devletlerin
Yükümlülükleri 251
ii. Divana Göre Devletlerin Eylem ve İhmalleriyle İklim Sistemine
Verdikleri Önemli Zararlardan Doğan Hukuki Sonuçlar 260
c. BM Sistemine Yapılan Başvuruların Etkinliği 266
II. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNE YAPILAN BAŞVURULAR 269
a. Verein KlimaSeniorinnnen Başvurusu: 273
i. Kabul Edilebilirlik Koşulları Açısından: 273
ii. Sözleşme Maddeleri Çerçevesinde İnceleme: 286
b. AİHM’e Yapılmış Diğer İklim Değişikliği Başvuruları ve Mahkemenin
Çevre Davalarındaki Benzer Yaklaşımları 294
III. ULUSAL DÜZEYDE İKLİM DAVALARI 300
a. Ulusal Düzeydeki İlk İklim Davası Örnekleri 300
b. Haklar Argümanını Geliştiren Davalar 311
c. Kamu Yararına Haksız Fiil Davaları ve Rahatsızlık İddiası 319
d. İklim Değişikliğiyle Mücadeleyi Kuvvetlendiren Ulusal Mahkeme
Karar Örnekleri 325
IV. URGENDA DAVASI 331
a. Davanın Etkisi ve Ön Konular 331
b. Devletin Yükümlülüğünün Dayanağı ve Sonuç Olarak Verilen Yargısal
Emir 338
V. FARKLI ÜLKELERDE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI TARAFINDAN AÇILAN
İKLİM DAVALARI 348
VI. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAVALARIYLA İLGİLİ BAZI ENGELLER VE DAVA
YOLUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER 360
SONUÇ 371
KAYNAKÇA 377 |