|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Beşinci Basıya Önsöz 7
Kısaltmalar 17
Giriş 19
Birinci Bölüm
ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU HAKKINDA
GENEL BİLGİLER
§1. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULUNUN YAPISI VE İŞLEYİŞİ 23
I. Yönetim Kurulunun Anonim Şirket İçindeki Yeri ve Kurul Niteliği 23
II. Yönetim Kurulunun Yönetim ve Temsil Yetkisi 27
A. Yönetim Yetkisi 27
1. Genel Olarak 27
2. Yönetim Yetkisinin Devri 32
3. Yönetim Kurulunun Komite ve Komisyonlar Kurması 35
4. Yönetim Yetkisinin Kullanılmasında Sınırlar 36
B. Temsil Yetkisi 37
1. Genel Olarak 37
2. Temsil Yetkisinin Kullanılma Şekli 39
3. Temsil Yetkisinin Devri 41
4. Temsil Yetkisinin Sınırlandırılması 42
C. Yönetim ve Temsil Yetkisinin Devri ve Yönetim Kurulu Kararlarının Hükümsüzlüğü Arasındaki İlişki 44
§2. YÖNETİM KURULU TOPLANTILARI VE YÖNETİM KURULU KARARLARI 45
I. Yönetim Kurulu Toplantıları 45
A. Toplantıların Özellikleri 45
B. Toplantıların Yapılma Şekli 47
1. Klasik Yöntem 47
2. Elden Dolaştırma Yoluyla Karar Alınması (TTK m. 390/4) 47
C. Toplantı ve Karar Alma Süreçleri 51
1. Toplantıya Davet 51
2. Toplantıya Katılım 54
a. Genel Olarak 54
b. Toplantıya (Yetkisiz) Üçüncü Kişilerin Katılımı 54
3. Toplantı Gündemi 55
4. Toplantının Yürütülmesi 56
5. Toplantıda Oy Verme Şekli ve Toplantı Tutanağı 57
6. Yetersayılar 58
II. Yönetim Kurulu Kararları 59
A. Yönetim Kurulu Kararlarının Hukukî İşlem Niteliği 59
1. Yönetim Kurulu Kararlarının Dava Konusu Olması 59
2. Hukukî İşlem ve Türleri 60
3. Yönetim Kurulu Kararları Açısından Değerlendirme 61
B. Yönetim Kurulunun Karar Dışındaki Hukukî İşlemleri 64
C. Yönetim Kurulu Üyesinin Oy Kullanması ve Yönetim Kurulu Kararı Arasındaki İlişki 68
İkinci Bölüm
YÖNETİM KURULU KARARLARININ YOKLUĞU
§3. HUKUKÎ İŞLEMLERİN YOK HÜKMÜNDE OLMASI 69
I. Yönetim Kurulu Kararları Dışındaki Hukukî İşlemler Açısından 69
II. Yokluk Yaptırımının Konusu Olması Bakımından Yönetim Kurulu Kararları 70
§4. YÖNETİM KURULU KARARLARININ YOKLUĞUNA YOL AÇAN SEBEPLER VE YOKLUĞUN İLERİ SÜRÜLMESİ 74
I. Kanunî Düzenlemenin Bulunmaması ve Kıyas İhtiyacı 74
II. Yönetim Kurulu Toplantılarının Yapılmasına İlişkin Usul Kurallarına Aykırılık 75
A. Yönetim Kurulu Toplantısına Çağrı Yapabilecek Kişiler 75
B. Toplantıya Çağrının Şekli ve Toplantı Gündemi 80
C. Toplantı Tutanağı 83
D. Elden Dolaştırma Yoluyla Karar Alınması 84
E. Yönetim Kurulu Toplantılarında Oy Hakkı 85
F. Toplantı ve Karar Yetersayılarına Aykırılık Halinde Yokluk 88
1. Toplantı Yetersayısı 88
2. Karar Yetersayısı 90
3. Yokluğa Sebep Olabilecek Hukukî Sakatlıklar 92
G. Toplantı ve Müzakerelere Katılma Yasağının İhlâli Halinde Yokluk 95
H. Tüzel Kişilik Kazanmadan Önce Yapılan İşlemler Bakımından Yokluk 99
III. Yönetim Kurulu Kararlarının Yokluğunun Tespiti Davası 100
Üçüncü Bölüm
YÖNETİM KURULU KARARLARININ BUTLANI
(KESİN HÜKÜMSÜZLÜK)
§5. YÖNETİM KURULU KARARLARININ BUTLANLA BATIL OLMASI 103
I. Genel Olarak 103
II. İsviçre ve Alman Hukuklarında Durum 105
A. Temel Düzenlemeler 105
B.Art. 714 Hükmünün Amacı 106
III. Butlan Hallerinin Sınırlandırılması İhtiyacı 107
IV. Yönetim Kurulu Kararlarının Genel Hükümlere Göre Butlanla Batıl Olması 111
A. Genel Olarak 111
B. Emredici Hükümlere Aykırı Yönetim Kurulu Kararları 114
1. Emredici ya da Tamamlayıcı ve Yorumlayıcı Hukuk Kuralları ve Bu Kuralların Butlan Yaptırımı İle İlişkisi 114
2. Şekil Şartına Aykırı Hukukî İşlemlerin Geçerlilik Durumu 116
3. Ehliyetsizlik Sebebiyle Sakatlanan Hukukî İşlemlerin Durumu 117
4. Muvazaa 118
5. Yönetim Kurulu Kararları Açısından 119
a. Kanuna Aykırı Kararlar 119
b. Özel Olarak: Yönetim Kurulunun Mahkeme Kararlarına Aykırı Kararlar Vermesi 120
C. Ahlâka Aykırı Yönetim Kurulu Kararları 121
1. Genel Olarak Ahlâka Aykırılık ve Hukukî Sonuçları 121
2. Yönetim Kurulu Kararları Açısından Değerlendirme 124
D. Kamu Düzenine Aykırı Yönetim Kurulu Kararları 125
1. Genel Olarak Kamu Düzeni Kavramı 125
2. Yönetim Kurulu Kararları Açısından Kamu Düzeni 127
E. Kişilik Haklarına Aykırı Yönetim Kurulu Kararları 128
1. Genel Olarak Kişilik ve Kişilik Hakları 128
2. Anonim Şirketler Özelinde Tüzel Kişiler Açısından Kişilik Hakları 129
F. Konu Bakımından İmkânsız Yönetim Kurulu Kararları 131
1. Genel Olarak İmkânsızlık 131
2. Yönetim Kurulu Kararlarının İmkânsızlık Sebebiyle Hükümsüz Olması 132
V. TTK’ya Göre Butlan Sebepleri 133
A. Emredici Hükümler İlkesi ve Bu İlkenin Yönetim Kurulu Kararlarıyla İlişkisi 133
1. Genel Olarak 133
2. Emredici Hükümler İlkesine Getirilen Eleştiriler 135
3. Yönetim Kurulu Kararları Açısından İlkenin Anlamı 136
B. Eşit İşlem İlkesine Aykırı Kararlar 137
1. Eşitlik Kavramı 137
2. Mutlak Eşitlik–Nisbî Eşitlik 138
3. TTK m. 357 Hükmüyle Kabul Edilen İlke ve Yönetim Kurulu Kararlarıyla İlişkisi 139
4. Eşit İşlem İlkesine Aykırı Yönetim Kurulu Kararları ve Genel Kurul Kararlarının Tabi Olduğu Farklı Hukukî Rejim 141
5. Eşit İşlem İlkesine Aykırı Ancak İptal Edilebilir Yönetim Kurulu Kararları 142
6. Eşit İşlem İlkesine Aykırılık Gerekçesiyle Batıl Yönetim Kurulu Kararlarına Örnekler 143
7. Nisbî Eşitliğe Aykırı Ancak Batıl Olmayan Yönetim Kurulu Kararları 145
C. Anonim Şirketin Temel Yapısına Uymayan Kararlar 146
1. “Anonim Şirketin Temel Yapısı” Kavramı 146
2. TTK m. 391/1–b ve TTK m. 447/1–c Hükümlerinin Farklılığı 148
3. Anonim Şirketin Tanımına Aykırı Kararlar 149
a. Anonim Şirketin Sermayesi Belirlidir 149
b. Anonim Şirketin Sermayesi Paylara Bölünmüştür 151
c. Anonim Şirkette Malvarlığı İle Sınırlı Sorumluluk Geçerlidir 151
i. Malvarlığı ve Sermaye Ayrımı 151
ii. Malvarlığı ile Sınırlı Sorumluluk İlkesine Aykırılık 152
d. Anonim Şirketlerde Tek Borç İlkesi Geçerlidir 153
4. Pay Sahiplerinin Hakları ve Borçları Düzenine Aykırı Kararlar 153
5. Anonim Şirketin Organsal Yapısına Aykırı Kararlar 154
6. Anonim Şirketler Hukukuna Hâkim Diğer İlkelere Aykırı Kararlar 155
a. Çoğunluk İlkesi 155
b. Tek Borç İlkesi 156
i. Genel Olarak ve İstisnalar 156
ii. Pay Sahiplerinin Sınırlı Sorumluluğu ve Yönetim Kurulu Kararları 157
iii. Sınırlı Sorumluluğun Sadece Şirkete Karşı Olması 158
c. Devletin İlgilenmesi İlkesi 159
d. Kamuyu Aydınlatma İlkesi 160
i. Genel Olarak 160
ii. Şirketlerin İnternet Sitesi Kurma Yükümlülüğü 161
iii. Halka Açılma Sürecinde İzahname İle İlgili Yükümlülükler 162
iv. Diğer Kamuyu Aydınlatma Belgeleri 162
e. Hakların Başkalarına Zarar Vermeden veya En Az Zarar Verecek Şekilde Kullanılması İlkesi 163
f. Diğer Temel İlkeler 164
D. Sermayenin Korunması İlkesine Aykırı Kararlar 165
1. Sermayenin Korunması İlkesi Anlamında Malvarlığı ve Sermaye Ayrımı 165
2. Sermayenin Korunması İlkesinin Yönetim Kurulu Tarafından İhlal Edilmesi 166
a. Genel Olarak 166
b. Özel Olarak: Anonim Şirketin Kendi Paylarını İktisap ya da Rehin Olarak Kabul Etmesi 168
c. Iskat Sonucu Şirkette Kalması Gerekli Tutarların İadesi 171
d. Kendi Paylarını Taahhüt 171
e. Menkul Kıymet İhracı ve Sermayenin Korunması İlkesi 172
E. Pay Sahiplerinin Haklarını Etkisizleştiren Kararlar 172
1. Genel Olarak 172
2. Müktesep Hak–Vazgeçilemez Hak Ayrımı ve Yönetim Kurulu Kararları 174
3. Pay Sahiplerinin Malî Haklarını İhlâl Eden Kararlar 176
a. Kâr Payı Hakkı 176
b. Bedelsiz Payları Edinme Hakkı 177
c. Tasfiye Payı Hakkı 177
d. Rüçhan Hakkı 177
e. Önerilmeye Muhatap Olma Hakkı 179
4. Pay Sahiplerinin İdarî Haklarını İhlâl Eden Kararlar 180
a. Genel Olarak 180
b. Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı 180
c. Genel Kurul Toplantılarında Temsil Edilme Hakkı 181
5. Pay Sahiplerinin Koruyucu Haklarını İhlâl Eden Kararlar 182
6. Yönetim Kurulu Üyelerinin Katılım ve Kontrol Haklarını Etkileyen Kararlar 183
F. Genel Kurulun Devredilemez Yetkilerini İhlâl Eden Kararlar 184
1. Anonim Şirketlerde Organların Devredilemez Yetkileri 184
a. Yönetim Kurulu Açısından 184
b. Genel Kurul Açısından 187
c. Yönetim Kurulunun Genel Kurul İle İstişarede Bulunması 189
2. Genel Kurulun Devredilmez Nitelikteki Yetkilerinin Kullanımına İlişkin Kararlar 190
3. Genel Kurulun Devredilmez Nitelikteki Yetkilerinin Devrine İlişkin Kararlar 191
VI. Yönetim Kurulu Kararlarının Butlanının Tespiti Davası 192
A. Davanın Hukukî Niteliği 192
1. Genel Hatlarıyla Dava Türleri 192
2. Yönetim Kurulu Kararlarının Hükümsüzlüğü İçin Açılacak Dava 193
B. Dava Şartları 194
1. Davanın Görüleceği Mahkemeye İlişkin Dava Şartları 195
2. Davanın Taraflarına İlişkin Dava Şartları 196
3. Dava Konusu Uyuşmazlığa İlişkin Dava Şartları 196
C. Butlanın Tespiti Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme 199
1. Görevli Mahkeme 199
2. Yetkili Mahkeme 199
D. Butlanın Tespiti Davasının Tarafları 200
1. Davacı 200
a. Genel Olarak 200
b. Yargıtay ve İstinaf Uygulaması 201
c. Tek Ortaklı Anonim Şirketlerde Durum 202
d. SPK ve TB’nin Davacı Olması 203
2. Davalı 203
E. Butlanın Tespiti Davasında Süre 204
1. Kural 204
2. İstisnalar 204
a. Sermaye Artırım Kararına Karşı Açılacak Butlanın Tespiti Davası Bakımından Süre Sınırı 204
b. Sermaye Piyasası Kanunu’na Tabi Bazı İşlemler 205
c. Ticaret Siciline Tescilin Gerçekleşmesi ve Aradan Uzun Bir Sürenin Geçmiş Olması 205
d. Butlan İddiasının Hakkın Kötüye Kullanılması Olarak Değerlendirilmesi 206
F. Butlanın Tespiti Davası Neticesinde Verilen Hükmün Etkisi 209
1. Kişi Yönünden 209
2. Zaman Yönünden 211
a. Geçmişe Etkili Olan Tespit Hükümleri 211
b. Geçmişe Etkili Olmayan Tespit Hükümleri 212
Dördüncü Bölüm
YÖNETİM KURULU KARARLARININ İPTAL EDİLEBİLİRLİĞİ
§6. GENEL OLARAK İPTAL EDİLEBİLİRLİK 213
I. Yönetim Kurulu Kararları Dışındaki Hukukî İşlemler Açısından İptal 213
II. İptale Konu Olmak Bakımından Yönetim Kurulu Kararları 214
III. Yönetim Kurulu Kararlarının İptal Edilebilirliğinin Kısa Tarihçesi 215
§7. SERMAYE TÜRÜNE GÖRE YÖNETİM KURULU KARARLARININ İPTAL EDİLEBİLMESİ 217
I. Yönetim Kurulu Kararlarının İptali Konusunda Genel Kabul 217
II. Kayıtlı Sermaye Sisteminde 220
A. Genel Olarak 220
B. Halka Açık Anonim Şirketlerde 221
C. Halka Açık Olmayan Anonim Şirketlerde 223
D. Yönetim Kurulu Kararlarının İptali Davası 225
1. Taraflar 225
2. Dava Açma Süresi 227
3. Genel Kurul Kararlarının İptaline Dair Hükümlerin Uygulanabilirliği 228
4. İptal Hükmünün Etkisi 228
5. HAAO’larda Yerine Getirilmesi Gerekli Bazı Usulî İşlemler 229
III. Esas Sermaye Sisteminde Yönetim Kurulu Kararlarının İptal Edilememesi 229
IV. Yönetim Kurulunun Şirket İçi Hukukî İlişkiler Bağlamında Verdiği Bazı Kararların Mahkemelerce Ele Alınması 230
A. Yönetim Kurulu Üyesinin Bilgi Alma ve İnceleme Talebinin Reddine Yönelik Yönetim Kurulu Kararı (TTK m. 392/4) 231
B. Yönetim Kurulu Başkanının Bilgi Alma ve İnceleme Talebinin Reddine Yönelik Yönetim Kurulu Kararı (TTK m. 392/5) 232
C. Azlığın Genel Kurulun Toplantıya Çağrılmasını Talep Etmesi Halinde Yönetim Kurulunun Bu Talebin Reddine Dair Kararı (TTK m. 412) 233
D. Bir Pay Sahibinin Genel Kurul Toplantıları Dışında Bilgi Alma ve İnceleme Hakkının Kullanılmasına Yönelik Talebinin Reddi Hakkındaki Yönetim Kurulu Kararı (TTK m. 437/5) 233
E. Yönetim Kurulunun İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulunu Toplantıya Davet Konusunda Ağır Davranması (TTK m. 454/2) 234
F. Nama Yazılı Pay Devirlerinin Reddine İlişkin Yönetim Kurulu Kararlarının Yargısal Denetimi 234
Beşinci Bölüm
YÖNETİM KURULU KARARLARININ ASKIDA HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
§8. GENEL OLARAK ASKIDA HÜKÜMSÜZLÜK VE YÖNETİM KURULU KARARLARINDAKİ GÖRÜNÜMÜ 235
I. Askıda Hükümsüzlük Yaptırımının Özelliği 235
II. Yönetim Kurulu Kararlarında Durum 236
A. İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu Onayına Tabi Yönetim Kurulu Kararları 236
B. Kuruluştan Sonra Devralmada Genel Kurul Onayı ve Tescil Şartı 236
C. HAAO’larda Bazı Kararların Bağımsız Yönetim Kurulu Üyelerinin Onayına Tabi Olması 237
D. Banka Yönetim Kurulu Kararları ve Toplantı Tutanağı 238
E. Şirketle İşlem Yapma Yasağı Halinde Askıda Hükümsüzlük 238
F. Şirket Sözleşmesiyle Askıda Hükümsüzlük Halleri Öngörülmesi 240
G. Askında Hükümsüzlüğün İleri Sürülmesi 240
Altıncı Bölüm
YÖNETİM KURULU KARARLARININ
GEÇERSİZLİĞİNDE ÖZEL DURUMLAR
§9. TEMSİL YETKİSİNİN KAPSAM VE SINIRLARI İLE YÖNETİM KURULU KARARLARININ HÜKÜMSÜZLÜĞÜ ARASINDAKİ İLİŞKİ 241
I. Temsil Yetkisinin Kazanılması 241
II. Temsil Yetkisinin Sınırları 242
III. Temsil Yetkisinin Aşılması Durumunda İlgili Hukukî İşlemin Akıbeti 244
§10. KISMÎ BUTLAN VE DEĞİŞTİRİLMİŞ KISMÎ BUTLAN YAPTIRIMLARININ YÖNETİM KURULU KARARLARINA UYGULANMASI 245
I. Butlan Türleri Hakkında Genel Açıklamalar 245
A. Mutlak Butlan 245
B. Kısmî Butlan 246
C. Değiştirilmiş Kısmî Butlan 249
II. Yönetim Kurulu Kararları Açısından 250
§11. YÖNETİM KURULUNUN ANONİM ŞİRKET ESAS SÖZLEŞMESİNE AYKIRI KARARLAR VERMESİ 251
§12. TASFİYE MEMURLARI VE KAYYIM TARAFINDAN VERİLEN KARARLAR 253
§13. ISKAT KARARININ HÜKÜMSÜZLÜĞÜ 257
§14. TEK KİŞİLİK YÖNETİM KURULU KARARLARININ HÜKÜMSÜZLÜĞÜ 262
§15. GENEL KURUL KARARLARININ BUTLANININ TESPİTİ DAVASINA İLİŞKİN TTK M. 448–451 HÜKÜMLERİ YÖNETİM KURULU KARARLARININ BUTLANININ TESPİTİ DAVASINDA UYGULANABİLİR Mİ? 264
§16. HÜKÜMSÜZLÜK SEBEBİNİN AYNI ZAMANDA BİRDEN FAZLA DERECEDE HUKUKA AYKIRI OLMASI 266
§17. YÖNETİM KURULU KARARLARINA KARŞI HÜKÜMSÜZLÜĞÜN TESPİTİ DAVASINDAN BAŞKA AÇILABİLECEK DAVALAR – ALTERNATİF ÇÖZÜM YOLLARI 267
Sonuç 269
Kaynakça 273
Kavram ve Madde Dizini 283 |