Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Kişiler Hukuku
(Gerçek ve Tüzel Kişiler)
Ekim 2026 / 24. Baskı / 522 Syf. / Ciltli
Fiyatı: 1450.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   

Kitaba çok sayıda olan Anayasa Mahkemesi kararları ve güncel Yargıtay kararları işlenmiştir. Her basıda olduğu gibi belli ölçüde öğretideki gelişmelere de yer verilmiştir.

Konu Başlıkları
Gerçek Kişiler
Tüzel Kişiler
Barkod: 9786255007452
Yayın Tarihi: Ekim 2026
Baskı Sayısı:  24
Ebat: 17x25
Sayfa Sayısı: 522
Yayınevi: Filiz Kitabevi
Kapak Türü: Ciltli
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
GİRİŞ  
Sayfa  
1. Kişiler Hukukunun Anlamı ve Yeri 1  
2. Kişi ve Kişilik Kavramı 1  
a) Kişi 1  
b) Kişilik 3  
3. Kişiler Hukukuna İlişkin Mevzuat 3  
4. Kişiler Hukukuna İlişkin Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları 5  
5. Kişiler Hukukuna Hâkim Olan Genel İlkeler 6  
a) Eşitlik ilkesi 6  
b) Özgürlük ilkesi 7  
c) Kişiye saygı ve kişiliğin korunması ilkesi 7  
BÖLÜM I GERÇEK KİŞİLER  
§ 1. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİ  
I. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI 11  
1. Kişiliğin kazanılma anı 11  
a) Tam olarak doğmak: 11  
b) Sağ olarak doğmak: 12  
2. Ceninin Durumu 14  
a) Döllenme anne karnında ise 14  
b) Döllenme anne rahmi dışında ise 18  
3. Henüz Ana Rahmine Düşmemiş Olanların Hukuki Durumu 21  
II. KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ 22  
1. Ölüm 22  
a) Biyolojik ölüm 22  
b) Beyinsel ölüm 23  
c) İsteğe bağlı olarak ölümün sağlanması mümkün müdür? 25  
2. Ölüme Bağlanan Hukuki Sonuçlar 27  
3. Cesedin Durumu 30  
4. Ölüm Karinesi 31  
a) Uygulanma esasları 32  
b) Ölüm karinesinin sonuçları 33  
5. Gaiplik Kararı 34  
a) Genel olarak 34  
aa) Gaiplik kararı isteyebilmek için gerekli şartlar 34  
aaa) Ortadan kaybolma 34  
bbb) Kaybolan kimsenin ölümü kuvvetli şekilde olası görünmelidir 35  
ccc) Belirli süreler geçmiş olmalıdır 36  
bb) Gaiplik kararı istemeye yetkili olanlar 37  
cc) Gaiplik kararı vermeye görevli ve yetkili mahkeme 37  
dd) Mahkemece uygulanacak usul 38  
ee) Gaiplik kararı ve sonuçları 39  
aaa) Miras Hukukuna ilişkin sonuçlar 40  
bbb) Aile Hukukuna ilişkin sonuçlar 42  
ff) Gaiplik kararının hükümsüzleşmesi 43  
b) Özel olarak 43  
III. SAĞLIĞIN VE ÖLÜMÜN İSPATI 44  
1. Genel Kural 44  
2. İspat Kuralları 44  
a) Doğum ve ölümün ispatı 44  
b) Kayıt bulunmadığı durumda ispat 45  
c) Birlikte ölüm karinesi 46  
§ 2. HAK EHLİYETİ  
I. ANLAMI 47  
II. HAK EHLİYETİNİN TEMEL İLKELERİ 47  
III. HAK EHLİYETİNİN SINIRLANDIĞI HALLER 49  
1. Yaş 49  
2. Cinsiyet 50  
3. Evlilik 51  
4. Yabancılık 53  
5. Ayırt Etme Gücüne (Temyiz Kudretine) Sahip Bulunmayanların Durumu 54  
6. Akıl Hastalığı 55  
7. Haysiyetsiz Hayat ve Mahkûmiyet 55  
8. Yabancı Hukukun Uygulanması 55  
§ 3. FİİL EHLİYETİ  
I. KAVRAM 56  
II. FİİL EHLİYETİNİN ÇEŞİTLİ GÖRÜNÜMLERİ 57  
1. Hukuka Uygun Fiillerde Fiil Ehliyeti 58  
a) Hukuki işlemlerde 58  
b) Hukuki işlem benzerlerinde ve yöneltilmesi gerekli irade beyanlarına  
muhatap olma 58  
c) Maddi fiiller 59  
d) Usuli işlem ehliyeti 60  
2. Hukuka Aykırı Fiiller Açısından Fiil Ehliyeti 60  
III. TAM FİİL EHLİYETİ İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR 60  
1. Ayırt Etme Gücü (Temyiz Kudreti) 61  
a) Kavram 61  
b) Akla uygun biçimde davranabilme yeteneği 62  
c) Akla uygun biçimde davranmayı engelleyen sebepler 64  
aa) Yaş küçüklüğü 65  
bb) Akıl hastalığı 65  
cc) Akıl zayıflığı 67  
dd) Sarhoşluk 67  
ee) Benzer sebepler 67  
d) Ayırt etme gücünün göreceliliği 68  
e) İspat yükü 71  
2. Ergin Olmak 75  
a) Normal erginlik 75  
b) Evlenme sonucu ergin olma 76  
c) Mahkeme kararı ile ergin kılınma (yargısal–kazaî rüşt) 78  
aa) Aranan şartlar 78  
aaa) On beş yaşın tamamlanmış olması 78  
bbb) Küçüğün isteğinin bulunması 79  
ccc) Küçük velâyet altında ise, velisinin rızasının alınmış olması 79  
ddd) Küçük vesayet altında ise vesayet ve denetim makamının izninin  
alınmış olması 80  
eee) Erginlik kararının küçüğün menfaatine uygun olması 80  
bb) Karar ve etkisi 81  
3. Kısıtlı Olmamak 82  
a) Kısıtlama sebepleri 82  
aa) Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı 83  
bb) Savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşama tarzı,  
kötü yönetim 85  
cc) Hapis cezasına mahkûmiyet 85  
dd) İlgilinin talebi 86  
b) Kısıtlamanın etkisi 87  
c) Danışman atanması 87  
IV. TAM EHLİYET ŞARTLARINDAKİ EKSİKLİKLERİN ETKİSİ 88  
1. Ayırt Etme Gücünün Bulunmaması 88  
2. Ergin Olmamak 88  
3. Kısıtlı Olmak 89  
4. Kendisine Danışman Atananlar 90  
V. EHLİYET AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASI 91  
1. Tam Ehliyetliler 91  
2. Tam Ehliyetsizler 91  
a) Genel olarak 91  
b) İşlem ehliyeti açısından tam ehliyetsizlerin durumu 92  
aa) Tam ehliyetsizin işlemlerinin hükümsüzlüğü kuralı 92  
bb) Kesin hükümsüzlük kuralının istisnaları 95  
aaa) İradeden bağımsız doğan hukuki sonuçlar 95  
bbb) Ayırt etme gücünden yoksun olan kimsenin yaptığı evlilik 96  
ccc) Ayırt etme gücüne sahip olmayan kimsenin ölüme bağlı tasarrufları 97  
ddd) Hükümsüzlüğün örtülü boşluk oluşturması veya hükümsüzlüğü  
ileri sürmenin hakkın kötüye kullanılması teşkil etmesi 97  
eee) Geçersiz hizmet sözleşmesinin tarafı olması 98  
cc) Tam ehliyetsizin temsil edilmesi 98  
aaa) Genel olarak 98  
bbb) Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar 99  
dd) Sorumluluk ehliyeti açısından tam ehliyetsizlerin hukuki durumu 101  
aaa) Genel olarak 101  
bbb) Hakkaniyet sorumluluğu 102  
ccc) Geçici olarak ayırt etme gücünü kaybedenlerin durumu 103  
ddd) Borca aykırı davranışlar 104  
3. Sınırlı Ehliyetsizler 104  
a) Genel olarak 104  
b) Hukuki işlem ehliyeti açısından sınırlı ehliyetsizlerin durumu 105  
aa) Yasal temsilcinin rızasına bağlı işlemler 106  
aaa) Genel olarak 106  
bbb) Rızanın kim tarafından verileceği 109  
ccc) Rızanın verilme zamanı, şekli ve kapsamı 110  
ddd) Rızanın hükmü 113  
eee) Sınırlı ehliyetsizin kendisini tam ehliyetli gibi göstermesi 114  
bb) Sınırlı ehliyetsizlerin, yasal temsilcinin rızasına bağlı olmadan  
yapabileceği işlemler 115  
aaa) Şahsen kullanılacak haklar 115  
bbb) Karşılıksız kazanmalar 118  
ccc) Sınırlı ehliyetsizin temsilci olabilmesi 119  
ddd) Ehliyetin genişlediği durumlar 120  
cc) Sınırlı ehliyetsizlerin hiç yapamayacakları işlemler 121  
dd) Sınırlı ehliyetsizlerin temsil edilmesi 121  
b) Sınırlı ehliyetsizlerin hukuka aykırı fiillerinden sorumluluğu 122  
4. Sınırlı Ehliyetliler 122  
§ 4. KİŞİSEL DURUM  
I. GENEL BAKIŞ 126  
II. KİŞİNİN ADI 127  
1. Genel Bilgiler 127  
2. Adın Çeşitleri 128  
a) Soyadı 128  
b) Öz ad 129  
c) Müstear ad (takma ad, mahlâs, pseudonyme) 129  
d) Lakap 129  
e) Ticaret unvanı 129  
f) Diğer meslek, soyluluk işareti vb. unvanlar 129  
g) İnternet ortamında kullanılan adlar 130  
3. Adın Kazanılması 130  
a) Soyadının kazanılması 130  
aa) Soybağı yoluyla 131  
aaa) Evlilik içi doğan çocuk 131  
bbb) Evlilik dışı doğan çocuk 131  
ccc) Boşanan anne küçük çocuğunun soyadını değiştirebilir mi? 133  
bb) Evlenme yoluyla 135  
aaa) MK m. 187 ve yargı kararları 135  
bbb) Boşanan eşin soyadı 138  
cc) Evlat edinilme yoluyla 139  
dd) İdari karar ile 139  
ee) Soyadı seçme yoluyla 140  
b) Öz adın kazanılması 140  
aa) Evlilik içi çocuk 140  
bb) Evlilik dışı doğan çocuk 141  
cc) Ana–babası bilinmeyen çocuklar 141  
c) Müstear adın kazanılması 141  
d) Lakabın kazanılması 141  
4. Adın Değiştirilmesi 142  
a) Adın değişmezliği kuralı 142  
b) Ad değişikliğini haklı kılan sebepler 143  
aa) Ad ve soyadının değiştirilmesi 143  
bb) Küçük çocuğun soyadının değiştirilmesi 146  
cc) Anne baba adının değiştirilmesi 147  
c) Usul 148  
d) Adın değiştirilmesine itiraz 151  
e) Adın değiştirilmesinin sonuçları 151  
5. Ad Üzerindeki Hakkın Korunması 151  
a) Adın kullanılmasının çekişmeye yol açması halinde koruma 152  
b) Adın haksız kullanılması halinde koruma 152  
c) Kişiliği koruyan davalardan yararlanma 153  
III. HISIMLIK 154  
1. Kavram 154  
2. Kan Hısımlığı 154  
a) Anlamı 154  
aa) Üstsoy–altsoy hısımlığı 154  
bb) Yansoy hısımlığı 155  
b) Hısımlık derecesi 155  
c) Kan hısımlığına bağlanan hukuki sonuçlar 156  
aa) Evlenme yasağı 156  
bb) Dernekte oy kullanma yasağı 156  
cc) Vasi olmada 156  
dd) Mirasçılık 156  
ee) Nafaka ödeme yükümlülüğü 156  
ff) Tanıklıktan kaçınma 156  
gg) Hâkimin davaya bakma yasağı ve davaya bakmaktan kaçınabilmesi 156  
3. Kayın Hısımlığı 157  
a) Anlamı 157  
b) Kayın hısımlığının derecesi 157  
c) Kayın hısımlığının hukuki sonuçları 158  
4. Evlat Edinmeden Doğan Hısımlık 158  
IV. YERLEŞİM YERİ 159  
1. Kavram ve Önemi 159  
2. Yerleşim Yerinin Gerekliliği İlkesi ve Yerleşim Yerinin Çeşitleri 160  
a) İsteğe bağlı yerleşim yeri 160  
aa) Oturulan yer 161  
bb) Oturulan yerde sürekli kalma–yerleşme–niyeti 162  
b) İtibari yerleşim yeri 165  
c) Yasal yerleşim yeri 166  
aa) Velayet altındaki çocuklar 167  
bb) Vesayet altındaki kimseler 169  
3. Yerleşim Yeri Adresi 169  
4. Yerleşim Yerinin Tekliği İlkesi 170  
V. KİŞİSEL DURUM SİCİLLERİ 171  
1. Anlamı ve Düzenleniş Tarzı 171  
2. Nüfus Hizmetleri Teşkilatı 172  
3. Nüfus Kütükleri ve Tutulması 173  
a) Aile kütüğü 173  
b) Özel kütükler 174  
aa) Doğum kütüğü 174  
bb) Ölüm kütüğü 174  
cc) Evlenme kütüğü 175  
dd) Boşanma kütüğü 175  
ee) Kayıt düzeltmeleri kütüğü 175  
ff) Diğer kişisel durum değişiklikleri kütüğü 175  
gg) Yabancılar kütüğü 175  
4. Sicili Tamamlayıcı Kayıtlar ile Kişisel Durum Değişikliklerinin  
Kütüğe İşlenmesi 176  
5. Kütükteki Yanlışın Düzeltilmesi 176  
6. Nüfus Kütüklerine İlişkin İlkeler 180  
a) Sicil kayıtlarının bütünlüğü ilkesi 180  
b) Kamuya kapalılık (gizlilik) ilkesi 180  
c) Nüfus kayıtlarının ispat gücü 181  
7. Kişisel Durum Kütüklerini Tutan Memurların Sorumluluğu 182  
§ 5. KİŞİLİĞİN KORUNMASI  
I. GENEL OLARAK KİŞİLİK VE KİŞİLİĞİN KORUNMASI 184  
II. KİŞİLİK HAKLARININ NİTELİKLERİ 187  
III. KİŞİLİK HAKKININ KAPSAMI 189  
1. Genel Olarak 189  
2. Kişilik Hakkının Konusu Olan Değerler 191  
a) Ad 191  
b) Hayat, sağlık ve vücut tamlığı 191  
aa) Tıbbi müdahaleler 196  
bb) Organ ve doku alınması, aşılanması, nakli 199  
cc) Cinsel faaliyete ilişkin müdahaleler 202  
aaa) Üreme faaliyetleri 202  
bbb) Cinsiyet değişikliği 204  
c) Faaliyet ve yaşamını düzenleme özgürlüğü 206  
d) Haysiyet ve onur 209  
e) Resim (görüntü) ve ses 218  
f) Kişinin sırları 221  
g) Özel hayat 223  
IV. KİŞİLİĞİN KORUNMASI YOLLARI 230  
1. Kişiliğin Hukuki İşlemle Saldırıya Karşı Korunması 231  
a) MK m. 23’ün kapsamı 231  
b) MK m. 23 hükmünün uygulanma alanı 234  
aa) MK m. 23/f. 1 ve 23/f. 3 234  
bb) MK m. 23/2 236  
aaa) Genel olarak 236  
bbb) Ekonomik özgürlüğe ilişkin kişilik hakkının  
MK m 23/2 ile korunması 237  
i) Sözleşmedeki süre unsuru 239  
ii) Edim yükümlülüğünün kişi özgürlüğüne etki etmesi 240  
iii) Sözleşmede sınırlandırılmaya gidilmemiş olması dolayısıyla  
kişinin üstlendiği sorumluluğun öngörülememesi 240  
iv) Taraflardan birisinin özgürlüğünü sınırlayan hükmün  
sözleşme ilişkisinin amacına uygun bir menfaati içermemesi 240  
v) Sözleşmenin birtakım unsurlarının daha sonra  
belirlenmesine yönelik anlaşmalar 241  
vi) Sözleşmenin borçluya sağlayacağı faydalar 241  
c) MK m. 23/1 ve 23/2’ye aykırılığın yaptırımı 241  
2. Kişiliğin Haksız Fiil Teşkil Eden Saldırılara Karşı Korunması 244  
a) İlke 244  
b) Hukuka aykırılık 245  
c) Hukuka aykırılığı kaldıran sebepler 246  
aa) Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası (mağdurun rızası) 246  
aaa) Genel olarak 246  
bbb) Tıbbi müdahalelerde rıza (onay) 248  
ccc) Diğer haller 252  
bb) Üstün nitelikte özel yarar 253  
aaa) Mağdura ait üstün özel yarar 254  
bbb) Üçüncü kişiye ait üstün özel yarar 256  
ccc) Faile ilişkin üstün özel yarar 257  
cc) Üstün nitelikte kamu yararı 258  
dd) Kanunun verdiği yetki 276  
aaa) Genel olarak 276  
bbb) Dilekçe hakkının ya da hak arama yetkisinin kullanılması 277  
ccc) TBMM üyelerinin dokunulmazlıkları 277  
ddd) Meşru müdafaa 278  
d) Kişilik haklarına saldırılan kişiye tanınan dava hakları 279  
aa) Genel olarak 279  
bb) Davacı ve davalı sıfatı 280  
cc) Davalar 283  
aaa) Saldırıya son verilmesi davası 283  
bbb) Saldırı tehlikesinin önlenmesi davası 286  
ccc) Saldırının hukuka aykırılığının tespiti davası 288  
ddd) Maddi tazminat davası 291  
eee) Manevi tazminat davası 293  
fff) Saldırıdan elde edilen kazancın verilmesi davası 299  
dd) Kişilik hakkına hukuka aykırı saldırı sebebiyle açılacak  
dâvalarda yetkili mahkeme 300  
BÖLÜM II TÜZEL KİŞİLER  
§ 1. GİRİŞ  
I. TÜZEL KİŞİ KAVRAMI 305  
II. TÜZEL KİŞİLİK KAZANILMASININ KOŞULLARI 306  
1. Örgütlenme Unsuru 306  
2. Sürekli Amaç Unsuru 307  
3. Bağımsızlığa Hukuken İmkân Verilmesi 307  
III. TÜZEL KİŞİLİĞİN NİTELİĞİ 308  
1. Farazi Kişilik Teorisi 309  
2. Gerçek Kişilik Teorisi 309  
3. Amaç (Gaye) Kişiliği Teorisi ve Soyutlama Teorisi 310  
IV. TÜZEL KİŞİLERİN ÇEŞİTLERİ 311  
1. Kamu Hukuku Tüzel Kişileri 312  
2. Özel Hukuk Tüzel Kişileri 313  
a) Kazanç paylaşmak amacı güden tüzel kişiler 313  
b) Kazanç paylaşmak amacı gütmeyen tüzel kişiler 314  
3. Kamu İktisadi Teşebbüsleri 314  
V. TÜRK HUKUKUNDA TÜZEL KİŞİLERİN DÜZENLENİŞ TARZI 315  
VI. TÜZEL KİŞİLERDE “ARADAN SIZMA” VEYA “PERDENİN  
KALDIRILMASI” TEORİSİ 317  
§ 2. TÜZEL KİŞİLERE İLİŞKİN GENEL KURALLAR  
I. TÜZEL KİŞİNİN KURULUŞU 320  
1. Çeşitli Kuruluş Sistemleri 320  
a) Serbest kuruluş sistemi 320  
b) İzin sistemi 320  
c) Tescil sistemi 321  
2. Türkiye’de Yürürlükte Olan Sistem 321  
II. TÜZEL KİŞİLERİN HAK EHLİYETİ 324  
1. Sadece Gerçek Kişilere Özgü Olan Haklar 325  
2. Sadece Tüzel Kişilere Özgü Olan Haklar 326  
3. Hem Gerçek Kişilerin Hem Tüzel Kişilerin Yararlanacağı Haklar 326  
a) Malvarlığı haklarında 327  
aa) İntifa hakkı 327  
bb) Oturma hakkı 328  
cc) Mirasçı olma ve miras bırakma 328  
dd) Alacak ve borç sahibi olma 328  
b) Zilyetlik 328  
c) Kişisel haller bakımından 329  
aa) Ad 329  
bb) Yerleşim yeri (ikametgâh) 329  
cc) Uyrukluk 330  
dd) Kişiliğin korunması 331  
III. TÜZEL KİŞİLERİN FİİL EHLİYETİ 333  
1. Genel Bakış 333  
2. Tüzel Kişilerde Fiil Ehliyetinin Başlangıcı ve Fiil Ehliyetsizliği 334  
3. Tüzel Kişilerin Organları 335  
a) Organ kavramı 335  
b) Organ, temsilci ve yardımcı kişi 337  
c) Organ çeşitleri 339  
aa) Karar organı – Yürütme organı 339  
bb) Zorunlu organ – İhtiyarî organ 339  
cc) İç organ – Dış organ 340  
dd) Fert organ – Kurul organ 340  
ee) Resmi organ – Fiili organ (Görünüşte – Fonksiyonel) organ 340  
4. Organın Fiilinin Tüzel Kişiye İzafesi 341  
a) Hukuki işlemler açısından 341  
b) Hukuka aykırı fiiller açısından 343  
aa) Organın borca aykırı davranışı 343  
bb) Organın haksız fiili 344  
IV. TÜZEL KİŞİLERİN SONA ERMESİ 347  
1. Tasfiye 348  
2. Tahsis (Özgüleme) 350  
§ 3. DERNEKLER  
I. GİRİŞ 353  
II. DERNEK KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ 356  
1. Kavram 356  
2. Çeşitleri 357  
a) Ticari işletme işleten ve işletmeyen dernekler 357  
b) Alelade dernekler – Kamuya yararlı dernekler 358  
c) Dernekler–Üst kuruluş (Dernek birlikleri: federasyonlar, konfederasyonlar) 360  
III. DERNEKLERDE ÜYE UNSURU 361  
1. Dernek Üyeliği 361  
2. Üyelik Şartları 363  
a) Normal üyelik için aranan şartlar 364  
aa) Kamu hizmeti görevlilerinin derneklere üye olmaları 364  
bb) Çocuk derneklerine üyelik 364  
cc) Yabancıların derneklere üye olmaları 365  
dd) Tüzükte belirlenmiş olan şartlar 365  
b) Kurucu üyelik için aranan şartlar 366  
aa) Fiil ehliyetine sahip olmak 366  
bb) Dernekler Kanunu m. 3/2’de sayılanlardan olmamak 366  
cc) Çocuk derneklerinde 366  
3. Üyelik Sıfatının Kazanılması 366  
4. Üyeliğe Bağlı Hak ve Yükümlülükler 369  
a) Üyelik hakları 369  
aa) Katılma hakları 370  
aaa) Oy hakkı 370  
bbb) Genel kurulu toplantıya davet ettirme hakkı 372  
ccc) Genel kurul toplantısında gündeme ek madde koydurma hakkı 372  
bb) Yararlanma hakları 372  
cc) Koruma hakları 373  
aaa) Derneğin amacını koruma hakkı 373  
bbb) Şikâyet hakkı 374  
ccc) İstifa (dernekten çekilme) hakkı 374  
ddd) İtiraz hakkı 374  
b) Üyelik yükümlülükleri 379  
aa) Sadakat yükümlülüğü 379  
bb) Ödenti (aidat) ödeme borcu 380  
cc) Derneğin amacına uygun davranmak 382  
5. Üyelik Sıfatının Sona Ermesi 382  
a) Üyelik sıfatının kendiliğinden sona ermesi 383  
b) Üyenin dernekten çekilmesi (istifa) 383  
c) Üyenin dernekten çıkarılması (ihraç) 384  
aa) Çıkarma sebepleri 385  
aaa) Çıkarma tüzükte düzenlenmişse 385  
bbb) Çıkarma hakkında tüzükte hiçbir hüküm öngörülmemişse 386  
bb) Dernekten çıkarılan üyenin itiraz hakkı 386  
aaa) Çıkarma sebepleri tüzükte düzenlenmemişse 386  
bbb) Çıkarma sebepleri veya çıkarma tüzükte düzenlenmişse 387  
d) Üyelik sıfatının sona ermesinin sonuçları 388  
IV. DERNEKTE AMAÇ (GAYE) UNSURU 389  
1. Kavram 389  
2. Amacın Hukuka veya Ahlâka Aykırı Olmaması 390  
a) Genel olarak 390  
b) Çocuk dernekleri için sınırlandırılmış amaçlar 391  
c) Amacın imkânsız olmaması 391  
V. DERNEĞİN TÜZEL KİŞİLİĞİ 392  
1. Derneğin Kuruluşu 392  
a) Tüzüğün hazırlanması 393  
aa) Tüzük kavramı 393  
bb) Tüzüğün içeriği 393  
b) Tüzüğün idareye verilmesi 394  
c) Yurt dışı faaliyetler ve yabancı derneklerle işbirliği 396  
d) Kuruluşa etkili olmayan düzen hükümleri 396  
aa) Kuruluş bildirimi ve tüzüğün incelenmesi 396  
bb) İlk genel kurul toplantısı 397  
cc) Dernek kütüğüne kayıt 397  
2. Derneğin Organları 397  
a) Genel kurul 398  
aa) Genel kurulun toplanması 399  
aaa) Olağan toplantı 399  
bbb) Olağanüstü toplantı 399  
bb) Çağrı usulü 401  
cc) Toplantı yeter sayısı 401  
dd) Toplantı yeri 402  
ee) Toplantının yapılış usulü 403  
ff) Gündem ve genel kurulun yetkileri 403  
gg) Genel kurulda karar alınması 404  
b) Yönetim kurulu 405  
aa) Yönetim kurulunun oluşumu ve görevinin sona ermesi 405  
bb) Yönetim kurulunun görev ve yetkileri 406  
c) Denetim kurulu 407  
3. Derneğin Faaliyeti 409  
a) Faaliyeti kısıtlayıcı ve yasaklayıcı hükümler 409  
b) Kolluk kuvvetlerinin dernek faaliyetlerine müdahale yetkisi 411  
4. Derneğin Devlet Tarafından Denetlenmesi 412  
5. Derneğin Sona Ermesi 414  
a) Sona erme şekli 414  
aa) Derneğin kendi kendini feshetmesi 414  
bb) Derneğin kendiliğinden sona ermesi (infisah, kendiliğinden  
dağılmış sayılma) 414  
aaa) Derneğin aciz haline düşmesi 415  
bbb) Yönetim kurulunun tüzüğe göre kurulmasına imkân kalmaması 415  
ccc) Genel kurulun toplanması için gerekli yeter sayının bulunmaması yüzünden olağan genel kurul toplantısının üst  
üste iki defa yapılamaması 415  
ddd) Derneğin amacının gerçekleşmesi veya gerçekleşmesinin imkansızlaşması veya şartların kaybolması 416  
eee) İlk genel kurul toplantısının yapılmaması ve zorunlu organların kurulmaması 416  
fff) Sürenin dolması 417  
cc) Derneğin mahkeme kararı ile feshedilmesi 417  
aaa) Derneğin amacının kanuna yahut ahlâka aykırı hale gelmesi  
(MK m. 89) 417  
bbb) Kuruluştaki kanuna aykırılık ve eksikliklerin giderilmemesi 418  
ccc) Suç sebebiyle derneğin kapatılması 420  
b) Sona ermenin sonuçları 420  
§ 4. VAKIF  
I. GİRİŞ 422  
II. VAKIF KAVRAMI 425  
III. VAKFIN ÇEŞİTLERİ 426  
1. Yeni Vakıflar 426  
2. Kamuya Yararlı Vakıflar 426  
3. Çalıştırılanlara ve İşçilere Yardım Vakıfları 430  
a) İki taraflı (katılmalı), çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları 432  
b) Tek taraflı, çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları 433  
c) Ortak esaslar 433  
4. Aile Vakıfları 433  
5. Mazbut Vakıflar 434  
6. Mülhak Vakıflar 435  
7. Cemaat Vakıfları 436  
8. Esnaf Vakıfları 438  
IV. VAKIFTA MAL UNSURU 439  
1. Tahsis Edilecek Malvarlığı Değerleri 439  
2. Vakfedilen Malın Değiştirilmesi 441  
V. MALIN USULÜNE GÖRE BELİRLİ VE SÜREKLİ BİR AMACA TAHSİSİ  
(VAKIF KURMA İŞLEMİ) 443  
1. Amaç (Gaye) 443  
a) Amaç kanuna, ahlâka ve milli menfaatlere aykırı olmamalıdır 446  
b) Amaç imkânsız olmamalıdır 447  
c) Amaç belirli olmalıdır 450  
d) Amaç devamlı olmalıdır 451  
2. Malvarlığının Tahsisi 451  
3. Vakıf Kurma İşlemi 452  
a) Vakıf kurma işleminin şekli 452  
aa) Sağlıkta vakıf kurma 452  
bb) Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurma 452  
b) Vakıf kurma işleminde ehliyet 453  
aa) Sağlıkta vakıf kurma 453  
bb) Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurma 454  
c) Vakıf kurma işleminin içeriği 454  
d) Vakıf kurma işleminin geri alınması 457  
e) Mirasçıların ve alacaklıların itiraz hakkı 458  
VI. VAKIFTA TÜZEL KİŞİLİK UNSURU 458  
1. Tüzel Kişiliğin Kazanılması 458  
a) Tescil 458  
b) Mahkeme siciline tescilin hukuki sonuçları 461  
aa) Tüzel kişiliğin kazanılması 461  
bb) Vakfın tahsis olunan malları ve hakları kazanması 462  
2. Vakfın Yönetimi ve Örgütü 465  
a) Genel olarak 465  
b) Örgütün tamamlattırılması 467  
c) Yönetimin değiştirilmesi 468  
d) Yönetim organlarının görevleri 470  
e) Vakıf yöneticilerinde aranan nitelikler ve yöneticilerin yönetimden uzaklaştırılmaları 473  
f) Görevden alınmanın sonuçları 475  
3. Vakıf Senedinin Değiştirilmesi 476  
4. Vakıfların Uluslararası Faaliyetleri ve Şube ve Temsilcilik Açmaları 479  
5. Yurt Dışındaki Vakıfların Türkiye’deki Faaliyetleri 479  
6. Vakfın Denetimi 480  
a) Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün denetimi 480  
b) İktisadi işletme ve iştiraklerin denetimi 483  
7. Vakfın Sona Ermesi 484  
a) Vakfın kendiliğinden sona ermesi (vakfın dağılması) 484  
aa) Vakıf senedindeki hüküm dolayısıyla sona erme 485  
bb) Kanun gereğince sona erme 485  
b) Vakfın mahkeme kararı gereği sona ermesi (vakfın dağıtılması) 488  
aa) Amacın kanuna aykırı olması 488  
c) Alacaklıların veya saklı pay sahibi mirasçıların itirazı üzerine sona erme 489  
8. Vakfın Sona Ermesinin Sonuçları 489  
a) Tasfiye 489  
b) Tahsis 489  
c) Sona eren vakfın kaydının silinmesi ve ilân edilmesi 490  
Yararlanılan Eserler 491  
 


Hüseyin Hatemi ...
Ekim 2026
410.00 TL
Sepete Ekle
Hatice Kübra Ercoşkun Şenol
Eylül 2026
790.00 TL
Sepete Ekle
Jale G. Akipek ...
Eylül 2024
899.50 TL
Sepete Ekle
Süleyman Yılmaz ...
Eylül 2023
465.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
GİRİŞ  
Sayfa  
1. Kişiler Hukukunun Anlamı ve Yeri 1  
2. Kişi ve Kişilik Kavramı 1  
a) Kişi 1  
b) Kişilik 3  
3. Kişiler Hukukuna İlişkin Mevzuat 3  
4. Kişiler Hukukuna İlişkin Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları 5  
5. Kişiler Hukukuna Hâkim Olan Genel İlkeler 6  
a) Eşitlik ilkesi 6  
b) Özgürlük ilkesi 7  
c) Kişiye saygı ve kişiliğin korunması ilkesi 7  
BÖLÜM I GERÇEK KİŞİLER  
§ 1. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİ  
I. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI 11  
1. Kişiliğin kazanılma anı 11  
a) Tam olarak doğmak: 11  
b) Sağ olarak doğmak: 12  
2. Ceninin Durumu 14  
a) Döllenme anne karnında ise 14  
b) Döllenme anne rahmi dışında ise 18  
3. Henüz Ana Rahmine Düşmemiş Olanların Hukuki Durumu 21  
II. KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ 22  
1. Ölüm 22  
a) Biyolojik ölüm 22  
b) Beyinsel ölüm 23  
c) İsteğe bağlı olarak ölümün sağlanması mümkün müdür? 25  
2. Ölüme Bağlanan Hukuki Sonuçlar 27  
3. Cesedin Durumu 30  
4. Ölüm Karinesi 31  
a) Uygulanma esasları 32  
b) Ölüm karinesinin sonuçları 33  
5. Gaiplik Kararı 34  
a) Genel olarak 34  
aa) Gaiplik kararı isteyebilmek için gerekli şartlar 34  
aaa) Ortadan kaybolma 34  
bbb) Kaybolan kimsenin ölümü kuvvetli şekilde olası görünmelidir 35  
ccc) Belirli süreler geçmiş olmalıdır 36  
bb) Gaiplik kararı istemeye yetkili olanlar 37  
cc) Gaiplik kararı vermeye görevli ve yetkili mahkeme 37  
dd) Mahkemece uygulanacak usul 38  
ee) Gaiplik kararı ve sonuçları 39  
aaa) Miras Hukukuna ilişkin sonuçlar 40  
bbb) Aile Hukukuna ilişkin sonuçlar 42  
ff) Gaiplik kararının hükümsüzleşmesi 43  
b) Özel olarak 43  
III. SAĞLIĞIN VE ÖLÜMÜN İSPATI 44  
1. Genel Kural 44  
2. İspat Kuralları 44  
a) Doğum ve ölümün ispatı 44  
b) Kayıt bulunmadığı durumda ispat 45  
c) Birlikte ölüm karinesi 46  
§ 2. HAK EHLİYETİ  
I. ANLAMI 47  
II. HAK EHLİYETİNİN TEMEL İLKELERİ 47  
III. HAK EHLİYETİNİN SINIRLANDIĞI HALLER 49  
1. Yaş 49  
2. Cinsiyet 50  
3. Evlilik 51  
4. Yabancılık 53  
5. Ayırt Etme Gücüne (Temyiz Kudretine) Sahip Bulunmayanların Durumu 54  
6. Akıl Hastalığı 55  
7. Haysiyetsiz Hayat ve Mahkûmiyet 55  
8. Yabancı Hukukun Uygulanması 55  
§ 3. FİİL EHLİYETİ  
I. KAVRAM 56  
II. FİİL EHLİYETİNİN ÇEŞİTLİ GÖRÜNÜMLERİ 57  
1. Hukuka Uygun Fiillerde Fiil Ehliyeti 58  
a) Hukuki işlemlerde 58  
b) Hukuki işlem benzerlerinde ve yöneltilmesi gerekli irade beyanlarına  
muhatap olma 58  
c) Maddi fiiller 59  
d) Usuli işlem ehliyeti 60  
2. Hukuka Aykırı Fiiller Açısından Fiil Ehliyeti 60  
III. TAM FİİL EHLİYETİ İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR 60  
1. Ayırt Etme Gücü (Temyiz Kudreti) 61  
a) Kavram 61  
b) Akla uygun biçimde davranabilme yeteneği 62  
c) Akla uygun biçimde davranmayı engelleyen sebepler 64  
aa) Yaş küçüklüğü 65  
bb) Akıl hastalığı 65  
cc) Akıl zayıflığı 67  
dd) Sarhoşluk 67  
ee) Benzer sebepler 67  
d) Ayırt etme gücünün göreceliliği 68  
e) İspat yükü 71  
2. Ergin Olmak 75  
a) Normal erginlik 75  
b) Evlenme sonucu ergin olma 76  
c) Mahkeme kararı ile ergin kılınma (yargısal–kazaî rüşt) 78  
aa) Aranan şartlar 78  
aaa) On beş yaşın tamamlanmış olması 78  
bbb) Küçüğün isteğinin bulunması 79  
ccc) Küçük velâyet altında ise, velisinin rızasının alınmış olması 79  
ddd) Küçük vesayet altında ise vesayet ve denetim makamının izninin  
alınmış olması 80  
eee) Erginlik kararının küçüğün menfaatine uygun olması 80  
bb) Karar ve etkisi 81  
3. Kısıtlı Olmamak 82  
a) Kısıtlama sebepleri 82  
aa) Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı 83  
bb) Savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşama tarzı,  
kötü yönetim 85  
cc) Hapis cezasına mahkûmiyet 85  
dd) İlgilinin talebi 86  
b) Kısıtlamanın etkisi 87  
c) Danışman atanması 87  
IV. TAM EHLİYET ŞARTLARINDAKİ EKSİKLİKLERİN ETKİSİ 88  
1. Ayırt Etme Gücünün Bulunmaması 88  
2. Ergin Olmamak 88  
3. Kısıtlı Olmak 89  
4. Kendisine Danışman Atananlar 90  
V. EHLİYET AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASI 91  
1. Tam Ehliyetliler 91  
2. Tam Ehliyetsizler 91  
a) Genel olarak 91  
b) İşlem ehliyeti açısından tam ehliyetsizlerin durumu 92  
aa) Tam ehliyetsizin işlemlerinin hükümsüzlüğü kuralı 92  
bb) Kesin hükümsüzlük kuralının istisnaları 95  
aaa) İradeden bağımsız doğan hukuki sonuçlar 95  
bbb) Ayırt etme gücünden yoksun olan kimsenin yaptığı evlilik 96  
ccc) Ayırt etme gücüne sahip olmayan kimsenin ölüme bağlı tasarrufları 97  
ddd) Hükümsüzlüğün örtülü boşluk oluşturması veya hükümsüzlüğü  
ileri sürmenin hakkın kötüye kullanılması teşkil etmesi 97  
eee) Geçersiz hizmet sözleşmesinin tarafı olması 98  
cc) Tam ehliyetsizin temsil edilmesi 98  
aaa) Genel olarak 98  
bbb) Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar 99  
dd) Sorumluluk ehliyeti açısından tam ehliyetsizlerin hukuki durumu 101  
aaa) Genel olarak 101  
bbb) Hakkaniyet sorumluluğu 102  
ccc) Geçici olarak ayırt etme gücünü kaybedenlerin durumu 103  
ddd) Borca aykırı davranışlar 104  
3. Sınırlı Ehliyetsizler 104  
a) Genel olarak 104  
b) Hukuki işlem ehliyeti açısından sınırlı ehliyetsizlerin durumu 105  
aa) Yasal temsilcinin rızasına bağlı işlemler 106  
aaa) Genel olarak 106  
bbb) Rızanın kim tarafından verileceği 109  
ccc) Rızanın verilme zamanı, şekli ve kapsamı 110  
ddd) Rızanın hükmü 113  
eee) Sınırlı ehliyetsizin kendisini tam ehliyetli gibi göstermesi 114  
bb) Sınırlı ehliyetsizlerin, yasal temsilcinin rızasına bağlı olmadan  
yapabileceği işlemler 115  
aaa) Şahsen kullanılacak haklar 115  
bbb) Karşılıksız kazanmalar 118  
ccc) Sınırlı ehliyetsizin temsilci olabilmesi 119  
ddd) Ehliyetin genişlediği durumlar 120  
cc) Sınırlı ehliyetsizlerin hiç yapamayacakları işlemler 121  
dd) Sınırlı ehliyetsizlerin temsil edilmesi 121  
b) Sınırlı ehliyetsizlerin hukuka aykırı fiillerinden sorumluluğu 122  
4. Sınırlı Ehliyetliler 122  
§ 4. KİŞİSEL DURUM  
I. GENEL BAKIŞ 126  
II. KİŞİNİN ADI 127  
1. Genel Bilgiler 127  
2. Adın Çeşitleri 128  
a) Soyadı 128  
b) Öz ad 129  
c) Müstear ad (takma ad, mahlâs, pseudonyme) 129  
d) Lakap 129  
e) Ticaret unvanı 129  
f) Diğer meslek, soyluluk işareti vb. unvanlar 129  
g) İnternet ortamında kullanılan adlar 130  
3. Adın Kazanılması 130  
a) Soyadının kazanılması 130  
aa) Soybağı yoluyla 131  
aaa) Evlilik içi doğan çocuk 131  
bbb) Evlilik dışı doğan çocuk 131  
ccc) Boşanan anne küçük çocuğunun soyadını değiştirebilir mi? 133  
bb) Evlenme yoluyla 135  
aaa) MK m. 187 ve yargı kararları 135  
bbb) Boşanan eşin soyadı 138  
cc) Evlat edinilme yoluyla 139  
dd) İdari karar ile 139  
ee) Soyadı seçme yoluyla 140  
b) Öz adın kazanılması 140  
aa) Evlilik içi çocuk 140  
bb) Evlilik dışı doğan çocuk 141  
cc) Ana–babası bilinmeyen çocuklar 141  
c) Müstear adın kazanılması 141  
d) Lakabın kazanılması 141  
4. Adın Değiştirilmesi 142  
a) Adın değişmezliği kuralı 142  
b) Ad değişikliğini haklı kılan sebepler 143  
aa) Ad ve soyadının değiştirilmesi 143  
bb) Küçük çocuğun soyadının değiştirilmesi 146  
cc) Anne baba adının değiştirilmesi 147  
c) Usul 148  
d) Adın değiştirilmesine itiraz 151  
e) Adın değiştirilmesinin sonuçları 151  
5. Ad Üzerindeki Hakkın Korunması 151  
a) Adın kullanılmasının çekişmeye yol açması halinde koruma 152  
b) Adın haksız kullanılması halinde koruma 152  
c) Kişiliği koruyan davalardan yararlanma 153  
III. HISIMLIK 154  
1. Kavram 154  
2. Kan Hısımlığı 154  
a) Anlamı 154  
aa) Üstsoy–altsoy hısımlığı 154  
bb) Yansoy hısımlığı 155  
b) Hısımlık derecesi 155  
c) Kan hısımlığına bağlanan hukuki sonuçlar 156  
aa) Evlenme yasağı 156  
bb) Dernekte oy kullanma yasağı 156  
cc) Vasi olmada 156  
dd) Mirasçılık 156  
ee) Nafaka ödeme yükümlülüğü 156  
ff) Tanıklıktan kaçınma 156  
gg) Hâkimin davaya bakma yasağı ve davaya bakmaktan kaçınabilmesi 156  
3. Kayın Hısımlığı 157  
a) Anlamı 157  
b) Kayın hısımlığının derecesi 157  
c) Kayın hısımlığının hukuki sonuçları 158  
4. Evlat Edinmeden Doğan Hısımlık 158  
IV. YERLEŞİM YERİ 159  
1. Kavram ve Önemi 159  
2. Yerleşim Yerinin Gerekliliği İlkesi ve Yerleşim Yerinin Çeşitleri 160  
a) İsteğe bağlı yerleşim yeri 160  
aa) Oturulan yer 161  
bb) Oturulan yerde sürekli kalma–yerleşme–niyeti 162  
b) İtibari yerleşim yeri 165  
c) Yasal yerleşim yeri 166  
aa) Velayet altındaki çocuklar 167  
bb) Vesayet altındaki kimseler 169  
3. Yerleşim Yeri Adresi 169  
4. Yerleşim Yerinin Tekliği İlkesi 170  
V. KİŞİSEL DURUM SİCİLLERİ 171  
1. Anlamı ve Düzenleniş Tarzı 171  
2. Nüfus Hizmetleri Teşkilatı 172  
3. Nüfus Kütükleri ve Tutulması 173  
a) Aile kütüğü 173  
b) Özel kütükler 174  
aa) Doğum kütüğü 174  
bb) Ölüm kütüğü 174  
cc) Evlenme kütüğü 175  
dd) Boşanma kütüğü 175  
ee) Kayıt düzeltmeleri kütüğü 175  
ff) Diğer kişisel durum değişiklikleri kütüğü 175  
gg) Yabancılar kütüğü 175  
4. Sicili Tamamlayıcı Kayıtlar ile Kişisel Durum Değişikliklerinin  
Kütüğe İşlenmesi 176  
5. Kütükteki Yanlışın Düzeltilmesi 176  
6. Nüfus Kütüklerine İlişkin İlkeler 180  
a) Sicil kayıtlarının bütünlüğü ilkesi 180  
b) Kamuya kapalılık (gizlilik) ilkesi 180  
c) Nüfus kayıtlarının ispat gücü 181  
7. Kişisel Durum Kütüklerini Tutan Memurların Sorumluluğu 182  
§ 5. KİŞİLİĞİN KORUNMASI  
I. GENEL OLARAK KİŞİLİK VE KİŞİLİĞİN KORUNMASI 184  
II. KİŞİLİK HAKLARININ NİTELİKLERİ 187  
III. KİŞİLİK HAKKININ KAPSAMI 189  
1. Genel Olarak 189  
2. Kişilik Hakkının Konusu Olan Değerler 191  
a) Ad 191  
b) Hayat, sağlık ve vücut tamlığı 191  
aa) Tıbbi müdahaleler 196  
bb) Organ ve doku alınması, aşılanması, nakli 199  
cc) Cinsel faaliyete ilişkin müdahaleler 202  
aaa) Üreme faaliyetleri 202  
bbb) Cinsiyet değişikliği 204  
c) Faaliyet ve yaşamını düzenleme özgürlüğü 206  
d) Haysiyet ve onur 209  
e) Resim (görüntü) ve ses 218  
f) Kişinin sırları 221  
g) Özel hayat 223  
IV. KİŞİLİĞİN KORUNMASI YOLLARI 230  
1. Kişiliğin Hukuki İşlemle Saldırıya Karşı Korunması 231  
a) MK m. 23’ün kapsamı 231  
b) MK m. 23 hükmünün uygulanma alanı 234  
aa) MK m. 23/f. 1 ve 23/f. 3 234  
bb) MK m. 23/2 236  
aaa) Genel olarak 236  
bbb) Ekonomik özgürlüğe ilişkin kişilik hakkının  
MK m 23/2 ile korunması 237  
i) Sözleşmedeki süre unsuru 239  
ii) Edim yükümlülüğünün kişi özgürlüğüne etki etmesi 240  
iii) Sözleşmede sınırlandırılmaya gidilmemiş olması dolayısıyla  
kişinin üstlendiği sorumluluğun öngörülememesi 240  
iv) Taraflardan birisinin özgürlüğünü sınırlayan hükmün  
sözleşme ilişkisinin amacına uygun bir menfaati içermemesi 240  
v) Sözleşmenin birtakım unsurlarının daha sonra  
belirlenmesine yönelik anlaşmalar 241  
vi) Sözleşmenin borçluya sağlayacağı faydalar 241  
c) MK m. 23/1 ve 23/2’ye aykırılığın yaptırımı 241  
2. Kişiliğin Haksız Fiil Teşkil Eden Saldırılara Karşı Korunması 244  
a) İlke 244  
b) Hukuka aykırılık 245  
c) Hukuka aykırılığı kaldıran sebepler 246  
aa) Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası (mağdurun rızası) 246  
aaa) Genel olarak 246  
bbb) Tıbbi müdahalelerde rıza (onay) 248  
ccc) Diğer haller 252  
bb) Üstün nitelikte özel yarar 253  
aaa) Mağdura ait üstün özel yarar 254  
bbb) Üçüncü kişiye ait üstün özel yarar 256  
ccc) Faile ilişkin üstün özel yarar 257  
cc) Üstün nitelikte kamu yararı 258  
dd) Kanunun verdiği yetki 276  
aaa) Genel olarak 276  
bbb) Dilekçe hakkının ya da hak arama yetkisinin kullanılması 277  
ccc) TBMM üyelerinin dokunulmazlıkları 277  
ddd) Meşru müdafaa 278  
d) Kişilik haklarına saldırılan kişiye tanınan dava hakları 279  
aa) Genel olarak 279  
bb) Davacı ve davalı sıfatı 280  
cc) Davalar 283  
aaa) Saldırıya son verilmesi davası 283  
bbb) Saldırı tehlikesinin önlenmesi davası 286  
ccc) Saldırının hukuka aykırılığının tespiti davası 288  
ddd) Maddi tazminat davası 291  
eee) Manevi tazminat davası 293  
fff) Saldırıdan elde edilen kazancın verilmesi davası 299  
dd) Kişilik hakkına hukuka aykırı saldırı sebebiyle açılacak  
dâvalarda yetkili mahkeme 300  
BÖLÜM II TÜZEL KİŞİLER  
§ 1. GİRİŞ  
I. TÜZEL KİŞİ KAVRAMI 305  
II. TÜZEL KİŞİLİK KAZANILMASININ KOŞULLARI 306  
1. Örgütlenme Unsuru 306  
2. Sürekli Amaç Unsuru 307  
3. Bağımsızlığa Hukuken İmkân Verilmesi 307  
III. TÜZEL KİŞİLİĞİN NİTELİĞİ 308  
1. Farazi Kişilik Teorisi 309  
2. Gerçek Kişilik Teorisi 309  
3. Amaç (Gaye) Kişiliği Teorisi ve Soyutlama Teorisi 310  
IV. TÜZEL KİŞİLERİN ÇEŞİTLERİ 311  
1. Kamu Hukuku Tüzel Kişileri 312  
2. Özel Hukuk Tüzel Kişileri 313  
a) Kazanç paylaşmak amacı güden tüzel kişiler 313  
b) Kazanç paylaşmak amacı gütmeyen tüzel kişiler 314  
3. Kamu İktisadi Teşebbüsleri 314  
V. TÜRK HUKUKUNDA TÜZEL KİŞİLERİN DÜZENLENİŞ TARZI 315  
VI. TÜZEL KİŞİLERDE “ARADAN SIZMA” VEYA “PERDENİN  
KALDIRILMASI” TEORİSİ 317  
§ 2. TÜZEL KİŞİLERE İLİŞKİN GENEL KURALLAR  
I. TÜZEL KİŞİNİN KURULUŞU 320  
1. Çeşitli Kuruluş Sistemleri 320  
a) Serbest kuruluş sistemi 320  
b) İzin sistemi 320  
c) Tescil sistemi 321  
2. Türkiye’de Yürürlükte Olan Sistem 321  
II. TÜZEL KİŞİLERİN HAK EHLİYETİ 324  
1. Sadece Gerçek Kişilere Özgü Olan Haklar 325  
2. Sadece Tüzel Kişilere Özgü Olan Haklar 326  
3. Hem Gerçek Kişilerin Hem Tüzel Kişilerin Yararlanacağı Haklar 326  
a) Malvarlığı haklarında 327  
aa) İntifa hakkı 327  
bb) Oturma hakkı 328  
cc) Mirasçı olma ve miras bırakma 328  
dd) Alacak ve borç sahibi olma 328  
b) Zilyetlik 328  
c) Kişisel haller bakımından 329  
aa) Ad 329  
bb) Yerleşim yeri (ikametgâh) 329  
cc) Uyrukluk 330  
dd) Kişiliğin korunması 331  
III. TÜZEL KİŞİLERİN FİİL EHLİYETİ 333  
1. Genel Bakış 333  
2. Tüzel Kişilerde Fiil Ehliyetinin Başlangıcı ve Fiil Ehliyetsizliği 334  
3. Tüzel Kişilerin Organları 335  
a) Organ kavramı 335  
b) Organ, temsilci ve yardımcı kişi 337  
c) Organ çeşitleri 339  
aa) Karar organı – Yürütme organı 339  
bb) Zorunlu organ – İhtiyarî organ 339  
cc) İç organ – Dış organ 340  
dd) Fert organ – Kurul organ 340  
ee) Resmi organ – Fiili organ (Görünüşte – Fonksiyonel) organ 340  
4. Organın Fiilinin Tüzel Kişiye İzafesi 341  
a) Hukuki işlemler açısından 341  
b) Hukuka aykırı fiiller açısından 343  
aa) Organın borca aykırı davranışı 343  
bb) Organın haksız fiili 344  
IV. TÜZEL KİŞİLERİN SONA ERMESİ 347  
1. Tasfiye 348  
2. Tahsis (Özgüleme) 350  
§ 3. DERNEKLER  
I. GİRİŞ 353  
II. DERNEK KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ 356  
1. Kavram 356  
2. Çeşitleri 357  
a) Ticari işletme işleten ve işletmeyen dernekler 357  
b) Alelade dernekler – Kamuya yararlı dernekler 358  
c) Dernekler–Üst kuruluş (Dernek birlikleri: federasyonlar, konfederasyonlar) 360  
III. DERNEKLERDE ÜYE UNSURU 361  
1. Dernek Üyeliği 361  
2. Üyelik Şartları 363  
a) Normal üyelik için aranan şartlar 364  
aa) Kamu hizmeti görevlilerinin derneklere üye olmaları 364  
bb) Çocuk derneklerine üyelik 364  
cc) Yabancıların derneklere üye olmaları 365  
dd) Tüzükte belirlenmiş olan şartlar 365  
b) Kurucu üyelik için aranan şartlar 366  
aa) Fiil ehliyetine sahip olmak 366  
bb) Dernekler Kanunu m. 3/2’de sayılanlardan olmamak 366  
cc) Çocuk derneklerinde 366  
3. Üyelik Sıfatının Kazanılması 366  
4. Üyeliğe Bağlı Hak ve Yükümlülükler 369  
a) Üyelik hakları 369  
aa) Katılma hakları 370  
aaa) Oy hakkı 370  
bbb) Genel kurulu toplantıya davet ettirme hakkı 372  
ccc) Genel kurul toplantısında gündeme ek madde koydurma hakkı 372  
bb) Yararlanma hakları 372  
cc) Koruma hakları 373  
aaa) Derneğin amacını koruma hakkı 373  
bbb) Şikâyet hakkı 374  
ccc) İstifa (dernekten çekilme) hakkı 374  
ddd) İtiraz hakkı 374  
b) Üyelik yükümlülükleri 379  
aa) Sadakat yükümlülüğü 379  
bb) Ödenti (aidat) ödeme borcu 380  
cc) Derneğin amacına uygun davranmak 382  
5. Üyelik Sıfatının Sona Ermesi 382  
a) Üyelik sıfatının kendiliğinden sona ermesi 383  
b) Üyenin dernekten çekilmesi (istifa) 383  
c) Üyenin dernekten çıkarılması (ihraç) 384  
aa) Çıkarma sebepleri 385  
aaa) Çıkarma tüzükte düzenlenmişse 385  
bbb) Çıkarma hakkında tüzükte hiçbir hüküm öngörülmemişse 386  
bb) Dernekten çıkarılan üyenin itiraz hakkı 386  
aaa) Çıkarma sebepleri tüzükte düzenlenmemişse 386  
bbb) Çıkarma sebepleri veya çıkarma tüzükte düzenlenmişse 387  
d) Üyelik sıfatının sona ermesinin sonuçları 388  
IV. DERNEKTE AMAÇ (GAYE) UNSURU 389  
1. Kavram 389  
2. Amacın Hukuka veya Ahlâka Aykırı Olmaması 390  
a) Genel olarak 390  
b) Çocuk dernekleri için sınırlandırılmış amaçlar 391  
c) Amacın imkânsız olmaması 391  
V. DERNEĞİN TÜZEL KİŞİLİĞİ 392  
1. Derneğin Kuruluşu 392  
a) Tüzüğün hazırlanması 393  
aa) Tüzük kavramı 393  
bb) Tüzüğün içeriği 393  
b) Tüzüğün idareye verilmesi 394  
c) Yurt dışı faaliyetler ve yabancı derneklerle işbirliği 396  
d) Kuruluşa etkili olmayan düzen hükümleri 396  
aa) Kuruluş bildirimi ve tüzüğün incelenmesi 396  
bb) İlk genel kurul toplantısı 397  
cc) Dernek kütüğüne kayıt 397  
2. Derneğin Organları 397  
a) Genel kurul 398  
aa) Genel kurulun toplanması 399  
aaa) Olağan toplantı 399  
bbb) Olağanüstü toplantı 399  
bb) Çağrı usulü 401  
cc) Toplantı yeter sayısı 401  
dd) Toplantı yeri 402  
ee) Toplantının yapılış usulü 403  
ff) Gündem ve genel kurulun yetkileri 403  
gg) Genel kurulda karar alınması 404  
b) Yönetim kurulu 405  
aa) Yönetim kurulunun oluşumu ve görevinin sona ermesi 405  
bb) Yönetim kurulunun görev ve yetkileri 406  
c) Denetim kurulu 407  
3. Derneğin Faaliyeti 409  
a) Faaliyeti kısıtlayıcı ve yasaklayıcı hükümler 409  
b) Kolluk kuvvetlerinin dernek faaliyetlerine müdahale yetkisi 411  
4. Derneğin Devlet Tarafından Denetlenmesi 412  
5. Derneğin Sona Ermesi 414  
a) Sona erme şekli 414  
aa) Derneğin kendi kendini feshetmesi 414  
bb) Derneğin kendiliğinden sona ermesi (infisah, kendiliğinden  
dağılmış sayılma) 414  
aaa) Derneğin aciz haline düşmesi 415  
bbb) Yönetim kurulunun tüzüğe göre kurulmasına imkân kalmaması 415  
ccc) Genel kurulun toplanması için gerekli yeter sayının bulunmaması yüzünden olağan genel kurul toplantısının üst  
üste iki defa yapılamaması 415  
ddd) Derneğin amacının gerçekleşmesi veya gerçekleşmesinin imkansızlaşması veya şartların kaybolması 416  
eee) İlk genel kurul toplantısının yapılmaması ve zorunlu organların kurulmaması 416  
fff) Sürenin dolması 417  
cc) Derneğin mahkeme kararı ile feshedilmesi 417  
aaa) Derneğin amacının kanuna yahut ahlâka aykırı hale gelmesi  
(MK m. 89) 417  
bbb) Kuruluştaki kanuna aykırılık ve eksikliklerin giderilmemesi 418  
ccc) Suç sebebiyle derneğin kapatılması 420  
b) Sona ermenin sonuçları 420  
§ 4. VAKIF  
I. GİRİŞ 422  
II. VAKIF KAVRAMI 425  
III. VAKFIN ÇEŞİTLERİ 426  
1. Yeni Vakıflar 426  
2. Kamuya Yararlı Vakıflar 426  
3. Çalıştırılanlara ve İşçilere Yardım Vakıfları 430  
a) İki taraflı (katılmalı), çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları 432  
b) Tek taraflı, çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları 433  
c) Ortak esaslar 433  
4. Aile Vakıfları 433  
5. Mazbut Vakıflar 434  
6. Mülhak Vakıflar 435  
7. Cemaat Vakıfları 436  
8. Esnaf Vakıfları 438  
IV. VAKIFTA MAL UNSURU 439  
1. Tahsis Edilecek Malvarlığı Değerleri 439  
2. Vakfedilen Malın Değiştirilmesi 441  
V. MALIN USULÜNE GÖRE BELİRLİ VE SÜREKLİ BİR AMACA TAHSİSİ  
(VAKIF KURMA İŞLEMİ) 443  
1. Amaç (Gaye) 443  
a) Amaç kanuna, ahlâka ve milli menfaatlere aykırı olmamalıdır 446  
b) Amaç imkânsız olmamalıdır 447  
c) Amaç belirli olmalıdır 450  
d) Amaç devamlı olmalıdır 451  
2. Malvarlığının Tahsisi 451  
3. Vakıf Kurma İşlemi 452  
a) Vakıf kurma işleminin şekli 452  
aa) Sağlıkta vakıf kurma 452  
bb) Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurma 452  
b) Vakıf kurma işleminde ehliyet 453  
aa) Sağlıkta vakıf kurma 453  
bb) Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurma 454  
c) Vakıf kurma işleminin içeriği 454  
d) Vakıf kurma işleminin geri alınması 457  
e) Mirasçıların ve alacaklıların itiraz hakkı 458  
VI. VAKIFTA TÜZEL KİŞİLİK UNSURU 458  
1. Tüzel Kişiliğin Kazanılması 458  
a) Tescil 458  
b) Mahkeme siciline tescilin hukuki sonuçları 461  
aa) Tüzel kişiliğin kazanılması 461  
bb) Vakfın tahsis olunan malları ve hakları kazanması 462  
2. Vakfın Yönetimi ve Örgütü 465  
a) Genel olarak 465  
b) Örgütün tamamlattırılması 467  
c) Yönetimin değiştirilmesi 468  
d) Yönetim organlarının görevleri 470  
e) Vakıf yöneticilerinde aranan nitelikler ve yöneticilerin yönetimden uzaklaştırılmaları 473  
f) Görevden alınmanın sonuçları 475  
3. Vakıf Senedinin Değiştirilmesi 476  
4. Vakıfların Uluslararası Faaliyetleri ve Şube ve Temsilcilik Açmaları 479  
5. Yurt Dışındaki Vakıfların Türkiye’deki Faaliyetleri 479  
6. Vakfın Denetimi 480  
a) Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün denetimi 480  
b) İktisadi işletme ve iştiraklerin denetimi 483  
7. Vakfın Sona Ermesi 484  
a) Vakfın kendiliğinden sona ermesi (vakfın dağılması) 484  
aa) Vakıf senedindeki hüküm dolayısıyla sona erme 485  
bb) Kanun gereğince sona erme 485  
b) Vakfın mahkeme kararı gereği sona ermesi (vakfın dağıtılması) 488  
aa) Amacın kanuna aykırı olması 488  
c) Alacaklıların veya saklı pay sahibi mirasçıların itirazı üzerine sona erme 489  
8. Vakfın Sona Ermesinin Sonuçları 489  
a) Tasfiye 489  
b) Tahsis 489  
c) Sona eren vakfın kaydının silinmesi ve ilân edilmesi 490  
Yararlanılan Eserler 491  
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026