|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
İkinci Baskıya Önsöz 5
Birinci Baskıya Önsöz ve Teşekkür 7
Sunuş (Prof. Dr. Muharrem ÖZEN) 11
Sunuş (Prof. Dr. Tuğrul KATOĞLU) 13
Kısaltmalar 25
Giriş 29
Birinci Bölüm
SPOR VE HAK
I. GENEL OLARAK SPOR 33
II. SPORUN TARİHÇESİ 40
A. Sporun Ortaya Çıkışı ve Gelişmesi 40
B. Türk Topluluklarında Sporun Gelişimi 44
C. Cumhuriyet Döneminde Spor 46
III. SPOR TÜRLERİ 48
A. Bireysel Sporlar 48
1. Tek başına bireysel sporlar 48
2. Temas olmaksızın karşılıklı bireysel sporlar 49
3. Temasa dayalı karşılıklı sporlar 49
a. Doğrudan Maddi Cebir Kullanılan Spor Branşları 50
b. Doğrudan Maddi Cebir Kullanılmayan Spor Branşları 51
B. Takım Sporları 51
IV. SPOR HAKKI KAVRAMI 52
A. “Hak” ve “Temel Hak” Kavramları 52
B. Sporun, “Hak” ve “Temel Haklar” İçerisindeki Yeri 55
C. Sporun “Sosyal Haklar” İçerisindeki Yeri 58
1. Spor ile Eğitim ve Öğrenim Hakkı İlişkisi 58
2. Spor ile Çalışma Hakkı ve Özgürlüğü İlişkisi 59
3. Spor ile Sağlık Hakkı İlişkisi 60
4. Spor ile Gençliğin Korunması Ödevi İlişkisi 64
D. Değerlendirme 65
İkinci Bölüm
SPOR YAPILANMASI, SPOR YARGI SİSTEMİ VE
SPOR FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN SORUMLULUK
I. SPOR YAPILANMASI VE SPOR YARGI SİSTEMİ 69
A. Genel Olarak 69
B. Sporun Uluslararası Yapılanması 70
1. Genel Olarak (Spor Yapılanması Piramidi) 70
2. Olimpik Kurullar Piramidi 71
3. Uluslararası Federasyonlar Piramidi 76
a. Uluslararası Federasyonlar 76
b. Ulusal Federasyonlar 79
c. Spor Kulüpleri ve Spor Anonim Şirketleri 79
C. Türk Spor Yapılanması 85
1. Genel Durum ve Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi’nin Konumu 85
2. Türk Spor Yapılanmasında ‘İkili Sistem’ 88
3. Gençlik ve Spor Bakanlığı Teşkilatı 91
4. Türkiye Futbol Federasyonu Teşkilatı 100
5. Üst Kuruluş 106
D. Spor Yargı Sistemi 108
1. Genel Olarak Spor Yargısı ve “Lex Sportiva” 108
2. Uluslararası Spor Yargı Sistemi 117
a. Uluslararası Spor Federasyonlarının Yargı Sistemi 117
b. Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi (CAS) 120
3. Türkiye’de Spor Yargı Sistemi 126
a. Anayasal Düzenleme ve Yargılama Rejimi 126
b. Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Yargı Sistemi 131
c. Türkiye Futbol Federasyonu Yargı Sistemi 139
II. SPOR FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN SORUMLULUK 147
A. Genel Olarak 147
B. Spor Faaliyetlerinden Kaynaklanan Sorumluluk Türleri 148
1. Spor Faaliyetlerinden Kaynaklanan İdari Sorumluluk 148
2. Spor Faaliyetlerinden Kaynaklanan Disiplin Sorumluluğu 155
3. Spor Faaliyetlerinden Kaynaklanan Özel Hukuk Sorumluluğu 158
a. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk 160
b. Haksız Fiilden Doğan Sorumluluk 162
4. Spor Faaliyetlerinden Kaynaklanan Ceza Sorumluluğu 164
Üçüncü Bölüm
HUKUKA UYGUNLUK NEDENİ OLARAK SPOR FAALİYETİ
I. GENEL OLARAK 167
II. CEZA HUKUKUNDA HUKUKA UYGUNLUK NEDENİ KAVRAMI 168
III. SPOR FAALİYETLERİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİ İÇERİSİNDEKİ YERİ 176
A. Genel Olarak 176
B. Spor Faaliyetini “Meşru Savunma” Olarak Değerlendiren Görüşler 179
1. Ceza Hukukunda Meşru Savunma Kavramı 179
2. Spor Faaliyetini Meşru Savunma Olarak Açıklayan Görüş 183
3. Değerlendirme 183
C. Spor Faaliyetini “İlgilinin Rızası” Olarak Değerlendiren Görüşler 184
1. Ceza Hukukunda İlgilinin Rızası Kavramı 184
a. Genel Olarak 184
b. Rızanın Hukuki Niteliği 185
c. Rızanın Konusu ve Kapsamı 190
2. Spor Faaliyetini İlgilinin Rızası Olarak Açıklayan Görüş 194
3. Değerlendirme 200
D. Spor Faaliyetini “Kanunun İzni” Olarak Değerlendiren Görüşler 201
1. Ceza Hukukunda Kanunun İzni Kavramı 201
2. Spor Faaliyetlerini Kanunun İzni ile Açıklayan Görüşler 204
3. Değerlendirme 206
E. Spor Faaliyetini “Hakkın Kullanılması” Olarak Değerlendiren Görüşler 207
1. Ceza Hukukunda Hakkın Kullanılması Kavramı 207
2. Spor Faaliyetini Hakkın Kullanılması Olarak Açıklayan Görüşler 210
3. Değerlendirme 212
F. Spor Faaliyetini “İzin Verilen Risk” Olarak Değerlendiren Görüşler 213
1. İzin Verilen Risk Kavramı 213
a. Genel olarak ‘İzin Verilen Risk’ kavramı ve kapsamı 213
b. İzin Verilen Riskin Hukuki Niteliğine İlişkin Görüşler 215
c. İzin Verilen Riski İlgilinin Rızası ile Birlikte Değerlendiren Görüş 218
2. Spor Faaliyetlerini İzin Verilen Risk ile Açıklayan Görüş 220
3. Değerlendirme 225
G. Spor Faaliyetlerinin Ceza Hukuku Bakımından Hukuki Niteliğine İlişkin Genel Değerlendirmemiz ve Görüşümüz: “Kabul Edilen Risk” 227
Dördüncü Bölüm
SPOR FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN CEZA SORUMLULUĞU
I. TÜRK HUKUKUNDA SPOR FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN CEZA SORUMLULUĞUNUN KAPSAMI 237
A. Genel Olarak 237
B. 6222 sayılı Kanunun Genel Çerçevesi 238
1. Kanunun Arka Planı ve Tartışmalar 238
2. Kanunun Amacı ve Kapsamı 246
3. Kanunun Öngördüğü Genel Hükümler 247
4. Kanun Kapsamında Düzenlenen Suç Tipleri 252
C. 6222 sayılı Kanun Dışında Kalan Haller 253
D. Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Nedenleri ile Spor Faaliyetlerinden Kaynaklanan Ceza Sorumluluğunun Kapsamı Hakkındaki Değerlendirmemiz 255
II. SPOR FAALİYETLERİNİN SUÇ GENEL TEORİSİ İÇERİSİNDEKİ YERİ 264
A. Genel Olarak 264
B. Fail (Suçun Aktif Süjesi) 267
1. Genel Olarak Spor Faaliyeti Yönünden Fail 267
2. Gerçek Kişiler 268
a. Sporcular 268
b. Teknik Kişiler 272
c. Hakemler 275
d. Menajerler 280
e. Kulüp Personeli 283
f. Federasyon ve Spor Kulübü Yöneticileri 284
g. Gözlemciler 285
h. Taraftarlar veya Seyirciler 287
i. Medya Mensupları 290
3. Tüzel Kişilerin Durumu ve Ceza Sorumluluğu 292
C. Suçun Maddi Konusu 299
D. Mağdur (Suçun Pasif Süjesi) 300
E. Suçun Hukuki Konusu 303
F. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 304
1. Teşebbüs 305
2. İştirak 308
3. İçtima 311
a. Genel Olarak 311
b. Bileşik Suç 312
c. Zincirleme Suç 313
d. Fikri İçtima 315
e. Spor Faaliyetleri Yönünden Suçların İçtimaı Hükümlerinin Uygulanması 319
G. Değerlendirme 324
III. 6222 SAYILI KANUN KAPSAMINDA SPOR FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN SUÇLAR 325
A. Şike 325
1. Kavram 325
2. Şikenin Türleri 334
a. Maddi Menfaat Karşılığı Yapılan Şike 335
b. Transfer Şikesi 336
c. Bahis Şikesi 338
d. Hatır Şikesi 341
3. 6222 sayılı Kanun Öncesi Şike Uygulaması 343
4. Şike Suçunun Hukuki Konusu 346
5. Şike Suçunun Faili 348
6. Şike Suçunun Mağduru 351
7. Şike Suçunun Maddi Unsuru 352
a. Kazanç veya Sair Menfaat Temini 352
b. Şike Anlaşması 355
8. Şike Suçunun Manevi Unsuru 359
9. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 361
a. Teşebbüs 361
b. İştirak 365
c. İçtima 367
10. Ağırlaştırıcı Nedenler 368
a. Suçun Kamu Görevinin Sağladığı Güven veya Nüfuzun Kötüye Kullanılması Suretiyle İşlenmesi (m. 11/4–a) 369
b. Suçun, Federasyon veya Spor Kulüpleri ile Spor Alanında Faaliyet Gösteren Tüzel Kişilerin, Genel Kurul ve Yönetim Kurulu Başkan veya Üyeleri, Teknik veya İdari Yöneticiler ile Kulüplerin ve Sporcuların Menajerleri veya Temsilciliğini Yapan Kişiler Tarafından İşlenmesi (m. 11/4–b) 372
c. Suçun, Suç İşlemek Amacıyla Kurulmuş Bir Örgütün Faaliyetleri Çerçevesinde İşlenmesi (m. 11/4–c) 372
d. Suçun, Bahis Oyunlarının Sonuçlarını Etkilemek Amacıyla İşlenmesi (m. 11/4–ç) 375
11. Şike Suçunun Yaptırımı 381
12. Türkiye’de Şike Suçuna İlişkin Yargı Uygulaması 382
13. Karşılaştırmalı Hukukta Şike Suçu Düzenlemeleri 388
a. İtalya 388
b. Portekiz 391
c. Bulgaristan 392
d. Rusya 394
e. İspanya 395
f. Yunanistan 397
g. Birleşik Krallık 398
B. Teşvik Primi 400
1. Kavram ve Suçun Düzenlenme Biçimi 400
2. Suçun Maddi Unsuru 402
3. Suçun Manevi Unsuru 405
4. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 406
C. Şike ve Teşvik Primi Suçları Yönünden Ortak Hükümler 408
1. Etkin Pişmanlık 408
2. İdari Yaptırım ve Güvenlik Tedbirleri 411
3. Ceza Muhakemesine İlişkin Hükümler 418
4. Şike ve Teşvik Primi Yönünden Sportif Yaptırımlar 426
D. Spor Alanlarına Yasak Madde Sokulması ve Müsabaka Düzeninin Bozulmasına İlişkin Suçlar (m. 13) 432
1. Spor Alanlarına Yasak Madde Sokulması ve Müsabaka Düzeninin Bozulması Suçlarının Genel Çerçevesi 432
a. Genel Olarak 432
b. Suçların Hukuki Konusu 433
c. Spor Alanlarının ve Yasak Maddenin Kapsamı 435
2. Bulundurulması Suç Oluşturan Silahları Spor Alanlarına Sokma Suçu (m. 13/1) 438
a. Maddi Unsur 438
b. Manevi Unsur 439
c. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 440
3. Sokulması Yasak Alet veya Maddeleri Spor Alanlarına Sokma Suçu (m. 13/2) 443
a. Maddi Unsur 443
b. Manevi Unsur 446
c. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 446
4. Sokulması Yasak Alet veya Maddeleri Seyircilere Temin Etmek Amacıyla Spor Alanlarına Sokma veya Temin Etme Suçu (m. 13/3) 448
a. Maddi Unsur 448
b. Manevi Unsur 450
c. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 453
5. Sokulması Yasak Alet veya Maddeleri Kullanarak Müsabaka veya Antrenman Düzenini Bozma Suçu (m. 13/4) 454
a. Maddi Unsur 454
b. Manevi Unsur 458
c. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 459
6. Spor Alanlarına Sokulması Yasak Olmayan Maddeleri Kullanarak Müsabaka veya Antrenman Düzenini Bozma Suçu (m. 13/5) 463
a. Maddi Unsur 463
b. Manevi Unsur 465
c. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 466
7. Spor Alanlarına Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde ya da Alkollü İçecek Sokma Suçu (m. 13/6) 467
a. Maddi Unsur 467
b. Manevi Unsur 469
c. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 469
E. Spor Alanlarında Tehdit veya Hakaret İçeren Tezahüratta Bulunma Suçu
(m. 14/1) 471
1. Genel Olarak 471
2. Türk Ceza Hukukunda “Tehdit” ve “Hakaret” Kavramlarının 14/1. madde Yönünden Değerlendirilmesi 473
a. Tehdit Suçu Yönünden Değerlendirme 473
b. Hakaret Suçu Yönünden Değerlendirme 476
3. Suçun Hukuki Konusu 482
4. Suçun Maddi Unsuru 483
5. Suçun Manevi Unsuru 492
6. Suçun Nitelikli Halleri 493
7. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 494
F. Spor Alanlarında Toplum Kesimlerini Aşağılama Suçu (m. 14/2) 496
1. Genel Olarak 496
2. Toplum Kesimlerini Aşağılama ve Spor Alanlarında ‘Nefret Söylemi’ Olgusu 497
3. Suçun Hukuki Konusu 501
4. Suçun Maddi Unsuru 502
5. Suçun Manevi Unsuru 505
6. Suçun Nitelikli Halleri 505
7. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 506
G. Spor Alanlarına Usulsüz Seyirci Girişine İlişkin Suçlar (m. 15) 507
1. Genel Olarak 507
2. Spor Alanlarına Biletsiz Girme Suçu (m. 15/1) 509
a. Maddi Unsur 509
b. Manevi Unsur 513
c. Suçun Nitelikli Hali 514
d. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 516
3. Spor Alanlarına Biletsiz Seyirci Kabul Etme veya Kabulünü Sağlama Suçu (m. 15/2) 517
a. Maddi Unsur 517
b. Manevi Unsur 519
c. Suçun Nitelikli Hali 519
d. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 520
4. Elektronik Kartı Başkasına Kullandırma Suçu (m. 15/4) 521
a. Maddi Unsur 521
b. Manevi Unsur 522
c. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 523
5. Elektronik Kartı Yetkisiz Olarak Üretme, Satma, Satışa Arz Etme, Devretme, Satın Alma, Kabul Etme veya Bulundurma Suçu (m. 15/5) 524
a. Maddi Unsur 524
b. Manevi Unsur 526
c. Suçun Nitelikli Hali 526
d. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 527
6. Yetkisiz Bilet Satışı Suçu (m. 15/6) 528
a. Maddi Unsur 528
b. Manevi Unsur 531
c. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 532
7. Karaborsa Bilet Satışı Suçu (m. 15/6) 533
a. ‘Karaborsa’ Kavramı 533
b. Maddi Unsur 535
c. Manevi Unsur 536
d. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 536
H. Yasak Alanlara Girme Suçu (m. 16) 538
1. Genel Olarak 538
2. Suçun Maddi Unsuru 539
3. Suçun Manevi Unsuru 545
4. Suçun Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Hali 546
5. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 549
İ. Spor Alanlarında Taşkınlık Yapılması ve Tesislere Zarar Verilmesine İlişkin Suçlar (m. 17) 550
1. Genel Olarak 550
2. Spor Alanlarında İşlenen Kasten Yaralama Suçu 551
a. Suçun Maddi Unsuru 551
aa. Doğrudan Maddi Cebir Kullanılan Sporlarda Kasten Yaralama 557
bb. Maddi Cebir Kullanılmayan Sporlarda Kasten Yaralama 562
b. Suçun Manevi Unsuru 564
c. Suçun Nitelikli ve Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Halleri 565
d. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 568
3. Spor Alanlarında İşlenen Mala Zarar Verme Suçu 570
a. Suçun Maddi Unsuru 570
b. Suçun Manevi Unsuru 575
c. Suçun Nitelikli Halleri 576
d. Suçun Özel Görünüş Biçimleri 579
e. Failin ve Taraftarı Olduğu Spor Kulübünün Verilen Zarardan Hukuki Sorumluluğu 580
J. Suçun Ağırlaştırıcı Unsuru ve Hak Yoksunluğu (m. 17/A) 582
K. Yargılama ve Usul Hükümleri (m. 23) 583
IV. SEYİRDEN YASAKLANMA (m. 18) 586
A. Genel Olarak 586
B. Güvenlik Tedbiri Olarak Seyirden Yasaklanma 588
C. Koruma Tedbiri Olarak Seyirden Yasaklanma 593
D. İdari Yaptırım Olarak Seyirden Yasaklanma 598
E. Seyirden Yasaklanma Tedbirinin Uygulanma Usulü 601
F. Seyirden Yasaklanma Tedbirinin İhlali Suçu 606
V. 7405 SAYILI SPOR KULÜPLERİ VE SPOR FEDERASYONLARI KANUNU’NDA DÜZENLENEN SUÇLAR 613
A. Genel Olarak 7405 sayılı Kanun Kapsamında Getirilen Sistem ve Ceza Hükümleri 613
B. Spor Kulüplerinde Gelir ve Alacakların Devri, Borçlanma ve Temlik İlkelerini ve Sınırlarını İhlal Suçu (m. 47/1) 622
C. Spor Kulüplerinde Kanunda Belirlenen Ödeme Yönetimlerine Aykırılık Suçu (m. 47/2) 625
D. Spor Federasyonlarında Borçlanma İlkelerini ve Sınırlarını İhlal Suçu (m. 47/3) 626
E. Spor Federasyonlarında Kanunda Belirlenen Ödeme Yönetimlerine Aykırılık Suçu (m. 47/4) 628
F. Spor Federasyonlarında Tahsis Edilen Taşınmaz ve Destekleri Amacı Dışında Kullanma Suçu (m. 47/5) 629
G. Spor Dallarının Hukuka Aykırı Düzenlenmesi ve Yürütülmesi Suçu (m. 47/6) 631
H. Spor Kulübüne Ait Tutulması Gereken Defter ve Kayıtlarda Usulsüzlük Suçu (m. 47/9) 633
İ. Genel Kurul ve Spor Kulübü Organlarının Seçimine Hile Karıştırma ve Usulsüzlük Suçu (m. 47/10) 635
J. Spor Kulübüne Ait Para veya Para Hükmündeki Evrak, Senet ve Mallar Üzerinde Güveni Kötüye Kullanma Suçu (m. 47/11) 637
K. Gerçeğe Aykırı Beyanname Verme Suçu (m. 47/12) 640
L. Denetim Esnasında Bilgi, Belge ve Kayıtların Verilmesi Zorunluluğunun İhlali Suçu (m. 47/13) 642
M. Futbol Menajerliği Faaliyetlerinde Ücret Sınırlarını İhlal Suçu (m. 54/9) 644
N. Etkin Pişmanlık (m. 47/14) 646
O. 7405 sayılı Kanun’da Öngörülen İdari Yaptırımlar 647
P. 7405 sayılı Kanunda Düzenlenen Suçlarda ve İdari İhlallerde Usul ve Görevli Merci 648
Sonuç 651
EK–1: SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN 655
EK–2: SPOR KULÜPLERİ VE SPOR FEDERASYONLARI KANUNU 655
EK–3: GENÇLİK VE SPOR HİZMETLERİ KANUNU 655
Kaynakça 657
Kavram Dizini 679 |