|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 13
Giriş 15
Birinci Bölüm
HAKSIZ TAHRİK KAVRAMI, TARİHSEL GELİŞİM, KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA HAKSIZ TAHRİK
I. GENEL AÇIKLAMALAR 19
II. HAKSIZ TAHRİK KAVRAMI 22
III. HAKSIZ TAHRİKİN DAYANAĞI PSİKOLOJİK VE HUKUKİ ESAS 27
A. Psikolojik Esas 28
1. Hiddet veya Şiddetli Elem 30
2. Hiddet veya Şiddetli Elemi İçerisine Alan Bir Üst Kavram Olarak Heyecan Kavramı 31
3. Hiddet veya Şiddetli Elem İle Bağlantılı Diğer Kavramlar 33
B. Hukuki Esas 35
1. Sübjektif Teori 35
2. Objektif Teori 36
3. Karma Teori 36
4. Yargıtay Uygulaması ve Kanaat 37
IV. TARİHSEL GELİŞİM 38
A. Genel Açıklamalar 38
B. Ceza Hukukunda Haksız Tahrikin Tarihsel Gelişimi 39
1. Ceza Hukukunun İlkel Dönemi 39
2. Ceza Hukukunun Müşterek Dönemi 41
3. Ceza Hukukunun Yeni Zamanlar Dönemi 42
4. Ceza Hukukunun Modern Dönemi 43
C. Türk Ceza Hukuku’nda Haksız Tahrikin Tarihsel Gelişimi 43
1. Osmanlı Devleti Dönemi 43
2. ETCK Dönemi 48
a. İCK ve ETCK Karşılaştırması 49
b. ETCK ve TCK Karşılaştırması 51
V. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA HAKSIZ TAHRİK 53
A. Alman Ceza Kanunu’nda Haksız Tahrik 53
1. Kasten Öldürme Suçu Kapsamında Düzenlenen Özel Haksız Tahrik Hali – ACK m. 21, 46 ve 213 Değerlendirmesi 54
a. Şuurunu Bozacak Nitelikte Heyecan Altında Suç İşlenmesi (ACK m. 21) 54
b. Cezanın Belirlenmesi (ACK m. 46) 56
c. Haksız Tahrikle Öldürme (ACK m. 213) 57
2. Karşılıklı Hakaret (ACK m. 199) 60
3. Meşru Savunmadan Yararlanabilmek İçin Tahriki Araç Olarak Kullanma (Provokasyon) 61
B. Avusturya Ceza Kanunu’nda Haksız Tahrik 63
1. Genel Haksız Tahrik (AVCK m. 34/1–8) 64
2. Heyecanın Etkisi Altında Öldürme (AVCK m. 76) 64
3. Haksız Eyleme Verilen Karşılık (AVCK m. 115/3) 65
C. İsviçre Ceza Kanunu’nda Haksız Tahrik 66
1. Genel Haksız Tahrik (İSVCK m. 48) 67
2. Heyecanın Etkisi Altında Öldürme (İSVCK m. 113) 68
3. Uygun Olmayan Davranış Üzerine Hakaret (İSVCK m. 177/2) – Karşılıklı Hakaret (İSVCK m. 177/3) 70
D. Fransız Ceza Kanunu’nda Haksız Tahrik 72
E. İtalyan Ceza Kanunu’nda Haksız Tahrik 72
F. Polonya Ceza Kanunu’nda Haksız Tahrik 73
G. Rusya Federasyonu Ceza Kanunu’nda Haksız Tahrik 74
H. Değerlendirme 75
İkinci Bölüm
KUSURLULUK VE HAKSIZ TAHRİK
I. KUSURLULUK 79
II. HAKSIZ TAHRİK 83
A. Haksız Tahrikin Uygulanma Koşulları 83
1. Tahrike Yol Açacak Eylemde Bulunulmuş Olmalı 84
a. Fiilin Objektif Olarak Gerçekleştirilmesi Zorunluluğu 84
b. Fiil Niteliği Taşımayan Davranışlar 85
c. Haksız Eylemin Niteliği 86
d. Haksız Eylemin Kime Yönelmesi Gerektiği 87
e. Haksız Eylemin Daha Önce Cezalandırılmış Olmasının Etkisi 89
2. Eylem Haksız Olmalı 90
a. Eylemin Varlığı ve Hukuka Aykırılık 90
b. Haksızlığın Değerlendirilmesinde Ölçüt 91
aa. Toplumsal Değerlerin Ölçüt Olamayacağı Görüşü 91
bb. Hukuka Aykırılığın Yeterli Olduğu Görüşü 91
ccc. Değerlendirme 91
c. İlk Haksız Eylem 93
d. Tahrik Edici Eylemin Niteliği 95
e. Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Etkisi 99
f. Kusur Yeteneği Bulunmayan Kişilerin Eylemleri 101
3. Haksız Eylem Hiddet veya Şiddetli Eleme Sebep Olmalı 102
4. Haksız Eylemde Bulunan Kişiye Karşı Hiddet veya Şiddetli Elemin Etkisi ile Suç İşlenmiş Olmalı 106
C. Haksız Tahrik İle İrtibatlı Olan Diğer Haller 114
1. Nitelikli Hallerle Bir Arada Uygulanabilirliği Meselesi 115
a. Tasarlama – Haksız Tahrik 115
b. Canavarca Hisle veya Eziyet Çektirmek Suretiyle Öldürme – Haksız Tahrik 120
c. Kan Gütme Saiki – Haksız Tahrik 123
d. Töre Saiki – Haksız Tahrik 127
2. Suçun Unsurlarını İlgilendiren Bazı Müesseselerle Uygulanabilirliği Meselesi 132
a. Taksirli Suçlar – Haksız Tahrik 132
b. Mütemadi Suç – Haksız Tahrik 135
c. Meşru Savunma – Haksız Tahrik 137
3. Suçun Özel Görünüş Şekilleriyle Uygulanabilirliği Meselesi 141
a. Suça Teşebbüs – Haksız Tahrik 141
b. Suça İştirak – Haksız Tahrik 143
c. Hedefte Sapma – Haksız Tahrik 144
d. Zincirleme Suç – Haksız Tahrik 147
4. Kusurluluğa Etki Eden Bazı Müesseselerle Uygulanabilirliği Meselesi 149
a. Kaçınılmaz Hata – Haksız Tahrik 149
b. Akıl Hastalığı – Haksız Tahrik 151
c. Yaş Küçüklüğü – Haksız Tahrik 152
5. Cezaya Etki Eden Hallerle Uygulanabilirliği Meselesi 154
a. Takdiri Hafifletici Sebepler – Haksız Tahrik 154
b. Kişisel Cezasızlık Sebebi – Haksız Tahrik 155
c. Suça Tekerrür – Haksız Tahrik 156
6. Haksız Tahrikin Uygulanamayacağı Suçlar 157
D. Haksız Tahrik Neticesinde Uygulanacak Yaptırım 158
Üçüncü Bölüm
HAKSIZ TAHRİKİN CEZA MUHAKEMESİNE VE ÖZEL HUKUKA ETKİSİ – ÖZEL HAKSIZ TAHRİK HALLERİ
I. HAKSIZ TAHRİKİN CEZA MUHAKEMESİNE ETKİSİ 161
II. HAKSIZ TAHRİKİN ÖZEL HUKUK ALANINA ETKİSİ 163
III. ÖZEL HAKSIZ TAHRİK 165
A. Genel Bilgiler 165
B. TCK’da Öngörülmüş Özel Haksız Tahrik Hallerine İlişkin Düzenlemeler 166
1. Haksız Fiile Tepki Kapsamında Hakaret Suçunun İşlenmesi (TCK m. 129/1) 169
2. Kasten Yaralama Suçuna Karşı Tepki Kapsamında Hakaret Suçunun İşlenmesi (TCK m. 129/2) 173
3. Hakaret Suçuna Tepki Olarak Hakaretle Karşılık Verilmesi (TCK m. 129/3) 176
a. Karşılıklı İşlenen Hakaret Suçu Dışında Başka Bir Suç Olmamalı 178
b. İlk Hakaret Suçunu İşleyen Kişi Haksız Olmalı 179
c. Hiddet veya Şiddetli Elemin Etkisi Altında Hakaret Suçuna Karşılık Verilmiş Olmalı 181
d. Hakaretler Karşılıklı Olarak İcra Edilmiş Olmalı 181
4. Yaptırım ve Muhakeme 184
a. Haksız Fiile Karşı Hakaret Yönünden 184
b. Kasten Yaralama Suçuna Karşı Hakaret Yönünden 185
c. Karşılıklı Hakaret Yönünden 186
Sonuç 191
Kaynakça 201
Kavram Dizini 213 |