|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ III
İÇİNDEKİLER V
KISALTMALAR XI
GİRİŞ
I. KONUNUN ÖNEMİ VE SORUNUN ORTAYA KONULMASI 1
II. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 8
III. TERMİNOLOJİ 14
IV. ARAŞTIRMA PLANI 18
BİRİNCİ BÖLÜM
MÜZAKERE EDİLMEMİŞ SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNİN TANIMI, UNSURLARI , ÖZELLİKLERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ İLE UYGULAMA ALANI
I. MÜZAKERE EDİLMEMİŞ SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNİN TANIMI, UNSURLARI, ÖZELLİKLERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ 19
A. Tanımı 19
B. Unsurları 20
1. Hükmün Önceden Hazırlanmış (Formüle Edilmiş) Olması ve Sözleşmenin Yapılmasından Önce Tüketiciye Sunulmuş Olması 20
2. Hükmün İçeriği Hakkında Tüketiciye Müzakere İmkânı Tanınmadan Sözleşmeye Dahil Edilmiş Olması 38
C. Özellikleri 44
1. Sağladığı Avantajlar 44
a. Rasyonalizasyon Faydası 44
b. Sözleşme Risklerinin Devrini Sağlaması 45
2. Doğurduğu Sorunlar 45
a. Sözleşme Hakkında Bilgi Eksikliği Sorunu Doğurması 45
b. Sözleşme Yapma Zorunluluğu Doğurması 46
D. Hukuki Niteliği 47
II. MÜZAKERE EDİLMEMİŞ SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNİN UYGULAMA ALANI 49
A. Objektif Uygulama Alanı 49
1. Tüketici İşlemleri Özellikle Tüketici Sözleşmesi 49
a. Genel Olarak 49
b. Tüketici İşlemi 50
c. Tüketici Sözleşmesi 58
B. Sübjektif Uygulama Alanı 62
1. Tüketici 62
a. Tanımı 62
b. Unsurları 66
aa. Gerçek ya da Tüzel Kişi Olması 66
aaa. Gerçek Kişiler 67
bbb. Tüzel Kişiler 69
bb. Mal veya Hizmeti Ticari ya da Mesleki Olmayan Amaçlarla Edinmesi 72
cc. Mal ya da Hizmeti Karma Amaçlarla Edinmesi 74
dd. Mal ya da Hizmet Edinme Amacının Sonradan Değişmesi 75
2. Girişimci 76
a. Satıcı veya Sağlayıcı 76
aa. Tanımı 76
bb. Unsurları 77
aaa. Gerçek ya da Tüzel Kişi Olması 77
bbb. Mal ya da Hizmeti Ticari veya Mesleki Amaçla Sunması 79
b. Konut Finansmanı Kuruluşu 80
c. Kredi Veren 81
d. Tasarruf Finansman Şirketi 82
İKİNCİ BÖLÜM
MÜZAKERE EDİLMEMİŞ SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNİN DENETİMİ
I. MÜZAKERE EDİLMEMİŞ SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNİN YARGI YOLUYLA DENETİMİ 83
A. Genel Olarak 83
B. Amacı ve Nedenleri 85
C. Denetimle İlgili Yasal Düzenlemenin Hukuki Dayanağı Olarak 93/13 Sayılı Avrupa Birliği Direktifi 88
1. Genel Olarak 88
2. Direktifin Amacı 89
3. Direktifin Konu ve Kişi Bakımdan Uygulama Alanı 90
4. Direktif Kapsamındaki Korumadan Yararlanabilmenin Şartı Olarak Hükmün Müzakere Edilmemiş Olması 91
D. Müzakere Edilmemiş Sözleşme Hükümlerinin Kapsam (Yürürlük) Denetimi 92
1. Genel Olarak 92
2. Konusu ve Amacı 94
3. İlişkilendirme Anlaşması 97
4. Müzakere Edilmemiş Hükümlerin Sözleşme İçeriğine Dâhil Olması için Gerekli Koşullar 100
a. Genel Olarak 100
b. Müzakere Edilmemiş Hükümler Hakkında Tüketiciye Açıkça Bilgi Vermesi 103
c. Müzakere Edilmemiş Hükümlerin İçeriğini Öğrenme İmkânını Tüketiciye Sağlaması 107
d. Müzakere Edilmemiş Hükümlerin Sözleşmeye Dahil Olmasına Tüketicinin Onay Vermesi 112
aa. Tam (Bilinçli) Kabul 113
bb. Global (genel–toptan) Kabul 116
e. İlan Konusu Yapılan Müzakere Edilmemiş Sözleşme Hükümleri ve Denetimi 120
aa. Denetimin Hukuki Dayanağı Olarak Güven Sorumluluğu 121
aaa. Genel Olarak 121
bbb. Tanımı, Niteliği ve Unsurları 122
ccc. Güven Sorumluluğu ile Sözleşme Görüşmelerinden Doğan Koruma Yükümlülüklerinin Dayanağı Olarak Culpa In Contrahendo Sorumluluğu Arasındaki İlişki 124
(a). Genel Olarak 124
(b). Sözleşme Görüşmelerinden Doğan Kusurlu Sorumluluk (Culpa in Contrahendo) 125
(c). Sözleşme Görüşmelerinden Doğan Koruma Yükümlülüklerinin İhlali 132
(1). Edim Yükümlülükleri ve Koruma Yükümlülükleri Ayrımı 132
(2). Koruma Yükümlülükleri 135
ddd. Sorumsuzluk Kaydı Niteliğindeki Müzakere Edilmemiş Hükümlerin Güven Kuralı Gereği Geçersiz Sayılması 140
5.Saydamlık (Şeffaflık) Kuralı 145
6. Sözleşmenin Niteliğine ve İşin Özelliğine Yabancı Hükümlerin Sözleşme İçeriğine Dâhil Olamaması (Özel Kapsam Denetimi) 151
a. Genel Olarak 151
b. Müzakere Edilmemiş Hükümlerin Sözleşmenin Niteliğine ve İşin Özelliğine Yabancı Olması 153
7. Kapsam Denetiminin Sonuçları 159
a. Genel Olarak 159
b. Yazılmamış Sayılma 160
c. Yazılmamış Sayılmanın Sözleşmeye Etkisi 162
E. Müzakere Edilmemiş Sözleşme Hükümlerinin Yorum Yoluyla Denetimi 165
1. Genel Olarak 165
2. Konusu ve Amacı 166
3. Yorumda Takip Edilecek Yöntem 169
a. Bireysel Anlaşmanın Önceliği Kuralı 170
b. Belirsizlik (Açık Olmama) Kuralı 173
c. Daraltıcı Yorum Kuralı 179
d. Objektif Yorum Kuralı 180
F. Müzakere Edilmemiş Sözleşme Hükümlerinin İçerik Denetimi 181
1. Genel Olarak 181
2. Konusu ve Amacı 182
3. İçerik Denetiminde Belirleyici Esaslar 184
a. Haksız Şart ve Unsurlarının Tespit Edilmesi 186
aa. Haksız şart kavramı ve Tanımı 186
bb. Haksız Şartın Unsurları 189
aaa. Hükmün Tüketici ile Müzakere edilmeden Sözleşmeye Dahil Edilmiş Olması 191
bbb. Hükmün Tarafların Sözleşmedeki Hak ve Yükümlülükleri Arasında Tüketici Aleyhine Dengesizliğe Neden Olması 192
(a). Tarafların Hak ve Yükümlülükleri Arasındaki Dengesizliğin Belirlenmesi 192
(b). İçerik Denetiminin Sübjektif Kriteri Olarak Tüketici Aleyhine Sözleşmede Dengesizlik 195
(c). Sözleşmedeki Dengesizliğin Tespit Edilmesinde Hâkimin Yararlanacağı Denetim Ölçütleri 199
(1). TSHŞHY Ekinde Düzenlenen Haksız Şart Örnekleri 199
(2). Önemli Haksız Rekabet Hallerine İlişkin TTK m. 55/ f. 1 (f)’de Düzenlenen Denetim Ölçütleri 205
(i) Kendisinden Sapılan Mevcut Kanuni Düzenlemeler Kriteri 209
(ii) Sözleşmenin Niteliğine Aykırı Hak ve Borç Dağılımı Öngörme Kriteri 211
d. Dengesizliğin Haksız Şarta Neden Olabilecek Nitelikte Olup Olmadığının Değerlendirilmesinde Genel ve Objektif Denetim Kriteri Olarak Dürüstlük Kuralı 215
aa. Genel Olarak 215
bb. İçerik Denetiminin Genel ve Objektif Denetim Ölçütü Olarak Dürüstlük Kuralı 219
e. Özel İçerik Denetimi: Değiştirme Yasağı 226
4. İçerik Denetiminin Sınırları (İçerik Denetimine Tabi Tutulamayan Sözleşme Hükümleri) 227
aa. Edim ve Karşı Edim Hakkındaki Hükümler 227
bb. İç Hukuk ya da Uluslararası Bir Anlaşma Hükmünün Tüketici Sözleşmesinde Yer Alması 233
5. İçerik Denetiminin Sonuçları 235
aa. Haksız Şartın (Adil Olmayan Sözleşme Hükümlerinin) Yaptırımı 235
bb. Geçersiz Sayılan Haksız Şart Hükümlerinden Sonra Sözleşmenin Hukuki Durumu 239
II. MÜZAKERE EDİLMEMİŞ SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNİN İDARİ DENETİMİ 244
A. Genel Olarak 244
B. İdari Denetim Merci Olarak Bakanlığın Yetki ve Görevleri 246
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MÜZAKERE EDİLMEMİŞ SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNİN YARGILAMA USULÜ
I. GENEL OLARAK 255
II. TÜKETİCİ HAKEM HEYETİ 255
III. ZORUNLU ARABULUCULUK 258
IV. TÜKETİCİ MAHKEMESİ 259
A. Görevli ve Yetkili Mahkeme 261
1. Görevli Mahkeme 261
2. Yetkili Mahkeme 264
B. Taraflar 267
1. Davacı 267
2. Davalı 277
C. Yargılama Usulü 277
D. İspat Yükümlülüğü 278
E. Yargılama Giderleri 285
SONUÇ 287
KAYNAKÇA 303 |