Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Klasik Dönem Osmanlı Hukukunda
Kadı Yardımcıları
Haziran 2025 / 1. Baskı / 295 Syf.
Fiyatı: 660.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   

Osmanlı yargı sistemine ilişkin çalışmalar ekseriyetle kadının kurumsal kimliği, yargı yetkisi ve adalet mekanizmasındaki merkezi konumu etrafında şekillenmiştir. Kadı, şer‘i ve örfi hukukun uygulanmasında temel özne olarak kabul edilmiştir. Halbuki bir adalet sistemini anlamak, yalnızca yargıçlara ve yargı kararlarına değil, o kararların alınmasına zemin hazırlayan usuli, idari ve bürokratik süreçlere de nüfuz etmeyi gerektirir. Ne var ki kadı etrafında örgütlenen yardımcı unsurların, diğer bir deyişle adli teşkilatın görünmeyen fakat işlevsel bileşenleri olan kadı yardımcılarının, hukuk tarihi çalışmalarında çoğu zaman tali bir konumda ele alındığı dikkat çekmektedir.

Eser, bu eksikliği gidermeyi amaçlamakta ve Osmanlı yargı uygulamasında kadıya eşlik eden aktörlerin işlevlerini, kurumsal konumlarını ve yer yer toplumsal rollerini incelemeyi hedeflemektedir. Kadı yardımcıları olarak tanımlayabileceğimiz bu aktörlerin adli bürokrasi içerisindeki yeri, yalnızca hukuki sürecin teknik boyutlarıyla sınırlı kalmamakta; aynı zamanda siyasal otoritelerle ilişkiler, toplumsal hiyerarşi ve yerel unsurlar bakımından da önem arz etmektedir. Bu çerçevede eser, yalnızca hukuk tarihçilerine değil, Osmanlı toplumsal yapısı, bürokratik teşkilatlanması ve idari pratikleriyle ilgilenen araştırmacılara da hitap etmeyi amaçlamaktadır.

Konu Başlıkları
Yargılamada Esasa İlişkin Yetkili Olan Kadı Yardımcıları
Yargılamanın Usulüne İlişkin Etkili Olan Kadı Yardımcıları
Yargılamaya Bürokratik Açıdan Destek Olan Kadı Yardımcıları
Barkod: 9786253773151
Yayın Tarihi: Haziran 2025
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 295
Yayınevi: Adalet Yayınevi
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  5
KISALTMALAR  7
İÇİNDEKİLER  9
GİRİŞ  13
BİRİNCİ BÖLÜM
YARGILAMADA ESASA İLİŞKİN YETKİLİ OLAN KADI YARDIMCILARI
I. NAİP  23
A. Naibin Yetkileri, Nitelikleri ve Hukuki Dayanakları  23
B. Naip Türleri  30
a. Genel Yetkili Naipler  30
b. Hususi Yetkili Naipler  38
i. Hususi İdari Yetkili Naipler  38
ii. Hususi Adli Yetkili Naipler  42
C. Naip Kararlarının Denetlenmesi  47
a. Merkezi Otorite Tarafından Denetim  47
b. Kadı Tarafından Denetim  48
II. MUSLİHÛN  52
A. Muslihûnun Tanımı ve Nitelikleri  53
a. Muslihûnun Kendisinin Özellikleri  54
b. Muslihûnun Dâhil Olduğu Uyuşmazlıkların Özellikleri  62
B. Muslihûna Başvuru Usulü  66
C. Muslihûna Başvuru Gerekçesi  69
a. İslam Hukukunun Teşvik Etmesi  69
b. Sulhun Ahlaki ve Dini Karakteri  71
c. Hukuki İhtiyaçlar  73
d. Maddi Hukuktan Ayrılma Arzusu  77
e. Uyuşmazlığın Gizli Kalması İsteği  78
f. Diğer Nedenler  78
D. Muslihûn ile Çözülen Uyuşmazlıkların Kadı Tarafından Denetlenmesi  79
III. KASSAM  82
A. Kassamın Nitelikleri, Yetkileri ve Kayıtları  82
a. Kassamın Nitelikleri ve Yetkileri  83
b. Kassam Defterleri  85
c. Kassamiye  91
B. Kassam Türleri  93
a. Askerî Kassam  94
b. Şehrî Kassam  95
c. Askerî ve Şehrî Kassamların Yetki–Görev Uyuşmazlığı  97
C. Kassam Kadı İlişkisi  98
a. Kassam Kararlarının Kadı Tarafından Denetimi  99
b. Kadıların Yargı Sürecine Dâhil Oldukları Feraiz Vakaları  99
i. Tereke Kaynaklı Vakalar  99
ii. Mirasçı Kaynaklı Vakalar  103
İKİNCİ BÖLÜM
YARGILAMANIN USULÜNE İLİŞKİN ETKİLİ OLAN KADI YARDIMCILARI
I. EHL–İ HİBRE  111
A. Ehl–i Hibrenin Nitelikleri ve Konumu  113
a. Ehl–i Hibrenin Tanımı ve Özellikleri  113
b. Ehl–i Hibrenin Osmanlı Yargılama Hukukundaki Konumu  118
B. Zorunlu Bilirkişilik Uygulaması  121
a. Osmanlı Hukuk Kaynaklarında Zorunlu Bilirkişilik  122
b. Zorunlu Bilirkişilik Türleri  124
i. Esasa İlişkin Bilirkişilik  124
ii. Usuli Zorunlu Bilirkişilik  125
C. Bilirkişi Raporları  127
a. Bilirkişi Raporunun Kadıya Aktarılması  128
b. Bilirkişi Raporunun Yargılamanın Seyrine Etkisi  130
c. Bilirkişi Raporuna İtiraz  134
II. MÜFTÜ  138
A. Müftünün Tanımı, Türleri ve Görevlendirilmeleri  139
a. Tanımı ve Özellikleri  139
b. Türleri  140
c. Görevlendirilmeleri  141
B. Osmanlı Hukukunda Fetva  146
a. Fetvaların Tanımı Özellikleri ve Fonksiyonları  146
i. Tanımı ve Özellikleri  147
ii. Fonksiyonları  149
b. Fetvanın Osmanlı Yargılama Hukukundaki Rolü  152
i. Hukuk Kaynağı Olarak Fetva  153
ii. Somut Olaya İlişkin Fetva  154
C. Fetvanın Yargılamanın Seyrine Etkisi  160
III. KOLLUK GÖREVLİLERİ (SUBAŞI, ÇAVUŞ, MUHZIR, ASES)  163
A. Kolluk Görevlilerin Türleri ve Özellikleri  164
a. Çavuş  165
b. Subaşı  167
c. Ases  168
d. Muhzır  171
B. Kolluk Görevlilerinin Genel Vazifeleri  174
C. Kolluk Görevlilerinin Yargılamaya Katkıları  175
a. İlgililerin Mahkeme Huzuruna Getirilmesi  176
b. Dilekçelerin – Taleplerin Kadıya Sunulması  181
c. Vakanın Kadıya Sunulması  182
d. Suçüstü  185
e. İfade Alma  187
f. Delil temini  189
g. Farklı Roller ile Kadıya Yardım Etme  191
i. Şuhûdü’l–hâl Üyesi  192
ii. Yediemin  193
iii. Keşif Heyeti Üyesi  196
iv. İnfaz / İcra Memuru  198
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YARGILAMAYA BÜROKRATİK AÇIDAN DESTEK OLAN KADI YARDIMCILARI
I. KÂTİP  201
A. Tanımı, Önemi, Tarihî Gelişimi ve Hukuki Dayanağı  201
B. Niteliği  204
C. Eğitimi ve Ataması  206
D. Hiyerarşik Yapısı  209
E. Gelirleri  211
F. Görev ve Yetkileri  213
a. Kayıt Tutma  213
b. Şuhûdü’l Hâl Üyesi Olma  217
c. Diğer Görevleri  217
II. ŞUHÛDÜ’L–HÂL  219
A. Tanımı, Hukuki Dayanakları ve Özellikleri  219
a. Hukuki Dayanakları  221
b. Tanımı ve Özellikleri  223
c. Atanması Azli ve Ücret Alması  224
B. Statü ve Meslekleri  227
a. Askerî (Yönetici) Kategoride Yer Alan Şuhûdü’l Hâl Üyeleri  227
i. İlmiye Sınıfına Dâhil Olan Askerîler  228
ii. Ehl–i Örf  229
b. Reaya Kategorisinde Olan Şuhûdü’l–Hâl Üyeleri  230
C. Yargılama Sürecindeki İşlevleri  233
a. Yargılamanın İspat Edilmesi  234
b. Yargılamanın Aleniyeti  236
c. Yargılamanın Denetlenmesi  236
III. MÜZEKKÎ (TEZKİYE MEMURLARI)  238
A. Müzekkîliğin Tanımı, Nitelikleri ve Hukuki Dayanakları  238
B. Tezkiyeye Başvurulan Uyuşmazlıklar ve Tezkiye Metodu  241
a. Tezkiyeye Başvurulan Uyuşmazlıklar  242
b. Tezkiye Metodu  244
C. Tezkiye Türleri  247
a. Gizli Tezkiye  248
b. Alenî Tezkiye  249
D. Tezkiyenin Yargılamanın Seyrine Etkisi  251
a. Tezkiyenin Olumsuz Neticelenmesi (Cerh)  252
b. Tezkiyenin Olumlu Neticelenmesi (Ta‘dîl)  255
SONUÇ  259
KAYNAKÇA  263
KAVRAM DİZİNİ  289
 


Ahmet İnanır
132.00 TL
Sepete Ekle
Mustafa Arslantürk
Ocak 2026
250.00 TL
Sepete Ekle
Yasır Türkyılmaz
Aralık 2025
650.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  5
KISALTMALAR  7
İÇİNDEKİLER  9
GİRİŞ  13
BİRİNCİ BÖLÜM
YARGILAMADA ESASA İLİŞKİN YETKİLİ OLAN KADI YARDIMCILARI
I. NAİP  23
A. Naibin Yetkileri, Nitelikleri ve Hukuki Dayanakları  23
B. Naip Türleri  30
a. Genel Yetkili Naipler  30
b. Hususi Yetkili Naipler  38
i. Hususi İdari Yetkili Naipler  38
ii. Hususi Adli Yetkili Naipler  42
C. Naip Kararlarının Denetlenmesi  47
a. Merkezi Otorite Tarafından Denetim  47
b. Kadı Tarafından Denetim  48
II. MUSLİHÛN  52
A. Muslihûnun Tanımı ve Nitelikleri  53
a. Muslihûnun Kendisinin Özellikleri  54
b. Muslihûnun Dâhil Olduğu Uyuşmazlıkların Özellikleri  62
B. Muslihûna Başvuru Usulü  66
C. Muslihûna Başvuru Gerekçesi  69
a. İslam Hukukunun Teşvik Etmesi  69
b. Sulhun Ahlaki ve Dini Karakteri  71
c. Hukuki İhtiyaçlar  73
d. Maddi Hukuktan Ayrılma Arzusu  77
e. Uyuşmazlığın Gizli Kalması İsteği  78
f. Diğer Nedenler  78
D. Muslihûn ile Çözülen Uyuşmazlıkların Kadı Tarafından Denetlenmesi  79
III. KASSAM  82
A. Kassamın Nitelikleri, Yetkileri ve Kayıtları  82
a. Kassamın Nitelikleri ve Yetkileri  83
b. Kassam Defterleri  85
c. Kassamiye  91
B. Kassam Türleri  93
a. Askerî Kassam  94
b. Şehrî Kassam  95
c. Askerî ve Şehrî Kassamların Yetki–Görev Uyuşmazlığı  97
C. Kassam Kadı İlişkisi  98
a. Kassam Kararlarının Kadı Tarafından Denetimi  99
b. Kadıların Yargı Sürecine Dâhil Oldukları Feraiz Vakaları  99
i. Tereke Kaynaklı Vakalar  99
ii. Mirasçı Kaynaklı Vakalar  103
İKİNCİ BÖLÜM
YARGILAMANIN USULÜNE İLİŞKİN ETKİLİ OLAN KADI YARDIMCILARI
I. EHL–İ HİBRE  111
A. Ehl–i Hibrenin Nitelikleri ve Konumu  113
a. Ehl–i Hibrenin Tanımı ve Özellikleri  113
b. Ehl–i Hibrenin Osmanlı Yargılama Hukukundaki Konumu  118
B. Zorunlu Bilirkişilik Uygulaması  121
a. Osmanlı Hukuk Kaynaklarında Zorunlu Bilirkişilik  122
b. Zorunlu Bilirkişilik Türleri  124
i. Esasa İlişkin Bilirkişilik  124
ii. Usuli Zorunlu Bilirkişilik  125
C. Bilirkişi Raporları  127
a. Bilirkişi Raporunun Kadıya Aktarılması  128
b. Bilirkişi Raporunun Yargılamanın Seyrine Etkisi  130
c. Bilirkişi Raporuna İtiraz  134
II. MÜFTÜ  138
A. Müftünün Tanımı, Türleri ve Görevlendirilmeleri  139
a. Tanımı ve Özellikleri  139
b. Türleri  140
c. Görevlendirilmeleri  141
B. Osmanlı Hukukunda Fetva  146
a. Fetvaların Tanımı Özellikleri ve Fonksiyonları  146
i. Tanımı ve Özellikleri  147
ii. Fonksiyonları  149
b. Fetvanın Osmanlı Yargılama Hukukundaki Rolü  152
i. Hukuk Kaynağı Olarak Fetva  153
ii. Somut Olaya İlişkin Fetva  154
C. Fetvanın Yargılamanın Seyrine Etkisi  160
III. KOLLUK GÖREVLİLERİ (SUBAŞI, ÇAVUŞ, MUHZIR, ASES)  163
A. Kolluk Görevlilerin Türleri ve Özellikleri  164
a. Çavuş  165
b. Subaşı  167
c. Ases  168
d. Muhzır  171
B. Kolluk Görevlilerinin Genel Vazifeleri  174
C. Kolluk Görevlilerinin Yargılamaya Katkıları  175
a. İlgililerin Mahkeme Huzuruna Getirilmesi  176
b. Dilekçelerin – Taleplerin Kadıya Sunulması  181
c. Vakanın Kadıya Sunulması  182
d. Suçüstü  185
e. İfade Alma  187
f. Delil temini  189
g. Farklı Roller ile Kadıya Yardım Etme  191
i. Şuhûdü’l–hâl Üyesi  192
ii. Yediemin  193
iii. Keşif Heyeti Üyesi  196
iv. İnfaz / İcra Memuru  198
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YARGILAMAYA BÜROKRATİK AÇIDAN DESTEK OLAN KADI YARDIMCILARI
I. KÂTİP  201
A. Tanımı, Önemi, Tarihî Gelişimi ve Hukuki Dayanağı  201
B. Niteliği  204
C. Eğitimi ve Ataması  206
D. Hiyerarşik Yapısı  209
E. Gelirleri  211
F. Görev ve Yetkileri  213
a. Kayıt Tutma  213
b. Şuhûdü’l Hâl Üyesi Olma  217
c. Diğer Görevleri  217
II. ŞUHÛDÜ’L–HÂL  219
A. Tanımı, Hukuki Dayanakları ve Özellikleri  219
a. Hukuki Dayanakları  221
b. Tanımı ve Özellikleri  223
c. Atanması Azli ve Ücret Alması  224
B. Statü ve Meslekleri  227
a. Askerî (Yönetici) Kategoride Yer Alan Şuhûdü’l Hâl Üyeleri  227
i. İlmiye Sınıfına Dâhil Olan Askerîler  228
ii. Ehl–i Örf  229
b. Reaya Kategorisinde Olan Şuhûdü’l–Hâl Üyeleri  230
C. Yargılama Sürecindeki İşlevleri  233
a. Yargılamanın İspat Edilmesi  234
b. Yargılamanın Aleniyeti  236
c. Yargılamanın Denetlenmesi  236
III. MÜZEKKÎ (TEZKİYE MEMURLARI)  238
A. Müzekkîliğin Tanımı, Nitelikleri ve Hukuki Dayanakları  238
B. Tezkiyeye Başvurulan Uyuşmazlıklar ve Tezkiye Metodu  241
a. Tezkiyeye Başvurulan Uyuşmazlıklar  242
b. Tezkiye Metodu  244
C. Tezkiye Türleri  247
a. Gizli Tezkiye  248
b. Alenî Tezkiye  249
D. Tezkiyenin Yargılamanın Seyrine Etkisi  251
a. Tezkiyenin Olumsuz Neticelenmesi (Cerh)  252
b. Tezkiyenin Olumlu Neticelenmesi (Ta‘dîl)  255
SONUÇ  259
KAYNAKÇA  263
KAVRAM DİZİNİ  289
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026