|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
İkinci Baskıya Önsöz 5
Önsöz 7
Kısaltmalar 15
Birinci Bölüm
DURUŞMA HAZIRLIĞI AŞAMASI
I. GENEL OLARAK 17
II. DURUŞMA HAZIRLIĞI CÜMLESİNDEN OLARAK YAPILACAK İŞ VE İŞLEMLER 19
A. Genel Olarak Duruşma Hazırlığı 19
B. Tensip Tutanağı 21
1. Tensip Tutanağının Düzenlenmesi ve İmzalanması 21
2. Tensip Tutanağıyla Karara Bağlanması Gereken Hususlar 22
C. Duruşma Hazırlığı Olarak Sanıklar ve Sanık Müdafileri Hakkında Yapılacak İşlemler 29
1. Sanığın Tutuksuz Yargılandığı ve Başka Suçtan Ceza İnfaz Kurumunda Bulunmadığı Dava Dosyaları Bakımından 29
2. Sanığın Başka Suçtan Ceza İnfaz Kurumunda Bulunduğu Dava Dosyaları Bakımından 35
3. Sanığın Tutuklu Olduğu Dava Dosyaları Bakımından 35
4. Kısıtlı Sanıklar ve Suça Sürüklenen Çocuklar Bakımından Özel Düzenlemeler 37
D. Duruşma Hazırlığı Olarak Sanık Müdafilerine ve Müşteki/Mağdur Vekillerine (Avukatlara) Yapılacak Tebligat ya da Bildirim 38
E. Duruşma Hazırlığı Olarak Tanıklar Hakkında Yapılacak İşlemler 40
F. Duruşma Hazırlığı Olarak Müştekiler, Mağdurlar, Suçtan Zarar Görenler, Malen Sorumlular İçin Yapılacak Tebligat ya da Bildirim 43
1. Genel Olarak Mağdur, Müşteki, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlu Kavramları ve Kendileri Hakkında Yapılacak İşlemler 43
2. Olaya İlişkin Tanıklığı Bulunan ve Duruşmada Dinlenilmesi Zorunlu Görülen Müşteki, Mağdur, Malen Sorumlu ve Suçtan Zarar Gören Bakımından 44
3. Duruşmada Dinlenilmesi Zorunlu Görülmeyen Müşteki, Mağdur, Malen Sorumlu ve Suçtan Zarar Gören Bakımından 45
4. Mağdur Çocuklar ile İşlenen Suçun Etkisiyle Psikolojisi Bozulmuş Mağdurlar ve Nitelikli Cinsel İstismar ve Nitelikle Çocuğun Cinsel İstismarı Suçunun Mağdurları İçin Yapılması Gereken Hazırlıklar 46
G. Yargıtay ya da İstinaf Mahkemesi Bozma Kararı Sonrası Yapılan Duruşma Hazırlığı 49
H. İstinaf Mahkemesinin Davanın Yeniden Görülmesi Kararı Vermesi Durumunda Duruşma Hazırlığı 51
I. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararlarında Denetim Süresi İçerisinde Yükümlülüklere Uyulmaması ya da Denetim Süresi İçerisinde Kasıtlı Suç İşlenmesi Sebebiyle İhbar Yapılması Üzerine Duruşma Hazırlığı 53
İ. Duruşma Hazırlığı Olarak Duruşma Gününün Belirlenmesi 56
J. Duruşma Tarihinden Evvel (Tensip Tutanağından Sonra) Yapılabilecek İşlemler 59
K. Duruşma Hazırlığı Olarak Çıkarılan Tebligatlara Yapılacak Diğer Bildirimlere (E–Posta, Sms gibi) Mutlaka Meşruhat (Açıklama) Yazılması Gerekliliği 60
L. Basit Yargılama Usulünün (BYU) Uygulanması Durumunda Duruşma Hazırlığı 61
1. Genel Olarak 61
2. 7499 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikle Oluşan Durum 64
III. DURUŞMA HAZIRLIĞI BÖLÜMÜYLE İLGİLİ İÇTİHATLAR 67
İkinci Bölüm
DURUŞMA AŞAMASI
I. DURUŞMAYLA İLGİLİ TEMEL İLKELER 79
A. Genel Olarak 79
B. Duruşmanın Açıklığı (Aleniliği) İlkesi ve Bunun İstisnaları 80
1. Duruşmanın –Kural Olarak– Herkese Açık Olması (Alenilik) 80
2. Duruşmanın Zorunlu Olarak Kapalı Yapılmasının Gerektiren Haller 82
3. Duruşmanın Kapalı Yapılmasına Mahkeme Tarafından Karar Verilmesi 83
C. Duruşmalarda Ses ve Görüntü Alıcı Aletlerin Kullanılması Yasağı 85
D. Duruşmada Hazır Bulunması Gereken ve Hazır Bulunma Hakkına Sahip Olan Kişiler 85
1. Genel Olarak Duruşmada Hazır Bulunması Gereken Kişiler 85
2. Maddeler Halinde CMK Gereği Zorunlu Müdafilik Gerektiren Haller 88
a. Alt Sınırı Beş Yıldan Fazla Hapis Cezasını Gerektiren Suçlardan Dolayı Yapılan Kovuşturmalarda Zorunlu Müdafi (CMK m.150/3) 88
b. Yargılanan Kişinin Suça Sürüklenen Çocuk Olması (CMK’m.150/2) 89
c. Sanığın Kendisini Savunamayacak Derecede Malul veya Sağır ve Dilsiz Olması
(CMK m.150/2) 90
d. Sanığın Tutuklanmasının İstenilmesi veya Düşünülmesi Durumu (CMK’m.101/3) 90
e. Sanığın Gözlem Altına Alınmasına Karar Verilmesinin Gerekmesi (CMK m.74) 91
f. Sanığın Duruşma Salonundan Çıkarılması Durumunda Müdafi Görevlendirilmesi (CMK m.204) 91
g. Kaçakların Yargılanmasında Müdafi Zorunluluğu (CMK m.247/4) 92
3. Zorunlu Müdafilerin ve CMK Gereği Görevlendirilen Vekillerin Duruşmada Hazır Bulunması Durumu ve Yokluklarında Karar Verilebilecek Haller 92
4. Duruşmada Hazır Bulunması Gereken Diğer Kişiler 97
E. Duruşmanın Kesintisizliği İlkesi 97
F. Duruşmanın İdaresi, Düzeni ve Disiplini 99
1. Hakim veya Mahkeme Başkanının Yetkisi 99
2. Duruşma Düzenini Bozan Kişilerin Duruşma Salonundan Çıkarılması 100
3. Duruşma Düzenini Bozan Kişilere Disiplin Hapsi Cezası Verilmesi 101
4. Duruşma Sırasında İşlenen Suç Hakkında Yapılacak İşlem 103
5. Duruşma Salonunda Oturma Düzeni 104
II. DURUŞMADA YAPILACAK İŞLER VE BUNLARIN YAPILMA SIRALARI 107
A. Duruşmada Yapılacak İşlerin Özet Olarak Sıralaması 107
B. Duruşmada Yapılan İşlemlerin Ayrıntılı Olarak Açıklanması 109
1. Yoklama, İddianamenin Kabulü Karanının Okunması ve Duruşmanın Başlaması 109
2. Sanığın Kimliğinin Tespiti, Kendisinden Kişisel ve Ekonomik Durumu Hakkında Bilgi Alınması, Haklarının Hatırlatılması 111
a. Kimlik Tespiti 111
b. Sanığın Kişisel ve Ekonomik Durumu Hakkında Bilgi Alınması 114
c. İddianamenin veya İddianame Yerine Geçen Belgenin Anlatılması 115
d. Sanığın Haklarının Hatırlatılması 117
3. Sanığın Sorgusunun Yapılması: 120
a. Genel Olarak Sorgu/Savunma Kavramı ve Sanık Savunmasının Tespiti 120
b. Sorgunun (Savunmanın) Usulü ve Tarzı 121
aa. Genel Olarak; 121
bb. Davanın Zorunlu Müdafiliğe Tabi Olduğu Hallerde Sorgu; 127
cc. Sanığın Beden veya Ruh Bakımından Kendisini İfade Edemeyecek Durumda Olması ve Duruşma Salonuna Gelemeyecek Şekilde Engelli Olması Durumunda Sorgu 127
c. Sanığa Savunma Hakkı Tanınması ve Sanığın Duruşmaları Takip Etme Zorunluluğu 128
d. Sanığın Savunmasının İstinabe Yoluyla Alınması 132
e. Sanığın Savunmasının SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) Kullanılarak Alınması 136
f. Sanığın Savunmasının Alınmasının Zorunlu Olmadığı Haller 140
g. Duruşmada Sanığın Önceki İfadelerinin/Savunmalarının Okunması 143
h. Sanık Hakkında Zorla Getirme Emri veya Yakalama Emri Düzenlenmesi 145
aa. Zorla Getirme Emri 145
bb. Yakalama Emri 148
ı. Sanık Hakkında Duruşmada Tutuklama Kararı Verilmesi 151
i. Tutukluluk Durumunun Gözden Geçirilmesi 152
j. Sanığın Duruşmalardan Vareste (Bağışık) Tutulması 154
k. Sanığın Duruşma Salonundan Dışarıya Çıkarılması 155
l. Duruşmada Tercüman Bulundurulacak Hâller 156
m. Sanığa Ek Savunma Hakkı Tanınması 157
aa. Genel Olarak Ek Savunma 157
bb. Ek Savunma Hakkının Varsa Müdafie Verilmesi Gerektiği Kurulanın Anayasa Mahkemesi Tarafından İptali ve 7532 SK ile Yapılan Düzenleme 159
cc. Ek Savunma Hakkının Verilme ve Kullanılma Şekli 161
dd. Ek Savunma Hakkı Tanınması Gereken ya da Ek Savunma Hakkı Tanınmasına Gerek Olmayan Hallere Örnekler 163
n. Sorguda (Savunmada) ve Duruşmada Sanık Müdafinin Rolü 167
III. DELİLLERİN ORTAYA KOYULMASI 171
A. Genel Olarak Delillerin Ortaya Koyulması Safahatı 171
B. Delil, Delil Serbestisi ve Hukuka Aykırı Delil 173
C. Ortaya Koyulmak İstenilen Delillin Reddolunabileceği Haller 176
D. Duruşmada Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlunun Beyanlarının Tespiti 178
1. Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumluya Hangi Sırada Söz Hakkı Verilip, Varsa Şikâyet ve Delillerinin Sorulacağı 178
2. Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlunun Duruşmada Dinlenilmesi Usulü 179
a. Genel Olarak 179
b. Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlunun Kimliklerinin Tespiti ve Haklarının Hatırlatılması 180
c. Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlunun Beyanlarının Tespiti 181
d. Müşteki, Mağdur veya Suçtan Zarar Görenin Dinlenilmesinden Vazgeçilmesi 188
E. Davaya Katılma (Müdahale) 190
1. Katılma (Müdahale) Kavramı ve Genel Olarak Katılma 190
2. Davaya Katılma Hak ve Yetkisine Sahip Olanlar 191
a. Genel Olarak 191
b. Davaya Katılma Hakkı Bulunan ya da Bulunmayan Kişi veya Kurumlara İlişkin Bazı Örnekler 193
c. Mirasçıların Katılma Hakkı 198
d. Bozma Sonrası Aşamada ya da Kanun Yolu Aşamasında Katılma 198
3. Katılma (Müdahale) Usulü 199
4. Katılanın Hakları 201
5. Katılmanın Hükümsüz Kalması 203
F. Tanıkların Dinlenilmesi 204
1. Genel Olarak Tanık 204
2. Kural Olarak Tanıklık Yapmanın Zorunlu Olması 206
3. Tanıklıktan Çekinilebilecek Haller 207
4. Tanığın Yemin Etmesi 209
5. Yemin Verilmeyen Tanıklar 210
6. Tanıkların Dinlenilmelerinde Dikkat Edilecek Diğer Hususlar 211
7. Tanığın Dinlenilmesi Yerine Önceki Beyanının Okunması ve Bunun İstisnası 215
8. Gizli Tanıkların Dinlenilmesi 217
9. Tanığa Verilecek Tazminat ve Giderler 220
G. Duruşmada Bilirkişi Görevlendirilmesi ya da Bilirkişinin Duruşmada Dinlenilmesi 221
1. Bilirkişilik Kavramı ve Bilirkişilere Uygulanacak Hükümler 221
2. Bilirkişinin Görevlendirilmesi 221
3. Bilirkişiliği Kabul Yükümlülüğü ve Bunun İstisnası 224
4. Bilirkişinin Yemini 224
5. Bilirkişi Atama Kararı ve İncelemelerin Yürütülmesi 225
6. Bilirkişinin Duruşmada Dinlenilmesi 228
7. Bilirkişinin Reddi 229
8. Bilirkişiye Ödenecek Ücret 229
H. Doğrudan Soru Sorma Hakkı ve Bu Hakkın Duruşmada Kullanılması 230
I. Duruşmada Beyan, Delil ve Belgelerin Anlatılması 234
1. Genel Olarak 234
2. Duruşmada Anlatılması Zorunlu Olan Belgeler 235
3. Duruşmada Okunmayacak Belgeler 237
İ. Duruşmada Okunan/Anlatılan Beyanlara ve Okunan Belgelere Karşı İlgililere Diyeceklerinin Sorulması ve Delillerin Tartışılması 238
1. Genel Olarak 238
2. Ortaya Koyulan Delilere Karşı Katılanın veya Vekilinin, Cumhuriyet Savcısının, Sanığın veya Müdafiinin Diyeceklerini Söylemesinde Sıralama 239
3. Delillerin Tartışılması 241
4. Tevsii Tahkikat (Kovuşturmanın Genişletilmesi) 243
5. Cumhuriyet Savcısının Esas Hakkındaki Mütalaası 244
6. Son Söz Hakkının Sanığa Ait Olması 248
7. Duruşmanın Sona Erdiğinin Açıklanması 249
IV. DURUŞMA TUTANAĞININ DÜZENLENMESİ 250
A. Duruşma Tutanağı Düzenlenmesi ve İmzalanması 250
B. Duruşma Tutanağının Şekli ve İçeriği 252
C. Duruşma Tutanağının İspat Gücü 253
V. CEZA MAHKEMELERİNİN EK YETKİSİ 254
VI. İSTİNAF AŞAMASINDA DURUŞMA 256
VII. İCRA CEZA MAHKEMESİNDE DURUŞMA 258
VIII. DURUŞMADA HAKİMİN REDDİ TALEBİ VEYA HAKİMİN ÇEKİNMESİ 260
A. Genel Olarak Hakimin Reddi ve Hakimin Çekinmesi 260
B. Hâkimin Davaya Bakamayacağı Hâller (Görev Yasakları) 261
C. Hakimin Çekinmesi veya Reddi 262
D. Hakimin Reddi Talebinde Bulunmanın Şekil ve Süresi 265
E. Hakimin Çekinmesi veya Reddi Durumunda Yapılacak İşlem ve Bu Konudaki Kanun Yolları 266
F. Hâkimin Reddi veya Çekinmesi Durumunda Karar Verecek Mahkeme 268
G. Zabıt Kâtibinin Reddi veya Çekinmesi 268
IX. DURUŞMA AŞAMASI BÖLÜMÜYLE İLGİLİ İÇTİHATLAR 269
Üçüncü Bölüm
HÜKMÜN TEFHİMİ
I. GENEL OLARAK HÜKÜM, HÜKÜMDE BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR VE HÜKMÜN TEFHİMİ 397
II. HÜKMÜN AÇIK DURUŞMADA (ALENİ DURUŞMADA) AÇIKLANMASI 401
III. HÜKMÜN BELİRLENEN TARİHTE DURUŞMADA AÇIKLANMASI (DOSYA ÜZERİNDEN YA DA FARKLI BİR TARİHTE VERİLMEMESİ) GEREKLİLİĞİ 402
IV. HÜKMÜN HERKES TARAFINDAN AYAKTA DİNLENİLMESİ 404
V. HÜKÜMDE KARŞI OYUN YAZILMASI 404
VI. HÜKÜMLE BİRLİKTE HÜKME KARŞI BAŞVURU YOLLARININ, BAŞVURU ŞEKLİ VE SÜRESİNİN GÖSTERİLMESİ GEREKLİLİĞİ 405
VII. HÜKMÜN TEFHİMİ BÖLÜMÜYLE İLGİLİ İÇTİHATLAR 408
Kaynakça 421
Kavram Dizini 423 |