|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ 7
BİRİNCİ BASIYA ÖNSÖZ 9
İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 21
Birinci Bölüm
TENKİS KAVRAMI, TENKİSE İLİŞKİN HÜKÜMLERİN UYGULANACAĞI
DURUMLAR VE TENKİSİN BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI
I. YASAL VE İRADİ MİRASÇILIK ARASINDAKİ ÇATIŞMA 23
II. TENKİS TALEBİ VE İLERİ SÜRÜLMESİ 30
III. TENKİS TALEBİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE ÖZELLİKLERİ 33
IV. TENKİSE İLİŞKİN HÜKÜMLERİN UYGULANACAĞI DURUMLAR 37
A. Genel Olarak 37
B. Saklı Paylı Mirasçıların veya Alacaklılarının Tenkis Talebi (TMK.m.560
vd.) 38
C. Mirasçılıktan Çıkarma Tasarrufuna Karşı Tenkis Talebi (TMK.m.512,
562/f.2) 38
D. Miras Sözleşmesi İle Bağdaşmayan Tasarruflara İtiraz (TMK.m.527/f.2) 42
E. Vasiyet Borçlularının Tenkis Talebi (TMK.m.519/f.1) 45
F. Eşlerin Tâbi Oldukları Mal Rejiminden Kaynaklanan Tenkis Talebi
(TMK.m.237/f.2, m.276/f.3, m.241/f.3) 47
1. Artık Değere Katılma Payının Belirlenmesine İlişkin Anlaşmalara
Karşı İleri Sürülen Tenkis Talebi (TMK.m.237/f.2) 47
2. Paylaşma Oranının Belirlenmesine İlişkin Anlaşmalara Karşı İleri
Sürülen Tenkis Talebi (TMK.m.276/f.3) 49
3. Katılma Alacağının Karşılanmayan Kısmının Üçüncü Kişiden Talep
Edilmesi (TMK.m.241/f.3) 50
V. TENKİSİN BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 51
A. Mirasta Denkleştirme İle Karşılaştırılması 51
1. Genel Olarak Mirasta Denkleştirme 51
2. Tenkis Talebi ile Denkleştirme Talebi Arasındaki İlişki 53
3. Tenkis Talebi ile Denkleştirme Talebi Arasındaki Farklılıklar 56
a. Amaçları Bakımından 56
b. Konusu Bakımından 57
c. Kuralların Niteliği Bakımından 57
d. Talep Hakkına Sahip Olan Kişiler Bakımından 58
e. Talebin İleri Sürülebileceği Kişiler Bakımından 59
f. Kapsam Bakımından 60
g. Dava Açma Süresi Bakımından 60
B. Miras Sebebiyle İstihkak Davası İle Karşılaştırılması 61
1. Genel Olarak Miras Sebebiyle İstihkak Davası 61
2. Tenkis Talebi ile Miras Sebebiyle İstihkak Davası Arasındaki İlişki 62
3. Tenkis Talebi ile Miras Sebebiyle İstihkak Davası Arasındaki
Farklılıklar 64
a. Amaçları Bakımından 64
b. Talep Hakkına Sahip Olan Kişiler Bakımından 65
c. Talebin İleri Sürülebileceği Kişiler Bakımından 65
d. Kapsam Bakımından 66
e. Dava Açma Süresi Bakımından 66
C. Ölüme Bağlı Tasarrufun İptali Davası İle Karşılaştırılması 67
1. Genel Olarak İptal Davası 67
2. Tenkis Talebi ile İptal Davası Arasındaki İlişki 68
3. Tenkis Talebi ile İptal Davası Arasındaki Farklılıklar 69
a. Amaçları Bakımından 69
b. Talep Hakkına Sahip Olan Kişiler Bakımından 70
c. Talebin İleri Sürülebileceği Kişiler Bakımından 70
d. Kapsam Bakımından 71
e. Dava Açma Süresi Bakımından 72
İkinci Bölüm
TENKİS TALEBİNİN KOŞULLARI, TENKİS İLİŞKİSİNİN TARAFLARI VE TALEBİN SÜRESİ
I. TENKİS TALEBİNİN KOŞULLARI 75
A. Genel Olarak 75
B. Mirasbırakanın Tasarruf Özgürlüğü Miktarını Aşması 75
1. Tasarruf Özgürlüğü Kavramı 75
2. Tasarruf Özgürlüğü Miktarının Hesaplanması 76
a. Genel Olarak 76
b. Terekenin Belirlenmesi 77
aa. Çıkarılacak Değerler 78
aaa. Mirasbırakanın Borçları 78
bbb. Cenaze Giderleri 81
ccc. Terekenin Mühürlenmesi ve Yazımı Giderleri 82
ddd. Mirasbırakan İle Birlikte Yaşayan ve Onun Tarafından
Bakılan Kimselerin Üç Aylık Geçim Giderleri 82
bb. Eklenecek Değerler 83
c. Terekenin Parasal Değerinin Belirlenmesi 84
3. Mirasçılık Sıfatını Sona Erdiren Hallerin Tasarruf Nisabı Üzerindeki
Etkisi 89
a. Mirasçılıktan Çıkarmanın Tasarruf Nisabı Üzerindeki Etkisi 89
aa. Genel Olarak 89
bb. Çıkarılan Mirasçının Altsoyunun Bulunması Durumunda 91
cc. Çıkarılan Mirasçının Altsoyunun Bulunmaması Durumunda 94
b. Mirastan Feragatın Tasarruf Nisabı Üzerindeki Etkisi 95
aa. Genel Olarak 95
bb. Bir Karşılık Sağlanmadan Mirastan Feragat Edilmesi
Durumunda 96
cc. Bir Karşılık Sağlanarak Mirastan Feragat Edilmesi
Durumunda 98
c. Mirasın Reddinin Tasarruf Nisabı Üzerindeki Etkisi 99
d. Mirastan Yoksunluğun Tasarruf Nisabı Üzerindeki Etkisi 101
C. Mirasçıların Saklı Paylarının İhlal Edilmiş Olması 103
1. Saklı Pay Kavramı ve Saklı Paylı Mirasçılar 103
2. Tasarruf Özgürlüğünün Aşılması ile Saklı Payın İhlali Arasındaki İlişki 105
3. Saklı Payın Elde Edilmesi 107
II. TENKİS İLİŞKİSİNİN TARAFLARI 113
A. Genel Olarak 113
B. Tenkis Talebinde Bulunabilecek Kişiler 114
1. Saklı Paylı Mirasçılar 114
2. Saklı Paylı Mirasçıların Alacaklıları ve İflas İdaresi 120
a. Genel Olarak 120
b. Alacaklıların ve İflas İdaresinin Tenkis Talebini İleri
Sürebilmesinin Şartları 121
aa. Saklı Paylı Mirasçı Bakımından Tenkisin Şartlarının Oluşması 122
bb. Saklı Paylı Mirasçı Hakkında Borç Ödemeden Aciz Belgesi
veya İflas Kararı Alınmış Olması 122
cc. Saklı Paylı Mirasçının Tenkis Talebinde Bulunmaması 127
c. Alacaklıların ve İflas İdaresinin İleri Sürdüğü Tenkis Talebinin
Gösterdiği Özellikler 131
aa. Alacaklıların ve İflas İdaresinin Dava Takip Yetkisi Elde
Etmesi 131
bb. Tenkis İsteminin Alacak Miktarıyla Sınırlı Olması 132
3. Tenkis Talebinde Bulunup Bulunamayacağı Tartışmalı Olan Kişiler 133
a. Miras Payını Devralanlar 133
b. Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi, Tereke Temsilcisi ve Tasfiye
Memuru 135
C. Tenkis Talebinin Yöneltileceği Kişiler 136
III. TENKİS DAVASINDA SÜRELER 142
A. Sürelerin Hukuki Niteliği ve Özellikleri 142
B. Kısa (Nispi) Hak Düşürücü Süre 145
C. Uzun (Mutlak) Hak Düşürücü Süre 148
D. Bir Tasarrufun İptalinin Önceki Tasarrufun Yürürlüğe Girmesini
Sağlaması Durumunda Süre 150
E. Tenkisin Def’i Yoluyla İleri Sürülmesi 152
IV. TENKİS TALEBİNDEN FERAGAT 155
Üçüncü Bölüm
MİRASBIRAKANIN TENKİSE TABİ KAZANDIRMALARI
I. TENKİSE TABİ KAZANDIRMA KAVRAMI 159
II. TENKİSE TABİ ÖLÜME BAĞLI KAZANDIRMALAR 161
III. TENKİSE TABİ SAĞLARARASI KAZANDIRMALAR 167
A. Genel Olarak 167
B. Miras Payına Mahsuben Yapılan Kazandırmalar 170
1. Genel Olarak 170
2. Mirasçılık Sıfatını Kaybeden Yasal Mirasçıya Miras Payına Mahsuben
Yapılan Kazandırmalar 171
3. Altsoy Lehine Denkleştirmeye Tâbi Olmamak Koşuluyla Yapılan
Kazandırmalar 174
C. Miras Hakkından Feragat Karşılığı Yapılan Kazandırmalar 180
D. Mirasbırakanın Yaptığı Bazı Bağışlamalar 185
1. Genel Olarak 185
2. Mirasbırakanın Serbestçe Dönme Hakkını Saklı Tutarak Yaptığı
Bağışlamalar 189
3. Mirasbırakanın Ölümünden Önceki Bir Yıl İçinde Yaptığı
Bağışlamalar 192
E. Mirasbırakanın Saklı Pay Kurallarını Etkisiz Kılmak Amacıyla Yaptığı Açık
Olan Kazandırmalar 196
1. Genel Olarak 196
2. Mirasbırakanın Saklı Pay Kurallarını Etkisiz Kılmak Amacıyla Yaptığı
Kazandırmaların Tenkise Tâbi Tutulmasının Şartları 198
a. Kazandırmanın Saklı Payı İhlal Etmesi 198
b. Saklı Pay Kurallarını Etkisiz Kılma Amacının Bulunması 199
3. Saklı Pay Kurallarını Etkisiz Kılma Amacının Bulunması Gereken
Zaman 203
4. Saklı Pay Kurallarını Etkisiz Kılma Amacının Bulunduğunun İspatı 204
5. Saklı Pay Kurallarını Etkisiz Kılma Amacıyla Yapılan Kazandırmaların
Mirasbırakanın Muvazaalı Hukuki İşlemleriyle İlişkisi 207
a. Genel Olarak 207
b. Muvazaalı İşlemin Tenkis Talebine Etkisi 208
6. Uygulamada Sıkça Karşılaşılan Tenkise Konu Kazandırmalar 215
a. Gizli Bağışlamalar 215
b. Taşınırların veya Tapuya Kayıtlı Olmayan Taşınmazların
Muvazaalı Devirleri 218
c. Karma Bağışlamalar 219
d. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri 223
F. Üçüncü Kişi Lehine Yapılan Hayat Sigortası Satın Alma Değeri 227
1. Genel Olarak 227
2. Sigorta Satınalma Değerinin Tenkise Konu Olması İçin Gerekli
Şartlar 228
a. Mirasbırakanın Ölme İhtimaline Karşı Akdedilen Hayat
Sigortasının Bulunması 228
b. Sigorta Primlerinin Mirasbırakan Tarafından Ödenmesi 231
c. Sigortanın Satın Alma Değerinden Üçüncü Kişinin Yararlanması 232
aa. Genel Olarak 232
bb. Üçüncü Kişi Lehine Hayat Sigortasının Bulunması 233
cc. Sigortacıya Karşı Olan Talep Hakkının Üçüncü Kişiye
Devredilmesi 236
d. Sigortanın Satın Alma Değerinin Bulunması 239
G. Tenkise Tâbi Olmayan Sağlararası Kazandırmalar 241
1. Âdet Üzerine Verilen Hediyeler 241
2. Mirasbırakanın Serbestçe Dönme Hakkını Saklı Tutmadığı ve
Ölümünden Önceki Bir Yıldan Daha Eski Tarihte Yaptığı Bağışlamalar 241
3. Ahlaki Bir Görevin Yerine Getirilmesi İçin Verilen Şeyler 242
4. Henüz Kazanılmamış Bir Haktan Feragat Edilmesi 243
5. Eşlerin Mal Rejimi Dolayısıyla Birbirine Karşı Olan Talepleri 244
Dördüncü Bölüm
TENKİS KARARI VE TENKİSTE GERİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
I. TENKİS KARARININ HUKUKİ NİTELİĞİ 247
II. TENKİS KARARININ KAPSAMI 250
A. Tenkis Kararının Taraflar Bakımından Kapsamı 250
B. Tenkis Kararının Tenkise Konu Olan Kazandırmalar Bakımından
Kapsamı 252
1. Genel Olarak 252
2. Tenkiste Sıra Kavramı 253
a. Ölüme Bağlı Kazandırmaların Tenkisinde Sıra 254
aa. Kural: Orantılı Tenkis İlkesi 254
bb. Mirasbırakanın Tenkis Sırasını Belirlemesi 258
b. Sağlararası Kazandırmaların Tenkisinde Sıra 262
aa. Kural: Tarihe Göre Tenkis İlkesi 262
bb. Tarihe Göre Tenkis İlkesinin İstisnaları 266
c. Kamu Tüzel Kişileri ve Kamuya Yararlı Dernek/Vakıflara Yapılan
Kazandırmaların (Kamuya Yararlı Kazandırmaların) Tenkisinde
Sıra 268
III. TENKİSTE GERİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 271
A. Genel Olarak 271
B. Geri Verme Yükümlülüğünün Tenkis Talebi İle İlişkisi 272
C. Geri Verme Talebinin Hukuki Niteliği 274
1. Sağlararası Kazandırmalar Bakımından Hukuki Niteliği 275
2. Ölüme Bağlı Kazandırmalar Bakımından Hukuki Niteliği 277
3. Hukuki Nitelendirmenin Önemi 279
4. Hukuki Nitelendirme Konusundaki Değerlendirmemiz 281
D. Geri Verme Yükümlülüğünün Kapsamı 284
1. Genel Olarak 284
2. Sağlararası Kazandırmalarda Geri Verme Yükümlülüğünün Kapsamı 285
a. İyiniyetli Geri Verme Yükümlüsünün Durumu 285
aa. Geri Verme Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Usulü 287
bb. Semerelerden Sorumluluk ve Yapılan Giderleri Talep Hakkı 289
b. Kötüniyetli Geri Verme Yükümlüsünün Durumu 290
aa. Geri Verme Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Usulü 290
bb. Semerelerden Sorumluluk ve Yapılan Giderleri Talep Hakkı 292
3. Ölüme Bağlı Kazandırmalarda Geri Verme Yükümlülüğünün
Kapsamı 293
4. Kazandırmanın Kısmen Tenkis Edilmesi Durumunda Geri Verme
Yükümlülüğü 295
E. Özel Olarak Tenkisleri Düzenlenmiş Kazandırmalarda Geri Verme
Yükümlülüğü 296
1. Değerinde Azalma Olmaksızın Bölünemeyecek Kazandırmanın
Tenkisi 296
2. İntifa ve İrat Kazandırmalarında Tenkis 303
3. İvazlı Miras Sözleşmesinde Tenkis 306
4. İvazlı Feragat Halinde Feragat Edene Ödenen Karşılığın Tenkisi 307
a. Tenkise Tâbi Olan Miktar 307
b. Tenkiste Feragat Edenin Seçimlik Hakkı 309
5. Ölüme Bağlı Kazandırma Lehdarının Vasiyet Borcu veya Yükleme ile
Yükümlü Tutulması Durumunda Tenkis 311
6. Ön Mirasçının Saklı Paylı Mirasçı Olduğu Durumlarda Artmirasçı
Atamada Tenkis 312
IV. TENKİSTE GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 314
A. Görevli Mahkeme 314
B. Yetkili Mahkeme 315
SONUÇ 317
KAYNAKÇA 329 |