|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
İkinci Basıya Önsöz 7
Önsöz 9
Kısaltmalar 15
Giriş 17
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK YAPAY ZEKÂ KAVRAMI
I. YAPAY ZEKÂ KAVRAMININ TANIMI, TÜRLERİ VE UNSURLARI 21
A. Tanım 21
B. Yapay Zekâ Türleri ve Unsurları 30
1. Genel Olarak 30
2. Yapay Zekâ Türleri 32
a. Birinci Ayrım 33
aa. Dar/Zayıf Yapay Zekâ 33
bb. Genel/Güçlü Yapay Zekâ 35
cc. Süper Yapay Zekâ 37
b. İkinci Ayrım 39
aa. Reaktif/Tepki Veren Yapay Zekâ 40
bb. Sınırlı Hafızalı Yapay Zekâ 40
cc. Zihin Teorisi Düzeyinde Yapay Zekâ 41
dd. Bilinçli Yapay Zekâ 41
3. Yapay Zekânın Unsurları 42
a. Genel Olarak Makine Öğrenmesi (Machine Learning) 44
b. Makine Öğrenmesinin Alt Bileşenleri 47
aa. Denetimli (Supervised), Denetimsiz (Unsupervised) Öğrenme ve Yarı Denetimli (Semi supervised) Öğrenme 47
bb. Pekiştirmeli Öğrenme (Reinforcement Learning) 50
cc. Derin Öğrenme (Deep Learning) 52
II. YAPAY ZEKÂNIN TARİHSEL GELİŞİMİ 55
III. TARİHSEL OLGU VE BİLİMSEL ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI VE GEÇİRDİĞİ EVRELER 65
A. Geçmişten Günümüze Yapay Zekâ Uygulamaları 65
B. Geleceğin Yapay Zekâsı Bağlamında Şekillenen Yeni Dünya Düzeni 70
1. Sosyal Hayat ve Yaşam Biçimlerinde Dönüşüm 70
2. İş ve Ekonomi Dünyasında Dönüşüm 74
3. Hukuk ve Adalet Sisteminde Dönüşüm 82
a. Genel Olarak 82
b. Yapay Zekânın Hukukî Düzenlemeler Üzerindeki Etkisi 85
c. Yapay Zekânın Yargılama Faaliyetleri Üzerindeki Etkisi 87
4. Kamu Güvenliği Alanında Dönüşüm 93
5. Sanat Dünyasında Dönüşüm 93
İkinci Bölüm
YAPAY ZEKÂNIN OLUMLU, OLUMSUZ YÖNLERİ VE
ETİK TARTIŞMALAR
I. GENEL OLARAK 99
II. YAPAY ZEKÂNIN OLUMLU YÖNLERİ 100
III. YAPAY ZEKÂNIN OLUMSUZ YÖNLERİ 104
IV. DEĞERLENDİRME 108
V. YAPAY ZEKÂDA ETİK TARTIŞMALAR 109
A. Genel Olarak 109
B. İnsan Hakları ve Etik Kurallara İlişkin Uluslararası ve Ulusal Düzenlemeler 114
1. Uluslararası Düzenlemeler 114
a. Birleşmiş Milletler Düzenlemeleri 114
b. Avrupa Birliği Düzenlemeleri 115
c. OECD Düzenlemeleri 122
d. Diğer Kuruluşlarca Yapılan Düzenlemeler 123
2. Ulusal Düzenlemeler 125
C. İnsan Hakları ve Etik Kurallara Aykırılık Oluşturan Yapay Zekâ Uygulamaları 126
1. Genel Olarak 126
2. Yapay Zekâ Sistemlerinin İnsan Hakları ve Etik Kurallara Aykırılık Oluşturma Nedenleri 129
a. Algoritmik Önyargı, Hata ve Eksikliklerden Kaynaklanan İhlaller 129
aa. Genel Olarak 129
bb. Algoritmadan Kaynaklanan İhlallerin Görünüm Şekilleri 132
cc. Algoritmik Önyargı, Hata ve Eksikliklerden Kaynaklanan İhlallerin Önlenmesine İlişkin Çözüm Önerileri 139
b. Yapay Zekânın Kullanım Amacından Kaynaklanan İhlaller 140
Üçüncü Bölüm
YAPAY ZEKÂNIN HUKUKÎ STATÜSÜ
I. GENEL OLARAK KİŞİ VE KİŞİLİK KAVRAMLARI 147
A. Kişi Kavramı 147
1. Genel Olarak 147
2. Kişi Türleri 149
a. Konusu Bakımından Kişi Türleri 149
aa. Sosyolojik ve Felsefî Anlamda Kişi 150
bb. Hukukî Anlamda Kişi 150
b. Ontolojik Açıdan Kişi Türleri 153
aa. Genel Olarak 153
bb. Gerçek Kişiler 153
cc. Tüzel Kişiler 154
aaa. Genel Olarak 154
bbb. Tüzel Kişilerin Niteliği 157
ccc. Tüzel Kişilerin Ehliyetleri 159
B. Kişilik Kavramı 161
1. Genel Olarak 161
2. Tanım 163
a. Hukukî Anlamda Kişilik 163
b. Sosyolojik ve Felsefî Anlamda Kişilik 166
C. Kişi ve Kişilik Kavramlarının Tarihî ve Etimolojik Kökenleri 167
II. YAPAY ZEKÂYA HUKUKÎ KİŞİLİK KAZANDIRILMASI BAĞLAMINDA MAKİNE VE İNSAN ETKİLEŞİMİ 170
III. YAPAY ZEKÂNIN HUKUKÎ STATÜSÜ 172
A. Yapay Zekânın Hukukî Statü Sorunu 172
B. Yapay Zekânın Hukukî Statüsüne Yönelik Doktrinde İleri Sürülen Görüşler 177
1. Genel Olarak 177
2. Hukukî Kişiliği Reddeden Yaklaşım 180
a. Kişiliğin Reddine İlişkin İleri Sürülen Gerekçeler 180
aa. Yapay Zekânın Kişilik İçin Gerekli Niteliklere Sahip Olmaması 182
bb. Yapay Zekâya Kişilik Tanınmasının İnsan Çıkarlarına Aykırı Olması 187
cc. Yapay Zekânın Haklara ve Borçlara Ehil Olabilme Yeteneğinin Bulunmaması 189
dd. Yapay Zekâya İlişkin Sorunların Çözümü İçin Kişiliğin Zorunlu Bir Koşul Olmaması 192
b. Sonuç 193
3. Hukukî Kişiliği Kabul Eden Yaklaşım 194
a. Genel Olarak 194
b. Yapay Zekâ İçin Öngörülen Kişilik Modelleri 200
aa. Elektronik Kişilik 200
bb. Tüzel Kişi Benzeri Kişilik 204
cc. Yarı Kişilik 207
dd. Sınırlı Amaçlı Kişilik 209
ee. İnsan Olmayan Kişi 211
IV. DEĞERLENDİRME 213
Dördüncü Bölüm
YAPAY ZEKÂNIN YOL AÇTIĞI ZARARLAR BAKIMINDAN
HUKUKÎ SORUMLULUK
I. GENEL OLARAK SORUMLULUK HUKUKU KAVRAMI VE TÜRLERİ 217
II. YAPAY ZEKÂDAN KAYNAKLANAN HUKUKÎ SORUMLULUK 222
A. Genel Olarak 222
B. Yapay Zekânın Eşya veya Ürün Olmasına Bağlı Olarak Gerçekleşen Hukukî Sorumluluk 230
1. Tüketicinin Korunması Hukukundan Kaynaklanan Sorumluluk 230
2. Ürün Sorumluluğundan Kaynaklanan Sorumluluk 237
a. Genel Olarak 237
b. Yapay Zekâlı Varlıklar Bakımından Ürün Sorumluluğu 239
c. Türk Hukukunda Ürün Sorumluluğu 243
aa. Tarihî Gelişimi 243
bb. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu 244
aaa. Genel Olarak 244
bbb. Temel Kavramlar 245
ccc. Hukukî Sorumluluk 250
3. Sözleşmeden Kaynaklanan Hukukî Sorumluluk 255
4. Haksız Fiilden Kaynaklanan Sorumluluk 260
a. Kusura Dayanan Sorumluluk 260
b. Kusura Dayanmayan Sorumluluk 265
aa. Tehlike Sorumluluğu 267
bb. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 268
cc. Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu 272
dd. Yapı Malikinin Sorumluluğu 274
ee. Ev Başkanının Sorumluluğu 276
ff. Motorlu Araç İşletenin Sorumluluğu 278
C. Yeni Nesil Yapay Zekânın Kendine Özgü Nitelikleri Gereği Oluşan Hukukî Sorumluluk 283
1. Genel Olarak 283
2. Yeni Nesil Yapay Zekânın Verdiği Zararlardan Hukukî Sorumluluk 287
D. Değerlendirme 296
Sonuç 301
Kaynakça 307
Kavram Dizini 333
Yazar Hakkında 341 |