|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Kısaltma Cetveli 13
Giriş 19
Terminoloji 23
–I–
TARİHÇE ve KARŞILAŞTIRMALI HUKUK 25
A. TK’865 ve 1882 Tarihli İtalyan Medeni Kanunu 25
B. eTTK ve İtaMK 27
C. TTK 31
D. AB HUKUKU 34
E. ALMAN HUKUKU 34
F. İSVİÇRE HUKUKU 42
G. AVUSTURYA HUKUKU 46
H. İNGİLİZ HUKUKU 47
I. FRANSIZ HUKUKU 47
–II–
TTK m. 105’in AMACI ve KAPSAMI 49
A. MÜVEKKİLİN YABANCI yahut YERLİ OLMASI 49
B. İLAMIN ACENTE ALEYHİNE UYGULANMA(MA)SI 53
1. eTTK Döneminde 11. HD. İçtihat(lar)ı 53
2. TTK Dönemi 61
C. TEBLİGAT KOLAYLIĞI 64
D. ARACI ve AKİTÇİ ACENTE AYRIMI 64
–III–
ACENTENİN MÜVEKKİLİNİ DAVADA TEMSİLİNE BENZER
KURUMLAR 69
A. TİCARİ TEMSİLCİNİN TACİRİ TEMSİLİ 69
B. KOMİSYONCUNUN MÜVEKKİLİNİ TEMSİLİ 75
C. ACENTENİN MENFAATLERİNİ KORUMA VE ÖNLEM ALMA BORCU KAPSAMINDA
MÜVEKKİLİNİ TEMSİLİ 77
D. KAPTANIN DONATANI TEMSİLİ 80
1. Kanun Hükümlerinin Tanıtılması 80
2. Kaptanın Davadaki Konumuna İlişkin Yaklaşımlar 82
3. Kaptanın Davada Temsil Yetkisinin Kapsamı ve Acentenin Davada Temsil Yetkisi ile
Kıyaslanması 86
E. KAPTANIN YÜKLE İLGİLİ OLANLARI TEMSİLİ 93
F. GEMİ MÜDÜRÜNÜN DONATMA İŞTİRAKİNİ TEMSİLİ 96
G. TAHSİL CİROSUNDA HAMİLİN POLİÇEDEN DOĞAN HAKLARI KULLANMASI 97
H. GÖNDERİLENİN GÖNDERENİN HAKLARINI İLERİ SÜRMESİ 100
I. GÖNDEREN veya GÖNDERİLENİN ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN HAKKINI İLERİ SÜRMESİ 101
–IV–
ACENTENİN MÜVEKKİLİNİ DAVADA TEMSİLİNİN
HUKUKİ NİTELİĞİ ve SONUÇLARI 103
A. TİCARET HUKUKU AÇISINDAN 103
1. İş Görme Borcu ve Özen Yükümlülüğü 103
2. Bilgilendirme Yükümlülüğü 106
a. Kapsamı 106
b. Zamanı 108
3. Talimata Uyma Yükümlülüğü 109
a. Genel Olarak 109
b. Acele Hallerde 111
4. Dava Masraflarını Talep Hakkı 112
5. Ücret ve Bedel İsteme Hakkı 116
B. USUL HUKUKU AÇISINDAN 118
1. Davaya Vekalet Görüşü (AvK m. 35’in İstisnası) 118
2. Dava Takip Yetkisi Görüşü 122
3. Tebligat Ehliyeti Görüşü? 123
4. Taraf Sıfatı 124
5. Değerlendirmemiz 125
a. Dava Takip Yetkisi 125
b. Kanuni Temsil ve Davaya Vekalet 128
C. ACENTENİN DAVADA TARAF OLMAMASININ SONUÇLARI 132
1. Müvekkilin ve Müşterinin İradesinin Davaya Etkisi 133
2. HMK m. 74’te Sayılan Haller 134
a. Tevkil 137
b. Hakimin ve Bilirkişinin Reddi 138
c. İflas 139
d. İflasın Ertelenmesi 140
e. Konkordato 141
f. Sulh Olma; Davanın Tamamını Islah Etme; Haczi Kaldırma; Davadan veya Kanun
Yollarından Feragat Etme; Karşı Tarafı İbra ve Davasını Kabul Etme; Yargılamanın
İadesi Yoluna Gitme; Hâkimlerin Fiilleri Sebebiyle Devlet Aleyhine Tazminat Davası
Açılması ile Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklarla İlgili Davalar 141
3. İkrar 142
4. Yemin 143
5. İsticvap ve Tarafların Dinlenilmesi 146
6. Tanıklık 147
–V–
MÜVEKKİL VE ACENTENİN İRADELERİNİN DAVAYA ETKİSİ:
YETKİNİN SÖZLEŞME YAHUT TEK TARAFLI BEYANLA
KALDIRILMASI 149
A. eTTK m. 119/III DÖNEMİNDEKİ GÖRÜŞLER 149
B. TTK m. 105/II–c.2 DÖNEMİNDEKİ GÖRÜŞLER 151
C. YERLİ TACİRLER ADINA ACENTELİK YAPANLARIN DAVADA TEMSİL YETKİSİNİN
KALDIRILMASI yahut SINIRLANMASI 154
1. Borçlar Hukukunun Temsil Kurallarının Uygulanması 155
2. İstisna: Akitçi Acentelerin Yetkisinin Tescil ve İlan Edilmesi 157
3. Aktif ve Pasif Temsil Yetkisi Bakımından Ayrım 158
4. Kaldırma yahut Sınırlandırmanın Sözleşme ile Yapılabilmesi 159
5. Kaldırma yahut Sınırlandırmanın Tek Taraflı İrade Beyanı ile Yapılabilmesi 161
6. Öneri 162
D. YABANCI TACİRLER ADINA ACENTELİK YAPANLARIN DAVADA TEMSİL YETKİSİNİN
KALDIRILAMAMASI yahut SINIRLANDIRILAMAMASI 163
1. Yabancılık Sıfatının Belirlenmesi 164
a. Gerçek Kişiler Bakımından 164
b. Tüzel Kişiler Bakımından 165
2. Tacir Sıfatının Belirlenmesi 167
–VI–
ACENTENİN MÜVEKKİLİNİ DAVADA TEMSİL ETMESİNİN
MADDİ ŞARTLARI 169
A. KİŞİ BAKIMINDAN 169
1. Acentelik Vasfı 169
2. Acentelik Sözleşmesinin Sona Ermesinin Etkisi 173
3. TTK m. 103’te Belirtilen Kimseler 179
a. eTTK Dönemindeki Yaklaşımlar 179
b. TTK Dönemindeki Hakim Görüş 182
c. Yargıtay’ın Yaklaşımı 182
d. Kanaatimiz 187
e. TTK m. 103’te Belirtilen Kimselerin Yetkilerinin Sözleşme ile Kaldırılması 189
B. KONU BAKIMINDAN 190
1. Uyuşmazlığın Sözleşmeden Doğması 191
2. Acentenin Bizzat Aracılıkta Bulunduğu veya Yaptığı Sözleşme Olması 193
a. Aracılıkta Bulunma 194
b. Sözleşme Yapma (Akdetme) 197
c. Yetkisiz Temsil ve Yetkiyi Aşma 199
3. Hükümde Sayılmayan Bazı Faaliyetlerin Değerlendirilmesi 202
a. Tekel Bölgesinde Acentenin Katkısı Olmaksızın Kurulan Sözleşmeler 202
b. Sözleşmenin İfası veya Sona Erdirilmesi İşlemlerine Katılım 204
–VII–
ACENTENİN MÜVEKKİLİNİ DAVADA TEMSİL ETMESİNİN
USULİ ŞARTLARI 207
A. DAVA ŞARTI İNCELEMESİ 207
B. İSPAT YÜKÜ 210
C. ACENTENİN DAVADAKİ KONUMUNUN BELİRLENMESİ 211
1. Müvekkile İzafeten Acenteye Dava Açıldığının Dava Dilekçesinde Gösterilmesi 211
2. Müvekkile İzafeten Acenteye Takip Yapıldığının Takip Talebinde Gösterilmesi 216
3. Acentenin Doğrudan Dava Edilebildiği Haller 218
a. Yetkisiz Temsil yahut Yetkinin Aşılması 219
b. Özel Kanuni Düzenlemeler 219
i. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 219
ii. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu 221
iii. Sınai Mülkiyet Kanunu 222
iv. Karayolu Taşıma Kanunu 223
c. İdarenin Düzenleyici İşlemleri ve Tarifeler 224
d. Sözleşmesel Sorumluluk 225
e. Haksız Fiil ve Sebepsiz Zenginleşme 227
4. Acentenin Şahsi Sorumluluğu Bulunmayan Hallerde Müvekkil ile Birlikte Dava
Edil(eme)mesi 229
5. Temsil(ci)de Hata 231
–VIII–
HÜKMÜN UYGULAMA MECRASI 235
A. HUKUK DAVALARI 235
B. CEZA DAVALARI 236
C. İDARİ DAVALAR 238
D. İCRA TAKİBİ 239
E. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA TEDBİRLERİ 243
F. ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ 244
G. ARABULUCULUK 245
H. TAHKİM 247
I. DİĞER UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ 249
–IX–
MEDENİ VE MİLLETLERARASI USUL HUKUKU EKSENİNDE
YETKİ KURALI SORUNU 251
A. TTK m. 105’İN MEDENİ USUL HUKUKU BAĞLAMINDA YER İTİBARİYLE YETKİ
KURALI OLUP OLMADIĞI 251
1. Yer İtibariyle Yetki Kurallarının Anlamı 251
2. TTK m. 105/II–c.1’i Yer İtibariyle Yetki Kuralı Olarak Gören Anlayış 253
3. TTK m. 105/II–c.1’i Yer İtibariyle Yetki Kuralı Olarak Görmeyen Anlayış 256
B. TTK m. 105’İN MİLLETLERARASI USUL HUKUKU BAĞLAMINDA MÜNHASIR YETKİ
KURALI OLUP OLMADIĞI 260
1. 11. HD.’nin Münhasır Yetki Kuralı İçtihadı 261
2. Münhasır Yetki Kurallarının Anlamı 265
3. İçtihada Yöneltilen Eleştiriler 269
4. Çözüm Önerileri 273
5. Kanaatimiz 273
–X–
HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI SORUNU 277
A. HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI İLE İLGİLİ BİLGİLER 277
1. Tarihi ve Normatif Dayanaklar 277
2. Hukuki Dinlenilme Hakkının Tanımı ve Özellikleri 279
3. Hukuki Dinlenilme Hakkının Unsurları 281
a. Bilgilenme Hakkı 281
b. Açıklama ve İspat Hakkı 285
c. Mahkemenin Açıklamaları Dikkate Alarak Değerlendirme ile Gerekçeli Karar Verme
Yükümlülüğü 285
B. TTK m. 105’in HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI İLE İLGİLİ YARATTIĞI SORUNLAR 286
C. KANAATİMİZ 287
–XI–
DÜZENLEME ÖNERİSİ 291
Sonuç 295
Kaynakça 309 |