|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Şekil ve Tablolar Listesi 19
1. BÖLÜM
TEMEL KAVRAMLAR
1.1. TURİZM VE TURİST 23
1.2. TURİZMDE ZAMAN KAVRAMI 31
1.3. TURİZM VE BİLİM 34
1.3.1. Temel Kavramlar 35
1.3.2. Turizmin Diğer Bilimlerle/Disiplinlerle İlişkisi 36
1.3.2.1. Turizm ve Ekonomi 37
1.3.2.2. Turizm ve Psikoloji 38
1.3.2.3. Turizm ve Sosyoloji 38
1.3.2.4. Turizm ve Antropoloji 39
1.3.2.5. Turizm ve Coğrafya 39
1.3.2.6. Turizm ve İşletme Araştırmaları 39
1.3.2.7. Turizm ve Planlama–Politika 40
1.3.2.8. Turizm ve Ekoloji 40
1.3.2.9. Turizm ve Ziraat 41
1.3.2.10. Turizm ve Rekreasyon 41
1.3.2.11. Turizm ve Eğitim 42
1.3.2.12. Turizm ve Hukuk 42
1.3.2.13. Turizm ile Şehir ve Bölge Planlama 42
1.3.2.14. Turizm ile Otel ve Restoran Yönetimi 43
1.3.2.15. Turizm ve Ulaşım 43
Çalışma Soruları 45
Kaynakça 47
2. BÖLÜM
TURİZMİN TARİHİ GELİŞİMİ
2.1. DÜNYADA TURİZM TARİHİ 57
2.1.1. İlk Dönem Medeniyetleri 57
2.1.2. Orta çağ (M.S. 395–1453) 62
2.1.3. Yeni Çağ (1453–1789) 67
2.1.4. Yakın çağ (1789–) 69
2.2. TÜRKİYE’DE TURİZM TARİHİ 73
2.2.1. Cumhuriyet Öncesi Turizm Tarihi (Bizans, Selçuklu, Osmanlı) 73
2.2.2. Cumhuriyet Dönemi Turizm Tarihi 77
2.2.2.1. Planlı Kalkınma Öncesi Dönem (1923–1962) 77
2.2.2.2. Planlı Kalkınma Dönemi (1963–) 80
Çalışma Soruları 86
Kaynakça 88
3. BÖLÜM
SEYAHAT MOTİVASYONLARI VE
TURİZM FAALİYETLERİNİN SINIFLANDIRILMASI
3.1. İNSANLAR NEDEN SEYAHAT EDER? 97
3.2. SEYAHAT MOTİVASYONLARI 99
3.2.1. Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi 101
3.2.2. İtme ve Çekme Faktörleri 102
3.2.3. Pearce’nin Seyahat Kariyer Merdiveni Teorisi 105
3.3. TURİZM FAALİYETLERİNİN SINIFLANDIRILMASI 107
3.3.1. Katılanların Sayısına Göre 107
3.3.1.1. Bireysel Turizm 108
3.3.1.2. Kitle Turizmi 108
3.3.1.3. Grup Turizmi 108
3.3.2. Ziyaret Edilen Yere Göre Turizm 109
3.3.2.1. İç Turizm 109
3.3.2.2. Dış Turizm 109
3.3.3. Katılanların Yaşlarına Göre Turizm 109
3.3.3.1. Gençlik Turizmi 110
3.3.3.2. Yetişkin (Orta Yaş) Turizmi 111
3.3.3.3. Üçüncü Yaş Turizmi 112
3.3.4. Katılanların Gelir Düzeyine Göre Turizm 112
3.3.4.1. Sosyal Turizm 112
3.3.4.2. Lüks Turizm 113
3.3.5. Seyahat Amacı Bakımından Turizm 113
3.3.5.1. Deniz Turizmi 114
3.3.5.2. Kongre Turizmi 115
3.3.5.3. Sağlık Turizmi 115
3.3.5.4. İnanç Turizmi 116
3.3.5.5. Yat Turizmi 118
3.3.5.6. Mağara Turizmi 118
3.3.5.7. Kış Turizmi 120
3.3.5.8. Golf Turizmi 121
3.3.5.9. Yayla Turizmi 121
3.3.5.10. Akarsu Turizmi 122
3.3.5.11. Kültür Turizmi 123
3.3.5.12. Kırsal Turizm 124
3.3.5.13. Spor Turizmi 124
3.3.5.14. Gastronomi Turizmi 126
3.3.5.15. Macera Turizmi 127
3.3.5.16. Kruvaziyer Turizmi 127
3.3.6. Katılım Süresi Bakımından Turizm 128
3.4.6.1. Kısa Süreli Turizm 128
3.4.6.2. Uzun Süreli Turizm 128
Çalışma Soruları 129
Kaynakça 131
4. BÖLÜM
TURİZM TALEBİ VE ARZI
4.1. TURİZM TALEBİ 143
4.1.1. Talep ve Turizm Talebi 143
4.1.2. Turizm Talebinin Özellikleri 145
4.1.3. Turizm Talebini Etkileyen Faktörler 146
4.1.4. Ekonomi Dışı Faktörler 149
4.2. TURİZM ARZI 155
4.2.1. Arz ve Turizm Arzı 155
4.2.2. Turizm Arzının Özellikleri 158
4.2.3. Turizm Arzının Unsurları 159
Çalışma Soruları 161
Kaynakça 163
5. BÖLÜM
TURİZMİN EKONOMİK SOSYAL VE ÇEVRESEL ETKİLERİ
5.1. TURİZMİN EKONOMİK ETKİLERİ 167
5.1.1. Turizmin Moneter (Parasal) Karakterli Ekonomik Etkileri 167
5.1.1.1. Turizmin Dış Ödemeler Dengesine Etkisi 167
5.1.1.2. Turizmin Gelir Etkisi 168
5.1.1.3. Turistik Yatırımların Gelir Etkisi 170
5.1.1.4. Turizmin Devlet Gelir ve Harcamalarına Etkisi 171
5.1.2. Turizmin Reel Karakterli Ekonomik Etkileri 173
5.1.2.1. Turizmin İstihdam Etkisi 173
5.1.2.2. Turizmin Diğer Ekonomik Sektörlere Etkisi 175
5.1.2.3. Turizmin Alt ve Üst Yapıya Etkisi 177
5.1.2.4. Turizmin Bölgelerarası Dengesizliği Giderici Etkisi 178
5.2. TURİZMİN SOSYAL ETKİLERİ 180
5.2.1 Turizmin Olumlu Sosyal Etkileri 180
5.2.2. Turizmin Olumsuz Sosyal Etkileri 181
5.2.2.1. Toplumsal Değişim 181
5.2.2.2. Ahlaki Davranış 182
5.2.2.3. Din 183
5.2.2.4. Dil 183
5.2.2.5. Sağlık 184
5.3. TURİZMİN ÇEVRESEL ETKİLERİ 185
5.3.1. Turizmin Çevreye Olumlu Etkileri 187
5.3.2. Turizmin Çevreye Olumsuz Etkileri 188
Çalışma Soruları 191
Kaynakça 193
6. BÖLÜM
TURİZM İŞLETMELERİ
6.1. TURİZM SEKTÖRÜNÜ OLUŞTURAN İŞLETMELER 201
6.2. KONAKLAMA İŞLETMELERİ 203
6.2.1. Konaklama İşletmelerinin Sınıflandırılması 204
6.2.1.1. Oteller 204
6.2.1.2. Moteller 207
6.2.1.3. Tatil Köyleri 207
6.2.1.4. Pansiyonlar 207
6.2.1.5. Apart Oteller 207
6.2.1.6. Kampingler 208
6.2.1.7. Hosteller 208
6.2.1.8. Butik Oteller 208
6.2.1.9. Oberjler 208
6.2.1.10. Termal Konaklama Tesisleri 208
6.2.1.11. Turizm Kentleri 209
6.2.1.12. Turizm Kompleksleri 209
6.2.1.13. Tatil Merkezleri 209
6.2.1.14. Zincir Tesisler 209
6.3. YİYECEK–İÇECEK İŞLETMELERİ 210
6.3.1. Ticari Yiyecek–İçecek İşletmeleri 212
6.3.1.1. Geleneksel Restoranlar (Lokantalar) 212
6.3.1.2. Lüks Restoranlar 212
6.3.1.3. Özellikli Restoranlar 212
6.3.1.4. Çabuk Yemek Sunan Restoranlar (Fast Food) 212
6.3.1.5. Temalı Restoranlar 213
6.3.1.6. Kafeteryalar ve Kafeler 213
6.3.1.7. Kulüpler 213
6.3.1.8. Endüstriyel (Catering) Yiyecek–İçecek İşletmeleri 214
6.3.2. Ticari Olmayan Yiyecek İçecek İşletmeleri 214
6.4. SEYAHAT İŞLETMELERİ 215
6.4.1. Tur Operatörleri 215
6.4.2. Seyahat Acenteleri 216
6.4.2.1. A Grubu Seyahat Acenteleri 218
6.4.2.2. B Grubu Seyahat Acenteleri 218
6.4.2.3. C Grubu Seyahat Acenteleri 218
6.5. ULAŞTIRMA İŞLETMELERİ 218
6.5.1. Havayolu İşletmeleri 220
6.5.2. Karayolu İşletmeleri 221
6.5.3. Demiryolu İşletmeleri 223
6.5.4. Denizyolu İşletmeleri 224
6.6. REKREASYON İŞLETMELERİ 225
6.7. YAT VE MARİNA İŞLETMELERİ 226
6.8. HEDİYELİK EŞYA SATAN İŞLETMELER 226
6.9. DİĞER TURİZM İŞLETMELERİ 227
6.9.1. Turizme Hizmet Eden Ticaret İşletmeleri 227
6.9.2. Turizmle İlgili Özel Hizmetleri Üreten İşletmeler 227
6.9.3. Turizm Tanıtma ve Reklamı Yapan İşletmeler 228
Çalışma Soruları 229
Kaynakça 231
7. BÖLÜM
TURİZMDE PAZARLAMA
7.1. PAZARLAMANIN TANIMI 237
7.2. TURİZM PAZARLAMASI KAVRAMI 237
7.3. TURİZM PAZARLAMA KARMA ELAMANLARI 239
7.3.1. Pazarlama Karmasının Tanımları 239
7.3.2. Ürün 240
7.3.2.1. Turistik Ürünün Özellikleri 242
7.3.2.2. Ürün Yaşam Döngüsü ve Ürün Politikası 245
7.3.3. Fiyat 247
7.3.3.1. Fiyat Kararları 247
7.3.3.2. Turizm Sektöründe Fiyatlandırma 248
7.3.3.3. Turizmde Fiyatlandırma Kararını Etkileyen Faktörler 248
7.3.4. Dağıtım 250
7.3.4.1. Dağıtım Sisteminin Hedefleri 250
7.3.4.2. Dağıtım Politikasını Belirleyen Faktörler 250
7.3.4.3. Turizmde Dağıtım Sistemi 251
7.3.4.4. Pazarlama Karmasında Dağıtımın Rolü 251
7.3.5. Tutundurma 252
7.3.5.1. Turizmde Tutundurma Karması Elemanları 253
7.3.6. İnsan 258
7.3.7. Fiziksel Kanıtlar 259
7.3.8. Süreçler 260
Çalışma Soruları 261
Kaynakça 263
8. BÖLÜM
TURİZM VE HUKUK
8.1. HUKUK VE TURİZM HUKUKU 271
8.2. TÜRKİYE’DE TURİZM ALANINDAKİ HUKUKİ DÜZENLEMELERİN TARİHSEL GELİŞİMİ 273
8.3. ULUSAL VE ULUSLARARASI TURİZM ÖRGÜTLERİ 275
8.3.1. Ulusal Turizm Örgütleri 275
8.3.1.1. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı 275
8.3.1.2. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) 277
8.3.1.3. Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) 277
8.3.1.4. Turist Rehberleri Birliği (TUREB) 278
8.3.1.5. Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) 279
8.3.2. Uluslararası Turizm Örgütleri 280
8.3.2.1. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO–United Nations World Tourism Organization) 280
8.3.2.2. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi (WTTC–World Travel & Tourism Council) 281
8.3.2.3. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA–International Air Transport Association) 281
8.3.2.4. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO–International Civil Aviation Organization) 282
8.3.2.5. Seyahat Acentaları Birlikleri Evrensel Federasyonu (UFTAA–Universal Federation of Travel Agents’ Association) 282
8.3.2.6. Dünya Turist Rehberleri Birlikleri Federasyonu (WFTGA) 282
8.4. TURİZM HUKUKUNUN ULUSAL KAYNAKLARI 283
8.4.1. 1982 Anayasasında Seyahat ve Turizm 283
8.4.2. Kanunlar 284
8.4.2.1. 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu 284
8.4.2.2. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 284
8.4.2.3. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 285
8.4.2.4. 2872 sayılı Çevre Kanunu 286
8.4.2.5. 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 287
8.4.2.6. 3621 sayılı Kıyı Kanunu 287
8.4.2.7. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 288
8.4.2.8. 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun 289
8.4.2.9. 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu 289
8.4.2.10. 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun 290
8.4.2.11. Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 291
8.4.3. Turizm Sektörü ile Doğrudan İlgili Tüzükler ve Yönetmelikler 291
8.4.3.1. Dünya Turizm Örgütü (DTÖ) Tüzüğü 291
8.4.3.2. Kültür ve Turizm Bakanlığı Teftiş Kurulu Tüzüğü 291
8.5. TURİZM HUKUKUNUN ULUSLARARASI KAYNAKLARI 293
8.5.1. Uluslararası Antlaşmalar 293
8.5.2. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 294
8.5.3. Turizmde Küresel Etik İlkeler 294
Çalışma Soruları 296
Kaynakça 298
9. BÖLÜM
TURİZM SOSYOLOJİSİ
9.1. SOSYOLOJİ KAVRAMI 303
9.1.1. Sosyolojinin Tarihçesi 304
9.2. SOSYOLOJİNİN KAPSAMI 307
9.2.1. Sosyolojiye Yön Veren Teorik Perspektifler 309
9.2.1.1. Makro Sosyoloji Teorileri 309
9.2.1.1.1. Yapısal İşlevsellik 309
9.2.1.1.2. Çatışma Teorisi 310
9.2.1.2. Orta Çaplı Teoriler 310
9.2.1.3. Mikro Sosyoloji Teorileri 310
9.2.1.3.1. Akılcı Tercih Teorisi 310
9.2.1.3.2. Sembolik Etkileşimcilik 311
9.2.2. Sosyolojinin Temel Konuları 311
9.2.2.1. Küreselleşme 312
9.2.2.2. Modernleşme 312
9.2.2.3. Endüstrileşme ve Kentleşme 312
9.2.2.4. Göç 312
9.2.2.5. Cinsiyet 313
9.2.2.6. Toplumsal Katmanlaşma 313
9.2.2.7. Etnik Kimlik 313
9.2.2.8. Aile 314
9.2.2.9. Sosyalleşme 314
9.3. TURİZM SOSYOLOJİSİ 314
9.3.1. Sosyolojinin Turizm Alanındaki Konumu 315
9.3.2. Turizmin Sosyal ve Kültürel Etkileri 317
9.3.3. Otantizm 321
9.3.4. Ticarileşme 322
9.3.5. Gösterim Etkisi 323
Çalışma Soruları 326
Kaynakça 328
10. BÖLÜM
TURİZM POLİTİKASI
10.1. PLAN VE POLİTİKA KAVRAMI 335
10.2. TURİZM PLANLAMASI KAVRAMI 336
10.2.1. Turizm Planlamasının Türleri 337
10.2.1.1. Dönemsel Turizm Planlaması 338
10.2.1.2. Örgütsel Turizm Planlaması 338
10.2.1.3. Mekânsal Turizm Planlaması 338
10.3. TURİZM POLİTİKASI KAVRAMI 339
10.3.1. Turizm Politikasının Hedefleri 341
10.3.2. Turizm Politikasının Özellikleri 342
10.4. TÜRKİYE TURİZM PLAN VE POLİTİKALARININ GELİŞİMİ 343
10.5. SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM GELİŞİMİNDE PLAN VE POLİTİKALAR 347
10.6. SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM PLANLARI VE TAŞIMA KAPASİTESİ 348
Çalışma Soruları 351
Kaynakça 353
11. BÖLÜM
TÜRKİYE’DE VE DÜNYADA
TURİZM HAREKETLERİ VE YENİ EĞİLİMLER
11.1. TÜRKİYE’DE TURİZM HAREKETLERİ 359
11.2. DÜNYA’DA TURİZM HAREKETLERİ 368
11.3. TURİZMDE YENİ EĞİLİMLER 375
Çalışma Soruları 383
Kaynakça 385
12. BÖLÜM
TURİZM EĞİTİMİ
12.1. EĞİTİM VE TURİZM EĞİTİMİ 391
12.2. DÜNYADA TURİZM EĞİTİMİ 394
12.2.1. Dünyadaki Turizm Eğitim Sistemleri 397
12.2.2. Eğitim Kademelerine Göre Yapı ve İçerik 398
12.2.3. Küresel Sıralamalar ve İki Farklı Ekol 399
12.2.3.1. Uygulama Odaklı Yaklaşım 400
12.2.3.2. Araştırma Odaklı Yaklaşım 401
12.3. TÜRKİYE’DE TURİZM EĞİTİMİ 401
12.3.1. Ortaöğretim Düzeyinde Turizm Eğitimi 404
12.3.2. Yüksek Öğretim Düzeyinde Turizm Eğitimi 406
12.3.2.1. Ön Lisans Turizm Eğitimi 407
12.3.2.2. Lisans Turizm Eğitimi 408
12.3.2.3. Yüksek Lisans Turizm Eğitimi 410
12.3.2.4. Doktora Turizm Eğitimi 412
12.4. TURİZM EĞİTİMİNİN GELECEĞİ 414
Çalışma Soruları 417
Kaynakça 419
Kavram Dizini 425 |