|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
FOREWORD 9
İÇİNDEKİLER 11
TABLOLAR LİSTESİ 29
ŞEKİLLER LİSTESİ 30
KISALTMALAR 31
BİRİNCİ BÖLÜM
VERGİ TANIMI, TEORİLER VE AYRIMLARI
1. VERGİNİN TANIMI VE ETKİLERİ 33
1.1. Verginin Tanımı 33
1.2. Vergi Sistemleri 35
1.2.1. Sedüler Vergi Sistemi 35
1.2.2. Üniter Vergi Sistemi 36
1.2.3. Birleşik Vergi Sistemi 37
1.2.4. Spesifik Vergi Sistemi 38
1.2.5. Advalorem Vergi Sistemi 38
1.3. Verginin Etkileri 39
1.3.1. Karar Etkisi 39
1.3.2. İkame Etkisi 40
1.3.3. Gelir Etkisi 41
2. VERGİLEMEYE DAİR TEORİLER 42
2.1. Bireysel ve Faydacı Teoriler 42
2.1.1. Hizmet Bedeli Yaklaşımı 42
2.1.2. Sigorta Primi Yaklaşımı 42
2.1.3. Genel Üretim Giderlerine Katılma Payı Yaklaşımı 43
2. 2. Toplumcu Teoriler 43
3. VERGİLEMENİN AMAÇLARI 43
3.1. Mali Amaçları 44
3.2. Diğer Amaçları 45
3.2.1. Gelir Eşitsizliğini Düzeltme 45
3.2.2. Ekonomik İstikrara Katkı 46
3.2.3. Ekonomik Büyümeye Destek 47
3.2.4. Sınıflandırılmayan Diğer Amaçları 48
4. VERGİ HUKUKUNUN AYRIMLARI 48
4.1. Uygulama Alanına Göre Bölümlendirme 49
4.1.1. Ulusal Vergi Hukuku 49
4.1.2. Uluslararası Vergi Hukuku 50
4.2. Kapsamına Göre Bölümlendirme 51
4.2.1. Genel Vergi Hukuku 51
4.2.2. Özel Vergi Hukuku 51
4.2.3. Maddi Vergi Hukuku 51
4.2.4. Şekli Vergi Hukuku 52
4.3. Konularına Göre Bölümlendirme 52
4.3.1. Vergi Usul Hukuku 53
4.3.2. Vergi Tahsil/İcra Hukuku 53
4.3.3. Vergi Ceza Hukuku 53
4.3.4. Vergi Yargılama Hukuku 54
4.4. Yöntemlerine Göre Bölümlendirme 55
4.4.1. Geleneksel Vergileme Hukuku 55
4.4.2. Elektronik Vergileme Hukuku 56
İKİNCİ BÖLÜM
VERGİNİN SINIFLANDIRILMASI VE TÜRLERİ
1. GENEL İLKELER 57
2. GELENEKSEL SINIFLANDIRMADA (KONU BAZLI) VERGİLER 57
2.1. Gelirler Üzerinden Alınan Vergiler 61
2.2. Harcama ve İşlemler Üzerinden Alınan Vergiler 62
2.3. Servet/Servet Transferi Üzerinden Alınan Vergiler 63
3. BÜTÇE TEKNİĞİNE GÖRE VERGİLER 64
3.1. Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 65
3.1.1. Gelir Vergisi 65
a. Beyana Dayanan Gelir Vergisi 65
b. Basit Usulde Gelir Vergisi 65
c. Gelir Vergisi Tevkifatı 67
d. Gelir Geçici Vergisi 68
3.1.2. Kurumlar Vergisi 68
a. Beyana Dayanan Kurumlar Vergisi 69
a.1. Yurtiçi Asgari Kurumlar Vergisi 71
a.2. Küresel ve Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar
Vergisi 72
b. Kurumlar Vergisi Tevkifatı 73
c. Kurumlar Geçici Vergisi 74
3.2. Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler 74
3.2.1. Veraset ve İntikal Vergisi 74
3.2.2. MTV 75
3.2.3. Emlak Vergisi 76
3.2.4. Değerli Konut Vergisi 76
3.3. Dâhilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri 77
3.3.1. Dâhilde Alınan KDV 78
a. Beyana Dayanan KDV 78
b. Tevkif Suretiyle Alınan KDV 79
3.3.2. ÖTV 81
3.3.3. BSMV 82
3.3.4. Konaklama Vergisi 83
3.3.5. Dijital Hizmet Vergisi 84
3.3.6. Şans Oyunları Vergisi 85
3.3.7. Özel İletişim Vergisi 85
3.3.8. Eğlence Vergisi 86
3.3.9. Yangın Sigortası Vergisi 87
3.3.10. İlan ve Reklam Vergisi 87
3.3.11. Çevre Temizlik Vergisi 88
3.4. Uluslararası Ticaret ve Muamelelerden Alınan Vergiler 88
3.4.1. Gümrük Vergileri 88
a. İthalat Vergileri 89
b. İhracat Vergileri 89
c. Ek Mali Yükümlülük 89
3.4.2. İthalde Alınan KDV 90
3.5. Damga Vergisi 91
3.6. Harçlar 92
3.7. Başka Yerde Sınıflandırılmayan Vergiler 93
4. YANSITILMA VE EKONOMİK KAYNAĞINA GÖRE VERGİLER 93
4.1. Dolaylı Vergiler 94
4.2. Dolaysız (Doğrudan) Vergiler 95
5. VERGİYİ DOĞURAN OLAYIN SIKLIĞINA BAĞLI VERGİLER 95
5.1. Sürekli Vergiler 95
5.2. Süreksiz Vergiler 96
6. KAMU YÖNETİMİ AYRIMINA GÖRE VERGİLER 96
6.1. Merkezi Yönetim Vergileri 97
6.2. Mahalli İdare Vergileri 97
7. VERGİ MATRAHININ NİTELİĞİNE BAĞLI VERGİLER 99
7.1. Hasılat Esaslı Vergiler 99
7.1.1. Hasılat Esaslı KDV 99
7.1.2. Hasılat Esaslı Kazanç Vergisi 101
7.1.3. Dijital Hizmet Vergisi 103
7.2. Kâr Esaslı Vergiler 104
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
VERGİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI VE DİĞER HUKUK DALLARI İLE İLİŞKİSİ
1. VERGİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI 105
1.1. Asli (Bağlayıcı) Kaynaklar 105
1.1.1. Anayasa 106
1.1.2. Kanunlar 108
1.1.3. Uluslararası Anlaşmalar 110
1.1.4. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 112
a. Olağan Kararnameler 112
b. Olağanüstü Kararnameler 112
1.1.5. Cumhurbaşkanı Kararları 113
1.1.6. Tüzükler 114
1.1.7. Yönetmelikler 115
1.1.8. Genel Tebliğler (Düzenleyici) 116
1.1.9. İçtihadı Birleştirme Kararları 117
1.1.10. Vergi Danışma Komisyonu Kararları 120
1.2. Tali (Yardımcı) Kaynaklar 122
1.2.1. Genel Tebliğler (Açıklayıcı) 122
1.2.2. Sirküler 123
1.2.3. Yargı Kararları 124
1.2.4. Muktezalar (Özelgeler) 125
1.2.5. İç Genelge 127
1.2.6. Doktrin (Bilimsel Görüşler) 127
1.2.7. Örf ve Adetler 128
1.3. Vergi İncelemeleri Açısından Kaynak Bağlayıcılığı 130
2. VERGİ HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARI İLE İLİŞKİSİ 131
2.1. Anayasa Hukuku ile İlişkisi 132
2.2. Medeni Hukuk ile İlişkisi 133
2.3. Ticaret Hukuku ile İlişkisi 133
2.4. İdare Hukuku ile İlişkisi 133
2.5. Ceza Hukuku ile İlişkisi 134
2.6. Ceza Yargılama Hukuku ile İlişkisi 135
2.7. İcra İflas Hukuku ile İlişkisi 135
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
VERGİLEMEDE TARAFLAR VE VERGİLEME İLKELERİ
1. VERGİLEMEDE TARAFLAR 137
1.1. Vergi İdaresi 137
1.1.1. GİB 139
a. Merkez Teşkilatı 140
b. Taşra Teşkilatı 141
1.2. Vergi Mükellefi 143
1.2.1. Vergi Ehliyeti 144
1.2.2. Kanuni Mükellef 144
1.2.3. Gerçek Vergi Mükellefi 144
1.2.4. Potansiyel Vergi Mükellefi 145
1.2.5. Genel Esaslara Tabi Mükellef 145
1.2.6. İade Talepleri Vergi İnceleme Raporuna Göre Yerine
Getirilecek Mükellefler (Özel Esaslar) 146
1.3. Vergi Sorumlusu 148
1.3.1. Müşterek Sorumluluk 148
1.3.2. Müteselsil Sorumluluk 149
1.3.3. Vergi Kesenlerin Sorumluluğu 150
1.3.4. Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu 150
1.3.5. Mirasçıların Sorumluluğu 152
1.3.6. Meslek Mensuplarının Sorumluluğu 153
1.4. Mükellef Müşavirleri ve Diğer Danışmanları 154
1.4.1. YMM ler 154
1.4.2. SMMM ler 155
1.4.3. Bağımsız Denetçiler 157
1.4.4. Diğer Vergi Danışmanları 158
1.5. Yargılama Organları 159
2. VERGİNİN YASALLIĞI İLKESİ 159
2.1. Mükellef Açısından Sonuçları 161
2.1.1. Temsilsiz Vergi Olmaz 161
2.1.2. Yasasız Vergi Olmaz 161
2.1.3. Verginin Belirgin Olması 162
2.2. İdare Açısından Sonuçları 162
2.2.1. Verginin Alınması Zorunluluğu 162
2.2.2. Verginin Cebren Tahsil Zorunluluğu 162
3. OPTİMAL VERGİLEME İLKELERİ VE VERGİ MEŞRUİYETİ 163
3.1. Optimal Vergileme İlkeleri 164
3.1.1. Kolaylık İlkesi 164
3.1.2. Kesinlik İlkesi 164
3.1.3. Etkinlik (Verimlilik) İlkesi 164
3.1.4. Adalet İlkesi 164
3.1.5. Dünya Anayasalarında Vergileme İlkeleri 165
3.2. Vergi Meşruiyeti 166
BEŞİNCİ BÖLÜM
VERGİDE SORUMLULUK UYGULAMALARI
1. VERGİDE SORUMLULUK HALLERİ 167
2. VERGİNİN BEYAN VE ÖDENMESİ İLE İLGİLİ DOĞRUDAN SORUMLULUK 167
2.1. KDV de Sorumluluk 167
2.1.1. Tam Tevkifat Yolu ile Verginin Beyan Edilip Ödenmesi 168
a. Elektronik Ortamda Sunulan Hizmetler 168
b. Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve
Hizmetler 169
c. Kiralama İşlemleri 170
d. Reklâm Verme İşlemleri 170
2.1.2. Kısmi Tevkifat Yolu ile KDV nin Beyan Edilip Ödenmesi 171
2.2. ÖTV de Sorumluluk 174
2.3. Damga Vergisinde Sorumluluk 174
3. MÜTESELSİL SORUMLULUK 175
3.1. KDV de Müteselsil Sorumluluk 175
3.2. ÖTV de Müteselsil Sorumluluk 176
3.3. Damga Vergisinde Müteselsil Sorumluluk 177
3.4. Harçlarda Müteselsil Sorumluluk 177
3.5. Veraset ve İntikal Vergisinde Müteselsil Sorumluluk 178
3.6. MTV de Müteselsil Sorumluluk 179
3.7. Cebri Tahsil İşlemlerinde Müteselsil Sorumluluk 179
3.8. Emlak Vergisinde Müteselsil Sorumluluk 180
3.9. Dijital Hizmet Vergisinde Müteselsil Sorumluluk 180
ALTINCI BÖLÜM
VERGİ HUKUKUNUN UYGULANMASI VE YORUMU
1. VERGİ HUKUKUNUN UYGULANMASI 181
1.1. Zaman Bakımından Uygulanması 181
1.1.1. Genel İlkeler 181
1.1.2. Kanunların Geriye Yürümezliği 185
1.2. Yer Bakımından Uygulanması 188
1.3. Anlam Bakımından Uygulanması 189
2. KIYAS 189
3. DELİLLENDİRME VE İSPAT 190
4. BOŞLUK DOLDURMA 193
5. VERGİ HUKUKUNDA YORUM YÖNTEMLERİ VE TÜRLERİ 194
5.1. Yorum Yöntemleri 194
5.1.1. Deyimsel (Lâfzî) yorum 194
5.1.2. Amaçsal Yorum 195
5.1.3. Sistematik Yorum 195
5.1.4. Tarihi (Sübjektif) Yorum 195
5.2. Yorum Türleri 196
5.2.1. Yargısal Yorum 196
5.2.2. İdari Yorum 196
5.2.3. Yasama Yorumu 197
5.2.4. Bilimsel Yorum 197
YEDİNCİ BÖLÜM
VERGİ ALACAĞININ DOĞMASI VE VERGİLENDİRME SÜREÇLERİ
1. VERGİNİN KONUSU 200
2. VERGİYİ DOĞURAN OLAY 200
3. VERGİ MATRAHI 201
4. VERGİNİN TARHI 201
4.1. Vergi Tarifeleri 202
4.1.1. Artan Oranlı Tarifeler 202
a. Dilim Usulü Artan Oranlı Tarifeler 203
b. Sınıf Usulü Artan Oranlı Tarifeler 203
4.1.2. Azalan Oranlı Tarifeler 204
4.2. Vergi Oranları Sınıflaması 204
4.2.1. Kanuni Vergi Oranı 204
4.2.2. İndirimli Vergi Oranı 205
4.2.3. Efektif Vergi Oranı 205
4.2.4. Marjinal Vergi Oranı 206
4.2.5. Ortalama Vergi Oranı 206
4.2.6. Sabit Vergi Oranı 206
4.2.7. Tersine Artan Vergi Oranı 207
4.3. Vergi Tarhiyat Türleri 207
4.3.1. Beyana Dayalı Tarhiyat 207
4.3.2. Re’sen Tarhiyat 208
4.3.3. İkmalen Tarhiyat 209
4.3.4. İdarece Tarhiyat 210
4.3.5. Tahrire Göre Vergi Tarhiyatı 210
4.3.6. Düzeltme Yolu ile Tarhiyat 211
4.3.7. Gecikme Faizi ve Gecikme Zammı ile Karşılaştırması 212
4.4. Tarhiyatı/Vergilemeyi Kısıtlayan Haller 213
4.4.1. Vergi Harcamaları 214
a. Vergi Muafiyeti 216
b. Vergi İstisnası 216
c. Matrah/Vergi İndirimleri 217
c.1. Matrah İndirimleri 217
c.2. Vergi İndirimleri 217
c.3. İndirimli Vergi Oranı 217
(1) Yatırımlarda İndirimli Vergi Oranı 218
(2) İhracatçı Firmalara İndirimli Vergi Oranı 218
(3) (KOBİ) Birleşmelerinde İndirimli Vergi Oranı 219
d. Vergi Ertelemeleri 220
5. VERGİNİN TEBLİĞİ 220
5.1. Tebliğ Yöntemleri 221
5.1.1. Geleneksel Tebliğ 222
5.1.2. Memur Eliyle Tebliğ 223
5.1.3. Vasıtalı Tebliğ 223
5.1.4. İlan Yoluyla Tebliğ 223
5.1.5. Elektronik Tebliğ 224
5.2. Yabancı Memlekette Bulunanlara Tebliğ 226
5.3. Veli, Vasi ve Kayyımlara Tebliğ 227
5.4. Kamu İdare ve Müesseselerine Tebliğ 227
5. VERGİNİN TAHAKKUKU 227
5.1. İhtilafsız Tahakkuk 228
5.2. İhtiyati Tahakkuk 229
6. VERGİNİN TAHSİLİ 230
6.1. Tahsil Dairesi 230
6.2. Hususi Ödeme Şekilleri 230
6.3. Tahsil Edilemeyeceği Anlaşılan Amme Alacağı 231
6.4. Tahsil Edilemeyen Amme Alacağı 231
7. VERGİLENDİRMEDE SÜRELER VE UYGULANMASI 232
7.1. Kanuni Süreler 232
7.2. İdari Süreler 233
7.3. Yargısal Süreler 233
7.4. Mücbir Sebep Halinde Süreler 234
7.5. Ölüm Halinde Süreler 235
7.6. Zor Durum Halinde Ek Süre Verme 235
7.7. Mali Tatilde Süreler 236
7.8. Sürelerin Hesaplanması 238
SEKİZİNCİ BÖLÜM
MÜKELLEFİN/İDARENİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
1. MÜKELLEFİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 239
1.1. Mükellefin Genel Hakları 240
1.2. Mükellefin Vergi Kanunlarından Kaynaklanan Hakları 241
1.2.1. Uzlaşma ve Pişmanlık Hakkı 242
1.2.2. Düzeltme Talebi Hakkı 242
1.2.3. Şikâyet Yolu ile Müracaat Hakkı 242
1.2.4. Ödeme Emrine İtiraz Hakkı 243
1.2.5. Vergi Mahremiyeti Hakkı 243
1.2.6. Tecil–Taksitlendirme Hakkı 243
1.2.7. Vergi İncelemesi Sırasındaki Haklar 243
1.2.8. Cezalarda İndirim Hakkı 245
1.2.9. Özelge Talep Hakkı 245
1.2.10. Mahsup ve İade Talep Hakkı 246
1.2.11. Karşılıklı Anlaşma Usulüne Başvuru Hakkı 246
1.2.12. Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Başvuru Hakkı 247
1.3. Mükelleflerin Yükümlülükleri ve Uygulanacak Müeyyideler 248
1.3.1. Bildirim Yükümlülükleri ve Müeyyideler ile (VKN) Zorunluluğu 248
a. İşe Başlamayı Bildirme Yükümlülüğü 248
b. İş Değişikliklerin Bildirilmesi Yükümlülüğü 250
c. İşi Bırakmanın Bildirilmesi Yükümlülüğü 250
d. (VKN) Kullanma Zorunluluğu 253
1. Bankacılık ve Mali Hizmet İşlemleri 254
2. Her Nev’i Tahvil, Bono ve Borçlanma Senedi
İşlemleri 254
3. –Kredi Kartı Okuma Makinesi İşlemleri 255
4. Havale İşlemleri 255
5. Çek ve Senet (Bono) İşlemleri 255
6. Sermaye Piyasası Kanunu Kapsamındaki Kurumlarca
Yapılacak İşlemler 255
7. Ödünç Para Verme İşlemleri 256
8. Özel Finans Kurumlarınca Yapılan İşlemler 256
9. Yetkili Müesseselerce Yapılan İşlemler 256
10. Posta Merkezi İşlemleri 257
11. Finansal Kiralama İşlemleri 257
12. Sigortacılık İşlemleri 257
1.3.2. Defter Tutma/Tasdik ve Belge Düzenine İlişkin Yükümlülükler
ve Müeyyideler 258
a. Defter Tutma Mükellefiyeti 258
b. Defter Tasdik Ettirme Yükümlülüğü 261
b.1. Defter–Beyan Sisteminde Tasdik 262
b.2. e–Defter Tutan Mükelleflerde Tasdik 263
c. Kayıt Nizamına Uyulması Yükümlülüğü 266
d. Kayıtların Tevsiki Yükümlülüğü 266
d.1. Kayıtları Tevsik Eden Belge ve Vesikalar 267
d.2. Elektronik Belge ve Defterler 274
e. Tevsik Yükümlülüğüne Uyulmamasının Müeyyideleri 276
e.1. Özel Usulsüzlük Cezası Uygulanması 276
e.2. Dönem Matrahının Re’sen Takdiri 279
e.3. Tevsik Edici Kayıtlarda Yapılan Sahteciliğin
Müeyyidesi 279
f. Vergi Karnesi Alma Mecburiyeti 280
1.3.3. Defter ve Belgelerin Muhafaza/İbrazına İlişkin Yükümlülükler
ve Müeyyideler 281
a. Defter ve Vesikaların Muhafaza ve İbraz Yükümlülüğü 281
b. Devamlı Bilgi Verme Yükümlülüğü 282
1.3.4. Beyanname Verilmesi ve Tasdik/İmzalatılmasına İlişkin
Yükümlülükler ve Müeyyideler 282
a. Vergi Beyannamesi/Bildirim Verme Yükümlülüğü 283
b. Tasdik Raporu İbraz ve Beyanname İmzalatma
Yükümlülüğü 285
1.3.5. Diğer Yükümlülükler ve Müeyyideler 290
a. Vergi Levhası Bulundurma Yükümlülüğü 290
b. Ekim/Sayım Beyanında Bulunma Yükümlülüğü 290
c. Diğer Yükümlülükler 291
2. İDARENİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 292
2.1. İdarenin Hakları 292
2.1.1. Bilgi İsteme 292
2.1.2. Düzenli Bilgi Sağlama 293
2.1.3. Yoklama 294
a. Toplu Yoklama 295
b. Elektronik Yoklama 296
2.1.4. Vergi İncelemesi 298
a. İnceleme Yapmaya Yetkililer 298
b. Tam İnceleme 299
c. Sınırlı İnceleme 299
d. Aramalı İnceleme 300
2.1.5. Bağımsız Denetim 301
2.2. İdarenin Yükümlülükleri 302
DOKUZUNCU BÖLÜM
DEĞERLEME VE AMORTİSMAN
1. DEĞERLEME 305
1.1. İktisadi İşletmelere Dâhil Kıymetleri Değerleme 306
1.1.1. Değerleme Yöntemleri 306
a. Maliyet Bedeli 306
b. Borsa Rayici 309
c. Tasarruf Değeri 310
d. Mukayyet Değer 310
e. İtibari Değer 311
f. Rayiç Bedel 311
g. Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti 312
h. Vergi Değeri 313
ı. Alış Bedeli 314
1.1.2. Finansal Kiralama İşlemlerinde Değerleme 315
1.2. Servetleri Değerleme 315
1.2.1. Ticari Sermaye 316
1.2.2. Menkul Mallar ve Gemiler 316
1.2.3. Esham (Pay), Tahvilat ve Yabancı Paralar 316
1.2.4. Alacak ve Borçlar 317
1.2.5. Haklar 317
1.2.6. Bina ve Arazi 318
2. AMORTİSMAN 318
2.1. Tanım ve Genel İlkeler 318
2.2. Boş Arazi ve Arsalarda Amortisman 319
2.3. Amortisman Yöntemleri 319
2.3.1. Normal Amortisman 319
2.3.2. Azalan Bakiyeler Usulüyle Amortisman 320
2.3.3. Fevkalade Amortisman 321
2.3.4. Madenlerde Amortisman 322
2.3.5. İsteğe Bağlı Gün Hesabı Amortisman ve Amortisman
Süresinin Tayini 322
2.4. Alacaklarda Amortisman 323
2.4.1. Şüpheli Alacaklar 323
2.4.2. Değersiz Alacaklar 323
2.4.3. Vazgeçilen Alacaklar 324
2.5. Sermayenin İtfası 324
2.6. İlk Tesis ve Taazzuv Giderlerinin ve Peştamallıkların İtfası 324
2.7. Özel Maliyet Bedellerinin İtfası 324
2.8. Amortisman Gider Kısıtlaması 326
3. ENFLASYON DÜZELTMESİ 328
ONUNCU BÖLÜM
VERGİ SUÇ VE CEZALARI
1. VERGİ SUÇLARI VE AYRIMLARI 331
2. İDARİ VERGİ SUÇ VE CEZALARI 335
2.1. İdari Cezalarda Temel İlke ve Kurallar 335
2.1.1. Velayet ve Vesayet Altında Bulunanlar 335
2.1.2. Tüzel Kişilerin Sorumluluğu 336
a. Genel İlkeler 336
b. Tasfiye Halinde Ceza Sorumluluğu 337
2.1.3. Damga Vergisinde Sorumluluk 337
2.1.4. Tek Fiil ve Çeşitli Suç İşlenmesi 337
a. Tek Fiil ile Muhtelif Vergi Ziyaına Sebebiyet Verilmesi 337
b. Tek Fiilin Muhtelif Cezayı Gerektirmesi 338
2.1.5. Fiil Ayrılığı 340
2.1.6. Tekerrür 341
2.1.7. Suçlarda Birleşme 343
2.1.8. Kabahatler Hukukunda İdari Suç ve Cezalar 343
2.2. Vergi Ziyaı ve Usulsüzlük Cezaları 346
2.2.1. Vergi Ziyaı Cezası 347
a. Artırımlı Vergi Ziyaı Cezası 348
2.2.2. Usulsüzlük ve Cezaları 348
a. I inci Derece Usulsüzlükler 349
b. II inci Derece Usulsüzlükler 350
c. Özel Usulsüzlükler ve Cezalar 351
3. ADLİ VERGİ SUÇLARI 360
3.1. Vergi Usul Kanununda Yer Alan Suçlar 361
3.1.1. Vergi Mahremiyetini İhlal Suçu 361
3.1.2. Haysiyet ve Şerefe Tecavüz Suçu 364
3.1.3. Mükellefin Özel İşlerini Yapma Suçu 365
3.1.4. Ekim–Sayım Beyanlarını Denetlememe Suçu 366
3.1.5. Kaçakçılık Suçları 368
a. Kast ve Mütalaa Şartı 373
b. Etkin Pişmanlık 376
3.2. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda Yer Alan Suçlar 377
3.2.1. Gizli Bilgilerin Açıklanması Suçu 377
3.2.2. Görevlilerin İhalelere Katılma Suçu 378
3.2.3. Amme Alacağının Tahsiline Engel Olma Suçu 379
3.2.4. Mal Bildirimi ile İlgili Suçlar 379
3.2.5. İstenilen Bilgileri Vermeme Suçu 381
3.2.6. Hacizli Malların Muhafazası Görevine Muhalefet Suçu 381
3.2.7. Hacizli Mallarda Amacı Dışında Tasarruf Suçu 382
3.2.8. Görevlilerin Takdir İşlemleri ve Kararlara Katılma Suçu 382
3.2.9. Yardım Mecburiyetine Uymama Suçu 383
3.2.10. Haciz Bildirilerine Karşı Gerçeğe Aykırı İtiraz Suçu 384
ONBİRİNCİ BÖLÜM
VERGİ / CEZAYI ORTADAN KALDIRAN VEYA AZALTAN SEBEPLER
1. VERGİ/CEZAYI ORTADAN KALDIRAN SEBEPLER 385
1.1. Zamanaşımı 385
1.1.1. Tarh Zamanaşımı, Durması ve Özellikli Durumlar 385
1.1.2. Tahsil Zamanaşımı 387
a. Zamanaşımının Durması 388
b. Zamanaşımın Kesilmesi 388
1.1.3. Ceza Zamanaşımı 389
1.2. Ölüm 390
1.3. Mücbir Sebep 390
1.4. Yanılma 391
1.5. Terkin 391
1.5.1. VUK Kapsamına Giren Verginin Terkini 391
1.5.2. AATUHK Kapsamına Giren Verginin Terkini 392
1.5.3. Tahsil İmkânsızlığı/Tahakkuk Giderleri Nedeni ile Terkin 394
1.6. Pişmanlık ve Islah 394
1.7. Uzlaşma 395
1.8. Vergi Hatalarında Düzeltme 395
1.8.1. Hesap Hataları 396
a. Matrah Hataları 396
b. Vergi Miktarında Hata 396
c. Verginin Mükerrer Olması 397
1.8.2. Vergilendirme Hataları 397
a. Mükellefin Şahsında Hata 397
b. Mükellefiyette Hata 398
c. Vergilendirme/Muafiyet Döneminde Hata 398
d. Mevzuda Hata 398
1.8.3. Hataların Tespiti ve Düzeltme İşlemi 399
1.8.4. Düzeltme Zamanaşımı 400
1.9. Vergi Afları veya Yapılandırması 400
1.10. Yargı Kararları 401
2. VERGİ/CEZAYI AZALTAN SEBEPLER 402
2.1. Uzlaşma 402
2.1.1. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma 402
2.1.2. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma 404
2.2. Vergi Afları veya Yapılandırma 406
2.3. İzaha İcabet 407
2.4. Vadesinde Ödeme ile Cezada İndirim 409
2.5. Yargı Kararları 410
2.6. Kanun Yoluna Başvurmaktan Vazgeçme 410
2.7. Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi 411
ONİKİNCİ BÖLÜM
VERGİ ALACAKLARININ KORUNMASI VE CEBRİ TAHSİLİ
1. 6183 SAYILI AATUHK KAPSAMI 413
2. AMME ALACAKLARININ KORUNMASI 416
2.1. Teminat 416
2.2. Şahsi Kefalet 417
2.3. İhtiyati Haciz 417
2.4. İhtiyati Tahakkuk 420
2.5. Diğer Korunma Hükümleri 421
2.5.1. Amme Alacaklarında Rüçhan Hakkı ve Garameten Taksim 421
a. Rehinli Alacaklarla Beraber Amme Alacaklarının Durumu 423
b. Malın Aynından Doğan Alacaklarla Rehinli Alacakların
Durumu 424
c. Borçlunun İflası, Mirasın Reddi ve Terekenin Resmi
Tasfiyeye Tabi Tutulması Hallerinde Amme Alacaklarının
Durumu 425
2.5.2. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler 426
2.5.3. Hükümsüz Sayılan Tasarruflarda İptal Davaları 429
2.6. Limited Şirketlerde Ortakların Sorumluluğu 431
2.6.1. Takipte Ortak–Kanuni Temsilci Önceliği 432
2.7. Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu 433
2.8. Mirasçıların Sorumluluğu 434
2.9. Vergi Usul ve İcra Hukukunda Kanuni Temsilcilerin Takibinde Farklılıklar . 436
3. ÖDEME 437
3.1. Ödemenin Mahsup Edileceği Alacaklar 439
4. TECİL, TEHİR, GECİKME ZAMMI 439
4.1. Tecil 439
4.2. Kolaylaştırılmış Tecil 441
4.3. Tehir Uygulaması 445
4.4. Gecikme Zammı 445
4.4.1. Gecikme Zammının Uygulama Süresi 446
4.4.2. Köylerde Gecikme Zammı Uygulaması 447
5. AMME ALACAĞININ CEBREN TAHSİLİ 447
5.1. Cebren Tahsil ve Takip Esasları 447
5.2. Ödeme Emri ve Mal Bildirimi 448
5.3. Ödeme Emrine Dava Açılması 449
5.4. Teminatlı Alacaklarda Takip 450
5.5. Kefil ve Yabancı Şahıs/Kurum Temsilcilerinin Takibi 451
5.6. Haciz 451
5.7. Malvarlığı Araştırması 452
5.8. Hacze Karşı İstihkak İddiaları ve Sonuçları 453
5.8.1. Borçlu/Üçüncü Şahısların İstihkak İddiaları 453
5.8.2. Haksız Çıkma Tazminatı 454
5.9. Alacaklı Amme İdareleri Arasında Hacze İştirak 454
5.10. Haczedilemeyecek Mallar 455
5.11. Kısmen Haczedilebilen Gelirler 456
5.12. Haczin Sonuçları 457
5.13. Haczedilen Malların Paraya Çevrilmesi 458
5.14. Bazı Hallerde Haczin Kaldırılması 458
6. ACİZ HALİ VE ACZİN SONUÇLARI 459
7. MENKUL MALLARIN HACZİ 459
8. ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARDAKİ MENKUL MALLARIN, ALACAK VE HAKLARIN HACZİ 460
8.1. Haciz Bildirisi ve İçeriği 460
8.2. İnkâr Tazminatı 461
9. HACZEDİLEN MENKUL MALLARIN SATIŞI 462
9.1. Genel İlkeler 462
9.2. Müşterinin Malı Almaktan Vazgeçmesi ve Sonuçları 463
10. GAYRİMENKUL İLE GEMİLERİN HACZİ VE SATIŞI 464
10.1. Gayrimenkul Malların ve Gemilerin Haczi 464
10.2. Gayrimenkullerin Satışı 465
10.3. Menkul ve Gayrimenkul Malların Elektronik Ortamda Satışı 467
11. İFLAS YOLUYLA TAKİP VE KONKORDATO 468
11.1. İflas Yoluyla Takip 468
11.2. Konkordato 468
12.VERGİ BORCUNA KARŞILIK TRAMPA 470
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
VERGİ DAVALARI
1. DAVA ÖNCESİ İDARİ MAKAMLARA BAŞVURU 473
1.1. Üst Makamlara Başvuru 474
1.2. Kamu Denetçisine Başvuru 475
2. DAVA SONRASI AYM’YE BİREYSEL BAŞVURU 478
3. VERGİ İŞLEMLERİNDE YETKİLİ MAHKEMELER 481
3.1. Vergi Mahkemesi 482
3.1.1. Vergi Mahkemesinde Dava Açmanın Tahsile Etkisi 483
3.1.2. Yürütmenin Durdurulması Kararları ve Şartları 486
3.2. Bölge İdare Mahkemesi 487
3.3. Danıştay 487
3.3.1. İçtihatları Birleştirme Kurulu 489
4. DAVA SÜRELERİNE İLİŞKİN ESASLAR 489
5. İPTAL DAVASI ŞARTLARI 491
5.1. Yetki Yönünden Aykırılık 493
5.2. Şekil Yönünden Aykırılık 494
5.3. Sebep Yönünden Aykırılık 495
5.4. Konu Yönünden Aykırılık 496
5.5. Amaç Yönünden Aykırılık 497
6. YARGILAMAYA ESAS İLKELER 497
7. KARARLARA KARŞI KANUN YOLLARI 499
7.1. Olağan Kanun Yolları 502
7.1.1. İstinaf 502
7.1.2. Temyiz 503
7.2. Olağanüstü Kanun Yolları 504
7.2.1. Kanun Yararına Temyiz 504
7.2.2. Yargılamanın Yenilenmesi 505
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ULUSLARARASI VERGİLEME
1. ULUSLARARASI VERGİLEME İLKELERİ 507
1.1. Kaynak ve İkametgâh Kavramları 508
1.1.1. Kaynak İlkesi 508
1.1.2. İkametgâh İlkesi (Mukimlik) ve Çifte Mukimlik 508
a. Gerçek Kişilerde Mukimlik 509
b. Kurumlarda Mukimlik 509
2. GELİR/SERVET TÜRLERİ İTİBARİ İLE VERGİLEME İLKELERİ 511
2.1. Ticari Kazançlar 511
2.2. Serbest Meslek Kazançları 512
2.2.1. OECD Modelinde Serbest Meslek Kazançları 512
2.3. Temettüler 513
2.4. Faiz Gelirleri 513
2.5. Gayrimaddi Hak Bedelleri 513
2.6. Değer Artış/Elden Çıkarma Kazançları 513
2.7. Bağımlı Kişisel Faaliyetler 514
2.8. Uluslararası Taşımacılık Kazançları 514
2.9. Ücret Gelirleri 514
2.10. Sanatçı ve Sporcuların Gelirleri 514
2.11. Kamu Görevi Dolayısıyla Elde Edilen Ücret ve Emekli Maaşları 514
2.12. Diplomatlar ve Konsolosluk Memurlarının Gelir ve Kazançları 515
2.13. Servet 515
3. ÇİFTE VERGİLEMEYİ ÖNLEME YÖNTEMLERİ 519
3.1. İstisna Yöntemi 520
3.2. Mahsup Yöntemi 520
3.3. İç Hukukta Yurtdışı Vergi ve Zararların Mahsubu ve Kazanç İstisnaları 521
3.3.1. Kurumlar Vergisi Yönünden 521
a. Vergi Mahsubu 521
b. Zarar Mahsubu 522
c. Kazanç İstisnası 523
3.3.2. Gelir Vergisi Yönünden 525
a. Vergi Mahsubu 525
b. Zarar Mahsubu 526
c. Kazanç İstisnası 526
EKLER 529
EK–1 Mükelleflerin e–Belge ve e–Defter Uygulamalarına Geçiş Takvimi 529
EK–2 Vergi Beyanname ve Bildirimlerin Verilme Süreleri 536
EK–3 Enflasyon Düzeltmesi Örneği 541
KAYNAKLAR 547 |