|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
Önsöz
Kısaltmalar
Giriş
Birinci Bölüm: Geçici Hukuki Koruma Tedbirleri: Genel Çerçeve
I. Geçici Hukuki Koruma Tedbirlerinin Tanımı, Temelleri ve İşlevleri
A. Tanımı
B. Geçici Hukuki Koruma Tedbirlerinin Temelleri
1. Hukuki Koruma–Geçici Hukuki Koruma İlişkisi
a. Sosyal Sözleşme Teorisi Çerçevesinde İhkak–ı Hak Yasağının Karşılığı Olarak Devletin Hukuki Koruma Sağlama Yükümlülüğü
b. İnsan Hakları Bağlamında Devletin Hukuki Koruma Sağlama Yükümlülüğü
2. Anayasal Temelleri
a. Anayasa m. 36: Hak Arama Hürriyeti
b. Anayasa m. 40: Temel Hak ve Özgürlüklerin Korunması
C. Geçici Hukuki Koruma Tedbirlerinin İşlevleri
1. Geçici Hukuki Koruma Tedbirleri Hakkın İhlalini Engelleyici Bir İşlev Üstlenir
a. Genel Olarak
b. Status Quonun Korunması
2. Geçici Hukuki Koruma Tedbirleri Nihai Kararın Tekemmülünü ve İcrasını Temin Eder
a. Delillerin Korunması
b. Nihai Kararın İcra Edilmesinin Sağlanması
II. Geçici Hukuki Koruma Tedbirlerinin Şartları, Özellikleri ve Hukuki Niteliği
A. Şartları
1. Fumus Boni Iuris (Görünüşte Haklılık)
2. Periculum In Mora (Telafisi Güç Zarar Doğma Riski)
3. Menfaatlerin Dengesi
B. Özellikleri
1. Geçici Niteliktedir
2. Esas Talep ile Tedbir Talebi Arasında Bağlantı Vardır
3. Karşı Taraf Dinlenmeden Verilebilir
4. Yaklaşık İspatla Yetinilir
5. Bağlayıcı Niteliktedir
C. Hukuki Niteliği
III. Yargılama Usullerinde Geçici Hukuki Koruma Tedbirlerinin Görünümü
A. Terminoloji Sorunu
B. Medeni Yargılama Usulü
1. İhtiyati Tedbir
2. Delil Tespiti
3. İhtiyati Haciz
C. Ceza Yargılama Usulü
D. İdari Yargılama Usulü
E. Anayasa Yargılama Usulü
İkinci Bölüm: Karşılaştırmalı Hukukta Geçici Hukuki Koruma Tedbirleri: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve İspanya Anayasa Mahkemesi
I. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
A. Genel Olarak
B. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Sisteminde Geçici Tedbirin Dayanakları
1. Normatif Dayanak
2. İçtihadi Dayanak
C. Geçici Tedbir Kararı Verme Yetkisinin Sözleşmede Yer Almamasının Doğurduğu Tartışma: Bağlayıcılık
1. Egemenlik Versus İnsan Haklarının Korunması: Verilmiş Yetkilere Karşı İçkin Yetki
2. AİHM İçtihadının Dönüşümü
a. Geçici Tedbir Kararı Bağlayıcı Değildir: Cruz Varas ve Diğerleri v. İsveç
b. Geçici Tedbir Kararı Bağlayıcıdır: Mamatkulov ve Askarov v. Türkiye
c. Eksikliklerin Tamamlanması: Olaechea Cahuas v. İspanya
D. Geçici Tedbir Kararı Verilebilmesinin Şartları ve İncelenme Usulü
1. Usule İlişkin Şartlar
a. Geçici Tedbir Talebinde Bulunma Usulü
i. Geçici Tedbir Talebinde Bulunabilecekler ve AİHM’in Resen Geçici Tedbir Kararı Verme Yetkisi
ii. Geçici Tedbir Talebinde Bulunurken Takip Edilmesi Gereken Usul
b. Geçici Tedbir Kararı Hangi Aşamada Verilir?
i. Başvuru Yapılmadan Önce Geçici Tedbir Kararı Verilebilir mi?
ii. Kabul Edilebilirlik İncelemesinden Önce Geçici Tedbir Kararı Verilebilir mi?
c. Geçici Tedbir Kararının Verilme Usulü
d. Geçici Tedbir Kararının Muhatabı
e. Geçici Tedbir Kararının Süresi
2. Esasa İlişkin Şartlar
a. Yakın ve Telafisi Güç Bir Zararın Doğma Riski
i. Geçici Tedbir Talebinin İncelenmesinde İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi
ii. Geçici Tedbir Kararının Verildiği Vakıalar
1) İdam Cezasının İnfazı
2) Sınır Dışı Etme
3) Tutukluların, Mahkumların veya Geri Gönderme Merkezinde Tutulanların Sağlık Durumu
4) Silahlı Çatışma Alanları
5) Maddi ve Manevi Bütünlüğün Korunması Yönünde Diğer Örnekler
6) Özel Hayatın ve Aile Hayatının Korunması
7) İfade Hürriyeti
8) Yargılamanın Usulüne Uygun Yürütülmesi İçin Verilen Geçici Tedbir Kararları
iii. Geçici Tedbir Talebinin Reddedildiği Vakıalar
b. Sözleşmenin İhlal Edildiğine Dair Görünüşte Haklılık
E. Geçici Tedbir Kararlarının Yerine Getirilmesi
1. Geçici Tedbir Kararının İçeriği ve Bildirilmesi
2. Geçici Tedbir Kararının İcrasının Denetlenmesi
3. Geçici Tedbir Kararlarının Yerine Getirilmemesinin Sonucu: Sözleşmeyi İhlal
II. İspanya Anayasa Mahkemesi
A. İspanya Anayasa Mahkemesine Dair Ön Açıklamalar
B. Norm Denetimi
1. Genel Olarak
2. Yürürlüğü Durdurma
a. Genel Kural: Anayasa Mahkemesine Başvurulması Normun Yürürlüğünü Durdurmaz
b. İstisna: Kendiliğinden Askıya Alma Mekanizması
C. Yetki Uyuşmazlıkları
1. Genel Olarak
a. Bölgesel Yetki Çatışmaları
b. Merkezi Yönetim Organları Arasında Yetki Çatışması
2. Yürütmenin Durdurulması
D. Bireysel Başvuru (Amparo Başvurusu)
1. Genel Olarak
2. Amparo Başvurusunda Geçici Tedbir
Üçüncü Bölüm: Türk Anayasa Mahkemesi Uygulaması: Norm Denetimi ve Bireysel Başvuru
I. Norm Denetiminde Geçici Hukuki Koruma Tedbiri: Yürürlüğü Durdurma
A. Genel Olarak
B. Anayasa Mahkemesinin Yürürlüğü Durdurma Müessesesine İlişkin Tutumu
1. 1961 Anayasası Döneminde
2. 1982 Anayasası Döneminde
a. İçtihat Değişikliği
b. Başa Dönüş
C. Anayasa Mahkemesinin Yürürlüğü Durdurma Kararı Verme Yetkisine Sahip Olup Olmadığı Tartışması
1. Anayasa Mahkemesine Yürürlüğü Durdurma Kararı Verme Yetkisi Verilmemiştir
a. Mecellenin 9. Maddesi: Sıfat–ı Arızada Aslolan Ademdir
b. Yürürlüğü Durdurma Kararı Verme Yetkisi Mutlaka Anayasayla mı Tanınması Gerekir?
2. Anayasa Mahkemesinin Yürürlüğü Durdurma Kararı Verme Yetkisi Vardır
a. Yürürlüğü Durdurma Yargı Yetkisinde Mündemiçtir
i. Çoğun İçinde Az da Vardır İlkesi
ii. Predicate–Act İlkesi
b. Ara Değerlendirme
i. Anayasada Yürürlüğü Durdurma Kararı Verme Yetkisini Engelleyen Hükümler Vardır
1) İptal Kararları Geriye Yürümez
2) İptal Kararları Gerekçesi Yazılmadan Açıklanamaz
ii. Norm Denetiminin Kendisi Yürürlüğü Durdurma Kararı Verilmesine Engel Teşkil Eder
c. Hukuk Yaratma Argümanı
i. Boşluk Kavramı
ii. Yürürlüğü Durdurma Konusunda Boşluk Var Mıdır?
iii. Anayasa Mahkemesinin Hukuk Yaratma Yetkisi Var Mıdır?
iv. Bir Yargılama Usulü Konusu Olan Yürürlüğü Durdurmaya İlişkin Hukuk Yaratma Mümkün Müdür?
D. Yürürlüğü Durdurmanın Şartları
1. Usule İlişkin Şartlar
a. Anayasa Mahkemesinin Denetimine Tabi Bir Norm Olmalıdır
i. Anayasa Değişiklikleri Hakkında Yürürlüğü Durdurma Kararı Verilebilir mi?
ii. Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hakkında Yürütmenin Durdurulmasına Karar Verebilir mi?
b. Normun İptali İçin Anayasa Mahkemesine Başvurulmuş Olması Gerekir
c. Yürürlüğü Durdurmanın Talep Edilmesi Gerekir
i. Yürürlüğü Durdurma Talebinde Bulunmaya Yetkili Olanlar
1) İptal Davasında
2) İtiraz Yolunda
ii. Yürürlüğü Durdurma Hangi Aşamada Talep Edilebilir?
d. Yürürlüğü Durdurulması Talep Edilen Norm Yürürlükte Olmalıdır
2. Esasa İlişkin Şartlar
a. Normun Uygulanması Halinde Telafisi Güç Zarar veya Durumların Ortaya Çıkması
i. Uygulanmakla Etkisi Tükenen Kanunlar
ii. Yürürlüğe Girmekle Etkisi Tükenen Kanunlar veya Kanun Formunda İdari İşlemler
b. Anayasaya Aykırılık Hususunda Ciddi Belirtilerin Olması
E. Yürürlüğü Durdurma Talebinin İncelenme Usulü
1. Yürürlüğü Durdurma Kararı Hangi Aşamada Verilir?
2. Yürürlüğü Durdurma Kararının Süresi
3. Yürürlüğü Durdurma Kararına Karşı İtiraz
4. Yürürlüğü Durdurma Talebi Karşısında Teminat Gösterilmesi Gerekir mi?
5. Yürürlüğü Durdurma Talebi Neticesinde Verilen Karar Türleri
a. Usule İlişkin
i. İncelenmeksizin Ret
ii. Karar Verilmesine Yer Olmadığı Kararı
iii. Başvurunun Reddi
iv. Yetkisizlik Nedeniyle Ret
b. Esasa İlişkin
i. Ret
ii. Kabul
iii. Yürürlüğü Durdurma Kararının Kaldırılması veya Devamı Yönünde Karar
II. Bireysel Başvuru Usulünde Tedbir
A. Genel Olarak
B. Normatif Dayanak: Kanun ile İçtüzük Arasındaki (Giderilemeyen) Çelişki
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün Hukuki Niteliği
2. İçtüzükle Temel Hak ve Hürriyetlere İlişkin Sınırlandırma Yapılamaz
3. İçtüzükle Yargılama Usulüne İlişkin Düzenleme Yapılamaz
4. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün Yargısal Denetimi
C. Tedbir Kararı Verilebilmesinin Şartları
1. Tedbire Konu Olabilecek Haklar Tartışması
a. Kanun Kapsamında Tedbire Konu Olabilecek Haklar
b. İçtüzük Hükmü Kapsamında Tedbire Konu Olabilecek Haklar
i. Yaşam Hakkı
ii. Maddi ve Manevi Varlığın Korunması Hakkı
c. Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde Tedbire Konu Olabilecek Haklar
i. Genel Olarak
ii. Anayasa Mahkemesinin Tedbir Kararı Verdiği Örnekler
1) Sınır Dışı Etme
2) Ceza İnfaz Kurumlarında veya Geri Gönderme Merkezlerinde Bulunanlara Yönelik Tedbir Uygulaması
3) Sağlık Hizmetine Erişim
4) Özel Hayatın ve Aile Hayatının Korunması
iii. Tedbir Kurumuna Anayasa Mahkemesinin Yaklaşımı ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ve İspanya Anayasa Mahkemesinin Yaklaşımlarının Değerlendirilmesi
2. Esasa İlişkin Şartlar
a. Telafisi Güç Zarar Doğma Riski
b. Hakkın İhlal Edildiğine Yönelik Görünüşte Haklılık
3. Tedbir Kararı Verilmesinde Usul
a. Tedbir Talebinde Bulunulması ve Resen Tedbir Kararı Verilebilmesi
b. Tedbir Talebinin İncelenme Usulü ve Verilebilecek Karar Türleri
c. Tedbirin Süresi
d. Tedbir Kararının İçeriği ve Yerine Getirilmesi
Sonuç
Kaynakça |