|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
5. BASKIYA ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 11
BİRİNCİ KİTAP
TEMEL HUKUK (HUKUKA GİRİŞ)
§ 1. HUKUKU ANLAMAYA GİRİŞ – SOSYAL YAŞAM, EGEMENLİK (OTORİTE)
VE KURAL 33
I. TOPLUM VE BİRLİKTE YAŞAMIN GEREKÇESİ (BİREYLERİN BİRLİKTE
YAŞAMA ZORUNLULUĞU) 33
II. EGEMEN İHTİYACI, SİYASAL İKTİDARIN KAYNAĞI VE DEVLETİN
TARİHSEL GELİŞİMİ 37
III. TOPLUMSAL NORMLAR (DÜZEN KURALLARI) VE HUKUKUN
KONUMU 40
A. TOPLUMSAL DÜZEN KURALLARI 40
1. Genel Olarak 40
2. Din Kuralları 41
3. Örf ve Âdet (Gelenek / Görenek/ Görgü / Anâne / Töre)
Kuralları 43
4. Ahlâk Kuralları 45
5. Hukuk Kuralları 47
6. Toplumsal Düzen Kurallarının Ortak Yönleri ve Farklılıkları 49
B. HUKUKUN BU KURALLAR İÇİNDEKİ ÖZEL YERİ 53
1. Hukuk Tarihi 54
2. Hukukun Tarihsel Gelişiminde Ortaya Çıkan ve Hukukun
Temelini Oluşturan Temel İlkeler (Değerler) (Hukukun Temel
İlkeleri) 58
a. Genel Bilgi 58
b. Hukukun İlkeleri 63
ba. Eşitlik İlkesi 63
bb. Dürüstlük İlkesi (Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı) 64
bc. Ahde Vefa İlkesi ( Söze (sözleşmeye) Bağlılık İlkesi/
Pacta Sunt Servanda) 65
bd. İyiniyet İlkesi 65
be. Hakkaniyet İlkesi 66
bf. İspat ve Delil İlkesi 67
bg. Bizzat İhkak–ı Hak (Kendiliğinden Hak Alma) Yasağı 68
§ 2. HUKUK OLGUSU (OLGUSAL HUKUK) 69
I. HUKUKUN TANIMI VE TÜRLERİ (ÇEŞİTLİ ANLAMLARI) 70
A. TANIMI 70
B. HUKUKUN TÜRLERİ (HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI) 71
1. Genel Bilgi 71
2. Pozitif (Müspet) Hukuk 72
3. Mevzu (Mevzuat, konulmuş, yazılı) Hukuk 73
4. Tabii (İdeal /Doğal/Olması Gereken) Hukuk 73
5. Tarihi Hukuk 75
6. Maddi Hukuk – Şekli Hukuk 76
7. Objektif Hukuk – Subjektif Hukuk 77
8. Kamu Hukuku – Özel Hukuk 77
9. İç Hukuk – Milletlerarası Hukuk 78
II. HUKUKUN FONKSİYONLARI VE AMAÇLARI 80
A. ADALETİ GERÇEKLEŞTİRMEK (HUKUKUN AMACI OLARAK
ADALETİ GERÇEKLEŞTİRMEK) 80
B. TOPLUM DÜZENİNİ SAĞLAMAK 81
C. TOPLUM BARIŞINI SAĞLAMAK 82
Ç. TOPLUM (HUKUKİ) GÜVENLİĞİ SAĞLAMAK 82
D. EŞİTLİĞİ SAĞLAMAK 83
E. ÖZGÜRLÜK SAĞLAMAK 84
F. TOPLUMSAL İHTİYAÇLARA CEVAP VERMEK 85
G. HUKUKUN OLUŞUM VE GELİŞİMLERE CEVAP VERME GÖREVİ 86
III. HUKUKUN KAYNAKLARI 94
A. ASLİ (ANA) KAYNAKLAR 95
1. Anayasa 95
2. Kanun 96
3. İçtüzük 97
4. Uluslararası Antlaşmalar 97
5. Örf–Âdet Hukuku 98
6. Yargı Kararlarının Hukukun Kaynakları Arasındaki Yeri 99
a. İçtihadı Birleştirme Kararları (İBK) 99
b. Anayasa Mahkemesi Kararları 101
c. Yardımcı Hukuk Kaynağı Olarak Yargı Kararları 101
7. Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri 102
a. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 103
b. Yönetmelikler 105
c. Yürütme Organının Diğer Düzenleyici İşlemleri 105
B. TALİ (YARDIMCI) KAYNAKLAR 105
1. Mahkeme Kararları 105
2. Doktrin (Öğreti) 105
IV. HUKUK SİSTEMİ, HUKUK DÜZENİ, HUKUK KURALLARI VE HUKUK
DALLARI 108
A. HUKUK SİSTEMİ 108
1. Common Law Hukuk Sistemi 109
2. Roma–Germen (Kıta Avrupası) Hukuk Sistemi 111
3. Türk Hukuk Sistemi 114
a. Osmanlı Dönemi Hukuk Sistemi 114
b. Tanzimat Dönemi ve Batı Hukukunun İlk Etkileri 114
c. Cumhuriyet Dönemi ve Hukuk Devrimi 115
d. Modern Türk Hukukunun Temel Özellikleri 116
B. HUKUK DÜZENİ 116
1. Genel Olarak 116
2. Türk Hukuk Düzeni 117
C. HUKUK KURALLARI 119
1. Genel Bilgi 119
2. Hukuk Kurallarının Unsurları 119
3. Hukuk Kurallarının Özellikleri 120
4. Hukuk Kurallarının Sınıflandırılması 121
a. Emredici Hukuk Kuralları 121
b. Yetki Verici Hukuk Kuralları 123
c. Tanımlayıcı Hukuk Kuralları 124
d. Yedek Hukuk Kuralları 124
da. Tamamlayıcı Hukuk Kuralları 124
db. Yorumlayıcı Hukuk Kuralları 125
D. HUKUK DALLARI 128
1. Genel Olarak 128
2. Kamu Hukuku Dalları 132
a. Anayasa Hukuku 132
b. İdare Hukuku 134
c. Ceza Hukuku 136
d. Uluslararası Hukuk 139
e. Vergi Hukuku 140
f. Yargılama ve İcra Hukuku 142
fa. Medeni Yargılama (Usul) Hukuku 143
fb. İcra ve İflas Hukuku 145
fc. Ceza Muhakemesi Hukuku 147
fd. İnfaz Hukuku 148
fe. İdari Yargılama Hukuku 149
3. Özel Hukuk Dalları 150
a. Medeni Hukuk 151
b. Ticaret Hukuku 153
c. Devletler Özel Hukuku 155
4. Karma Hukuk Dalları 156
a. İş Hukuku 156
b. Banka ve Sigorta Hukuku 158
c. Sağlık Hukuku 160
d. Hava ve Uzay Hukuku 162
e. Teknoloji ve Yapay Zekâ Hukuku (Bilişim Hukuku) 164
f. Gümrük Hukuku 166
V. HUKUKUN UYGULANMASI ve YORUMLANMASI 170
A. HUKUKUN YER BAKIMINDAN UYGULANMASI 171
B. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI 172
1. Hukuk Kurallarının Yürürlüğe Girmesi ve Yayımı 173
2. Hukuk Kurallarının Zaman Yönünden Uygulama İlkeleri 174
a. Derhal Uygulanma İlkesi 174
b. Geçmişe Yürüme İlkesi 175
c. İleriye Yürüme İlkesi 175
3. Hukuk Kurallarının Yürürlükten Kalkması 176
C. KİŞİ BAKIMINDAN UYGULANMASI 180
1. Cumhurbaşkanının Sorumluluğu ve Sorumsuzluğu 181
2. Milletvekillerinin Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı 181
3. Diplomatik Dokunulmazlıklar 182
4. NATO Askerî Personelinin Bağışıklıkları 182
D. ANLAM BAKIMINDAN UYGULANMASI (YORUMLANMASI) 182
1. Genel olarak 182
2. Yorum Türleri 183
a. Yasama Yorumu 184
b. Yargısal Yorum 184
c. Bilimsel Yorum 184
3. Yorum Yöntemleri (Metotları, Dayanakları) 185
4. Hukukta Boşluk, Boşluk Türleri ve Boşluğun Doldurulması 186
a. Boşluk ve Boşluk Türleri 186
aa. Hukuk Dışı Alan 187
ab. Kasıtlı / Bilinçli Susma 187
ac. Kanunda Boşluk 188
b. Boşluk Doldurma 188
5. Yorumda ve Boşluk Doldurmada Kullanılan Mantık İlkeleri
(Başvurulan Yöntemler) 190
a. Kıyas 190
b. Aksi ile Kanıt 190
c. Evleviyet 191
d. Hâkimin Takdir Yetkisi ve Hukuk Yaratması 191
§ 3. HUKUKUN ETKİSİ VE SONUÇLARI 198
§ 3.1. HUKUKİ OLAYLAR, HUKUKİ FİİLLER, HUKUKİ İLİŞKİLER VE HUKUKİ
İŞLEMLER (HUKUKUN KAVRAMLARI VE KURUMLARI: Hukukun
Hayattaki İlk Somut Görünümleri) 202
I. HUKUKİ OLAY 203
II. HUKUKİ FİİL 206
A. HUKUKA AYKIRI FİİLLER 207
1. Haksız Fiil (Özel Hukuk Alanında) 207
2. Suç (Ceza Hukuku Alanında) 208
3. Kabahat (İdari Hukuk Alanında) 208
4. Disiplinsizlik (İdari veya Mesleki Hukukta) 209
B. HUKUKA UYGUN FİİLLER 210
1. Bilgi Ve Haber Verme Açıklamaları, Duygu Açıklamaları 210
2. İrade, İş ve Emek Açıklamaları 211
III. HUKUKİ İLİŞKİ 212
IV. HUKUKİ İŞLEM 219
A. HUKUKİ İŞLEMİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELENDİRMESİ 219
B. HUKUKİ İŞLEMLERİN SINIFLANDIRILMASI 219
1. Hukuki İşlemin İrade Açıklamasına Göre Sınıflandırılması
(Tek Taraflı Hukuki İşlemler – İki Taraflı Hukuki İşlemler
(Sözleşmeler)– Çok Taraflı Hukuki İşlemler) 220
2. Hukuki İşlemin Zaman Bakımından Sınıflandırılması
(Sağlararası Hukuki İşlemler–Ölüme Bağlı Hukuki İşlemler) 221
C. HUKUKİ İŞLEMİN GEÇERLİLİĞİ VE SINIRLARI 222
1. Hukuki İşlemin Geçerlilik Şartları 222
a. İrade Ehliyeti (Sübjektif Şart) 222
b. İrade Sakatlığı Bulunmaması 222
c. Konu ve Amaçta Hukuka Uygunluk 223
d. Şekil Şartına Uyulması (Objektif Şart) 223
e. Ahlâk ve Kamu Düzenine Uygunluk 223
2. Hukuki İşlemin Geçersizlik Türleri 224
a. Kesin Hükümsüzlük (Butlan) 224
b. İptal Edilebilirlik (Nisbi Butlan) 224
c. Tadil Edilebilirlik (Kısmi Geçersizlik/Askıda
Hükümsüzlük/ Tek taraflı Bağlamazlık) 225
V. GENEL HATLARIYLA HUKUKUN ETKİLERİNİN (HUKUKİ İŞLEMLERİN,
FİİLLERİN VE OLAYLARIN) SONUÇLARINA BAKIŞ 225
A. HUKUKİ İŞLEMİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELENDİRMESİ 225
1. Hukuki İşlemin Sonuçları 225
2. Hukuki Fiillerin Sonuçları 226
3. Hukuki Olayların Sonuçları 226
§ 3.2. HAKLAR 230
I. GENEL OLARAK 230
II. HAK ÇEŞİTLERİ 231
A. KAMU HAKLARI (TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER / ANAYASAL
HAKLAR) 232
1. Temel Kavramlar 232
2. 1982 Anayasasının Temel Hak ve Özgürlükler Konusundaki
Temel Yaklaşımı 233
3. Temel Hak ve Özgürlere İlişkin Genel Hükümler 235
a. Olağan Dönemlerde Temel Hak ve Özgürlüklerin
Sınırlandırılması 235
aa. Sınırlama Kanunla Yapılmalıdır 236
ab. Sınırlama, Anayasanın İlgili Maddesinde Belirtilen
Sebeplere Dayanmalıdır 236
ac. Sınırlama, Anayasanın Sözüne ve Ruhuna Uygun
Olmalıdır 237
ad. Sınırlama, Demokratik Toplum Düzeninin
Gereklerine Uygun Olmalıdır 237
ae. Sınırlama, Temel Hak ve Özgürlüğün Özüne
Dokunmamalıdır 237
af. Sınırlama, Ölçülülük İlkesine Uygun Olmalıdır 238
ag. Sınırlama, Laik Cumhuriyet İlkesine Uygun
Olmalıdır 238
b. Temel Hak ve Özgürlüklerin Kötüye Kullanılmaması 238
c. Olağanüstü Hal Rejiminde Temel Hak ve Özgürlüklerin
Durdurulması 238
d. Temel Hak ve Özgürlüklerin Yabancılar İçin
Sınırlandırılması 239
4. Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması 239
5. Temel Hak ve Özgürlüklerin Türleri 240
a. Negatif Statü (önleme, koruma) Hakları 240
b. Pozitif Statü (sosyal ve ekonomik) Haklar 243
c. Aktif Statü Hakları 244
B. HAKLARIN SINIFLANDIRILMASI VE FARKLI HUKUK ALANLARINDA
KORUNMASI 245
C. ÖZEL HAKLAR (MEDENİ HAKLAR) 250
1. Mutlak Haklar 250
a. Mallar Üzerindeki Mutlak Haklar 251
b. Kişilik Üzerindeki Mutlak Haklar 253
2. Nisbi Haklar 253
3. Konularına Göre Özel Haklar 255
4. Kullanılmalarına Göre Özel Haklar 256
5. Amaçlarına Göre Özel Haklar 257
6. Bağımsız Olup Olmamalarına Göre Özel Haklar 259
III. HAKLARIN KAZANILMASI 270
IV. HAKLARIN KAYBEDİLMESİ 271
V. HAKLARIN KORUNMASI 273
A. TALEP YETKİSİ 273
B. DAVA AÇMA YETKİSİ, DAVA VE DAVAYA KARŞI DAVALININ
SAVUNMA İMKÂNLARI 273
1. Dava 273
2. Davaya Karşı Davalının Savunma Olanakları 275
C. ZORLA (CEBRİ) İCRA 276
D. KİŞİNİN KENDİ HAKKINI BİZZAT KORUMASI 276
1. Meşru müdafaa (Haklı Savunma) 276
2. Iztırar (Zaruret) Hali 276
3. Güç Kullanma (İhkakı Hak Hali) 277
VI. HAK SAHİBİ VE HAKLARIN KULLANILMASI 277
VII. HAK KULLANIMINDA, KAZANIMINDA VE DİĞER HALLERE İLİŞKİN
ÖNEMLİ İLKELER 277
A. İYİNİYET İLKESİ (SUBJEKTİF İYİNİYET) 277
B. DÜRÜSTLÜK İLKESİ (OBJEKTİF İYİNİYET) 278
C. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMAMASI İLKESİ 278
§ 3.3. SORUMLULUK 286
I. GENEL BİLGİ 286
II. KAMU HUKUKU SORUMLULUKLARI 289
A. CEZAİ SORUMLULUK (CEZA HUKUKU SORUMLULUĞU) 290
B. İDARİ SORUMLULUK 290
C. ANAYASAL VE SİYASİ SORUMLULUK 291
III. ÖZEL HUKUK SORUMLULUKLARI 291
A. GENEL BİLGİ 291
B. TÜRLERİ 292
§ 3.4. YAPTIRIM 303
I. GENEL BİLGİ 303
II. KAMU HUKUKU YAPTIRIMLARI 305
A. ANAYASA HUKUKU YAPTIRIMLARI 305
1. Genel Olarak 305
2. Siyasi Partilerin Temelli Kapatılması Ve Devlet Yardımından
Yoksun Bırakılması 306
3. Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Milletvekilliğinin
Düşmesi 307
4. Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu 308
B. CEZA HUKUKU YAPTIRIMLARI (ADLİ/CEZAİ YAPTIRIMLAR) 308
1. Genel Olarak 308
2. Cezalar 310
a. Hapis Cezası (TCK m. 45–49) 310
b. Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar (TCK m.
50) 311
c. Adli Para Cezası (TCK m. 52) 311
3. Güvenlik Tedbirleri 312
a. Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma (TCK m.
53) 312
b. Eşya Müsaderesi (TCK m. 54) 313
c. Kazanç Müsaderesi (TCK m. 55) 313
d. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m. 56) 314
e. Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m. 57) 317
f. Tüzel Kişiler İçin Güvenlik Tedbirleri (TCK m.60) 317
C. İDARE HUKUKU YAPTIRIMLARI (İDARİ YAPTIRIMLAR) 318
1. Genel Olarak 318
2. İptal 321
3. Tam Yargı Davası 322
4. İdarî Sözleşmelerden Doğan Uyuşmazlıklara İlişkin Dava 323
5. Disiplin Cezaları 323
6. İdari Para Cezaları 324
7. İdari Faaliyet Yasağı / Ruhsat İptali 325
8. Mühürleme / Faaliyetin Durdurulması 326
9. El Koyma / Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi (İdari Nitelikli) 326
D. VERGİ HUKUKU YAPTIRIMLARI (İDARİ YAPTIRIMLAR) 326
III. ÖZEL HUKUK YAPTIRIMLARI 327
A. HÜKÜMSÜZLÜK (GEÇERSİZLİK) 328
1. Yokluk 328
2. Butlan 329
3. Eksiklik (Tek Taraflı Bağlamazlık / Askıda Hükümsüzlük) 332
B. TAZMİNAT 332
C. CEBRÎ İCRA 334
§ 3.5. KİŞİLİK 345
I. GENEL OLARAK KİŞİ 345
II. GERÇEK KİŞİLER 347
A. GERÇEK KİŞİLİĞE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 347
B. GERÇEK KİŞİLİĞE İLİŞKİN HUKUKSAL DÜZENLEMELER 348
C. GERÇEK KİŞİLİĞİN BAŞLAMASI VE SONA ERMESİ 349
D. GERÇEK KİŞİLERİN EHLİYETLERİ 350
1. Hak Ehliyeti 350
2. Fiil Ehliyeti 351
a. Genel Olarak 351
b. Fiil Ehliyetinin Şartları 351
c. Fiil Ehliyeti Bakımından Kişi Türleri 352
III. TÜZEL KİŞİLER 352
A. TÜZEL KİŞİ KAVRAMI 353
B. TÜZEL KİŞİLİK KAVRAMININ KABULÜNÜ DOĞURAN İHTİYAÇLAR 354
C. TÜZEL KİŞİLİK KAVRAMININ UNSURLARI 355
D. TÜZEL KİŞİLİĞİN HUKUKÎ NİTELİĞİ 355
E. TÜZEL KİŞİLİĞE İLİŞKİN HUKUKSAL DÜZENLEMELER 358
F. TÜZEL KİŞİLERİN ÇEŞİTLERİ 360
1. Özel Hukuk Tüzel Kişileri 360
a. Genel Olarak Özel Hukuk Tüzel Kişileri 360
b. Özel Tüzel Kişilerin Doğması (Kurulması) ve Kaldırılması
(Sona Ermesi) 361
ba. Özel Hukuk Tüzel Kişilerin Kuruluşu(Doğması) ve
Çeşitli Kuruluş Sistemleri 361
baa. Serbest kuruluş sistemi 362
bab. Tescil sistemi 362
bac. İzin sistemi 363
bad. Türk Hukukunda Tüzel Kişilerin Kuruluşunda
Geçerli Olan Sistem 363
bb. Kuruluş Aşamasındaki Hukuka Aykırılıkların Etkisi:
Tüzel Kişiliğin Kazanılamadığı Haller 366
bc. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi 366
c. Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin Ehliyetleri 367
ca. Hak Ehliyeti 367
caa. Tüzel Kişilerin Tam Ehliyete Sahip Olması 367
cab. Tüzel kişilerin yararlanamayacakları haklar 368
cac. Tüzel kişilerin hak ehliyetinin amaçları ile
sınırlı olup olmadığı sorunu: Tüzel kişilerde
Ultra Vires İlkesi geçerli midir? (Tahsis/Özellik
İlkesi) 368
cb. Tüzel Kişilerin Fiil Ehliyeti 369
d. Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin Türleri 369
da. Kazanç Paylaşma Amacına Yönelmiş ya da
Ekonomik Amaç Güden Tüzel Kişiler 370
db. Kazanç Paylaşma Amacına Yönelmemiş Tüzel
Kişiler 371
2. Kamu Hukuku Tüzel Kişileri 373
a. Kamu Hukuku Tüzel Kişilerinin Doğması (Kurulması) ve
Kaldırılması (Sona Ermesi) 373
b. Kamu Hukuku Tüzel Kişiliğinin Hak ve Fiil Ehliyeti 374
c. Kamu Hukuku Tüzel Kişilerinin Türleri 374
d. Kamu Hukuku Tüzel Kişiliğinin Sahip Olduğu Yetkiler ve
Özellikler 375
e. Kamu Tüzel Kişisi ile Özel Tüzel Kişisi Arasındaki Temel
Farklar 375
İKİNCİ KİTAP
ANAYASA HUKUKU
§ 1. ANAYASA KAVRAMI, TÜRLERİ VE ANAYASALCILIK HAREKETLERİ 391
I. ANAYASA KAVRAMI 391
II. ANAYASA TÜRLERİ 392
A. MADDİ ANAYASA–ŞEKLİ ANAYASA 392
B. YAZILI ANAYASA–YAZISIZ ANAYASA 392
C. YUMUŞAK ANAYASA–KATI ANAYASA 393
D. ÇERÇEVE ANAYASA–KAZUİSTİK ANAYASA 394
IIII. ANAYASACILIK HAREKETLERİ 394
§ 2. HUKUKUN KAYNAKLARI, TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER, ANAYASANIN
ÜSTÜNLÜĞÜ VE ANAYASA YARGISI 397
I. HUKUK KAYNAKLARI 397
II. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN İÇERİĞİ VE BUNLARIN KORUNMASI 399
III. NORMLAR HİYERARŞİSİ VE ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ İLKESİ 401
IV. ANAYASA YARGISI (ANAYASAYA UYGUNLUK DENETİMİ) VE
ANAYASA MAHKEMESİ 402
A. ANAYASA YARGISINA İLİŞKİN BİLGİLER 402
B. TÜRK ANAYASA YARGISI VE ANAYASA MAHKEMESİ 403
§ 3. DEVLET VE HÜKÜMET 406
I. DEVLET 406
A. DEVLET KAVRAMI 406
B. DEVLETİN DOĞUŞUNA İLİŞKİN TEORİLER 406
1. Aile Teorisi 406
2. Biyolojik Teori 407
3. Kuvvet ve Mücadele Teorisi 407
4. Ekonomi Teorisi 407
5. Toplumsal Sözleşme Teorisi 408
C. DEVLETİN UNSURLARI 409
1. İnsan Topluluğu (Millet) 409
2. Ülke 410
3. Egemenlik 411
a. Egemenlik Kavramı 411
b. Egemenlik Unsurları 411
c. Egemenlik Teorileri (Egemenliğin Kaynağı) 411
ca. Teokratik Egemenlik Teorisi 411
cb. Beşeri Egemenlik Teorisi 412
D. DEVLETİN TÜRLERİ 414
1. Egemenliklerine (Egemenliğin Kaynağına) Göre Devletler 414
2. Yapılarına (Yapılanmasına) Göre Devletler 415
II. HÜKÜMET 418
A. HÜKÜMET KAVRAMI 418
B. HÜKÜMET(YÖNETİM) ÇEŞİTLERİ 419
C. DEMOKRASİ 423
§ 4. TÜRK ANAYASACILIĞININ TARİHÇESİ 426
I. OSMANLI DÖNEMİ ANAYASACILIĞI 426
A. SENEDİ İTTİFAK 426
B. TANZİMAT FERMANI 426
C. ISLAHAT FERMANI 427
D. KANUNİ ESASİ 427
II. CUMHURİYET DÖNEMİ ANAYASACILIĞI 428
A. 1921 VE 1924 ANAYASASI 428
B. 1962 ANAYASASI 429
C. 1982 ANAYASASI 431
§ 5. 1982 ANAYASASININ GENEL ESASLARI, TEMEL İLKELERİ, TEMEL HAK VE
ÖZGÜRLÜKLER İLE DEVLET ORGANLARI 434
§ 6. YASAMA ORGANI / TBMM (AN 75–100) 437
I. TBMM KURULUŞ, SEÇİM VE ÜYE(MİLLETVEKİLLİĞİ) (ANAYASA M.75–86) 437
A. KURULUŞ VE SEÇİM 437
B. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ VE CUMHURBAŞKANLIĞI
SEÇİM DÖNEMİ İLE SEÇİMLERİN YENİLENMESİ 438
C. SEÇİMLERİN GERİYE BIRAKILMASI VE ARA SEÇİMLER 439
D. SEÇİMLERİN GENEL YÖNETİM VE DENETİMİ 440
E. MİLLETVEKİLLİĞİ (TBMM ÜYELİĞİ) 440
1. Genel olarak 440
2. Milletvekilliğiyle Bağdaşmayan İşler 441
3. Yasama Dokunulmazlığı 441
4. Milletvekilliğinin Düşmesi 442
5. İptal İstemi 443
6. Ödenek ve Yolluklar 443
II. TBMM GÖREV VE YETKİLERİ (ANAYASA M.87–92) 444
A. GENEL OLARAK 444
B. KANUN KOYMAK 444
1. Genel Bilgiler 444
2. Alelade (Olağan) Kanunların Görüşülmesi ve Yayınlanması 445
2. Fevkalade Kanunların Görüşülmesi ve Yayınlanması 446
a. Anayasa Değişikliği Hakkında Kanunlar (Anayasa
Değişikliği) 446
b. Bütçe ve Kesin Hesap Kanunları 448
C. MİLLETLERARASI ANTLAŞMALARI UYGUN BULMAK 449
D. SAVAŞ HALİ İLANI VE SİLAHLI KUVVET KULLANILMASINA İZİN
VERME 450
E. SEÇİMLERİN YENİLENMESİNE KARAR VERMEK 450
F. GENEL VEYA ÖZEL AF İLANINA KARAR VERMEK 451
G. PARA BASILMASINA KARAR VERMEK 451
H. MECLİSİN DİĞER GÖREVLERİ 451
III. TBMM FAALİYETLERİ, BAŞKANLIK VE DÜZENİ (ANAYASA M.93–97) 451
A. TOPLANMA VE TATİL 451
B. BAŞKANLIK DİVANI VE MECLİS BAŞKANI 452
C. SİYASİ PARTİ GRUPLARI VE KOLLUK İŞLERİ 453
IV. TBMM BİLGİ EDİNME VE DENETİM YOLLARI (ANAYASA M.98–100) 453
§ 7. YARGI ORGANI (YARGI TEŞKİLATI/YARGI ÖRGÜTÜ) (AN 138–160) 454
I. GENEL HÜKÜMLER 454
A. YARGI ORGANINA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 454
B. KANUNİ HAKİM GÜVENCESİ İLE MAHKEMELERİN VE
HAKİMLERİN BAĞIMSIZLIĞI 456
C. HAKİMLİK VE SAVCILIK TEMİNATI 456
D. HAKİMLİK VE SAVCILIK MESLEĞİ 457
E. DURUŞMALARIN AÇIK VE KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI 457
F. MAHKEMELERİN KURULUŞU 458
G. ADALET HİZMETLERİNİN DENETİMİ 458
II. YÜKSEK MAHKEMELER 458
A. ANAYASA MAHKEMESİ (Anayasa m.146–153) 458
1. Kuruluşu 458
2. Üyelerin görev süresi ve üyeliğin sona ermesi 460
3. Görev ve yetkileri 460
a. Anayasaya Uygunluk Denetimi 460
aa. Genel Bilgiler 460
ab. Soyut Norm Denetimi (İptal Davası Yoluyla
Denetim) 461
ac. Somut Norm Denetimi (Anayasaya aykırılığın diğer
mahkemelerde ileri sürülmesi / İtiraz Davası) 462
b. Bireysel Başvuru 463
c. Yüce Divan Sıfatıyla Yargılama 464
d. Siyasi Partiye İlişkin Davalar 464
4. Çalışma ve yargılama usulü 465
5. Anayasa Mahkemesinin Kararları 466
B. YARGITAY 466
C. DANIŞTAY 467
D. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ 467
III. YÜKSEK ADLİ KURULUŞLAR 468
A. HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU 468
B. SAYIŞTAY 470
C. YÜKSEK SEÇİM KURULU 472
IV. DİĞER MAHKEMELER (ANAYASA M.142–145) 472
A. ADLİ YARGI 472
1. Genel Bilgiler 472
2. İlk Derece Mahkemeler (AYBAM.K.m.1–24) 473
a. İlk Derece Hukuk Mahkemeleri 473
aa. Asliye Hukuk Mahkemeleri 474
ab. Sulh Hukuk Mahkemeleri 474
ac. Diğer Özel Hukuk Mahkemeleri 475
b. İlk Derece Ceza Mahkemeleri 476
ba. Asliye Ceza Mahkemeleri 476
bb. Ağır Ceza Mahkemeleri 476
bc. Sulh Ceza Hâkimliği (AYBAM.K.m.10) 477
bd. Özel Ceza Mahkemeleri 478
be. Cumhuriyet Başsavcılığı (AYBAM.K.m.16–22) 478
3. Bölge Adliye Mahkemeleri (BAM; AYBAM.K.m.25–54) 479
4. Yargıtay 482
B. İDARİ YARGI 486
1. Genel Bilgiler 486
2. İlk Derece Mahkemeler 486
a. İlk Derece İdare Mahkemeleri 486
b. İlk Derece Vergi Mahkemeleri 486
3. Bölge İdare Mahkemeleri (BİM / BİMVM.K.m.3) 487
4. Danıştay 488
§ 8. YÜRÜTME ORGANI VE İDARE (M. 101–137) 492
I. CUMHURBAŞKANI 492
A. ADAYLIK VE SEÇİMİ 493
B. AND İÇMESİ 493
C. CUMHURBAŞKANININ GÖREV VE YETKİLERİ 494
D. CUMHURBAŞKANININ CEZAİ SORUMLULUĞU 495
E. CUMHURBAŞKANI YARDIMCILARI VE BAKANLAR 495
F. DEVLET DENETLEME KURULU 497
G. MİLLİ SAVUNMA VE MİLLİ GÜVENLİK 498
1. Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı 498
2. Milli Güvenlik Kurulu 498
H. OLAĞANÜSTÜ HAL YÖNETİMİ 499
II. İDARE 499
A. İDARENİN ESASLARI 500
B. YARGI YOLU 500
C. İDARENİN KURULUŞU (TEŞKİLATLANMASI) 501
1. Merkezi idare (Merkezden Yönetim) 501
2. Yerel İdare (Yerinden Yönetim) 501
a. Mahalli idareler (Yer Bakımından Yerinden Yönetim) 501
b. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetimler 502
ba. Yükseköğretim kurumları ve üst kuruluşları 502
baa. Yükseköğretim kurumları 502
bab. Yükseköğretim üst kuruluşları 503
bb. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, radyo ve
televizyon kuruluşları ve kamuyla ilişkili haber
ajansları 504
bc. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 504
bd. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları 504
D. KAMU HİZMETİ GÖREVLİLERİ 505
E. KANUNSUZ EMİR 506
ÜÇÜNCÜ KİTAP
İDARE HUKUKU
§ 1. KAMU (DEVLET) İDARESİ 509
I. GENEL OLARAK İDARE KAVRAMI VE İDARE HUKUKU 509
A. İDARE KAVRAMI VE İÇERİĞİ 509
B. İDARE HUKUKU 509
1. Genel Olarak 509
2. İdare Hukukunun Uygulama Alanının Belirlenmesi (İdare
Hukukunun Kapsamı) 510
a. Genel Olarak 510
b. Yapısal (Organik) Anlamda İdare 511
c. Fonksiyonel (Görevsel) Anlamda İdare 512
3. İdare Hukukunun Diğer Hukuk Dallarıyla İlişkisi 513
4. İdare Hukukuna İlişkin Anayasal Hükümler 514
5. İdare Hukukunun Kaynakları 515
a. Asıl Kaynaklar 516
b. Yardımcı Kaynaklar 518
6. İdare Hukukunun Özellikleri 519
a. İdare Hukuku Yeni Bir Hukuk Dalıdır 519
b. İdare Hukuku Bağımsız Bir Hukuk Dalıdır 519
c. İdare Hukuku Pozitif Bir Hukuk Dalıdır 519
d. İdare Hukuku Mevzuat Birliği Olmayan Bir Hukuk Dalıdır 519
e. İdare Hukuku İçtihadi Bir Hukuk Dalıdır 519
f. İdare Hukuku Statü Hukukudur 520
7. İdare Hukukunun Temel (Anayasal) İlkeleri 520
a. Sosyal Devlet İlkesi 521
b. Demokratik Devlet İlkesi 521
c. İnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi 521
d. Üniter Devlet İlkesi 522
e. Eşitlik İlkesi 522
f. Hukuk Devleti İlkesi 522
g. İdarenin Kanuniliği İlkesi 525
h. Merkezden Yönetim ve Yerinden Yönetim İlkesi 527
ha. Merkezden Yönetim 527
haa. Merkezden Yönetimin Özellikleri 527
hab. Merkezden Yönetimin Yararları ve Sakıncaları 528
hac. Merkezden Yönetimin Esnekliği: Yetki Genişliği
(Tevsii Mezuniyet) 529
hb. Yerinden Yönetim 530
hba. Genel Olarak 530
hbb. Yerinden Yönetimin Özellikleri 530
hbc. Yerinden Yönetimin Türleri 531
hbd. Yerinden Yönetimin Yararları ve Sakıncaları 531
ı. İdarenin Bütünlüğü İlkesi 532
ıa. Hiyerarşi 532
ıb. İdari Vesayet 534
II. İDARENİN FAALİYETLERİ VE GEREKLİLİKLERİ 536
§ 2. İDARE TEŞKİLATI 538
I. MERKEZDEN YÖNETİM (MERKEZİ İDARE, DEVLET İDARESİ) 538
A. MERKEZ(BAŞKENT) TEŞKİLATI 539
1. Cumhurbaşkanı 539
2. Bakanlıklar 540
B. MERKEZİ YARDIMCI KURULUŞLAR 540
1. Danıştay 541
2. Sayıştay 541
3. MGK 541
C. TAŞRA TEŞKİLATI 542
1. Genel Olarak 542
2. İl İdaresi (İl Genel İdaresi) 542
3. İlçe İdaresi 543
4. Bucak İdaresi 544
II. YERİNDEN YÖNETİM KURULUŞLARI 544
A. YER YÖNÜNDEN YERİNDEN YÖNETİMLER (MAHALLİ İDARELER) 545
1. Genel Olarak 545
2. İl Özel İdaresi 545
3. Belediye 546
a. Belediye İdaresi 546
b. Büyükşehir Belediye İdaresi 547
4. Köy 547
B. HİZMET YÖNÜNDEN YERİNDEN YÖNETİMLER 548
1. Genel Olarak 548
2. İdari Kamu Kurumları 548
3. Sosyal Kamu Kurumları 549
4. Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları 549
5. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları 550
6. Düzenleyici ve Denetleyici Kuruluşlar (Bağımsız İdari Otoriteler) 550
7. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (İktisadi Kamu Kurumları) 551
a. Kamu İktisadi Teşebbüsleri 552
b. Belediye İktisadi Teşebbüsleri 554
§ 3. İDARİ İŞLEMLER 555
I. GENEL OLARAK 555
II. İDARİ İŞLEMİN ÖZELLİKLERİ 556
A. TEK YANLILIK İLKESİ 556
B. İCRAİLİK İLKESİ 556
C. HUKUKA UYGUNLUK İLKESİ 556
III. TÜRLERİ 557
A. TEK YANLI İDARİ İŞLEMLER 557
1. Bireysel İdari İşlemler (Birel İşlem / İdari Karar) 557
2. Düzenleyici İdari İşlemler (Kural İşlem) 558
B. İKİ YANLI İDARİ İŞLEMLER (İDARİ SÖZLEŞMELER) 558
1. İdarenin Özel Hukuk Sözleşmeleri 559
2. idarenin idare hukuku sözleşmeleri 560
IV. İDARİ İŞLEMİN UNSURLARI 561
A. YETKİ UNSURU 561
1. Genel Olarak 561
2. Yetki Unsurunun Gereklilikleri 561
a. Yer Yönünden Yetki 561
b. Zaman Yönünden Yetki 562
c. Konu Yönünden Yetki 562
d. Kişi Yönünden Yetki 562
3. Yetkide Paralellik İlkesi 562
4. Yetki Devri – İmza Devri 562
B. ŞEKİL UNSURU 563
C. KONU UNSURU 564
D. SEBEP UNSURU 564
E. AMAÇ UNSURU 564
V. İDARİ İŞLEMİN YÜRÜLÜĞE GİRMESİ, SAKATLIKLARININ YAPTIRIMI VE
SONA ERMESİ 565
A. İDARİ İŞLEMİN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 565
B. İDARİ İŞLEMLERİN SONA ERMESİ 565
§ 4. İDARİ EYLEMLER (İDARENİN GÖREVLERİ) 567
I. GENEL OLARAK 567
II. KAMU HİZMETİ 567
A. GENEL BİLGİLER 567
B. KAMU HİZMETİ İLKELERİ 567
C. KAMU HİZMETİ TÜRLERİ 568
1. Genel Olarak 568
2. Kolluk 569
D. KAMU HİZMETİNİN GÖRÜLME USULLERİ 569
§ 5. KAMU MALLARI 571
I. GENEL OLARAK 571
II. KAMUNUN MAL EDİNMESİ 572
§ 6. KAMU GÖREVLİLERİ 574
I. KAMU GÖREVLİSİNİN TANIMI VE KAPSAMI 574
II. MEMURLUK MESLEĞİNİN TEMEL İLKELERİ 574
A. SINIFLANDIRMA İLKESİ 574
B. KARİYER İLKESİ 575
C. LİYAKAT İLKESİ 575
§ 7. İDARENİN SORUMLULUĞU VE İDARİ YARGI 577
I. GENEL OLARAK 577
II. İDARENİN SORUMLULUK TÜRLERİ 577
III. İDARİ YARGI 579
KAYNAKÇA 583 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
