|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 15
I. KONUNUN MAHİYETİ VE TERCİH EDİLME SEBEBİ 15
II. ÇALIŞMANIN SINIRLANDIRILMASI VE ÇALIŞMADA KULLANILAN
KAYNAKLAR 16
III. YÖNTEM 21
BİRİNCİ BÖLÜM
İSLAM HUKUKUNDA ANLAŞMALI BOŞANMA (MUHÂLEA)
I. GENEL OLARAK 25
II. MUHÂLEANIN TANIMI 25
A. SÖZLÜK ANLAMI 25
B. ISTILAHİ ANLAMI 27
III. MUHÂLEANIN MEŞRUİYETİ VE HÜKMÜ 28
A. MEŞRUİYETİ 28
1. Kur’an–ı Kerim 29
2. Sünnet 30
3. Sahabe Kavli ve İcma 32
4. Aklî Delil 33
B. MUHÂLEANIN MEŞRU KILINIŞ HİKMETİ VE SEBEBİ 34
C. MUHÂLEANIN HÜKMÜ 36
1. Muhâleanın Caiz Olduğu Görüşü 37
2. Muhâleanın Caiz Olmadığı Görüşü 39
3. Farklı Durumlarda Muhâleanın Hükmü 40
a. Yalnızca Kadından Kaynaklanan Sebeplere Dayanması
Durumunda Muhâleanın Hükmü 40
b. Yalnızca Kocadan Kaynaklanan Sebeplere Dayanması
Durumunda Muhâleanın Hükmü 43
c. Muhâleanın Ancak Belirli Şartlara Bağlı Olarak Caiz Olabileceği
Görüşü ve Farklı Durumlarda Muhâleanın Hükmü 45
d. Apaçık Bir Fuhuş İfadesi Kapsamındaki Sebepler Durumunda
Muhâleanın Hükmü 48
e. Allah Teala’nın Hudutlarını Koruyamama Korkusu Durumunda
Muhâleanın Hükmü 50
f. Karı–Kocanın Arasında Anlaşmazlığın Bulunmaması
Durumunda Muhâleanın Hükmü 51
IV. MUHÂLEANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE BUNUN NETİCELERİ 52
V. MUHÂLEA İLE MAL KARŞILIĞI TALAK ARASINDAKİ FARK 59
VI. MUHÂLEANIN RÜKÜNLERİ 62
A. MUHÂLEA YOLU İLE BOŞANAN KOCA 64
1. Kocanın Talak Verme Ehliyetine Sahip Olması 64
2. Velinin Muhâleası (Kocanın Veli ile Temsili) 65
3. Vekilin Muhâleası (Koca’nın Vekil ile Temsili) 66
4. Maraz–ı Mevt Halindeki Kocanın (Ölüm Hastası Kocanın) Muhâleası 68
B. MUHÂLEA YOLU İLE BOŞANAN KADIN 70
1. Kadının Muhâleaya Mahal Olması 70
a. Sahih Bir Evlilik Akdinin Var Olması 70
b. İddet Döneminin Sona Ermemiş Olması 71
2. Kadının Muhâlea Yapmaya Ehliyetli Olması 73
3. Velinin Muhâleası (Kadının Veli ile Temsili) 76
4. Vekilin Muhâleası (Kadının Vekil ile Temsili) 77
5. Kadın Adına Fuzuli’nin Muhâleası 79
6. Maraz–ı Mevt Halindeki Kadının (Ölüm Hastası Karının) Muhâleası 84
7. Sefih Olan Kadının Muhâleası 87
C. MUHÂLEA LAFIZLARI (SİGA) 90
1. Hanefi Mezhebinde Muhâlea Lafızları 92
a. Hul' Kelimesi ve Bundan Türeyen Lafızlarla Muhâlea 92
b. Mübârae (İbralaşma) Lafzı ve Bundan Türeyen Lafızlarla
Muhâlea 95
c. Alım–Satım (Bey'–Şirâ) Lafzı ve Bundan Türeyen Kelimelerle
Muhâlea 96
d. Mal Üzerinde Talak Lafzı ve Bundan Türeyen Lafızlarla
Muhâlea 97
e. Seninle Bâin Olarak Ayrıldık (Bâyentuki) ve Seninle Ayrıldık
(Fârektuki) Lafzı ve Bundan Türeyen Lafızlarla Muhâlea 97
2. Diğer Mezheplerde Muhâlea Lafızları 98
3. Muhâlea Akdinin Fiille Kurulması 99
D. BEDEL (İvaz) 100
1. Muhâlea Bedelinde Aranan Şartlar 100
a. Bedelin Mehir Olabilecek Bir Mal Olması 101
b. Bedelin Mevcut ve Malum (Bilinen Bir Şey) Olması 106
2. Muhâlea Bedelinin Miktarı ve Sınırı 110
3. Muhâlea Bedeli Çeşitleri 114
a. Kocanın da Kadının da Belirli Bir Bedel Vermesi (Karşılığında
Hul' Yapmak) 115
b. Yalnızca Kadının Belirli Bir Bedel Vermesi (Karşılığında Hul'
Yapmak) 115
aa. Mehir (Karşılığında Hul' Yapmak) 115
bb. İddet Nafakasından ve Sükna Hakkından Vazgeçme
(Karşılığında Hul' Yapmak) 117
cc. Süt Emzirme (Karşılığında Hul' Yapmak) 119
dd. Hidane Süresi İçerisinde veya Sonrasında Çocuğun
Bakımı ve Çocuğun Nafakası (Karşılığında Hul' Yapmak) 122
ee. Hidane Hakkından Vazgeçme (Karşılığında Hul' Yapmak) 127
4. Bedelsiz Muhâlea 127
VII. MUHÂLEADA İKRAH 130
VIII. MUHÂLEADA İSPAT VASITALARI 136
IX. MUHÂLEA KONUSUNDA HAKİMİN İZNİ 140
X. SÜNNİ–BİD'İ MUHÂLEA AYRIMI 141
XI. MUHÂLEADA KARŞILIKLI RIZA, HAKEM VEYA MAHKEME KARARININ
MUHÂLEAYA ETKİSİ 142
XII. MUHÂLEANIN SONUÇLARI 147
İKİNCİ BÖLÜM
OSMANLI HUKUKUNDA ANLAŞMALI BOŞANMA (MUHÂLEA)
I. GENEL OLARAK 155
II. MUHÂLEADA İCAB VE KABUL 160
A. İCAB VE KABUL SAHİPLERİNİN (TARAFLARIN) HAYATTA OLMASI 160
B. MUHÂLEANIN KURULABİLMESİ İÇİN KOCANIN KABULÜNÜN
GEREKLİLİĞİ (KARŞILIKLI RIZA) 161
C. İCAB VE KABULDEN (AKİT KURULDUKTAN) SONRA TEK TARAFLI İRADE
İLE MUHÂLEADAN DÖNMENİN MÜMKÜN OLMAMASI 164
III. MUHÂLEADA KULLANILAN LAFIZLAR 166
A. MUHÂLEA NİYETİ YOKKEN KİNAYELİ LAFIZLA YAPILAN MUHÂLEA 166
B. MUHÂLEA NİYETİ VARKEN KİNAYELİ LAFIZLA YAPILAN MUHÂLEA 167
C. MUHÂLEADA İCAB VEYA KABULÜN LAFIZ DIŞINDA BİR ŞEKİLDE
YAPILMASI (İŞARETLE YAPILAN MUHÂLEA) 169
IV. MUHÂLEADA MECLİS BİRLİĞİ 170
V. MUHÂLEANIN SEBEPLERİ VE TARAFLARIN ANLAŞMAZLIĞINI İFADE EDEN
LAFIZLAR 172
VI. MUHÂLEA EHLİYETİNE SAHİP OLMA ŞARTI 181
A. ÇOCUKLARIN MUHÂLEASI 181
B. AKIL HASTASININ MUHÂLEASI 185
C. MARAZ–I MEVT HALİNDE OLAN KİŞİNİN MUHÂLEASI 187
VII. GEÇERLİ BİR MUHÂLEA İÇİN GEREKLİ MUHTELİF ŞARTLAR 189
VIII. VELİNİN MUHÂLEA YAPMASI 190
IX. VEKİLİN MUHÂLEA YAPMASI 197
A. KOCANIN MUHÂLEADA VEKİL TAYİNİ 197
B. KADININ MUHÂLEADA VEKİL TAYİNİ 199
C. HER İKİ TARAFIN DA MUHÂLEADA VEKİL TAYİNİ 201
D. MUHÂLEADA VEKALET HUSUSUNDA YAŞANAN İHTİLAFLAR 202
X. FUZULİNİN MUHÂLEA YAPMASI 205
XI. MUHÂLEANIN BİR BÂİN TALAK OLMASI (MUHÂLEANIN RİC'İ TALAK VEYA
FESİH OLMAMASI) 207
XII. MUHÂLEADA ŞARTA TALİK VE MUHAYYERLİK 211
XIII. MUHÂLEADA BEDEL 218
A. YALNIZCA KARININ BİR BEDEL VERMESİ 218
1. Mehir 219
a. Mehr–i Muaccel 219
b. Mehr–i Müeccel 220
aa. Mehrin Tamamı 221
bb. Mehrin Yarısı 223
cc. Mehrin Bir Kısmı 226
2. İddet Nafakası 227
3. Sükna 232
4. Çocuğun Nafakası 235
a. Hidane Süresi veya Belirli Başka Bir Süre Boyunca Çocuğun
Nafakası 235
b. Henüz Doğmamış Çocuğun Nafakası 238
c. Çocuğun Nafakasının Bedel Olarak Tayininde Kadının Fakir ve
Aciz Hale Gelmesi 241
d. Çocuğun Nafakasının Kadın Tarafından İfasının İmkansız Hale
Gelmesi (Çocuğun Vefatı–Kadının Vefatı) 245
e. Çocuğun Nafaka Süresinin Tayin Edilmemesi 248
5. Hidane Süresi İçerisinde veya Sonrasında Çocuğun Bakımı ve
Çocuğun Nafakası (Karşılığında Hul' Yapmak) ve Hidane Hakkının
Devri 253
a. Muhâlea Bedeli Olan Hidane Süresi İçerisinde Yabancı Bir Kişi
ile Evlenmek 253
b. Hidane Hakkının Devri ve Hidane Hakkından Feragat Etmek
(Vazgeçmek) 255
6. Kadının Nakdi Bir Bedel Vermesi 262
7. Bedel Olarak Verilen Diğer Mal ve Eşyalar, Feragat Edilen Diğer
Haklar 265
B. YALNIZCA KOCANIN BİR BEDEL VERMESİ 273
C. HEM KARININ HEM DE KOCANIN BİR BEDEL VERMESİ 274
1. Kocanın Verdiği Mallar 274
2. Kocanın Vazgeçtiği Alacaklar 279
D. BEDEL İLE ALAKALI DİĞER MESELELER 280
1. İddet Süresindeki Değişikliğin Muhâlea Bedeline Etkisi 280
2. Geçimsizliğin Kaynağının Muhâlea Bedelinin Hükmüne Etkisi 281
3. Muhâlea Bedelinin Yalnızca Muhâleanın Yapıldığı Sırada Geçerli
Olan Evlilik Akdinin Sonucu Olan Mehir Hakkını Sona Erdirmesi 282
4. Muhâlea Bedelinin Telef Olması 283
XIV. MUHÂLEA VE EVLİLİĞE İLİŞKİN BÜTÜN DAVALARDAN İBRA’NIN KAPSAMI 284
XV. MUHÂLEA SONRASI KADININ İDDET BEKLEMESİ 294
XVI. MUHÂLEADA İKRAH 297
XVII. ZİMMİLERİN MUHÂLEASI 306
XVIII. MUHÂLEADA İSPAT VE YARGILAMA USULÜ 309
XIX. KARI–KOCA ARASINDAKİ İHTİLAFLAR (TALAK–MUHÂLEA ANLAŞMAZLIĞI) 315
SONUÇ 317
KAYNAKLAR 325
I. ARŞİV KAYNAKLARI 325
A. KADI SİCİLLERİ 325
B. FETVA KİTAPLARI 328
C. SAKK KİTAPLARI 328
D. DÜSTUR 329
II. BASILI KAYNAKLAR 329
EKLER 339
EK 1 KADRİ PAŞA’NIN EL–AHKÂMÜ’Ş–ŞER'İYYE Fİ’L–AHVÂLİ’Ş–ŞAHSİYYE ESERİ 339
EK 2 MANASTIRLI İSMAİL HAKKI’NIN VESAİLÜ’L–FELAH Fİ MESAİLİ’N–NİKAH
ESERİ 343
EK 3 BAHÂEDDİN EFENDİ’NİN EN–NECÂH Fİ AHKÂMİ’N–NİKAH ESERİ 344
EK 4 MAHMUD ESAD SEYDİŞEHRİ’NİN KİTABU’N–NİKAH VE’T–TALAK ESERİ 348
EK 5 HUKUK–I AİLE KARARNAMESİ 351 |