Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Hukukta Akıl Yürütme Yöntemi Olarak Kıyas
(Analoji)
Mart 2025 / 1. Baskı / 234 Syf.
Fiyatı: 630.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   

Kıyas yöntemi, insanların gündelik yaşamda en çok kullandıkları yöntemlerden birisidir. İnsanlar bir sorunla karşılaştıklarında, en başta kıyaslama yaparak çözüme ulaşmaya çalışmaktadır. Günlük yaşamda olduğu gibi birçok alanda da kıyasın uygulandığı görülmektedir. Bu sebeple kıyas, hukuk alanında da olayların çözümü için kullanılan akıl yürütme yöntemlerinden birisi olarak karşımıza çıkar.

Bu yöntem, kural odaklı hukuk sistemlerinde ikincil derecede görülmektedir. Ancak "kural" dediğimiz olgu, dilin yapısındaki eksiklik, ihmaller ve teknolojik gelişmeler göz önüne alındığında kimi zaman olayların çözülmesinde yeterli olmamaktadır. Aslında bu durumu kaçınılmaz olarak da görmek mümkündür. Bu sebeple kural odaklı çözümde kullanılan tümdengelim yönteminin dışında farklı akıl yürütme yöntemlerine de başvurmak gerekir.

Kıyas yöntemi, böyle durumlarda kullanılacak akıl yürütme yöntemlerinin başında gelir. Zira olayın çözülmesinde kuralın bulunmadığı durumlarda zihin, benzerliğe dayanarak olaydan olaya doğru bir işleyiş göstermeye meyillidir. Ancak kıyas yöntemi, kuralına göre yapılmadığı zaman tehlikeli ve keyfi uygulamalara neden olabilir.

Dolayısıyla çalışmamızda bu gibi sorunların yaşanmaması amacıyla kıyasın sınırları, şartları ve uygulamadaki mantıki yapısını da ele aldık. Böylece kıyas yönteminin daha sağlıklı ve mantıki tutarlılıkta uygulanmasını amaçladık.

Konu Başlıkları
Akıl Yürütme Yöntemi Olarak Kıyas (Analoji – Örnekseme)
Genel Olarak Kıyasın (Analojinin) Hukuk Biliminde Kullanımı
Common Law Sisteminde Kıyas
Kıta Avrupası Hukuk Sisteminde Kıyas
İslam Hukukunda Kıyas
Barkod: 9786253771997
Yayın Tarihi: Mart 2025
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 234
Yayınevi: Adalet Yayınevi
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  5
ÖZET  7
İÇİNDEKİLER  9
KISALTMALAR  15
GİRİŞ  17
BİRİNCİ BÖLÜM
AKIL YÜRÜTME YÖNTEMİ OLARAK KIYAS (ANALOJİ – ÖRNEKSEME)
I. KIYASIN GENEL OLARAK GÖRÜNÜMÜ  21
II. KIYASIN GÜNLÜK HAYATTAKİ GÖRÜNÜMÜ  26
III. DİĞER AKIL YÜRÜTME YÖNTEMLERİ İLE KIYASIN KARŞILAŞTIRILMASI  28
A. Tümdengelim (Dedüksiyon–Tasım–Ta’lil) Yöntemi ile Kıyasın
Karşılaştırılması  28
1. Genel Mantıkta Tümdengelim (Dedüksiyon) Mantığı Olarak Tasım
(Sillogizm)  28
2. Tümdengelim Yöntemi ile Kıyas Arasındaki İlişki  31
B. Tümevarım (İstikra–İndüksiyon) Yöntemi ile Kıyasın Karşılaştırılması  34
1. Genel Olarak Tümevarım (İstikra) Yönteminin Yapısı  34
2. Tümevarım Yöntemi ile Kıyas Arasındaki İlişki  36
C. Birikimsel (Kondüktif–Tekevarımsal) Akıl Yürütme Yöntemi ile Kıyas
Arasındaki İlişki  39
D. Enevarımsal (Abdüktif–Geriçıkarımsal–Heptengitmeli) Akıl Yürütme
Yöntemi ile Kıyas Arasındaki İlişki  41
E. Mecazî (Metaforik) Çıkarım ile Kıyasın Karşılaştırılması  44
1. Genel Olarak Mecaz (Metafor)  44
2. Mecazî Çıkarım ile Kıyas Arasındaki İlişki  45
F. Sınıflandırma (Classification) ile Kıyasın Karşılaştırılması  46
1. Genel olarak Sınıflandırma (Classification)  46
2. Sınıflandırma ile Kıyas Arasındaki İlişki  50
İKİNCİ BÖLÜM
GENEL OLARAK KIYASIN (ANALOJİNİN) HUKUK BİLİMİNDE KULLANIMI
I. HUKUKTA KIYASIN ÖNEMİ VE AVANTAJLARI  53
A. Önemi  53
B. Avantajları  56
II. HUKUKTA KIYASIN UNSURLARI  58
A. Asl  58
B. Fer  58
C. İllet (Benzerlik)  59
D. Hüküm  59
III. HUKUKTA KIYASIN TANIMI  60
A. Genel Olarak  60
B. Kıta Avrupası Hukuk Sisteminde Kıyasın Tanımı  60
C. Common Law Sisteminde Kıyasın Tanımı  62
D. İslam Hukukunda Kıyasın Tanımı  64
IV. HUKUK ALANINDA UYGULANAN KIYAS YÖNTEMİNİN MANTIKSAL YAPISI  65
V. HUKUK ALANINDA UYGULANAN KIYAS YÖNTEMİNDE BENZERLİK MESELESİ:
UYGUN BENZERLİĞİN TESPİT EDİLMESİ  67
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
COMMON LAW SİSTEMİNDE KIYAS
I. GENEL OLARAK COMMON LAW SİSTEMİ  71
II. COMMON LAW SİSTEMİNDE UYGULANAN TEMEL AKIL YÜRÜTME
METOTLARI  76
III. VAKIA HUKUKUNDA UYGULANAN KIYAS  79
A. Vakıa Hukukunda Kıyas Yönteminin Mantıksal Yapısı  80
B. Vakıa Hukukundaki Kıyas Yönteminin Temel Özellikleri  82
1. Tutarlılık İlkesi  82
2. Tikele Odaklanma  82
3. Düşük veya Orta Seviyede Soyutlanmış İlkeler  83
4. Eksik Kuramlaşmış Yargılar  84
C. Kıyas Yönteminin Vakıa Hukukundaki Çeşitli Uygulamaları  84
1. Emsal Kararların Uygun Temel Nokta Olarak Belirlenmesi  84
2. Olgusal Benzerlikler ve Farklılıklar (Emsal Karara Kıyasen Uyulması
ve Emsal Kararın Tefrik Edilmesi)  85
3. Ratio Decidendi’nin Belirlenmesi  90
4. Emsal Kararın Soyut ya da Somut Olması Durumlarında Kıyas
Yönteminin Kullanımı  92
5. Emsal Kararlar Arasında En Uygun Olanın Belirlenmesi  93
6. Emsal Kararlar Arasında Görünürde Bir Çatışma Olması Durumunda
Kıyasın Kullanımı  95
7. Emsal Kararlardan İlke Elde Etmede Kıyasın (İlke Kıyasının)
Kullanımı  96
D. Common Law’da Kıyas Yönteminin Kullanımının Sınırlılığı  98
IV. MEVZUAT HUKUKUNDA UYGULANAN KIYAS  99
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KITA AVRUPAsı HUKUK SİSTEMİNDE KIYAS
I. GENEL OLARAK  101
II. KIYAS YÖNTEMİNİN KITA AVRUPASI’NDA OLAĞAN KULLANIMI  103
A. Hukuk Kuralarının İhtilaflı Olayın Çözümündeki Yetersizliği (Hukuk
Kurallarındaki Belirsizliğin Çözümünde Kıyasın Rolü)  103
B. Kıyas Yönteminin Uygulamadaki Ön Şartı Olarak Boşluk Kavramı  109
1. Kural İçi Boşluk–Kanun İçi Boşluk (İntra Legem)  109
2. Açık Boşluk–Kanun Boşluğu (Praeter Legem)  110
3. Örtülü Boşluk–Gizli Boşluk  111
4. Hukuk Boşluğu–İlke Boşluğu (Extra Legem)  114
a) Hukuk Boşluğu Durumunda İlke Kıyası ile Hukuk Yaratma  114
b) Bir Hukuk Boşluğu Olarak Usuli (Teknik) Boşluk Kavramı  116
C. Yatay Sınırlandırma–Olumsuz Cevap Araştırması (Negative Answer
Question)  117
D. Dikey Sınırlandırma–Kıyas Yönteminde Anayasal Sınırlandırma  122
E. Kıta Avrupası Hukuk Sisteminde Kıyasın Uygulanışı  125
III. KIYAS YÖNTEMİNİN KITA AVRUPASI’NDA İSTİSNAİ TARZDA KULLANIMLARI  129
A. Emsal Kararlarda Kıyas Yönteminin Uygulanması  129
1. Genel Olarak Kıta Avrupası Hukuk Sisteminde Emsal Kararlarda
Kıyas Yönteminin Uygulanması  129
2. Türk Hukuk Sisteminde Emsal Kararlarda Kıyas Yönteminin
Uygulanması  131
a) Türk Hukuk Sisteminde Emsal Kararların Nitelikleri  131
b) Emsal Kararların Türk Hukukunda Önemi ve Bunun Kıyas
Yönteminin Kullanılmasına Etkisi  132
c) Emsal Kararın Somut Olaya Uygulanması Sırasındaki Analizi  134
B. Kural İçi Boşluğun Doldurulmasında Kıyasın Kullanımı  135
C. Hükmün Anlamının Tespitinde Kıyasın Kullanımı  137
D. Birbirine Benzer Hukuk Kurallarının Anlamlarının Berraklaşması
Amacıyla Kıyas Yöntemine Başvurma  139
E. Hukuki Kuruma Kıyas Yönteminin Uygulanması  140
F. Yabancı Hukuki Kurumlara Yapılan Kıyas Yöntemi  141
G. Hukukî Kıyasta Kullanılan Kıyas Yöntemi  142
IV. KIYAS YÖNTEMİNİN KITA AVRUPASI’NDAKİ HUKUKİ NİTELİĞİ  143
A. Kıyas Yöntemi Yasama Kuvvetinin Bir Gaspı Mıdır?  143
B. Kıyas Yönteminin Hukuki Niteliği (Yorum mu Hukuk Yaratma mı?)  147
C. Kıyas Yönteminin Türk Hukukundaki Hukuki Dayanağı ve Sınırı  149
V. HUKUKTA AKIL YÜRÜTME YÖNTEMİ OLARAK KIYASIN ŞARTLARI  152
A. Kıyasın Uygulanması İçin Hakkında Düzenleme Olmayan Bir Olay Olmalı  152
B. Kıyas Yönteminde Kıyaslanan ile Kıyaslanılan Özdeş Olmamalı  153
C. Uygulanacak Hüküm Kıyaslanan Şeye Mahsus Olmamalı  153
D. Kural Olarak İstisnai Hükümlere Kıyas Uygulanmaz  153
E. Kıyasın Uygulaması Ödev Yükleyen ve Kişi Hak ve Özgürlükleri
Sınırlandırıcı Nitelikte Olmamalı  154
F. Bir Şeyi Zikretmek, Diğerini Dışlamaktır “Expressio Unius Est Eclusio
Alterius” İlkesinin Uygulandığı Yerde Kıyas Yapılamaz  155
G. Kıyasın Uygulanması, İstisnai Bir Durumdur  156
VI. KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMİNDE UYGULANAN KIYAS YÖNTEMİNİN
YORUM YÖNTEMLERİNDEN FARKI  157
A. Evleviyet Yöntemi (Argumentum a Fortiori) ile Kıyas Yönteminin
Karşılaştırılması  157
1. Genel Olarak Evleviyet Yöntemi  157
2. Evleviyet Yöntemi ile Kıyas Yöntemi Arasındaki İlişki  159
B. Aksi ile Kanıt Yöntemi (Argumentum a Contrario) ile Kıyas Yönteminin
Karşılaştırılması  162
1. Genel Olarak Aksi ile Kanıt Yöntemi  162
2. Aksi ile Kanıt Yöntemi ile Kıyas Yöntemi Arasındaki Farklılıklar  164
C. Genişletici Yorum ile Kıyas Yönteminin Karşılaştırılması  166
1. Genel Olarak Genişletici Yorum  166
2. Genişletici Yorum ile Kıyas Yöntemi Arasındaki Farklılıklar  166
3. Genişletici Yorum ile Kıyas Yöntemi Arasındaki Ortak Yanlar  169
4. Ceza Hukuku Alanında Kıyas Yöntemi ve Genişletici Yorum  171
D. Amaca Uygun Sınırlandırma (Teleolojik Redüksiyon) ile Kıyas
Yönteminin Karşılaştırılması  175
BEŞİNCİ BÖLÜM
İSLAM HUKUKUNDA KIYAS
I. KIYAS YÖNTEMİNİN TARİFİ, NİTELİĞİ, ŞER’İ VE AKLİ DAYANAĞI  179
A. Kıyasın Tarifi  179
B. Kıyasın Niteliği  180
C. Şer’i Dayanağı  181
1. Kitap (Kur’an–ı Kerim)  182
2. Sünnet (Hadisler)  183
3. Sahabelerin Uygulamaları ve Bu Uygulamalar Neticesinde Oluşan
İcma  184
D. Akli Dayanağı  185
II. KIYASIN UNSURLARI  186
A. Asl  186
1. Genel Olarak Asl  186
2. Aslın Hükmü İle İlgili Şartlar  187
a) Aslın Hükmü Kitap ve Sünnet ile Sabit Olmalıdır  187
b) Aslın Hükmü, Akıl Tarafından Anlaşılabilir Bir İllete Sahip
Olmalıdır  188
c) Aslın Hükmü Asla Mahsus (Muhtassun Bih) Olmamalıdır  188
d) Aslın Hükmü Kıyasa Aykırı Olacak Nitelikte İstisnai Bir Hüküm
Olmamalıdır  189
B. Hüküm  189
C. Fer’  191
1. Fer’in Şartları  191
a) Fer’in Hükmü Nassla Belirtilmiş Olmamalı  191
b) Asldaki İllet Fer’de de Olmalı  192
2. Fer’in Başka Bir Olayda Kıyas İçin Asl Olup Olmaması Sorunu  193
D. İllet  193
1. Genel Olarak İllet  193
2. İslam Hukuku Terimi Olarak İllet  194
3. İllet İle İlgili Bilinmesi Gereken Bazı Kavramlar  195
a) Tahricu’l–Menat (İlletin Tespiti)  195
b) Tenkihu’l–Menat (İlletin Belirginleştirilmesi)  195
c) Tahkiku’l–Menat (İlletin Uygulanması)  197
4. İlletin Şartları  197
a) Zahir (Açık) olması  197
b) Mazbut (İstikrarlı) Olması  198
c) Hükme Münasip (Uygun) Olması  199
d) Müteaddi (Geçişli– Sirayet Edici) Olması  199
5. İllet ve Hikmet Arasındaki İlişki  200
6. İlleti Belirleme Yolları  201
a) Kitap ve Sünnet Nasslarından İlleti Çıkarma  202
b) İcma’dan İlleti Çıkarma  203
c) İllet ile Hüküm Arasındaki Uygunluğu Araştırarak İllet Çıkarma  204
III. MÜNASİP VASFIN KISIMLARI (İLLET İLE HÜKÜM ARASINDAKİ MÜNASEBET)  204
A. Münasib–i Müeessir  205
B. Münasib–i Mülga (Mülaim)  205
C. Münasib–i Mürsel  206
IV. KIYASIN KISIM VE DERECELERİ  206
A. Kıyas–ı Evla  206
B. Kıyas–ı Müsavi  207
C. Kıyas–ı Edna  207
V. İSLAM CEZA HUKUKU ALANINDA (UKUBAT) KIYASIN KULLANIMI  208
VI. KIYASI UYGULAYACAK OLAN KİŞİNİN BİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR  208
VII. İSTİHSAN  209
A. Genel Olarak İstihsan  209
B. Kapalı Kıyas Sebebiyle İstihsan  210
C. Kıyas ile İstihsanın Karşılaştırılması  210
VIII. MESALİH–İ MÜRSELE  211
A. Genel Olarak Mesalih–i Mürsele  211
B. Mesalih–i Mürsele Deliline Dayanan Örnekler  212
C. Mesalih–i Mürsele ile Kıyas’ın Karşılaştırılması  213
SONUÇ  215
KAYNAKÇA  223
 


Hasan Kaya
Şubat 2026
1200.00 TL
Sepete Ekle
Ayhan Özkan ...
Ocak 2026
1600.00 TL
Sepete Ekle
Hilmi Özmen
Ocak 2026
800.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  5
ÖZET  7
İÇİNDEKİLER  9
KISALTMALAR  15
GİRİŞ  17
BİRİNCİ BÖLÜM
AKIL YÜRÜTME YÖNTEMİ OLARAK KIYAS (ANALOJİ – ÖRNEKSEME)
I. KIYASIN GENEL OLARAK GÖRÜNÜMÜ  21
II. KIYASIN GÜNLÜK HAYATTAKİ GÖRÜNÜMÜ  26
III. DİĞER AKIL YÜRÜTME YÖNTEMLERİ İLE KIYASIN KARŞILAŞTIRILMASI  28
A. Tümdengelim (Dedüksiyon–Tasım–Ta’lil) Yöntemi ile Kıyasın
Karşılaştırılması  28
1. Genel Mantıkta Tümdengelim (Dedüksiyon) Mantığı Olarak Tasım
(Sillogizm)  28
2. Tümdengelim Yöntemi ile Kıyas Arasındaki İlişki  31
B. Tümevarım (İstikra–İndüksiyon) Yöntemi ile Kıyasın Karşılaştırılması  34
1. Genel Olarak Tümevarım (İstikra) Yönteminin Yapısı  34
2. Tümevarım Yöntemi ile Kıyas Arasındaki İlişki  36
C. Birikimsel (Kondüktif–Tekevarımsal) Akıl Yürütme Yöntemi ile Kıyas
Arasındaki İlişki  39
D. Enevarımsal (Abdüktif–Geriçıkarımsal–Heptengitmeli) Akıl Yürütme
Yöntemi ile Kıyas Arasındaki İlişki  41
E. Mecazî (Metaforik) Çıkarım ile Kıyasın Karşılaştırılması  44
1. Genel Olarak Mecaz (Metafor)  44
2. Mecazî Çıkarım ile Kıyas Arasındaki İlişki  45
F. Sınıflandırma (Classification) ile Kıyasın Karşılaştırılması  46
1. Genel olarak Sınıflandırma (Classification)  46
2. Sınıflandırma ile Kıyas Arasındaki İlişki  50
İKİNCİ BÖLÜM
GENEL OLARAK KIYASIN (ANALOJİNİN) HUKUK BİLİMİNDE KULLANIMI
I. HUKUKTA KIYASIN ÖNEMİ VE AVANTAJLARI  53
A. Önemi  53
B. Avantajları  56
II. HUKUKTA KIYASIN UNSURLARI  58
A. Asl  58
B. Fer  58
C. İllet (Benzerlik)  59
D. Hüküm  59
III. HUKUKTA KIYASIN TANIMI  60
A. Genel Olarak  60
B. Kıta Avrupası Hukuk Sisteminde Kıyasın Tanımı  60
C. Common Law Sisteminde Kıyasın Tanımı  62
D. İslam Hukukunda Kıyasın Tanımı  64
IV. HUKUK ALANINDA UYGULANAN KIYAS YÖNTEMİNİN MANTIKSAL YAPISI  65
V. HUKUK ALANINDA UYGULANAN KIYAS YÖNTEMİNDE BENZERLİK MESELESİ:
UYGUN BENZERLİĞİN TESPİT EDİLMESİ  67
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
COMMON LAW SİSTEMİNDE KIYAS
I. GENEL OLARAK COMMON LAW SİSTEMİ  71
II. COMMON LAW SİSTEMİNDE UYGULANAN TEMEL AKIL YÜRÜTME
METOTLARI  76
III. VAKIA HUKUKUNDA UYGULANAN KIYAS  79
A. Vakıa Hukukunda Kıyas Yönteminin Mantıksal Yapısı  80
B. Vakıa Hukukundaki Kıyas Yönteminin Temel Özellikleri  82
1. Tutarlılık İlkesi  82
2. Tikele Odaklanma  82
3. Düşük veya Orta Seviyede Soyutlanmış İlkeler  83
4. Eksik Kuramlaşmış Yargılar  84
C. Kıyas Yönteminin Vakıa Hukukundaki Çeşitli Uygulamaları  84
1. Emsal Kararların Uygun Temel Nokta Olarak Belirlenmesi  84
2. Olgusal Benzerlikler ve Farklılıklar (Emsal Karara Kıyasen Uyulması
ve Emsal Kararın Tefrik Edilmesi)  85
3. Ratio Decidendi’nin Belirlenmesi  90
4. Emsal Kararın Soyut ya da Somut Olması Durumlarında Kıyas
Yönteminin Kullanımı  92
5. Emsal Kararlar Arasında En Uygun Olanın Belirlenmesi  93
6. Emsal Kararlar Arasında Görünürde Bir Çatışma Olması Durumunda
Kıyasın Kullanımı  95
7. Emsal Kararlardan İlke Elde Etmede Kıyasın (İlke Kıyasının)
Kullanımı  96
D. Common Law’da Kıyas Yönteminin Kullanımının Sınırlılığı  98
IV. MEVZUAT HUKUKUNDA UYGULANAN KIYAS  99
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KITA AVRUPAsı HUKUK SİSTEMİNDE KIYAS
I. GENEL OLARAK  101
II. KIYAS YÖNTEMİNİN KITA AVRUPASI’NDA OLAĞAN KULLANIMI  103
A. Hukuk Kuralarının İhtilaflı Olayın Çözümündeki Yetersizliği (Hukuk
Kurallarındaki Belirsizliğin Çözümünde Kıyasın Rolü)  103
B. Kıyas Yönteminin Uygulamadaki Ön Şartı Olarak Boşluk Kavramı  109
1. Kural İçi Boşluk–Kanun İçi Boşluk (İntra Legem)  109
2. Açık Boşluk–Kanun Boşluğu (Praeter Legem)  110
3. Örtülü Boşluk–Gizli Boşluk  111
4. Hukuk Boşluğu–İlke Boşluğu (Extra Legem)  114
a) Hukuk Boşluğu Durumunda İlke Kıyası ile Hukuk Yaratma  114
b) Bir Hukuk Boşluğu Olarak Usuli (Teknik) Boşluk Kavramı  116
C. Yatay Sınırlandırma–Olumsuz Cevap Araştırması (Negative Answer
Question)  117
D. Dikey Sınırlandırma–Kıyas Yönteminde Anayasal Sınırlandırma  122
E. Kıta Avrupası Hukuk Sisteminde Kıyasın Uygulanışı  125
III. KIYAS YÖNTEMİNİN KITA AVRUPASI’NDA İSTİSNAİ TARZDA KULLANIMLARI  129
A. Emsal Kararlarda Kıyas Yönteminin Uygulanması  129
1. Genel Olarak Kıta Avrupası Hukuk Sisteminde Emsal Kararlarda
Kıyas Yönteminin Uygulanması  129
2. Türk Hukuk Sisteminde Emsal Kararlarda Kıyas Yönteminin
Uygulanması  131
a) Türk Hukuk Sisteminde Emsal Kararların Nitelikleri  131
b) Emsal Kararların Türk Hukukunda Önemi ve Bunun Kıyas
Yönteminin Kullanılmasına Etkisi  132
c) Emsal Kararın Somut Olaya Uygulanması Sırasındaki Analizi  134
B. Kural İçi Boşluğun Doldurulmasında Kıyasın Kullanımı  135
C. Hükmün Anlamının Tespitinde Kıyasın Kullanımı  137
D. Birbirine Benzer Hukuk Kurallarının Anlamlarının Berraklaşması
Amacıyla Kıyas Yöntemine Başvurma  139
E. Hukuki Kuruma Kıyas Yönteminin Uygulanması  140
F. Yabancı Hukuki Kurumlara Yapılan Kıyas Yöntemi  141
G. Hukukî Kıyasta Kullanılan Kıyas Yöntemi  142
IV. KIYAS YÖNTEMİNİN KITA AVRUPASI’NDAKİ HUKUKİ NİTELİĞİ  143
A. Kıyas Yöntemi Yasama Kuvvetinin Bir Gaspı Mıdır?  143
B. Kıyas Yönteminin Hukuki Niteliği (Yorum mu Hukuk Yaratma mı?)  147
C. Kıyas Yönteminin Türk Hukukundaki Hukuki Dayanağı ve Sınırı  149
V. HUKUKTA AKIL YÜRÜTME YÖNTEMİ OLARAK KIYASIN ŞARTLARI  152
A. Kıyasın Uygulanması İçin Hakkında Düzenleme Olmayan Bir Olay Olmalı  152
B. Kıyas Yönteminde Kıyaslanan ile Kıyaslanılan Özdeş Olmamalı  153
C. Uygulanacak Hüküm Kıyaslanan Şeye Mahsus Olmamalı  153
D. Kural Olarak İstisnai Hükümlere Kıyas Uygulanmaz  153
E. Kıyasın Uygulaması Ödev Yükleyen ve Kişi Hak ve Özgürlükleri
Sınırlandırıcı Nitelikte Olmamalı  154
F. Bir Şeyi Zikretmek, Diğerini Dışlamaktır “Expressio Unius Est Eclusio
Alterius” İlkesinin Uygulandığı Yerde Kıyas Yapılamaz  155
G. Kıyasın Uygulanması, İstisnai Bir Durumdur  156
VI. KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMİNDE UYGULANAN KIYAS YÖNTEMİNİN
YORUM YÖNTEMLERİNDEN FARKI  157
A. Evleviyet Yöntemi (Argumentum a Fortiori) ile Kıyas Yönteminin
Karşılaştırılması  157
1. Genel Olarak Evleviyet Yöntemi  157
2. Evleviyet Yöntemi ile Kıyas Yöntemi Arasındaki İlişki  159
B. Aksi ile Kanıt Yöntemi (Argumentum a Contrario) ile Kıyas Yönteminin
Karşılaştırılması  162
1. Genel Olarak Aksi ile Kanıt Yöntemi  162
2. Aksi ile Kanıt Yöntemi ile Kıyas Yöntemi Arasındaki Farklılıklar  164
C. Genişletici Yorum ile Kıyas Yönteminin Karşılaştırılması  166
1. Genel Olarak Genişletici Yorum  166
2. Genişletici Yorum ile Kıyas Yöntemi Arasındaki Farklılıklar  166
3. Genişletici Yorum ile Kıyas Yöntemi Arasındaki Ortak Yanlar  169
4. Ceza Hukuku Alanında Kıyas Yöntemi ve Genişletici Yorum  171
D. Amaca Uygun Sınırlandırma (Teleolojik Redüksiyon) ile Kıyas
Yönteminin Karşılaştırılması  175
BEŞİNCİ BÖLÜM
İSLAM HUKUKUNDA KIYAS
I. KIYAS YÖNTEMİNİN TARİFİ, NİTELİĞİ, ŞER’İ VE AKLİ DAYANAĞI  179
A. Kıyasın Tarifi  179
B. Kıyasın Niteliği  180
C. Şer’i Dayanağı  181
1. Kitap (Kur’an–ı Kerim)  182
2. Sünnet (Hadisler)  183
3. Sahabelerin Uygulamaları ve Bu Uygulamalar Neticesinde Oluşan
İcma  184
D. Akli Dayanağı  185
II. KIYASIN UNSURLARI  186
A. Asl  186
1. Genel Olarak Asl  186
2. Aslın Hükmü İle İlgili Şartlar  187
a) Aslın Hükmü Kitap ve Sünnet ile Sabit Olmalıdır  187
b) Aslın Hükmü, Akıl Tarafından Anlaşılabilir Bir İllete Sahip
Olmalıdır  188
c) Aslın Hükmü Asla Mahsus (Muhtassun Bih) Olmamalıdır  188
d) Aslın Hükmü Kıyasa Aykırı Olacak Nitelikte İstisnai Bir Hüküm
Olmamalıdır  189
B. Hüküm  189
C. Fer’  191
1. Fer’in Şartları  191
a) Fer’in Hükmü Nassla Belirtilmiş Olmamalı  191
b) Asldaki İllet Fer’de de Olmalı  192
2. Fer’in Başka Bir Olayda Kıyas İçin Asl Olup Olmaması Sorunu  193
D. İllet  193
1. Genel Olarak İllet  193
2. İslam Hukuku Terimi Olarak İllet  194
3. İllet İle İlgili Bilinmesi Gereken Bazı Kavramlar  195
a) Tahricu’l–Menat (İlletin Tespiti)  195
b) Tenkihu’l–Menat (İlletin Belirginleştirilmesi)  195
c) Tahkiku’l–Menat (İlletin Uygulanması)  197
4. İlletin Şartları  197
a) Zahir (Açık) olması  197
b) Mazbut (İstikrarlı) Olması  198
c) Hükme Münasip (Uygun) Olması  199
d) Müteaddi (Geçişli– Sirayet Edici) Olması  199
5. İllet ve Hikmet Arasındaki İlişki  200
6. İlleti Belirleme Yolları  201
a) Kitap ve Sünnet Nasslarından İlleti Çıkarma  202
b) İcma’dan İlleti Çıkarma  203
c) İllet ile Hüküm Arasındaki Uygunluğu Araştırarak İllet Çıkarma  204
III. MÜNASİP VASFIN KISIMLARI (İLLET İLE HÜKÜM ARASINDAKİ MÜNASEBET)  204
A. Münasib–i Müeessir  205
B. Münasib–i Mülga (Mülaim)  205
C. Münasib–i Mürsel  206
IV. KIYASIN KISIM VE DERECELERİ  206
A. Kıyas–ı Evla  206
B. Kıyas–ı Müsavi  207
C. Kıyas–ı Edna  207
V. İSLAM CEZA HUKUKU ALANINDA (UKUBAT) KIYASIN KULLANIMI  208
VI. KIYASI UYGULAYACAK OLAN KİŞİNİN BİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR  208
VII. İSTİHSAN  209
A. Genel Olarak İstihsan  209
B. Kapalı Kıyas Sebebiyle İstihsan  210
C. Kıyas ile İstihsanın Karşılaştırılması  210
VIII. MESALİH–İ MÜRSELE  211
A. Genel Olarak Mesalih–i Mürsele  211
B. Mesalih–i Mürsele Deliline Dayanan Örnekler  212
C. Mesalih–i Mürsele ile Kıyas’ın Karşılaştırılması  213
SONUÇ  215
KAYNAKÇA  223
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026