|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Birinci Bölüm
VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ NEDENLERİ VE
ÇÖZÜM YOLLARININ TASNİFİ
1. UYUŞMAZLIK KAVRAMI VE VERGİ UYUŞMAZLIĞINA İLİŞKİN GENEL AÇIKLAMALAR 19
1.1. Vergi Uyuşmazlığı Kavramı 19
1.2. Vergi Uyuşmazlığının Tarafları 20
2. VERGİ UYUŞMAZLIĞININ NEDENLERİ 22
2.1. Vergilendirme İşleminin Hukuka Aykırılığı 22
2.1.1. Yetki Yönünden Hukuka Aykırılık 23
2.1.2. Konu Yönünden Hukuka Aykırılık 25
2.1.3. Şekil Yönünden Hukuka Aykırılık 26
2.1.4. Sebep Yönünden Hukuka Aykırılık 27
2.2. Vergi İncelemeleri 29
2.3. Hatalı Vergi Tarhiyatı 30
2.4. Matrahın Düşük Beyanı 32
2.5. Verginin Ödenmemesi 32
3. VERGİ UYUŞMAZLIĞININ DOĞMA ZAMANI 33
4. VERGİ HUKUKUNDA VERGİLEME VE/VEYA CEZA KESME İŞLEMLERİNE KARŞI BAŞVURU YOLLARININ TASNİFİ 34
5. VERGİ İDARESİNİN YAPISI VE VERGİLEME VE/VEYA CEZA KESME İŞLEMLERİNE KARŞI İDARİ AŞAMADA BAŞVURU YOLLARI 36
5.1. Vergi İdaresi ve Yapısının Analizi 36
5.2. Vergileme ve/veya Ceza Kesme İşlemlerine Karşı İdari Aşamada Başvurunun Nedenleri 39
İkinci Bölüm
TÜRK VERGİ HUKUKUNDA VERGİLEME VE/VEYA
CEZA KESME İŞLEMLERİNE KARŞI İDARİ AŞAMADA BAŞVURU YOLLARI
1. HATALARIN DÜZELTİLMESİ 41
1.1. Vergi Hatası Kavramı 42
1.2. Vergi Hatalarının Sınıflandırılması 43
1.3. Vergi Hatalarının Düzeltilmesi Yolunun İçeriği 45
1.4. Hata Düzeltmede Kullanılan Yollar 48
1.4.1. Re’sen Hata Düzeltme 48
1.4.2. Başvuru Üzerine Hata Düzeltme 49
2. ÜST MAKAMLARA BAŞVURU 53
2.1. Üst Makamlara Başvuru Yolunun İçeriği 53
2.2. Talep Şekli ve Süresi 54
2.3. Başvuru Şartları 55
2.4. Başvurunun Sonuçları 56
3. CEZALARDA İNDİRİM 57
3.1. Cezalarda İndirim Yolunun Kapsamı ve İçeriği 58
3.1.2. Vergi ve Cezanın Türü Açısından 58
3.1.2. Tarhiyatın Türü Açısından 60
3.2. Cezalarda İndirimin Şartları 62
3.2.1. Vergi Aslı ve Cezanın Dava Konusu Yapılmaması 62
3.2.2. Dava Açma Süresi İçinde İndirim İçin Başvurulmuş Olması 63
3.2.3. Kanunda Belirtilen Sürede Ödeme Yapılmış Olması 64
3.3. Cezalarda İndirim Oranları 65
4. UZLAŞMA 68
4.1. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma 71
4.1.1. Genel Açıklama 71
4.1.2. Tarhiyat Öncesi Uzlaşmanın Kapsamı 72
4.1.3. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Komisyonlarının Oluşumu 72
4.1.4. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Süreci 73
4.1.4.1. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Talebinin Yapılması 73
4.1.4.2. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Talep ve Davet Süreci 74
4.1.4.3. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Davetine Uyulmaması 74
4.1.4.4. Uzlaşmanın Yapılması 75
4.1.4.5. Tarhiyat Öncesi Uzlaşmanın Sonuçları 77
4.2. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma 78
4.2.1. Genel Açıklama 78
4.2.2. Tarhiyat Sonrası Uzlaşmanın Kapsamı 79
4.2.3. Tarhiyat Sonrası Uzlaşmaya Başvuru Şartları 80
4.2.4. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Süreci 82
4.2.4.1. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Talebinin Yapılacağı Merci 82
4.2.4.2. Uzlaşma Talebinin Şekli ve Talepte Bulunma Süresi 83
4.2.4.3. Uzlaşma Talebinin İncelenmesi ve Görüşmelerin Yapılması 84
4.2.4.4. Tarhiyat Sonrası Uzlaşmanın Sonuçları 87
Üçüncü Bölüm
TÜRK VERGİ HUKUKUNDA UYUŞMAZLIKLARI
ÖNLEME AMAÇLI YOLLARI
1. PİŞMANLIK VE ISLAH 91
1.1. Genel Açıklama 91
1.2. Pişmanlık ve Islah Müessesesinin Kapsamı 94
1.3. Pişmanlık ve Islah Müessesesinden Yararlanma Şartları 96
1.4. Pişmanlık ve Islah Müessesesinden Yararlanmanın Sonuçları 105
2. İZAHA DAVET 110
2.1. Genel Açıklama 110
2.2. İzaha Davet Uygulamasının Kapsamı ve Yasal Çerçevesi 111
2.2. İzaha Davet Uygulamasının Şartları 114
2.3. İzah Değerlendirme Komisyonu ve Görevleri 115
2.4. İzaha Davet Yazısı 116
2.5. İzaha Davette Vergi Kaçakçılığı ile ilgili Özel Düzenleme 117
2.6. İzaha Davet Uygulamasının Sonuçları 121
3. PİŞMANLIK VE ISLAH MÜESSESİ İLE İZAHA DAVET UYGULAMASININ KARŞILAŞTIRILMASI 126
Dördüncü Bölüm
VERGİLEME VE/VEYA CEZA KESME İŞLEMLERİNE KARŞI
YARGI AŞAMASINDA BAŞVURU
1. VERGİ YARGISI VE UYUŞMAZLIKLARIN YARGI AŞAMASINDA ÇÖZÜMLENMESİ 129
1.1. Vergi Yargısı Kavramı ve Nitelikleri 129
1.2. Genel Yargı Sistemi İçinde Vergi Yargısının Yeri ve Vergi Yargısında Görevli Mahkemeler 130
1.2.1. Yargı Sistemi İçinde Vergi Yargısının Yeri 130
1.2.2. Vergi Yargısında Görevli Mahkemeler 138
1.2.2.1. Vergi Mahkemeleri 140
1.2.2.2. Bölge İdare Mahkemesi 143
1.2.2.3. Danıştay 147
1.3. Vergi Yargısının İşlevleri 150
1.3.1. Menfaat Dengesini Koruma 150
1.3.2. İçtihat Yaratma 151
1.3.3. Yargısal Denetimi Sağlama 152
1.3.4. Uyuşmazlıkların Çözülmesi 152
1.4. Vergi Yargılama Hukukunun Temel İlkeleri 152
1.4.1. Yazılılık İlkesi 152
1.4.2. Resen Araştırma İlkesi 153
1.4.3. Delil Serbestisi İlkesi 154
1.4.4. Kıyas Yasağı İlkesi 155
1.4.5. Toplu Yargılama Usulü İlkesi 155
1.4.6. Ekonomik Yaklaşım İlkesi 156
1.4.7. Usul Ekonomisi İlkesi 157
1.4.8. Adil (Doğru) Yargılanma Hakkı İlkesi 158
2. VERGİ YARGISININ GELİŞİMİ VE VERGİLEME VE/VEYA CEZA KESME İŞLEMLERİNE KARŞI YARGI AŞAMASINDA BAŞVURUNUN YERİ 159
3. VERGİ YARGI SİSTEMLERİ 161
Beşinci Bölüm
VERGİ YARGILAMA USULÜ VE DAVA SÜRECİ
1. VERGİ DAVASININ KONUSU VE NİTELİĞİ 165
1.1. Vergi Davasının Niteliği 165
1.2. Vergi Davasının Konusuna Giren İşlemler 174
2. VERGİ DAVASININ TARAFLARI VE DAVAYA TARAF OLMA AÇISINDAN ÖZELLİKLİ DURUMLAR 181
2.1. Davacı 181
2.2. Davalı 183
2.3. Davaya Vekalet ve Avukat ile Temsil Zorunluluğu 185
2.4. Davanın Taraflarının Değişmesi 186
2.5. Davaya Katılma 187
2.6. Davanın İhbarı 189
3. VERGİ YARGILAMASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 190
3.1. Vergi Yargılamasında Görevli Mahkeme 190
3.1.1. Vergi Uyuşmazlıklarının Çözümünde Görevli Olmayan Yargı Yerlerine Başvuru 191
3.1.2. Görev Uyuşmazlıklarının Giderilmesi 192
3.2. Vergi Yargılamasında Yetkili Mahkeme 193
3.2.1. Vergi Uyuşmazlıklarının Çözümünde Yetkili Olmayan Yargı Yerlerine Başvuru 193
3.2.2. Yetki Uyuşmazlıklarının Giderilmesi 194
3.3. Merci Tayini 195
3.4. Bağlantılı Davaların Birleştirilmesi 196
3.4.1. Bağlantılı Dava Kavramı ve Şartları 196
3.4.2. Bağlantılı Davaların Birleştirilmesinde Yetki 198
3.4.3. Bağlantılı Davaların İncelenmesi ve Sonuçları 198
4. DAVA AÇMA SÜRELERİ 200
4.1. Sürelerle İlgili Genel Esaslar 200
4.2. Vergi Yargılama Hukukunda Dava Açma Süreleri ve Hesaplanması 201
4.2.1. İlk Derece (Vergi) Mahkemelerinde Dava Açma Süreleri 201
4.2.2. Üst Mahkemelerde Dava Açma Süreleri 203
4.2.3. Sürelerin Başlangıcı ve Hesaplanması 205
4.3. Dava Açma Sürelerinin Hukuki Niteliği 210
4.4. Dava Açma Sürelerini Etkileyen Haller 211
4.4.1. Dava Açma Sürelerini Uzatan Haller 211
4.4.2. Dava Açma Sürelerini Durduran Haller 214
5. VERGİ DAVASININ AÇILMA SÜRECİ 218
5.1. Dava Dilekçesi ve İçeriği 218
5.1.1. Dava Dilekçesinin Düzenlenmesi ve İçeriği 218
5.1.2. Dava Dilekçesinin Verileceği Yerler 220
5.1.3. Tek Dilekçe ile Dava Açılması 222
5.1.4. Dilekçe ile İlgili Uygulanacak İşlemler 225
5.2. Davanın Görüşülmesi ve Karara Bağlanması 227
5.2.1. İlk İnceleme ve İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar 227
5.2.1.1. Dava Dilekçelerinde İlk İnceleme Konuları 228
5.2.1.2. İlk İnceleme Sonucu Verilebilecek Kararlar 229
5.2.2. Dosyanın Tekemmül Etmesi (Tamamlanması) Süreci 231
5.2.2.1. Dava Dilekçesinin Tebliği ve Cevap Verilmesi 232
5.2.2.2. Davanın Görülmesi ve Duruşma 233
5.3. Dava Dosyasının İncelenmesi ve Karara Bağlanması Süreci 235
5.3.1. Dava Dosyasının İncelenmesi 235
5.3.2. Davanın Karara Bağlanması 236
5.3.3. Kararların Davanın Taraflarına Tebliği, Sonuçları ve Uygulanması 238
5.3.3.1. Kararların Davanın Taraflarına Tebliği 238
5.3.3.2. Kararların Uygulanması ve Sonuçları 238
5.3.4. Dava Dosyasının İşlemden Kaldırılması 242
5.4. Dava Açılmasının Hukuki Sonuçları 243
5.4.1. Yürütmenin Dur(durul)ması 243
5.4.1.1. Yürütmenin Dur(durul)ması Kavramı ve Hukuki Niteliği 243
5.4.1.2. Yürütmenin Durdurulması Kararı için Gereken Şartlar 244
5.4.1. 3. Vergi Yargılamasında Yürütmenin Durdurulması Kararı ve Etkileri 247
5.4.1.3.1. Vergi Mahkemesinde Dava Açılması Sürecinde Yürütmenin Durdurulması ve Özellikli Durumlar 249
5.4.1.3.2. Yürütmenin Durdurulması Talebinde Usul, Karar ve Karara İtiraz 252
5.4.2. Zamanaşımı Süresine Etkisi 256
5.4.3. Davaya Bakma Zorunluluğu 257
5.4.4. Dava Şartlarının Tespiti 257
5.4.5. Derdestlik 258
5.4.6. Feragat ve Kabul 259
Altıncı Bölüm
İLK DERECE (VERGİ) MAHKEMESİ KARARLARINA KARŞI
KANUN YOLLARI VE SINIFLANDIRILMASI
1. GENEL AÇIKLAMA 263
1.1. Kanun Yolu Kavramı 264
1.2. Vergi Yargılamasında Kanun Yollarının Sınıflandırılması 265
1.3. Vergi Yargılamasında Kanun Yoluna Başvurunun Yarattığı Etkiler 269
2. OLAĞAN KANUN YOLLARI 270
2.1. İstinaf 270
2.1.1. İstinaf Kanun Yolu ve Hukuki Niteliği 271
2.1.2. İstinafa Konu Edilebilecek Kararlar 273
2.1.3. İstinaf Talebi ve Süresi 275
2.1.4. İstinaf Sürecinde Dava Dosyasının Tekemmülü (Tamamlanması) 278
2.1.5. İstinaf Yoluna Başvuru ve Yürütmenin Durdurulması Talebi 281
2.1.6. İstinaf Talebinin Karara Bağlanması 283
2.2. Temyiz 286
2.2.1. Temyiz Kanun Yolu ve Temyiz Mercii 286
2.2.2. Temyize Konu Edilebilecek ve Edilemeyecek Kararlar 288
2.2.3. Temyiz Talebinde Bulunabilecekler 296
2.2.4. Temyize Başvuru Süresi 297
2.2.5. Temyiz Sürecinde Dosyanın Tekemmülü ve İncelenmesi 298
2.2.5.1. Temyiz Dilekçesinin İçeriği 298
2.2.5.2. Temyiz Talebinin Usul Yönünden İncelenmesi ve Dosyanın Tekemmülü 301
2.2.5.3 Temyiz Talebinin Bozma Nedenleri Yönünden İncelenmesi 302
2.2.6. Temyize Başvurma ve Yürütmenin Durdurulması 304
2.2.7. Temyiz Talebi Hakkında Verilebilecek Kararlar ve Sonuçları 305
2.2.7.1. Temyiz Talebi Hakkında Verilebilecek Kararlar 305
2.2.7.2. Temyiz Talebi Hakkında Verilebilecek Kararların Sonuçları 307
3. OLAĞANÜSTÜ KANUN YOLLARI 310
3.1. Kanun Yararına Temyiz 310
3.1.1. Kanun Yararına Temyiz Kavramı 310
3.1.2. Kanun Yararına Temyize Konu Edilebilecek Kararlar 311
3.1.3. Kanun Yararına Temyiz Şartları ve Talepte Bulunabilecekler 312
3.1.4. Kanun Yararına Temyiz Talebinin İncelenmesi ve Karara Bağlanması 312
3.2. Yargılamanın Yenilenmesi 313
3.2.1. Yargılamanın Yenilenmesi Kavramı 313
3.2.2. Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri 314
3.2.2. Yargılamanın Yenilenmesi Talebine Konu Edilebilecek Kararlar 315
3.2.3. Yargılamanın Yenilenmesinin Şartları 315
3.2.4. Yargılamanın Yenilenmesinde Süre ve Talepte Bulunabilecekler 316
3.2.5. Yargılamanın Yenilenmesi Talebinin İncelenmesi ve Karara Bağlanması 317
4. DİĞER YOLLAR 318
4.1. Açıklama 318
4.2. Yanlışlıkların Düzeltilmesi 319
Yedinci Bölüm
VERGİ YARGILAMASINDA İDDİA VE
SAVUNMALARIN KANITLANMASI VE KANIT TÜRLERİ
1. İDDİALARIN İSPATI 323
1.1. İspat Yükü 324
1.2. İspat Yükünün Paylaşımı 328
1.2.1. İspat Yükünün Mükellefte Olduğu Durumlar 330
1.2.2. İspat Yükünün İdarede Olduğu Durumlar 331
2. DELİLLERİN TESPİTİ, TOPLANMASI VE VERGİ YARGILAMASINA ESAS DELİLLER 332
2.1. Vergi Yargılamasında Delil Kavramı ve Delillerin Değerlendirilmesine İlişkin İlkeler 332
2.2. Delillerin Toplanması 338
2.3. Delillerin Tespiti 339
2.4. Delillerin Değerlendirilmesi 343
2.5. Vergi Yargılamasına Esas Delil Türleri 345
2.5.1. Bildirimler ve Beyannameler 346
2.5.2. Özel Sözleşmeler 347
2.5.3. Defter ve Belgeler 347
2.5.4. İkrar 349
2.5.5. Üçüncü Kişilerin Beyanı 350
2.5.5.1. Tanık Beyanı 351
2.5.5.2. Bilirkişi 352
2.5.5.2.1. Bilirkişi İncelemesini Gerektiren Durumlar ve İncelemeye Karar Verilmesi 352
2.5.5.2.2. Bilirkişi Seçimi 354
2.5.5.2.3. Bilirkişinin Reddi 356
2.5.5.2.4. Bilirkişi İncelemesi, Bilirkişi Raporunun Sonuçları ve Rapora İtiraz 357
2.5.5.3. Uzman Görüşü 359
2.5.5.4. Bilirkişi ve Uzman Görüşünün Karşılaştırılması 360
2.5.6. Keşif 360
2.5.7. İdarenin Düzenlediği Tutanaklar 361
2.5.8. Karineler 362
2.5.8.1. Fiili Karineler 362
2.5.8.2. Kanuni Karineler 364
2.5.8.3. Kanuni Ölçü 365
2.5.8.4. Karinelerin Delil Niteliği 365
3. VERGİ YARGILAMASINDA HÂKİMİN ÇEKİNMESİ VE REDDİ 366
3.1. Genel Açıklama 366
3.2. Hâkimin Davaya Bakmaktan Yasaklı Olduğu Durumlar 366
3.3. Hâkimin Davanın Taraflarınca Reddedilebileceği Durumlar 367
3.4. Hâkimin Reddi Usulü 368
3.5. Çekinme ve Ret İsteminin Karara Bağlanması 369
3.5.1. Danıştay’da Çekinme ve Ret 369
3.5.2. Mahkemelerde Çekinme ve Ret 370
Sekizinci Bölüm
VERGİLEME VE/VEYA CEZA KESME İŞLEMLERİNE KARŞI
KARMA NİTELİKLİ BAŞVURU YOLLARI
1. KANUN YOLUNDAN VAZGEÇME MÜESSESESİ 371
1.1. Genel Açıklama 371
1.2. Kanun Yolundan Vazgeçme Müessesesinin Hukuki Niteliği 371
1.3. Kanun Yolundan Vazgeçme Müessesesinin Kapsam ve Esasları 374
1.3.1. Vergi Aslı ve Vergi Ziyaı Açısından 376
1.3.2. Vergi Aslı ve Usulsüzlük Cezaları Açısından 380
1.4. Kanun Yolundan Vazgeçme Müessesesinden Yararlanma Şartları 382
1.5. Kanun Yolundan Vazgeçme Müessesesinin Davadan Feragat ile Karşılaştırılması 383
1.6. Kanun Yolundan Vazgeçme Müessesesinin Diğer Başvuru Yolları ile Karşılaştırılması 385
2. MALİ YAPILANDIRMA KANUNLARI 393
2.1. Genel Açıklama 393
2.2. Mali Af ile Mali Yapılandırma Kanunları Arasındaki Farklar 396
2.3. Mali Yapılandırma Kanunlarında Uyuşmazlık Önleme ve Uyuşmazlık Çözümü Açısından Sunulan Yollar 400
2.3.1. İnceleme ve Tarhiyat Aşamasındaki Vergiler ile İhtilaflı Alacaklar Açısından 402
2.3.2. Yapılandırma Kanunlarında Matrah ve Vergi Artırımı 407
2.4. Mali Yapılandırma Kanunlarından Yararlanma Şartları 411
2.5. Mali Yapılandırma Kanunları ve Kanun Yolundan Vazgeçmenin Karşılaştırılması 413
3. VERGİ KAÇAKÇILIĞI SUÇUNDA CEZA İNDİRİMİ VE ETKİN PİŞMANLIK UYGULAMASI 416
3.1. Genel Açıklamalar 416
3.2. Kapsam ve Esaslar 418
3.3. Vergi Kaçakçılığı Suçunda Hürriyeti Bağlayıcı Cezaların Etkin Pişmanlık Müessesesi ve Ceza İnfaz Tedbirleri Sonrası Durumu 424
3.4. Kanun Yolundan Vazgeçme Müessesesi ile Karşılaştırılması 427
Kaynakça 431
Kavram Dizini 443 |