|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
1. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAKLARA GİRİŞ
I. GİRİŞ: DOĞAL KAYNAKLARIN HUKUKİ REJİMİ VE ÖNEMİ 19
A. Doğal Kaynakların Sınıflandırılması ve Hukuki Açıdan Önemi 20
B. Doğal Kaynakların Çok Boyutlu Önemi 21
1. Ekonomik Önem ve Stratejik Değer 22
2. Ekolojik İşlev ve Ekosistem Hizmetleri 22
3. Sosyal Refah ve Kültürel Miras 22
4. Nesiller Arası Adalet ve Sürdürülebilirlik Sorumluluğu 23
C. Doğal Kaynakların Yönetiminde Karşılaşılan Temel Sorunlar 23
1. Kaynakların Hızla Tükenmesi ve Aşırı Tüketim 23
2. Çevresel Tahribat ve Kirlilik 23
3. Biyolojik Çeşitlilik Kaybı ve Ekosistem Bütünlüğünün Bozulması 24
4. İklim Değişikliği ile Geri Besleme Döngüsü 24
II. DOĞAL KAYNAKLAR HUKUKU VE JEOTERMAL KAYNAKLARIN BU HUKUK SİSTEMİNDEKİ YERİ 24
A. Tanımı, Kapsamı ve Hukuki Niteliği 24
B. Doğal Kaynaklar Hukukunun Temel İlkeleri ve Jeotermal Kaynaklar Açısından Yansımaları 25
C. Türkiye’deki Hukuki Çerçeve: Genel Kanunlardan Özel Kanuna Geçiş 26
D. Düzenleyici Araçlar ve Sorumluluk 26
III. TANIMLAR 27
A. Türkiye’de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Jeotermal Kaynaklardaki Rolü 28
B. MTA’nın Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri 30
C. MAPEG: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri 33
D. İdare: Büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarını, büyükşehir belediyesi bulunmayan illerde ise il özel idarelerinin Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri 34
1. İl Özel İdareleri (Büyükşehir Olmayan İllerdeki “İdare”) 34
2. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları (YİKOB– Büyükşehirlerdeki “İdare”) 35
E. Kaynak 36
1. Kanundaki “Kaynak” Tanımı ve Anlamı 36
2. Uluslararası Anlamı ve Yaklaşım 36
3. Türkiye’de Jeotermal Kaynak Anlayışının Gelişimi 37
4. Teknik Tanım ile Hukuki Tanım Arasındaki Fark 37
F. Jeotermal Kaynak 39
G. Jeotermal alan 43
H. Jeotermal Sistem 46
I. “Kaynak” ve “Alan” İlişkisi 47
J. Sondaj 48
K. Akışkan 49
L. Kaptaj 49
M. Koruma Alanı 50
N. Bloke Alan 51
O. Enjeksiyon 53
P. Reenjeksiyon 56
R. Deşarj 61
S. Test 68
T. Emniyetli Verim 73
IV. JEOTERMAL ENERJİNİN FİZİKSEL OLUŞUM SÜRECİ VE JEOTERMAL ENERJİ TÜRLERİ 85
A. Sıcaklığa Göre Sınıflandırma 86
B. Akışkanın Fiziksel Haline (Entalpi) Göre Sınıflandırma 86
C. Jeolojik Ortama ve Kaynak Tipine Göre Sınıflandırma 87
D. Kullanım Yöntemine Göre Sınıflandırma 88
V. JEOTERMAL KAYNAKLARIN ÖNEMİ 89
A. Enerji Açısından Önemi 89
B. Ekonomi Açısından Önemi 90
C. Çevresel ve Ekonomik Avantajlar 90
2. Bölüm
HUKUKİ ÇERÇEVENİN TEMEL KAVRAMLARI VE İLKELERİ
I. TÜRKİYE’DE JEOTERMAL KAYNAKLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ 93
II. KAMU YARARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İLKELERİ 94
III. ÇEVRESEL ETKİ VE KORUMA İLKELER 95
A. Jeotermal Reenjeksiyon Konusundaki Temel Akademik Bilgiler 98
B. Rezervuar Basıncının Korunması ve Üretimin Sürdürülebilirliği 98
C. Atık Akışkanların Çevreye Duyarlı Bertarafı 98
D. Reenjeksiyonun Ekonomik Boyutu 100
E. Emisyon Kontrolü 100
IV. KAYNAKLARIN ENTEGRE YÖNETİMİ İLKESİ 104
A. Kaynağın Bütüncül Olarak Değerlendirilmesi ve Tanımlanması 104
B. Optimal, Çok Amaçlı ve Basamaklı (Kaskad) Kullanım Prensibi 104
C. Kaynakların Sürdürülebilir Yönetimi ve Rezervuar Bütünlüğünün Korunması 104
D. Çevresel Etkilerin Önlenmesi veya Asgariye İndirilmesi ve Çevre Mevzuatına Uyum 105
E. Paydaşlar Arası Koordinasyon, Menfaat Dengesi ve Müdahalenin Önlenmesi 105
F. Hukuki Dayanak 105
V. ULUSLARARASI HUKUKTA JEOTERMAL KAYNAKLARA İLİŞKİN TEMEL İLKELER 105
A. Ülkesel egemenlik (territorial sovereignty) 106
B. Sınıraşan Önemli Zarar Vermeme Yükümlülüğü 106
C. İşbirliği Yapma Yükümlülüğü (Duty to Cooperate) 106
3. Bölüm
TÜRKİYE’DEKİ MEVZUAT: JEOTERMAL KAYNAKLAR KANUNU VE
İLGİLİ DÜZENLEMELER
I. TEMEL İLKELER 109
II. İLGİLİ DÜZENLEMELER 110
III. JEOTERMAL KAYNAKLAR KANUNU’NUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE AMAÇLARI 110
4. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAK ARAMA VE İŞLETME RUHSATLARI
I. RUHSAT TÜRLERİ VE KAPSAMLARI 119
A. Arama Ruhsatı 119
B. İşletme Ruhsatı 120
C. Diğer İzinler / Haklar 121
D. Uluslararası Karşılıklar 122
E. Ruhsat Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler 122
F. Ruhsat Değerlendirme Kriterleri ve İhale Süreci 125
G. Ruhsat Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleri 128
H. Ruhsat Süreleri, Devri ve İptali 132
I. Ruhsatların devrinin eleştirisi 134
5. Bölüm
TÜRKİYE’DE JEOTERMAL KAYNAKLARIN ARANMASI VE
İŞLETİLMESİNE İLİŞKİN İZİN SÜREÇLERİ
I. TEMEL İLKELER 137
II. RUHSAT ÇERÇEVESİ 138
III. DİĞER ZORUNLU İZİNLER (PARALEL VEYA SONRAKİ SÜREÇLER) 142
IV. YETKİLİ KURUMLAR VE GÖREV DAĞILIMI 148
A. İdare (YİKOB/İl Özel İdaresi) 148
B. MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) 148
C. MTA (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü) 148
D. ÇŞİDB (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) 149
E. EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) 149
F. Diğer İlgili Kurumlar 149
V. HUKUKİ UYUŞMAZLIKLAR VE YARGI KARARLARI 150
A. Sık Karşılaşılan Uyuşmazlık Alanları 150
1. Ruhsat Hukuku 150
2. İdare Payı Uyuşmazlıkları 151
3. ÇED Süreçleri ve Kararlarına İtirazlar 152
4. Kamulaştırma Uyuşmazlıkları 152
5. Reenjeksiyon ve Çevresel Etkileri ile İlgili Uyuşmazlıklar 152
6. Özel Hukuk Uyuşmazlıkları 153
7. Önemli Yargı Kararlarının Analizi 153
8. İzin Değerlendirme Kriterleri 155
9. İdari İzinlerin Verilmesinde Takdir Yetkisinin Görünümleri 156
10. Türkiye’de Jeotermal Kaynak Ruhsat ve İzin Süreçlerinde İdarenin Takdir Yetkisi: 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Bir İnceleme ve Madencilik Rejimi ile Karşılaştırma 159
11. Kaynak Ruhsatlandırmasında İdari Takdir Yetkisi 160
12. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Jeotermal Ruhsat ve İzin Rejimi 161
B. ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) 163
1. ÇED Sürecinin Genel Aşamaları 163
2. ÇED Raporu / PTD Hazırlanması ve Sunulması 164
3. ÇED’in Jeotermal Projelerine Uygulanabilirliği 165
4. Temel Çevre Mevzuatı ile Entegrasyon 168
5. Çevresel Etkiler ve Azaltma Önlemleri (Akademik ve Teknik Bulgular Işığında) 171
6. Yargısal Denetim: Danıştay Emsal Kararlarının Analizi 177
7. Halkın Katılımının Rolü 181
8. Uygulamadaki Durum 182
9. Değerlendirmeler ve Çıkarımlar 182
10. Hukuki Sentez ve Sonuç 183
11. ÇED Sürecindeki Takdir Yetkisi (ÇŞİDB) 191
12. Orman İzni Sürecindeki Takdir Yetkisi (OGM) 192
13. EPDK Önlisans/Lisans Sürecindeki Takdir Yetkisi 193
14. Diğer Kritik İzinlerdeki Takdir Yetkisi 193
15. Jeotermal ve Madencilik Rejimlerinin Karşılaştırılması ve Sonuç 194
C. İzin Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleri 198
1. “İzin” Kavramının Analizi 198
2. Karşılaştırma: 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Ruhsat ve İzin 199
3. Karşılaştırmalı Analiz: “Ruhsat Sahibi” ve “İzin Sahibi” 201
4. Yaşam Döngüsü Yönetimi: Süre, Yenileme, Devir, İptal 202
6. Bölüm
DENETİM VE YAPTIRIMLAR
I. DENETİM VE USULLERİ 205
II. UYUMSUZLUK HALİNDE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR 205
7. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAKLARIN KULLANIM ALANLARI VE
DÜZENLEMELERİ
I. TEMEL ÇERÇEVE 209
II. ÖNLİSANS SÜRECİ VE GEREKLİLİKLERİ 209
III. ÜRETİM LİSANSI SÜRECİ VE GEREKLİLİKLERİ 210
IV. İŞLETME RUHSATI (5686) VE ÜRETİM LİSANSI (6446) İLİŞKİSİ VE KOORDİNASYON 210
V. “ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNE YÖNELİK JEOTERMAL KAYNAK ALANLARININ KULLANIMINA DAİR YÖNETMELİK” 211
VI. YENİLENEBİLİR ENERJİ TEŞVİKLERİ (5346 SAYILI KANUN & YEKDEM) 213
A. YEKDEM Destek Mekanizmasına Genel Bakış 213
B. Jeotermal için Fiyat Garantisi ve Yerli Aksam Desteği (1 Temmuz 2021 Sonrası Rejim) 213
C. YEKDEM’den Yararlanma Koşulları ve Başvuru Süreci 214
D. Destek Süresi ve Fiyat Güncelleme Mekanizması 214
VII. JEOTERMAL ISITMA VE SOĞUTMA İÇİN DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVE 215
A. Özel Mevzuat, Standartlar veya Kılavuzlar 215
B. Belediyelerin ve Diğer Kurumların Rolü 216
C. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği Kapsamındaki Hususlar 217
D. Deşarj ve Reenjeksiyon Yükümlülükleri 217
E. Kaynak Koruma Tedbirleri ve İzleme 219
8. Bölüm
İDARE PAYI (5686 SAYILI KANUN)
I. GENEL İLKE 223
II. REENJEKSİYONUN ETKİSİ 223
III. ÖDEME PROSEDÜRLERİ 224
IV. ÖDEMEME DURUMU 225
9. Bölüm
DENETİM VE YAPTIRIMLAR (5686 SAYILI KANUN)
I. DENETİM YETKİSİ VE PROSEDÜRLERİ 227
II. UYUMSUZLUK HALİNDE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR 227
10. Bölüm
SAĞLIK VE TERMAL TURİZM AMAÇLI KULLANIM VE
İLGİLİ MEVZUAT
I. SAĞLIK VE TERMAL TURİZM AMAÇLI KULLANIMLAR İÇİN İŞLETME RUHSATI ALINMASI 231
II. SAĞLIK/TERMAL KULLANIMLAR İÇİN 5686 SAYILI KANUN VE YÖNETMELİKTEKİ ÖZEL HÜKÜMLER 232
III. İDARE PAYININ HESAPLANMASI VE ÖDENMESİ 233
IV. SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN JEOTERMAL SAĞLIK TESİSLERİ (KAPLICALAR) İÇİN DÜZENLEMELERİ 235
V. ASGARİ TESİS STANDARTLARI (KAPLICALAR YÖNETMELİĞİ) 235
VI. DENETİM VE KONTROL MEKANİZMALARI 236
VII. SUYUN TEDAVİ EDİCİ ÖZELLİKLERİNİN ROLÜ (ENDİKASYON) 237
VIII. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NIN TERMAL TURİZM TESİSLERİ İÇİN DÜZENLEMELERİ 238
IX. ASGARİ TESİS NİTELİKLERİ VE İŞLETME KOŞULLARI 238
X. BELİRLENMİŞ TURİZM BÖLGELERİ İÇİN ÖZEL HUSUSLAR 239
XI. DÜZENLEYİCİ KURUMLAR ARASINDA KOORDİNASYON VE YETKİ PAYLAŞIMI 239
XII. REENJEKSİYON YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE STANDARTLARI 243
XIII. TEDAVİ EDİCİ ÖZELLİKLERİN BİLİMSEL DEĞERLENDİRMESİ 244
XIV. SAĞLIK VE TERMAL TURİZM İÇİN DEVLET TEŞVİKLERİ 246
A. Genel Yatırım Teşviklerine Genel Bakış 246
B. Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Teşvikleri 246
C. Ticaret Bakanlığı’nın Sağlık Turizmi Özel Teşvikleri (Hizmet İhracatı Destekleri) 246
D. Uluslararası Pazarlamaya Yönelik Mali Destek 247
11. Bölüm
ENDÜSTRİYEL AMAÇLI KULLANIM VE İLGİLİ MEVZUAT
I. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL ENERJİ UYGULAMALARINA VE TÜRKİYE’DEKİ DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVEYE GENEL BAKIŞ 251
A. Endüstriyel Jeotermal Kullanımın Tanımlanması 251
B. Temel Mevzuata Genel Bakış 252
C. Mevzuat Yapısı ve Amaçları 252
II. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL KULLANIM İÇİN LİSANSLAMA VE İZİN SÜREÇLERİ 253
A. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Endüstriyel Amaçlı Arama ve İşletme Ruhsatlarının Alınması 253
B. İşletme Ruhsatının Endüstriyel Kullanımlar (Proses Isısı, Kurutma, Kimyasal Çıkarımı vb.) Açısından Kapsamı 254
C. Endüstriyel Uygulamalara Yönelik Spesifik Düzenlemeler, Teknik Standartlar ve Kılavuzlar 255
D. İşletme Ruhsatı Dışında Gerekli Olan Farklı İzin/Onay Süreçleri 256
III. ENDÜSTRİYEL KULLANIMLAR İÇİN İDARE PAYININ HESAPLANMASI VE ÖDENMESİ 257
A. Uygulanabilir Hesaplama Yöntemleri (Gayrisafi Hasılat vs. Ek–15/16 Analizi) 257
B. Reenjeksiyonun İdare Payı Üzerindeki Rolü ve Etkisi (%30 İndirim Uygulaması) 259
C. Ödeme Prosedürleri, Son Tarihler ve Ödememe Durumunda Uygulanacak Yaptırımlar 259
IV. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL TESİSLER İÇİN ÇEVRESEL DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVE 262
A. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gereklilikleri (Ek–1/Ek–2 Durumu) 262
B. Atık Su ve Akışkan Yönetimi: Deşarj ve Reenjeksiyon Yükümlülükleri 263
C. Emisyon Kontrolü Gereklilikleri 264
D. Endüstriyel Proseslerden Kaynaklanabilecek Ek Çevresel Hususlar 265
V. JEOTERMAL KAYNAKLARDAN KİMYASAL MADDE VE MİNERAL ÇIKARIMININ HUKUKİ REJİMİ 268
A. 5686 Sayılı Kanun ve Maden Kanunu’nun Uygulanabilirliği 268
B. Çıkarma Faaliyetleri İçin Ek İzinler veya Düzenleyici Gereklilikler 269
VI. TÜRKİYE’DE ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL KULLANIMIN DURUMU VE POTANSİYELİ 270
A. Mevcut Endüstriyel Uygulama Örnekleri ve Vaka Çalışmaları 270
B. Endüstriyel Jeotermal Gelişim İçin Kullanılmayan Potansiyelin Değerlendirilmesi 271
VII. DEVLET TEŞVİKLERİ VE DESTEK MEKANİZMALARI 272
A. Endüstriyel Jeotermal Projeler İçin Mevcut Mali/Fiskal Teşvikler (YEKDEM Dışında) 272
B. İlgili Teşvikler İçin Uygunluk ve Başvuru Süreçleri 274
VIII. SONUÇ VE TEMEL HUSUSLAR 277
A. Bulguların Sentezi 277
B. Kritik Uyum Noktaları 278
C. Fırsatlar ve Zorluklar 278
IX. MEVZUATA AYKIRILIK DURUMUNDA UYGULANACAK İDARİ YAPTIRIMLAR 279
A. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (Madde 11) 279
1. Proje ve Rapor Yükümlülüklerine Aykırılık 280
2. Kaynak Koruma ve Çevre Yükümlülüklerine Aykırılık 280
3. Denetim ve Bilgi Verme Yükümlülüğüne Aykırılık 280
4. Mali Yükümlülüklere Aykırılık 280
5. Teminat İradı 280
6. Ruhsat İptali 281
B. 2872 Sayılı Çevre Kanunu Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (Madde 20) 281
1. ÇED Sürecine Uymama 281
2. Su Kirliliği 281
3. Hava Kirliliği 281
4. Toprak Kirliliği 282
5. Atık Yönetimi 282
6. Faaliyetin Durdurulması 282
C. Sağlık Mevzuatı Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (DMS Yönetmeliği, 5996, 1593, 4703 sk.) 282
1. 5996 Sayılı Kanun Yaptırımları 282
2. Yaptırımların Uygulanmasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 283
D. İdare Yaptırımların Yargısal Denetimi ve Emsal Kararlar 284
1. Dava Açma Süresi ve Yetkili Mahkeme 284
2. İdari Yargının Denetim Kapsamı 284
3. Emsal Yargı Kararları ve Yorumları 285
4. Jeotermal Kaynaklar İlgili Faaliyetlerde İdari Yargı Yolu ve İhtilafların Çözümü 288
E. İdari Yargı Denetiminin Hukuki Çerçevesi 289
1. İdari Yargının Genel İlkeleri: Hukuka Uygunluk Denetimi 290
2. İdari İşlemin Unsurları ve Yargısal Denetimi 291
3. İlkelerin Sektörel Uygulaması 292
F. Jeotermal ve Uyuşmazlıklarında İdari Dava Türleri 293
1. Genel Bakış 293
2. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Kararlarına Karşı Davalar 293
3. Ruhsat ve İzin İşlemlerine İlişkin Davalar 294
4. İdari Yaptırım Kararlarına Karşı Davalar 295
a. İdari Para Cezaları 295
b. Faaliyet Durdurma 296
c. Ruhsat İptali 296
5. Kaynak Koruma Alanı ve Komşu Haklara İlişkin Uyuşmazlıklar 296
a. Kaynak Koruma Alanı Kararlarına İtirazlar 296
b. Komşu Ruhsatlar Arası Etkileşim İddiaları 297
6. Diğer Yaygın Uyuşmazlıklar 297
a. Arazi Kullanımı ve İmar Uyuşmazlıkları 297
b. Diğer Yatırımlarla Çakışma 298
X. İDARİ YARGILAMA USULÜ (İYUK) 298
A. Görevli ve Yetkili Mahkemeler 299
B. Dava Açma Süreleri ve Şekli 299
C. Yürütmenin Durdurulması (YD) 300
D. Delil Toplama ve İspat 301
E. Karar Türleri ve Kanun Yolları 301
F. İdari İşlemlerin İptal Sebepleri ve Sektörel Örnekler 302
1. Genel İptal Sebepleri 302
2. Takdir Yetkisinin Sınırları ve Kötüye Kullanılması 303
3. Mevzuata Aykırılık 304
G. Teknik Uyuşmazlıklarda Bilirkişi İncelemesinin Rolü 306
1. Bilirkişiliğin Önemi ve Gerekliliği 306
2. Mahkemelerin Bilirkişi Raporlarına Yaklaşımı 307
3. Bilirkişi Raporlarının Karara Etkisi 308
4. Emsal Yargı Kararları Analizi 309
H. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 293 Kapsamında Uzman Görüşü 316
1. HMK Madde 293’ün Metni ve Kapsamı 317
2. Tarafların Uzman Görüşü Alma Hakkı ve Amacı 317
3. Uzman Görüşünün Mahkemeye Sunulması 318
4. Mahkemenin Uzman Görüşünü Değerlendirmesi ve Uzmanı Dinlemesi 318
I. Uzman Görüşü (HMK 293) ile Bilirkişi Raporu (HMK 266 vd.) Arasındaki Farklar 319
1. Görevlendirme ve Tarafsızlık 320
2. Konu Kapsamı (Hukuki Konular Dahil) 320
3. Delil Niteliği ve Mahkemenin Takdiri 321
J. Uzman Görüşünün Medeni Usul Hukukundaki Yeri ve Önemi 322
1. İşlevi ve Uygulamadaki Rolü 322
2. Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Adil Yargılanma İlkesi ile İlişkisi 322
3. Akademik Tartışmalar ve Sınırlılıklar 323
K. Yargıtay Kararlarında Uzman Görüşü (Hmk 293) 324
1. Uzman Görüşünün Değerlendirilmesi ve Dikkate Alınması Gerekliliği 324
2. Bilirkişi Raporu ile Çelişki Halinde İzlenen Usul 324
3. Emsal Karar Özetleri ve Analizi 325
4. Uzman Mütalaasının Davacıya (veya Davalıya) Faydaları 328
5. Uzman Mütalaasının Hukuka ve Yargılamaya Yardımı 328
12. Bölüm
ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI
I. GENEL ÇERÇEVE 331
A. İdari Uyuşmazlıklarda ((Alternative Dispute Resolution / Alternatif Uyuşmazlık Çözümü) 331
B. Vergi ve Gümrük Uzlaşması 332
C. Kamulaştırmada Satın Alma ve Uzlaşma 332
D. Sektördeki Uygulanabilirlik ve Mevcut Durum 332
E. Uygulanamayacak Alanlar 332
13. Bölüm
ULUSLARARASI HUKUKTA JEOTERMAL KAYNAKLAR
I. SINIRAŞAN JEOTERMAL KAYNAKLAR VE YÖNETİMİ 335
A. Uygulanabilir Uluslararası Hukuk İlkeleri ve İlgili Metinler 335
1. Doğal Kaynaklar Üzerinde Kalıcı Egemenlik 335
2. Hakça ve Makul Kullanım (Equitable and Reasonable Utilization) 335
3. Önemli Zarar Vermeme Yükümlülüğü (Obligation Not to Cause Significant Harm) 336
4. İşbirliği, Bilgi Değişimi ve Ön Bildirim Yükümlülükleri 336
II. İLGİLİ ULUSLARARASI HUKUK METİNLERİ 336
III. YÖNETİM MODELLERİ VE İŞBİRLİĞİ YAKLAŞIMLARI 337
IV. HUKUKİ, TEKNİK VE PRATİK ZORLUKLAR 337
V. UYGULAMA ÖRNEKLERİ VE POTANSİYEL ALANLAR 339
VI. SONUÇ VE GELECEĞE BAKIŞ 339
14. Bölüm
YABANCI ÜLKELERDEKİ JEOTERMAL KAYNAKLAR MEVZUATI VE UYGULAMALARI (ÜLKE BAZINDA İNCELEMELER)
I. İZLANDA (JEOTERMAL ENERJİ LİDERİ) 341
II. İTALYA 342
III. YENİ ZELANDA 343
IV. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ (KALİFORNİYA ÖRNEĞİ – KARMAŞIK YAPI) 344
V. JAPONYA (ONSEN KÜLTÜRÜ VE ENERJİ ARAYIŞI) 344
VI. FRANSA 345
VII. MACARİSTAN (TERMAL SULAR VE BALNEOLOJİ) 346
VIII. KENYA (DEVLET ÖNCÜLÜĞÜNDE HIZLI GELİŞİM) 346
IX. MOZAMBİK (GELİŞMEKTE OLAN POTANSİYEL) 347
X. GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ (SINIRLI YÜKSEK ENTALPİ, TERMAL POTANSİYEL) 348
XI. ÇİN 348
15. Bölüm
GÜNCEL HUKUKİ VE POLİTİK TARTIŞMALAR
I. TÜRKİYE’DE JEOTERMAL RUHSAT İHALELERİNDE ŞEFFAFLIK VE REKABET SORUNLARI 353
A. Yasal Çerçeve ve Uygulayıcı Kurumlar 353
B. Şeffaflık Sorunları 354
C. Rekabet Sorunları 354
D. Vaka Çalışmaları 355
E. Çevresel Etkilerin Azaltılması ve Yönetimi 356
F. Sürdürülebilir Rezervuar Yönetimi 357
G. Düzenleyici Çerçeveler ve Politikalar 359
H. Sonuç ve Değerlendirme 361
16. Bölüm
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DESTEKLEME MEKANİZMASI (YEKDEM)
I. GENEL İŞLEYİŞ 365
A. Jeotermal İçin Fiyatlar ve Süreler 365
B. YEKDEM’e Başvuru ve Katılım Koşulları 366
C. Diğer Destekler ve İzin Süreçleri 366
1. Arama ve Sondaj Desteği 366
2. İzin Süreçleri ve “Süper İzin” Mekanizması 367
3. Arazi Kullanımı ve Diğer İndirimler 367
4. İdare Payı Düzenlemesi 367
D. Teşvik Mekanizmalarının Etkinliği ve Zorlukların Analizi 369
E. YEKDEM ve Finansal Teşviklerin İyileştirilmesi 375
Kaynakça 379
Kavram Dizini 385 |