Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Jeotermal Kaynaklar Hukuku
Eylül 2025 / 1. Baskı / 388 Syf.
Fiyatı: 800.00 TL
24 saat içerisinde temin edilir.
 
Sepete Ekle
   

Günümüzde, artan enerji talebini, iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde karşılama zorunluluğu doğmuştur. Bu noktada yerli, temiz ve kesintisiz bir baz yük enerji kaynağı olarak öne çıkan jeotermal enerji, ülkemiz için paha biçilmez bir stratejik değere sahiptir. Ancak bu büyük potansiyelin hayata geçirilmesi, sağlam bir hukuki altyapının varlığını zorunlu kılar. Zira jeotermal kaynak, hukuki niteliği itibarıyla kendine özgü, melez (hibrit) bir karakter sergiler. O, bir yandan yeraltındaki bir "su", diğer yandan içerdiği erimiş minerallerle bir "maden", nihai olarak ise bir "enerji" ham maddesidir. Kaynağın bu çok yönlü doğası, onu klasik hukuki kategorilere (su hukuku, maden hukuku) sığdırmayı zorlaştırmış ve kendine özgü (sui generis) bir düzenleme ihtiyacını doğurmuştur. İşte bu ihtiyaç, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ile karşılanmaya çalışılmıştır.

Konunun bu denli önemli ve çok katmanlı olmasına rağmen, Türk hukuk literatüründe jeotermal kaynaklar hukukunu bütüncül bir yaklaşımla ele alan derli toplu bir eserin eksikliği uzun süredir hissedilmekteydi. Elinizdeki bu kitap, öncelikle bu boşluğu doldurmak ve jeotermal kaynaklar hukukunun karmaşık yapısını sistematik bir bütünlük içinde sunmak amacıyla kaleme alınmıştır. Bu karmaşıklığın temelinde yatan kavramsal belirsizliklerin giderilmesi ve ortak bir dil oluşturulması amacıyla, eserin başlangıcında "Tanımlar" bölümüne özellikle geniş bir yer ayrılmıştır. Zira hukuki argümanların ve yorumların sağlamlığı, üzerine inşa edildikleri teknik ve hukuki terimlerin netliğine doğrudan bağlıdır. Bu sağlam terminolojik temel üzerine inşa edilen kitapta; Anayasal temelden başlayarak, sürdürülebilirlik, kamu yararı, kirleten öder ve ihtiyat gibi evrensel hukuk ilkelerinin jeotermal sahasındaki yansımaları ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Kitabın ilerleyen bölümlerinde, ruhsatlandırma süreçleri, mülkiyet ve irtifak hakları, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) rejiminin önemi, işletme aşamasındaki idari denetim ve uyuşmazlıkların çözüm yolları gibi uygulamaya yönelik konular, hem doktrindeki görüşler hem de güncel yargı kararları ışığında analiz edilmektedir.

Yazarın hem maden mühendisi ve hem avukat olarak edindiği bili birikimine dayanan kitap; jeotermal kaynaklar gibi dinamik bir alanda çalışan akademisyenler, avukatlar, hakimler, kamu görevlileri ve sektör yatırımcıları için kapsamlı bir başvuru rehberidir.

Konu Başlıkları
Jeotermal Kaynak Arama ve İşletme Ruhsatları
Türkiye'de Jeotermal Kaynakların Aranması ve İşletilmesine İlişkin İzin Süreçleri
Denetim ve Yaptırımlar
Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları
Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması
Barkod: 9786253814182
Yayın Tarihi: Eylül 2025
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 388
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  5
1. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAKLARA GİRİŞ
I. GİRİŞ: DOĞAL KAYNAKLARIN HUKUKİ REJİMİ VE ÖNEMİ  19
A. Doğal Kaynakların Sınıflandırılması ve Hukuki Açıdan Önemi  20
B. Doğal Kaynakların Çok Boyutlu Önemi  21
1. Ekonomik Önem ve Stratejik Değer  22
2. Ekolojik İşlev ve Ekosistem Hizmetleri  22
3. Sosyal Refah ve Kültürel Miras  22
4. Nesiller Arası Adalet ve Sürdürülebilirlik Sorumluluğu  23
C. Doğal Kaynakların Yönetiminde Karşılaşılan Temel Sorunlar  23
1. Kaynakların Hızla Tükenmesi ve Aşırı Tüketim  23
2. Çevresel Tahribat ve Kirlilik  23
3. Biyolojik Çeşitlilik Kaybı ve Ekosistem Bütünlüğünün Bozulması  24
4. İklim Değişikliği ile Geri Besleme Döngüsü  24
II. DOĞAL KAYNAKLAR HUKUKU VE JEOTERMAL KAYNAKLARIN BU HUKUK SİSTEMİNDEKİ YERİ  24
A. Tanımı, Kapsamı ve Hukuki Niteliği  24
B. Doğal Kaynaklar Hukukunun Temel İlkeleri ve Jeotermal Kaynaklar Açısından Yansımaları  25
C. Türkiye’deki Hukuki Çerçeve: Genel Kanunlardan Özel Kanuna Geçiş  26
D. Düzenleyici Araçlar ve Sorumluluk  26
III. TANIMLAR  27
A. Türkiye’de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Jeotermal Kaynaklardaki Rolü  28
B. MTA’nın Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri  30
C. MAPEG: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri  33
D. İdare: Büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarını, büyükşehir belediyesi bulunmayan illerde ise il özel idarelerinin Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri  34
1. İl Özel İdareleri (Büyükşehir Olmayan İllerdeki “İdare”)  34
2. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları (YİKOB– Büyükşehirlerdeki “İdare”)  35
E. Kaynak  36
1. Kanundaki “Kaynak” Tanımı ve Anlamı  36
2. Uluslararası Anlamı ve Yaklaşım  36
3. Türkiye’de Jeotermal Kaynak Anlayışının Gelişimi  37
4. Teknik Tanım ile Hukuki Tanım Arasındaki Fark  37
F. Jeotermal Kaynak  39
G. Jeotermal alan  43
H. Jeotermal Sistem  46
I. “Kaynak” ve “Alan” İlişkisi  47
J. Sondaj  48
K. Akışkan  49
L. Kaptaj  49
M. Koruma Alanı  50
N. Bloke Alan  51
O. Enjeksiyon  53
P. Reenjeksiyon  56
R. Deşarj  61
S. Test  68
T. Emniyetli Verim  73
IV. JEOTERMAL ENERJİNİN FİZİKSEL OLUŞUM SÜRECİ VE JEOTERMAL ENERJİ TÜRLERİ  85
A. Sıcaklığa Göre Sınıflandırma  86
B. Akışkanın Fiziksel Haline (Entalpi) Göre Sınıflandırma  86
C. Jeolojik Ortama ve Kaynak Tipine Göre Sınıflandırma  87
D. Kullanım Yöntemine Göre Sınıflandırma  88
V. JEOTERMAL KAYNAKLARIN ÖNEMİ  89
A. Enerji Açısından Önemi  89
B. Ekonomi Açısından Önemi  90
C. Çevresel ve Ekonomik Avantajlar  90
2. Bölüm
HUKUKİ ÇERÇEVENİN TEMEL KAVRAMLARI VE İLKELERİ
I. TÜRKİYE’DE JEOTERMAL KAYNAKLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ  93
II. KAMU YARARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İLKELERİ  94
III. ÇEVRESEL ETKİ VE KORUMA İLKELER  95
A. Jeotermal Reenjeksiyon Konusundaki Temel Akademik Bilgiler  98
B. Rezervuar Basıncının Korunması ve Üretimin Sürdürülebilirliği  98
C. Atık Akışkanların Çevreye Duyarlı Bertarafı  98
D. Reenjeksiyonun Ekonomik Boyutu  100
E. Emisyon Kontrolü  100
IV. KAYNAKLARIN ENTEGRE YÖNETİMİ İLKESİ  104
A. Kaynağın Bütüncül Olarak Değerlendirilmesi ve Tanımlanması  104
B. Optimal, Çok Amaçlı ve Basamaklı (Kaskad) Kullanım Prensibi  104
C. Kaynakların Sürdürülebilir Yönetimi ve Rezervuar Bütünlüğünün Korunması  104
D. Çevresel Etkilerin Önlenmesi veya Asgariye İndirilmesi ve Çevre Mevzuatına Uyum  105
E. Paydaşlar Arası Koordinasyon, Menfaat Dengesi ve Müdahalenin Önlenmesi  105
F. Hukuki Dayanak  105
V. ULUSLARARASI HUKUKTA JEOTERMAL KAYNAKLARA İLİŞKİN TEMEL İLKELER  105
A. Ülkesel egemenlik (territorial sovereignty)  106
B. Sınıraşan Önemli Zarar Vermeme Yükümlülüğü  106
C. İşbirliği Yapma Yükümlülüğü (Duty to Cooperate)  106
3. Bölüm
TÜRKİYE’DEKİ MEVZUAT: JEOTERMAL KAYNAKLAR KANUNU VE
İLGİLİ DÜZENLEMELER
I. TEMEL İLKELER  109
II. İLGİLİ DÜZENLEMELER  110
III. JEOTERMAL KAYNAKLAR KANUNU’NUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE AMAÇLARI  110
4. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAK ARAMA VE İŞLETME RUHSATLARI
I. RUHSAT TÜRLERİ VE KAPSAMLARI  119
A. Arama Ruhsatı  119
B. İşletme Ruhsatı  120
C. Diğer İzinler / Haklar  121
D. Uluslararası Karşılıklar  122
E. Ruhsat Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler  122
F. Ruhsat Değerlendirme Kriterleri ve İhale Süreci  125
G. Ruhsat Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleri  128
H. Ruhsat Süreleri, Devri ve İptali  132
I. Ruhsatların devrinin eleştirisi  134
5. Bölüm
TÜRKİYE’DE JEOTERMAL KAYNAKLARIN ARANMASI VE
İŞLETİLMESİNE İLİŞKİN İZİN SÜREÇLERİ
I. TEMEL İLKELER  137
II. RUHSAT ÇERÇEVESİ  138
III. DİĞER ZORUNLU İZİNLER (PARALEL VEYA SONRAKİ SÜREÇLER)  142
IV. YETKİLİ KURUMLAR VE GÖREV DAĞILIMI  148
A. İdare (YİKOB/İl Özel İdaresi)  148
B. MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü)  148
C. MTA (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü)  148
D. ÇŞİDB (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı)  149
E. EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu)  149
F. Diğer İlgili Kurumlar  149
V. HUKUKİ UYUŞMAZLIKLAR VE YARGI KARARLARI  150
A. Sık Karşılaşılan Uyuşmazlık Alanları  150
1. Ruhsat Hukuku  150
2. İdare Payı Uyuşmazlıkları  151
3. ÇED Süreçleri ve Kararlarına İtirazlar  152
4. Kamulaştırma Uyuşmazlıkları  152
5. Reenjeksiyon ve Çevresel Etkileri ile İlgili Uyuşmazlıklar  152
6. Özel Hukuk Uyuşmazlıkları  153
7. Önemli Yargı Kararlarının Analizi  153
8. İzin Değerlendirme Kriterleri  155
9. İdari İzinlerin Verilmesinde Takdir Yetkisinin Görünümleri  156
10. Türkiye’de Jeotermal Kaynak Ruhsat ve İzin Süreçlerinde İdarenin Takdir Yetkisi: 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Bir İnceleme ve Madencilik Rejimi ile Karşılaştırma  159
11. Kaynak Ruhsatlandırmasında İdari Takdir Yetkisi  160
12. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Jeotermal Ruhsat ve İzin Rejimi  161
B. ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi)  163
1. ÇED Sürecinin Genel Aşamaları  163
2. ÇED Raporu / PTD Hazırlanması ve Sunulması  164
3. ÇED’in Jeotermal Projelerine Uygulanabilirliği  165
4. Temel Çevre Mevzuatı ile Entegrasyon  168
5. Çevresel Etkiler ve Azaltma Önlemleri (Akademik ve Teknik Bulgular Işığında)  171
6. Yargısal Denetim: Danıştay Emsal Kararlarının Analizi  177
7. Halkın Katılımının Rolü  181
8. Uygulamadaki Durum  182
9. Değerlendirmeler ve Çıkarımlar  182
10. Hukuki Sentez ve Sonuç  183
11. ÇED Sürecindeki Takdir Yetkisi (ÇŞİDB)  191
12. Orman İzni Sürecindeki Takdir Yetkisi (OGM)  192
13. EPDK Önlisans/Lisans Sürecindeki Takdir Yetkisi  193
14. Diğer Kritik İzinlerdeki Takdir Yetkisi  193
15. Jeotermal ve Madencilik Rejimlerinin Karşılaştırılması ve Sonuç  194
C. İzin Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleri  198
1. “İzin” Kavramının Analizi  198
2. Karşılaştırma: 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Ruhsat ve İzin  199
3. Karşılaştırmalı Analiz: “Ruhsat Sahibi” ve “İzin Sahibi”  201
4. Yaşam Döngüsü Yönetimi: Süre, Yenileme, Devir, İptal  202
6. Bölüm
DENETİM VE YAPTIRIMLAR
I. DENETİM VE USULLERİ  205
II. UYUMSUZLUK HALİNDE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR  205
7. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAKLARIN KULLANIM ALANLARI VE
DÜZENLEMELERİ
I. TEMEL ÇERÇEVE  209
II. ÖNLİSANS SÜRECİ VE GEREKLİLİKLERİ  209
III. ÜRETİM LİSANSI SÜRECİ VE GEREKLİLİKLERİ  210
IV. İŞLETME RUHSATI (5686) VE ÜRETİM LİSANSI (6446) İLİŞKİSİ VE KOORDİNASYON  210
V. “ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNE YÖNELİK JEOTERMAL KAYNAK ALANLARININ KULLANIMINA DAİR YÖNETMELİK”  211
VI. YENİLENEBİLİR ENERJİ TEŞVİKLERİ (5346 SAYILI KANUN & YEKDEM)  213
A. YEKDEM Destek Mekanizmasına Genel Bakış  213
B. Jeotermal için Fiyat Garantisi ve Yerli Aksam Desteği (1 Temmuz 2021 Sonrası Rejim)  213
C. YEKDEM’den Yararlanma Koşulları ve Başvuru Süreci  214
D. Destek Süresi ve Fiyat Güncelleme Mekanizması  214
VII. JEOTERMAL ISITMA VE SOĞUTMA İÇİN DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVE  215
A. Özel Mevzuat, Standartlar veya Kılavuzlar  215
B. Belediyelerin ve Diğer Kurumların Rolü  216
C. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği Kapsamındaki Hususlar  217
D. Deşarj ve Reenjeksiyon Yükümlülükleri  217
E. Kaynak Koruma Tedbirleri ve İzleme  219
8. Bölüm
İDARE PAYI (5686 SAYILI KANUN)
I. GENEL İLKE  223
II. REENJEKSİYONUN ETKİSİ  223
III. ÖDEME PROSEDÜRLERİ  224
IV. ÖDEMEME DURUMU  225
9. Bölüm
DENETİM VE YAPTIRIMLAR (5686 SAYILI KANUN)
I. DENETİM YETKİSİ VE PROSEDÜRLERİ  227
II. UYUMSUZLUK HALİNDE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR  227
10. Bölüm
SAĞLIK VE TERMAL TURİZM AMAÇLI KULLANIM VE
İLGİLİ MEVZUAT
I. SAĞLIK VE TERMAL TURİZM AMAÇLI KULLANIMLAR İÇİN İŞLETME RUHSATI ALINMASI  231
II. SAĞLIK/TERMAL KULLANIMLAR İÇİN 5686 SAYILI KANUN VE YÖNETMELİKTEKİ ÖZEL HÜKÜMLER  232
III. İDARE PAYININ HESAPLANMASI VE ÖDENMESİ  233
IV. SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN JEOTERMAL SAĞLIK TESİSLERİ (KAPLICALAR) İÇİN DÜZENLEMELERİ  235
V. ASGARİ TESİS STANDARTLARI (KAPLICALAR YÖNETMELİĞİ)  235
VI. DENETİM VE KONTROL MEKANİZMALARI  236
VII. SUYUN TEDAVİ EDİCİ ÖZELLİKLERİNİN ROLÜ (ENDİKASYON)  237
VIII. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NIN TERMAL TURİZM TESİSLERİ İÇİN DÜZENLEMELERİ  238
IX. ASGARİ TESİS NİTELİKLERİ VE İŞLETME KOŞULLARI  238
X. BELİRLENMİŞ TURİZM BÖLGELERİ İÇİN ÖZEL HUSUSLAR  239
XI. DÜZENLEYİCİ KURUMLAR ARASINDA KOORDİNASYON VE YETKİ PAYLAŞIMI  239
XII. REENJEKSİYON YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE STANDARTLARI  243
XIII. TEDAVİ EDİCİ ÖZELLİKLERİN BİLİMSEL DEĞERLENDİRMESİ  244
XIV. SAĞLIK VE TERMAL TURİZM İÇİN DEVLET TEŞVİKLERİ  246
A. Genel Yatırım Teşviklerine Genel Bakış  246
B. Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Teşvikleri  246
C. Ticaret Bakanlığı’nın Sağlık Turizmi Özel Teşvikleri (Hizmet İhracatı Destekleri)  246
D. Uluslararası Pazarlamaya Yönelik Mali Destek  247
11. Bölüm
ENDÜSTRİYEL AMAÇLI KULLANIM VE İLGİLİ MEVZUAT
I. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL ENERJİ UYGULAMALARINA VE TÜRKİYE’DEKİ DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVEYE GENEL BAKIŞ  251
A. Endüstriyel Jeotermal Kullanımın Tanımlanması  251
B. Temel Mevzuata Genel Bakış  252
C. Mevzuat Yapısı ve Amaçları  252
II. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL KULLANIM İÇİN LİSANSLAMA VE İZİN SÜREÇLERİ  253
A. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Endüstriyel Amaçlı Arama ve İşletme Ruhsatlarının Alınması  253
B. İşletme Ruhsatının Endüstriyel Kullanımlar (Proses Isısı, Kurutma, Kimyasal Çıkarımı vb.) Açısından Kapsamı  254
C. Endüstriyel Uygulamalara Yönelik Spesifik Düzenlemeler, Teknik Standartlar ve Kılavuzlar  255
D. İşletme Ruhsatı Dışında Gerekli Olan Farklı İzin/Onay Süreçleri  256
III. ENDÜSTRİYEL KULLANIMLAR İÇİN İDARE PAYININ HESAPLANMASI VE ÖDENMESİ  257
A. Uygulanabilir Hesaplama Yöntemleri (Gayrisafi Hasılat vs. Ek–15/16 Analizi)  257
B. Reenjeksiyonun İdare Payı Üzerindeki Rolü ve Etkisi (%30 İndirim Uygulaması)  259
C. Ödeme Prosedürleri, Son Tarihler ve Ödememe Durumunda Uygulanacak Yaptırımlar  259
IV. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL TESİSLER İÇİN ÇEVRESEL DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVE  262
A. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gereklilikleri (Ek–1/Ek–2 Durumu)  262
B. Atık Su ve Akışkan Yönetimi: Deşarj ve Reenjeksiyon Yükümlülükleri  263
C. Emisyon Kontrolü Gereklilikleri  264
D. Endüstriyel Proseslerden Kaynaklanabilecek Ek Çevresel Hususlar  265
V. JEOTERMAL KAYNAKLARDAN KİMYASAL MADDE VE MİNERAL ÇIKARIMININ HUKUKİ REJİMİ  268
A. 5686 Sayılı Kanun ve Maden Kanunu’nun Uygulanabilirliği  268
B. Çıkarma Faaliyetleri İçin Ek İzinler veya Düzenleyici Gereklilikler  269
VI. TÜRKİYE’DE ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL KULLANIMIN DURUMU VE POTANSİYELİ  270
A. Mevcut Endüstriyel Uygulama Örnekleri ve Vaka Çalışmaları  270
B. Endüstriyel Jeotermal Gelişim İçin Kullanılmayan Potansiyelin Değerlendirilmesi  271
VII. DEVLET TEŞVİKLERİ VE DESTEK MEKANİZMALARI  272
A. Endüstriyel Jeotermal Projeler İçin Mevcut Mali/Fiskal Teşvikler (YEKDEM Dışında)  272
B. İlgili Teşvikler İçin Uygunluk ve Başvuru Süreçleri  274
VIII. SONUÇ VE TEMEL HUSUSLAR  277
A. Bulguların Sentezi  277
B. Kritik Uyum Noktaları  278
C. Fırsatlar ve Zorluklar  278
IX. MEVZUATA AYKIRILIK DURUMUNDA UYGULANACAK İDARİ YAPTIRIMLAR  279
A. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (Madde 11)  279
1. Proje ve Rapor Yükümlülüklerine Aykırılık  280
2. Kaynak Koruma ve Çevre Yükümlülüklerine Aykırılık  280
3. Denetim ve Bilgi Verme Yükümlülüğüne Aykırılık  280
4. Mali Yükümlülüklere Aykırılık  280
5. Teminat İradı  280
6. Ruhsat İptali  281
B. 2872 Sayılı Çevre Kanunu Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (Madde 20)  281
1. ÇED Sürecine Uymama  281
2. Su Kirliliği  281
3. Hava Kirliliği  281
4. Toprak Kirliliği  282
5. Atık Yönetimi  282
6. Faaliyetin Durdurulması  282
C. Sağlık Mevzuatı Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (DMS Yönetmeliği, 5996, 1593, 4703 sk.)  282
1. 5996 Sayılı Kanun Yaptırımları  282
2. Yaptırımların Uygulanmasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar  283
D. İdare Yaptırımların Yargısal Denetimi ve Emsal Kararlar  284
1. Dava Açma Süresi ve Yetkili Mahkeme  284
2. İdari Yargının Denetim Kapsamı  284
3. Emsal Yargı Kararları ve Yorumları  285
4. Jeotermal Kaynaklar İlgili Faaliyetlerde İdari Yargı Yolu ve İhtilafların Çözümü  288
E. İdari Yargı Denetiminin Hukuki Çerçevesi  289
1. İdari Yargının Genel İlkeleri: Hukuka Uygunluk Denetimi  290
2. İdari İşlemin Unsurları ve Yargısal Denetimi  291
3. İlkelerin Sektörel Uygulaması  292
F. Jeotermal ve Uyuşmazlıklarında İdari Dava Türleri  293
1. Genel Bakış  293
2. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Kararlarına Karşı Davalar  293
3. Ruhsat ve İzin İşlemlerine İlişkin Davalar  294
4. İdari Yaptırım Kararlarına Karşı Davalar  295
a. İdari Para Cezaları  295
b. Faaliyet Durdurma  296
c. Ruhsat İptali  296
5. Kaynak Koruma Alanı ve Komşu Haklara İlişkin Uyuşmazlıklar  296
a. Kaynak Koruma Alanı Kararlarına İtirazlar  296
b. Komşu Ruhsatlar Arası Etkileşim İddiaları  297
6. Diğer Yaygın Uyuşmazlıklar  297
a. Arazi Kullanımı ve İmar Uyuşmazlıkları  297
b. Diğer Yatırımlarla Çakışma  298
X. İDARİ YARGILAMA USULÜ (İYUK)  298
A. Görevli ve Yetkili Mahkemeler  299
B. Dava Açma Süreleri ve Şekli  299
C. Yürütmenin Durdurulması (YD)  300
D. Delil Toplama ve İspat  301
E. Karar Türleri ve Kanun Yolları  301
F. İdari İşlemlerin İptal Sebepleri ve Sektörel Örnekler  302
1. Genel İptal Sebepleri  302
2. Takdir Yetkisinin Sınırları ve Kötüye Kullanılması  303
3. Mevzuata Aykırılık  304
G. Teknik Uyuşmazlıklarda Bilirkişi İncelemesinin Rolü  306
1. Bilirkişiliğin Önemi ve Gerekliliği  306
2. Mahkemelerin Bilirkişi Raporlarına Yaklaşımı  307
3. Bilirkişi Raporlarının Karara Etkisi  308
4. Emsal Yargı Kararları Analizi  309
H. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 293 Kapsamında Uzman Görüşü  316
1. HMK Madde 293’ün Metni ve Kapsamı  317
2. Tarafların Uzman Görüşü Alma Hakkı ve Amacı  317
3. Uzman Görüşünün Mahkemeye Sunulması  318
4. Mahkemenin Uzman Görüşünü Değerlendirmesi ve Uzmanı Dinlemesi  318
I. Uzman Görüşü (HMK 293) ile Bilirkişi Raporu (HMK 266 vd.) Arasındaki Farklar  319
1. Görevlendirme ve Tarafsızlık  320
2. Konu Kapsamı (Hukuki Konular Dahil)  320
3. Delil Niteliği ve Mahkemenin Takdiri  321
J. Uzman Görüşünün Medeni Usul Hukukundaki Yeri ve Önemi  322
1. İşlevi ve Uygulamadaki Rolü  322
2. Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Adil Yargılanma İlkesi ile İlişkisi  322
3. Akademik Tartışmalar ve Sınırlılıklar  323
K. Yargıtay Kararlarında Uzman Görüşü (Hmk 293)  324
1. Uzman Görüşünün Değerlendirilmesi ve Dikkate Alınması Gerekliliği  324
2. Bilirkişi Raporu ile Çelişki Halinde İzlenen Usul  324
3. Emsal Karar Özetleri ve Analizi  325
4. Uzman Mütalaasının Davacıya (veya Davalıya) Faydaları  328
5. Uzman Mütalaasının Hukuka ve Yargılamaya Yardımı  328
12. Bölüm
ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI
I. GENEL ÇERÇEVE  331
A. İdari Uyuşmazlıklarda ((Alternative Dispute Resolution / Alternatif Uyuşmazlık Çözümü)  331
B. Vergi ve Gümrük Uzlaşması  332
C. Kamulaştırmada Satın Alma ve Uzlaşma  332
D. Sektördeki Uygulanabilirlik ve Mevcut Durum  332
E. Uygulanamayacak Alanlar  332
13. Bölüm
ULUSLARARASI HUKUKTA JEOTERMAL KAYNAKLAR
I. SINIRAŞAN JEOTERMAL KAYNAKLAR VE YÖNETİMİ  335
A. Uygulanabilir Uluslararası Hukuk İlkeleri ve İlgili Metinler  335
1. Doğal Kaynaklar Üzerinde Kalıcı Egemenlik  335
2. Hakça ve Makul Kullanım (Equitable and Reasonable Utilization)  335
3. Önemli Zarar Vermeme Yükümlülüğü (Obligation Not to Cause Significant Harm)  336
4. İşbirliği, Bilgi Değişimi ve Ön Bildirim Yükümlülükleri  336
II. İLGİLİ ULUSLARARASI HUKUK METİNLERİ  336
III. YÖNETİM MODELLERİ VE İŞBİRLİĞİ YAKLAŞIMLARI  337
IV. HUKUKİ, TEKNİK VE PRATİK ZORLUKLAR  337
V. UYGULAMA ÖRNEKLERİ VE POTANSİYEL ALANLAR  339
VI. SONUÇ VE GELECEĞE BAKIŞ  339
14. Bölüm
YABANCI ÜLKELERDEKİ JEOTERMAL KAYNAKLAR MEVZUATI VE UYGULAMALARI (ÜLKE BAZINDA İNCELEMELER)
I. İZLANDA (JEOTERMAL ENERJİ LİDERİ)  341
II. İTALYA  342
III. YENİ ZELANDA  343
IV. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ (KALİFORNİYA ÖRNEĞİ – KARMAŞIK YAPI)  344
V. JAPONYA (ONSEN KÜLTÜRÜ VE ENERJİ ARAYIŞI)  344
VI. FRANSA  345
VII. MACARİSTAN (TERMAL SULAR VE BALNEOLOJİ)  346
VIII. KENYA (DEVLET ÖNCÜLÜĞÜNDE HIZLI GELİŞİM)  346
IX. MOZAMBİK (GELİŞMEKTE OLAN POTANSİYEL)  347
X. GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ (SINIRLI YÜKSEK ENTALPİ, TERMAL POTANSİYEL)  348
XI. ÇİN  348
15. Bölüm
GÜNCEL HUKUKİ VE POLİTİK TARTIŞMALAR
I. TÜRKİYE’DE JEOTERMAL RUHSAT İHALELERİNDE ŞEFFAFLIK VE REKABET SORUNLARI  353
A. Yasal Çerçeve ve Uygulayıcı Kurumlar  353
B. Şeffaflık Sorunları  354
C. Rekabet Sorunları  354
D. Vaka Çalışmaları  355
E. Çevresel Etkilerin Azaltılması ve Yönetimi  356
F. Sürdürülebilir Rezervuar Yönetimi  357
G. Düzenleyici Çerçeveler ve Politikalar  359
H. Sonuç ve Değerlendirme  361
16. Bölüm
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DESTEKLEME MEKANİZMASI (YEKDEM)
I. GENEL İŞLEYİŞ  365
A. Jeotermal İçin Fiyatlar ve Süreler  365
B. YEKDEM’e Başvuru ve Katılım Koşulları  366
C. Diğer Destekler ve İzin Süreçleri  366
1. Arama ve Sondaj Desteği  366
2. İzin Süreçleri ve “Süper İzin” Mekanizması  367
3. Arazi Kullanımı ve Diğer İndirimler  367
4. İdare Payı Düzenlemesi  367
D. Teşvik Mekanizmalarının Etkinliği ve Zorlukların Analizi  369
E. YEKDEM ve Finansal Teşviklerin İyileştirilmesi  375
Kaynakça  379
Kavram Dizini  385
 


Hasan Kaya
Şubat 2026
1200.00 TL
Sepete Ekle
Ayhan Özkan ...
Ocak 2026
1600.00 TL
Sepete Ekle
Hilmi Özmen
Ocak 2026
800.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  5
1. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAKLARA GİRİŞ
I. GİRİŞ: DOĞAL KAYNAKLARIN HUKUKİ REJİMİ VE ÖNEMİ  19
A. Doğal Kaynakların Sınıflandırılması ve Hukuki Açıdan Önemi  20
B. Doğal Kaynakların Çok Boyutlu Önemi  21
1. Ekonomik Önem ve Stratejik Değer  22
2. Ekolojik İşlev ve Ekosistem Hizmetleri  22
3. Sosyal Refah ve Kültürel Miras  22
4. Nesiller Arası Adalet ve Sürdürülebilirlik Sorumluluğu  23
C. Doğal Kaynakların Yönetiminde Karşılaşılan Temel Sorunlar  23
1. Kaynakların Hızla Tükenmesi ve Aşırı Tüketim  23
2. Çevresel Tahribat ve Kirlilik  23
3. Biyolojik Çeşitlilik Kaybı ve Ekosistem Bütünlüğünün Bozulması  24
4. İklim Değişikliği ile Geri Besleme Döngüsü  24
II. DOĞAL KAYNAKLAR HUKUKU VE JEOTERMAL KAYNAKLARIN BU HUKUK SİSTEMİNDEKİ YERİ  24
A. Tanımı, Kapsamı ve Hukuki Niteliği  24
B. Doğal Kaynaklar Hukukunun Temel İlkeleri ve Jeotermal Kaynaklar Açısından Yansımaları  25
C. Türkiye’deki Hukuki Çerçeve: Genel Kanunlardan Özel Kanuna Geçiş  26
D. Düzenleyici Araçlar ve Sorumluluk  26
III. TANIMLAR  27
A. Türkiye’de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Jeotermal Kaynaklardaki Rolü  28
B. MTA’nın Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri  30
C. MAPEG: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri  33
D. İdare: Büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarını, büyükşehir belediyesi bulunmayan illerde ise il özel idarelerinin Jeotermal Kaynaklar ve Enerji Konusundaki Rolü ve Görevleri  34
1. İl Özel İdareleri (Büyükşehir Olmayan İllerdeki “İdare”)  34
2. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları (YİKOB– Büyükşehirlerdeki “İdare”)  35
E. Kaynak  36
1. Kanundaki “Kaynak” Tanımı ve Anlamı  36
2. Uluslararası Anlamı ve Yaklaşım  36
3. Türkiye’de Jeotermal Kaynak Anlayışının Gelişimi  37
4. Teknik Tanım ile Hukuki Tanım Arasındaki Fark  37
F. Jeotermal Kaynak  39
G. Jeotermal alan  43
H. Jeotermal Sistem  46
I. “Kaynak” ve “Alan” İlişkisi  47
J. Sondaj  48
K. Akışkan  49
L. Kaptaj  49
M. Koruma Alanı  50
N. Bloke Alan  51
O. Enjeksiyon  53
P. Reenjeksiyon  56
R. Deşarj  61
S. Test  68
T. Emniyetli Verim  73
IV. JEOTERMAL ENERJİNİN FİZİKSEL OLUŞUM SÜRECİ VE JEOTERMAL ENERJİ TÜRLERİ  85
A. Sıcaklığa Göre Sınıflandırma  86
B. Akışkanın Fiziksel Haline (Entalpi) Göre Sınıflandırma  86
C. Jeolojik Ortama ve Kaynak Tipine Göre Sınıflandırma  87
D. Kullanım Yöntemine Göre Sınıflandırma  88
V. JEOTERMAL KAYNAKLARIN ÖNEMİ  89
A. Enerji Açısından Önemi  89
B. Ekonomi Açısından Önemi  90
C. Çevresel ve Ekonomik Avantajlar  90
2. Bölüm
HUKUKİ ÇERÇEVENİN TEMEL KAVRAMLARI VE İLKELERİ
I. TÜRKİYE’DE JEOTERMAL KAYNAKLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ  93
II. KAMU YARARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İLKELERİ  94
III. ÇEVRESEL ETKİ VE KORUMA İLKELER  95
A. Jeotermal Reenjeksiyon Konusundaki Temel Akademik Bilgiler  98
B. Rezervuar Basıncının Korunması ve Üretimin Sürdürülebilirliği  98
C. Atık Akışkanların Çevreye Duyarlı Bertarafı  98
D. Reenjeksiyonun Ekonomik Boyutu  100
E. Emisyon Kontrolü  100
IV. KAYNAKLARIN ENTEGRE YÖNETİMİ İLKESİ  104
A. Kaynağın Bütüncül Olarak Değerlendirilmesi ve Tanımlanması  104
B. Optimal, Çok Amaçlı ve Basamaklı (Kaskad) Kullanım Prensibi  104
C. Kaynakların Sürdürülebilir Yönetimi ve Rezervuar Bütünlüğünün Korunması  104
D. Çevresel Etkilerin Önlenmesi veya Asgariye İndirilmesi ve Çevre Mevzuatına Uyum  105
E. Paydaşlar Arası Koordinasyon, Menfaat Dengesi ve Müdahalenin Önlenmesi  105
F. Hukuki Dayanak  105
V. ULUSLARARASI HUKUKTA JEOTERMAL KAYNAKLARA İLİŞKİN TEMEL İLKELER  105
A. Ülkesel egemenlik (territorial sovereignty)  106
B. Sınıraşan Önemli Zarar Vermeme Yükümlülüğü  106
C. İşbirliği Yapma Yükümlülüğü (Duty to Cooperate)  106
3. Bölüm
TÜRKİYE’DEKİ MEVZUAT: JEOTERMAL KAYNAKLAR KANUNU VE
İLGİLİ DÜZENLEMELER
I. TEMEL İLKELER  109
II. İLGİLİ DÜZENLEMELER  110
III. JEOTERMAL KAYNAKLAR KANUNU’NUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE AMAÇLARI  110
4. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAK ARAMA VE İŞLETME RUHSATLARI
I. RUHSAT TÜRLERİ VE KAPSAMLARI  119
A. Arama Ruhsatı  119
B. İşletme Ruhsatı  120
C. Diğer İzinler / Haklar  121
D. Uluslararası Karşılıklar  122
E. Ruhsat Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler  122
F. Ruhsat Değerlendirme Kriterleri ve İhale Süreci  125
G. Ruhsat Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleri  128
H. Ruhsat Süreleri, Devri ve İptali  132
I. Ruhsatların devrinin eleştirisi  134
5. Bölüm
TÜRKİYE’DE JEOTERMAL KAYNAKLARIN ARANMASI VE
İŞLETİLMESİNE İLİŞKİN İZİN SÜREÇLERİ
I. TEMEL İLKELER  137
II. RUHSAT ÇERÇEVESİ  138
III. DİĞER ZORUNLU İZİNLER (PARALEL VEYA SONRAKİ SÜREÇLER)  142
IV. YETKİLİ KURUMLAR VE GÖREV DAĞILIMI  148
A. İdare (YİKOB/İl Özel İdaresi)  148
B. MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü)  148
C. MTA (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü)  148
D. ÇŞİDB (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı)  149
E. EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu)  149
F. Diğer İlgili Kurumlar  149
V. HUKUKİ UYUŞMAZLIKLAR VE YARGI KARARLARI  150
A. Sık Karşılaşılan Uyuşmazlık Alanları  150
1. Ruhsat Hukuku  150
2. İdare Payı Uyuşmazlıkları  151
3. ÇED Süreçleri ve Kararlarına İtirazlar  152
4. Kamulaştırma Uyuşmazlıkları  152
5. Reenjeksiyon ve Çevresel Etkileri ile İlgili Uyuşmazlıklar  152
6. Özel Hukuk Uyuşmazlıkları  153
7. Önemli Yargı Kararlarının Analizi  153
8. İzin Değerlendirme Kriterleri  155
9. İdari İzinlerin Verilmesinde Takdir Yetkisinin Görünümleri  156
10. Türkiye’de Jeotermal Kaynak Ruhsat ve İzin Süreçlerinde İdarenin Takdir Yetkisi: 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Bir İnceleme ve Madencilik Rejimi ile Karşılaştırma  159
11. Kaynak Ruhsatlandırmasında İdari Takdir Yetkisi  160
12. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Jeotermal Ruhsat ve İzin Rejimi  161
B. ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi)  163
1. ÇED Sürecinin Genel Aşamaları  163
2. ÇED Raporu / PTD Hazırlanması ve Sunulması  164
3. ÇED’in Jeotermal Projelerine Uygulanabilirliği  165
4. Temel Çevre Mevzuatı ile Entegrasyon  168
5. Çevresel Etkiler ve Azaltma Önlemleri (Akademik ve Teknik Bulgular Işığında)  171
6. Yargısal Denetim: Danıştay Emsal Kararlarının Analizi  177
7. Halkın Katılımının Rolü  181
8. Uygulamadaki Durum  182
9. Değerlendirmeler ve Çıkarımlar  182
10. Hukuki Sentez ve Sonuç  183
11. ÇED Sürecindeki Takdir Yetkisi (ÇŞİDB)  191
12. Orman İzni Sürecindeki Takdir Yetkisi (OGM)  192
13. EPDK Önlisans/Lisans Sürecindeki Takdir Yetkisi  193
14. Diğer Kritik İzinlerdeki Takdir Yetkisi  193
15. Jeotermal ve Madencilik Rejimlerinin Karşılaştırılması ve Sonuç  194
C. İzin Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleri  198
1. “İzin” Kavramının Analizi  198
2. Karşılaştırma: 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Ruhsat ve İzin  199
3. Karşılaştırmalı Analiz: “Ruhsat Sahibi” ve “İzin Sahibi”  201
4. Yaşam Döngüsü Yönetimi: Süre, Yenileme, Devir, İptal  202
6. Bölüm
DENETİM VE YAPTIRIMLAR
I. DENETİM VE USULLERİ  205
II. UYUMSUZLUK HALİNDE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR  205
7. Bölüm
JEOTERMAL KAYNAKLARIN KULLANIM ALANLARI VE
DÜZENLEMELERİ
I. TEMEL ÇERÇEVE  209
II. ÖNLİSANS SÜRECİ VE GEREKLİLİKLERİ  209
III. ÜRETİM LİSANSI SÜRECİ VE GEREKLİLİKLERİ  210
IV. İŞLETME RUHSATI (5686) VE ÜRETİM LİSANSI (6446) İLİŞKİSİ VE KOORDİNASYON  210
V. “ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNE YÖNELİK JEOTERMAL KAYNAK ALANLARININ KULLANIMINA DAİR YÖNETMELİK”  211
VI. YENİLENEBİLİR ENERJİ TEŞVİKLERİ (5346 SAYILI KANUN & YEKDEM)  213
A. YEKDEM Destek Mekanizmasına Genel Bakış  213
B. Jeotermal için Fiyat Garantisi ve Yerli Aksam Desteği (1 Temmuz 2021 Sonrası Rejim)  213
C. YEKDEM’den Yararlanma Koşulları ve Başvuru Süreci  214
D. Destek Süresi ve Fiyat Güncelleme Mekanizması  214
VII. JEOTERMAL ISITMA VE SOĞUTMA İÇİN DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVE  215
A. Özel Mevzuat, Standartlar veya Kılavuzlar  215
B. Belediyelerin ve Diğer Kurumların Rolü  216
C. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği Kapsamındaki Hususlar  217
D. Deşarj ve Reenjeksiyon Yükümlülükleri  217
E. Kaynak Koruma Tedbirleri ve İzleme  219
8. Bölüm
İDARE PAYI (5686 SAYILI KANUN)
I. GENEL İLKE  223
II. REENJEKSİYONUN ETKİSİ  223
III. ÖDEME PROSEDÜRLERİ  224
IV. ÖDEMEME DURUMU  225
9. Bölüm
DENETİM VE YAPTIRIMLAR (5686 SAYILI KANUN)
I. DENETİM YETKİSİ VE PROSEDÜRLERİ  227
II. UYUMSUZLUK HALİNDE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR  227
10. Bölüm
SAĞLIK VE TERMAL TURİZM AMAÇLI KULLANIM VE
İLGİLİ MEVZUAT
I. SAĞLIK VE TERMAL TURİZM AMAÇLI KULLANIMLAR İÇİN İŞLETME RUHSATI ALINMASI  231
II. SAĞLIK/TERMAL KULLANIMLAR İÇİN 5686 SAYILI KANUN VE YÖNETMELİKTEKİ ÖZEL HÜKÜMLER  232
III. İDARE PAYININ HESAPLANMASI VE ÖDENMESİ  233
IV. SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN JEOTERMAL SAĞLIK TESİSLERİ (KAPLICALAR) İÇİN DÜZENLEMELERİ  235
V. ASGARİ TESİS STANDARTLARI (KAPLICALAR YÖNETMELİĞİ)  235
VI. DENETİM VE KONTROL MEKANİZMALARI  236
VII. SUYUN TEDAVİ EDİCİ ÖZELLİKLERİNİN ROLÜ (ENDİKASYON)  237
VIII. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NIN TERMAL TURİZM TESİSLERİ İÇİN DÜZENLEMELERİ  238
IX. ASGARİ TESİS NİTELİKLERİ VE İŞLETME KOŞULLARI  238
X. BELİRLENMİŞ TURİZM BÖLGELERİ İÇİN ÖZEL HUSUSLAR  239
XI. DÜZENLEYİCİ KURUMLAR ARASINDA KOORDİNASYON VE YETKİ PAYLAŞIMI  239
XII. REENJEKSİYON YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE STANDARTLARI  243
XIII. TEDAVİ EDİCİ ÖZELLİKLERİN BİLİMSEL DEĞERLENDİRMESİ  244
XIV. SAĞLIK VE TERMAL TURİZM İÇİN DEVLET TEŞVİKLERİ  246
A. Genel Yatırım Teşviklerine Genel Bakış  246
B. Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Teşvikleri  246
C. Ticaret Bakanlığı’nın Sağlık Turizmi Özel Teşvikleri (Hizmet İhracatı Destekleri)  246
D. Uluslararası Pazarlamaya Yönelik Mali Destek  247
11. Bölüm
ENDÜSTRİYEL AMAÇLI KULLANIM VE İLGİLİ MEVZUAT
I. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL ENERJİ UYGULAMALARINA VE TÜRKİYE’DEKİ DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVEYE GENEL BAKIŞ  251
A. Endüstriyel Jeotermal Kullanımın Tanımlanması  251
B. Temel Mevzuata Genel Bakış  252
C. Mevzuat Yapısı ve Amaçları  252
II. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL KULLANIM İÇİN LİSANSLAMA VE İZİN SÜREÇLERİ  253
A. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Endüstriyel Amaçlı Arama ve İşletme Ruhsatlarının Alınması  253
B. İşletme Ruhsatının Endüstriyel Kullanımlar (Proses Isısı, Kurutma, Kimyasal Çıkarımı vb.) Açısından Kapsamı  254
C. Endüstriyel Uygulamalara Yönelik Spesifik Düzenlemeler, Teknik Standartlar ve Kılavuzlar  255
D. İşletme Ruhsatı Dışında Gerekli Olan Farklı İzin/Onay Süreçleri  256
III. ENDÜSTRİYEL KULLANIMLAR İÇİN İDARE PAYININ HESAPLANMASI VE ÖDENMESİ  257
A. Uygulanabilir Hesaplama Yöntemleri (Gayrisafi Hasılat vs. Ek–15/16 Analizi)  257
B. Reenjeksiyonun İdare Payı Üzerindeki Rolü ve Etkisi (%30 İndirim Uygulaması)  259
C. Ödeme Prosedürleri, Son Tarihler ve Ödememe Durumunda Uygulanacak Yaptırımlar  259
IV. ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL TESİSLER İÇİN ÇEVRESEL DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVE  262
A. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gereklilikleri (Ek–1/Ek–2 Durumu)  262
B. Atık Su ve Akışkan Yönetimi: Deşarj ve Reenjeksiyon Yükümlülükleri  263
C. Emisyon Kontrolü Gereklilikleri  264
D. Endüstriyel Proseslerden Kaynaklanabilecek Ek Çevresel Hususlar  265
V. JEOTERMAL KAYNAKLARDAN KİMYASAL MADDE VE MİNERAL ÇIKARIMININ HUKUKİ REJİMİ  268
A. 5686 Sayılı Kanun ve Maden Kanunu’nun Uygulanabilirliği  268
B. Çıkarma Faaliyetleri İçin Ek İzinler veya Düzenleyici Gereklilikler  269
VI. TÜRKİYE’DE ENDÜSTRİYEL JEOTERMAL KULLANIMIN DURUMU VE POTANSİYELİ  270
A. Mevcut Endüstriyel Uygulama Örnekleri ve Vaka Çalışmaları  270
B. Endüstriyel Jeotermal Gelişim İçin Kullanılmayan Potansiyelin Değerlendirilmesi  271
VII. DEVLET TEŞVİKLERİ VE DESTEK MEKANİZMALARI  272
A. Endüstriyel Jeotermal Projeler İçin Mevcut Mali/Fiskal Teşvikler (YEKDEM Dışında)  272
B. İlgili Teşvikler İçin Uygunluk ve Başvuru Süreçleri  274
VIII. SONUÇ VE TEMEL HUSUSLAR  277
A. Bulguların Sentezi  277
B. Kritik Uyum Noktaları  278
C. Fırsatlar ve Zorluklar  278
IX. MEVZUATA AYKIRILIK DURUMUNDA UYGULANACAK İDARİ YAPTIRIMLAR  279
A. 5686 Sayılı Kanun Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (Madde 11)  279
1. Proje ve Rapor Yükümlülüklerine Aykırılık  280
2. Kaynak Koruma ve Çevre Yükümlülüklerine Aykırılık  280
3. Denetim ve Bilgi Verme Yükümlülüğüne Aykırılık  280
4. Mali Yükümlülüklere Aykırılık  280
5. Teminat İradı  280
6. Ruhsat İptali  281
B. 2872 Sayılı Çevre Kanunu Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (Madde 20)  281
1. ÇED Sürecine Uymama  281
2. Su Kirliliği  281
3. Hava Kirliliği  281
4. Toprak Kirliliği  282
5. Atık Yönetimi  282
6. Faaliyetin Durdurulması  282
C. Sağlık Mevzuatı Kapsamında Uygulanacak Yaptırımlar (DMS Yönetmeliği, 5996, 1593, 4703 sk.)  282
1. 5996 Sayılı Kanun Yaptırımları  282
2. Yaptırımların Uygulanmasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar  283
D. İdare Yaptırımların Yargısal Denetimi ve Emsal Kararlar  284
1. Dava Açma Süresi ve Yetkili Mahkeme  284
2. İdari Yargının Denetim Kapsamı  284
3. Emsal Yargı Kararları ve Yorumları  285
4. Jeotermal Kaynaklar İlgili Faaliyetlerde İdari Yargı Yolu ve İhtilafların Çözümü  288
E. İdari Yargı Denetiminin Hukuki Çerçevesi  289
1. İdari Yargının Genel İlkeleri: Hukuka Uygunluk Denetimi  290
2. İdari İşlemin Unsurları ve Yargısal Denetimi  291
3. İlkelerin Sektörel Uygulaması  292
F. Jeotermal ve Uyuşmazlıklarında İdari Dava Türleri  293
1. Genel Bakış  293
2. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Kararlarına Karşı Davalar  293
3. Ruhsat ve İzin İşlemlerine İlişkin Davalar  294
4. İdari Yaptırım Kararlarına Karşı Davalar  295
a. İdari Para Cezaları  295
b. Faaliyet Durdurma  296
c. Ruhsat İptali  296
5. Kaynak Koruma Alanı ve Komşu Haklara İlişkin Uyuşmazlıklar  296
a. Kaynak Koruma Alanı Kararlarına İtirazlar  296
b. Komşu Ruhsatlar Arası Etkileşim İddiaları  297
6. Diğer Yaygın Uyuşmazlıklar  297
a. Arazi Kullanımı ve İmar Uyuşmazlıkları  297
b. Diğer Yatırımlarla Çakışma  298
X. İDARİ YARGILAMA USULÜ (İYUK)  298
A. Görevli ve Yetkili Mahkemeler  299
B. Dava Açma Süreleri ve Şekli  299
C. Yürütmenin Durdurulması (YD)  300
D. Delil Toplama ve İspat  301
E. Karar Türleri ve Kanun Yolları  301
F. İdari İşlemlerin İptal Sebepleri ve Sektörel Örnekler  302
1. Genel İptal Sebepleri  302
2. Takdir Yetkisinin Sınırları ve Kötüye Kullanılması  303
3. Mevzuata Aykırılık  304
G. Teknik Uyuşmazlıklarda Bilirkişi İncelemesinin Rolü  306
1. Bilirkişiliğin Önemi ve Gerekliliği  306
2. Mahkemelerin Bilirkişi Raporlarına Yaklaşımı  307
3. Bilirkişi Raporlarının Karara Etkisi  308
4. Emsal Yargı Kararları Analizi  309
H. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 293 Kapsamında Uzman Görüşü  316
1. HMK Madde 293’ün Metni ve Kapsamı  317
2. Tarafların Uzman Görüşü Alma Hakkı ve Amacı  317
3. Uzman Görüşünün Mahkemeye Sunulması  318
4. Mahkemenin Uzman Görüşünü Değerlendirmesi ve Uzmanı Dinlemesi  318
I. Uzman Görüşü (HMK 293) ile Bilirkişi Raporu (HMK 266 vd.) Arasındaki Farklar  319
1. Görevlendirme ve Tarafsızlık  320
2. Konu Kapsamı (Hukuki Konular Dahil)  320
3. Delil Niteliği ve Mahkemenin Takdiri  321
J. Uzman Görüşünün Medeni Usul Hukukundaki Yeri ve Önemi  322
1. İşlevi ve Uygulamadaki Rolü  322
2. Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Adil Yargılanma İlkesi ile İlişkisi  322
3. Akademik Tartışmalar ve Sınırlılıklar  323
K. Yargıtay Kararlarında Uzman Görüşü (Hmk 293)  324
1. Uzman Görüşünün Değerlendirilmesi ve Dikkate Alınması Gerekliliği  324
2. Bilirkişi Raporu ile Çelişki Halinde İzlenen Usul  324
3. Emsal Karar Özetleri ve Analizi  325
4. Uzman Mütalaasının Davacıya (veya Davalıya) Faydaları  328
5. Uzman Mütalaasının Hukuka ve Yargılamaya Yardımı  328
12. Bölüm
ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI
I. GENEL ÇERÇEVE  331
A. İdari Uyuşmazlıklarda ((Alternative Dispute Resolution / Alternatif Uyuşmazlık Çözümü)  331
B. Vergi ve Gümrük Uzlaşması  332
C. Kamulaştırmada Satın Alma ve Uzlaşma  332
D. Sektördeki Uygulanabilirlik ve Mevcut Durum  332
E. Uygulanamayacak Alanlar  332
13. Bölüm
ULUSLARARASI HUKUKTA JEOTERMAL KAYNAKLAR
I. SINIRAŞAN JEOTERMAL KAYNAKLAR VE YÖNETİMİ  335
A. Uygulanabilir Uluslararası Hukuk İlkeleri ve İlgili Metinler  335
1. Doğal Kaynaklar Üzerinde Kalıcı Egemenlik  335
2. Hakça ve Makul Kullanım (Equitable and Reasonable Utilization)  335
3. Önemli Zarar Vermeme Yükümlülüğü (Obligation Not to Cause Significant Harm)  336
4. İşbirliği, Bilgi Değişimi ve Ön Bildirim Yükümlülükleri  336
II. İLGİLİ ULUSLARARASI HUKUK METİNLERİ  336
III. YÖNETİM MODELLERİ VE İŞBİRLİĞİ YAKLAŞIMLARI  337
IV. HUKUKİ, TEKNİK VE PRATİK ZORLUKLAR  337
V. UYGULAMA ÖRNEKLERİ VE POTANSİYEL ALANLAR  339
VI. SONUÇ VE GELECEĞE BAKIŞ  339
14. Bölüm
YABANCI ÜLKELERDEKİ JEOTERMAL KAYNAKLAR MEVZUATI VE UYGULAMALARI (ÜLKE BAZINDA İNCELEMELER)
I. İZLANDA (JEOTERMAL ENERJİ LİDERİ)  341
II. İTALYA  342
III. YENİ ZELANDA  343
IV. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ (KALİFORNİYA ÖRNEĞİ – KARMAŞIK YAPI)  344
V. JAPONYA (ONSEN KÜLTÜRÜ VE ENERJİ ARAYIŞI)  344
VI. FRANSA  345
VII. MACARİSTAN (TERMAL SULAR VE BALNEOLOJİ)  346
VIII. KENYA (DEVLET ÖNCÜLÜĞÜNDE HIZLI GELİŞİM)  346
IX. MOZAMBİK (GELİŞMEKTE OLAN POTANSİYEL)  347
X. GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ (SINIRLI YÜKSEK ENTALPİ, TERMAL POTANSİYEL)  348
XI. ÇİN  348
15. Bölüm
GÜNCEL HUKUKİ VE POLİTİK TARTIŞMALAR
I. TÜRKİYE’DE JEOTERMAL RUHSAT İHALELERİNDE ŞEFFAFLIK VE REKABET SORUNLARI  353
A. Yasal Çerçeve ve Uygulayıcı Kurumlar  353
B. Şeffaflık Sorunları  354
C. Rekabet Sorunları  354
D. Vaka Çalışmaları  355
E. Çevresel Etkilerin Azaltılması ve Yönetimi  356
F. Sürdürülebilir Rezervuar Yönetimi  357
G. Düzenleyici Çerçeveler ve Politikalar  359
H. Sonuç ve Değerlendirme  361
16. Bölüm
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DESTEKLEME MEKANİZMASI (YEKDEM)
I. GENEL İŞLEYİŞ  365
A. Jeotermal İçin Fiyatlar ve Süreler  365
B. YEKDEM’e Başvuru ve Katılım Koşulları  366
C. Diğer Destekler ve İzin Süreçleri  366
1. Arama ve Sondaj Desteği  366
2. İzin Süreçleri ve “Süper İzin” Mekanizması  367
3. Arazi Kullanımı ve Diğer İndirimler  367
4. İdare Payı Düzenlemesi  367
D. Teşvik Mekanizmalarının Etkinliği ve Zorlukların Analizi  369
E. YEKDEM ve Finansal Teşviklerin İyileştirilmesi  375
Kaynakça  379
Kavram Dizini  385
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026