|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM
TEMEL CEZA ADALET MODELLERİ VE UZLAŞTIRMA KURUMUNA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR
I. ADALET KAVRAMI VE TEMEL CEZA ADALET MODELLERİ 21
A. ADALET KAVRAMI 21
B. GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TEMEL CEZA ADALET MODELLERİ 25
1. Cezalandırıcı Adalet Modeli 28
2. Tazmin Edici (Düzeltici) Adalet Modeli 33
3. Onarıcı Adalet Modeli 34
a. Onarıcı Adalet Kavramı, Onarıcı Adaletin Amacı ve Özellikleri 35
b. Onarıcı Adalet Programlarının Ceza Hukukunda Kullanılmasına
İlişkin Temel İlkeler 41
c. Onarıcı Adalet Programlarının Ceza Hukukunda Kullanılmasına
İlişkin Modeller 43
(1) Mağdur – Fail Uzlaştırması 45
(2) Konferans Sistemi (Grup Toplantıları) 47
(3) Ceza Belirtme Çemberi (Cezalandırıcı Halka – Topluluk
Çemberleri) 50
4. Dönüştürücü Adalet Modeli 51
5. Temel Adalet Modellerinin Karşılaştırılması 53
II. TEMEL UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI 57
A. YARGISAL ÇÖZÜM YOLLARI 57
1. Mahkeme Çözüm Yolu 57
2. Tahkim Çözüm Yolu 58
B. DOSTANE (ALTERNATİF) ÇÖZÜM YOLLARI 58
1. Uzlaştırma 61
2. Arabuluculuk Çözüm Yolu 62
3. Müzakere Çözüm Yolu 62
III. UZLAŞTIRMA KURUMUNA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR VE ZAMAN
BAKIMINDAN UYGULAMA 63
A. MADDİ CEZA HUKUKU, CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU VE İNFAZ
HUKUKU KAVRAMLARI 63
B. CEZA HUKUKUNA İLİŞKİN KANUNLARIN ZAMAN BAKIMINDAN
UYGULANMASI 65
C. SUÇ VE KABAHAT KAVRAMLARI 68
D. SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA KAVRAMLARI 70
E. İHBAR, ŞİKÂYET, ŞİKÂYETÇİ (MÜŞTEKİ) VE İZİN KAVRAMLARI 70
F. ŞÜPHELİ, SANIK, HÜKÜMLÜ, MAĞDUR, SUÇTAN ZARAR GÖREN,
KATILAN KAVRAMLARI 78
G. ÇOCUK KAVRAMI 81
H. MÜDAFİİ VE VEKİL KAVRAMLARI 85
İ. KAST KAVRAMI 86
J. TAKSİR KAVRAMI 87
K. HAPİS CEZASI, DİSİPLİN HAPSİ, TAZYİK HAPSİ VE GÜVENLİK TEDBİRLERİ
KAVRAMLARI 88
L. ADLİ PARA CEZASI, İDARİ PARA CEZASI, TAZMİNAT VE EDİM
KAVRAMLARI 91
İKİNCİ BÖLÜM
UZLAŞTIRMA KURUMUNA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER VE UZLAŞTIRMA KURUMUNA İLİŞKİN İLKELER
I. UZLAŞTIRMA KURUMUNA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 93
A. UZLAŞTIRMA KAVRAMI VE UZLAŞMADAN FARKI 93
B. UZLAŞTIRMA KURUMUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ 99
C. UZLAŞTIRMA KURUMUNUN TÜRK HUKUKU’NDAKİ TARİHSEL GELİŞİMİ 107
D. UZLAŞTIRMA KURUMUNUN AMACI 123
E. UZLAŞTIRMA KURUMUNUN FAYDALARI 124
1. Fail Açısından Faydaları 125
2. Mağdur Açısından Faydaları 126
C. KAMU / TOPLUM AÇISINDAN FAYDALARI 128
D. CEZA ADALET SİSTEMİNE YÖNELİK FAYDALAR 129
II. UZLAŞTIRMAYA İLİŞKİN İLKELER 130
A. UZLAŞTIRMANIN TEMEL İLKELERİ 130
1. Uzlaştırmanın Tarafların Özgür İradesine (Gönüllülüğe) Dayanması 134
2. Tarafların Temel Haklarının Korunması 135
3. Tarafların Ve Kanuni Temsilcilerin Ceza Muhakemesi Hukuk
Sisteminin Kabul Ettiği Temel Güvencelere Sahip Olması 136
4. Gerektiğinde Tercüman ya da Bilirkişi Atanması 136
5. Tarafların Bilgilendirilmesi (Aydınlatma Yükümlülüğü) 139
6. Tarafların Özel Durumları Varsa Bu Özel Durumların Dikkate
Alınması 140
7. Gizlilik 141
a. Gizlilik Yükümlülüğünün Kapsamı 142
b. Gizlilik Yükümlülüğünün İstisnaları 143
c. Gizlilik Yükümlülüğünün İhlalinin Hukuki Sonuçları 146
8. Uzlaştırmayı Sağlayacak Uygun Tedbirlerin Alınması 150
B. UZLAŞTIRMAYA İLİŞKİN ETİK İLKELER 150
1. Bağımsızlık Ve Tarafsızlık 152
2. Görevi Özenle (Dürüstlük Kurallarına Uygun Şekilde) Yerine
Getirme 154
3. Taraflara Nazik Ve Saygılı Davranma 154
4. Ön Yargılı Olmama 155
5. Taraflara Eşit Davranma 155
6. Uzlaştırmacının Taraflarla Menfaat Çatışması Olmaması
Yükümlülüğü 156
7. Uzlaştırmacının Aynı Olayda Vekil Veya Müdafii Olarak Görev
Üstlenmeme Yükümlülüğü 157
8. Menfaat Temin Etmeme 158
9. Görevinin Saygınlığını Ve Kişilerin Adalete Olan Güvenini Koruma 158
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MADDİ CEZA HUKUKU VE CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU İLKELERİ KARŞISINDA UZLAŞTIRMA
I. ADİL YARGILANMA HAKKI VE UZLAŞTIRMA 159
II. MASUMİYET (SUÇSUZLUK) KARİNESİ VE UZLAŞTIRMA 163
III. KAMU DAVASININ MECBURİLİĞİ İLKESİ VE UZLAŞTIRMA 164
IV. MADDİ GERÇEĞİN ARAŞTIRILMASI İLKESİ VE UZLAŞTIRMA 165
V. ŞİKAYET, ŞİKAYETTEN VAZGEÇME VE UZLAŞTIRMA 166
VI. GEÇMİŞE YÜRÜME YASAĞI VE UZLAŞTIRMA 168
VII. KANUN YOLLARI VE UZLAŞTIRMA 169
VIII. MÜSADERE VE UZLAŞTIRMA 170
IX. TEKERRÜR VE UZLAŞTIRMA 171
X. KORUMA TEDBİRLERİ NEDENİYLE TAZMİNAT VE UZLAŞTIRMA 173
XI. ETKİN PİŞMANLIK VE UZLAŞTIRMA 174
XII. ÖNÖDEME VE UZLAŞTIRMA 176
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA UZLAŞTIRMA
I. UZLAŞTIRMA KURUMUNUN ŞARTLARI 179
A. SUÇUN UZLAŞTIRMA KAPSAMINDA BİR SUÇ OLMASI 180
1. Türk Ceza Kanunu Kapsamında Kalan Suçlarda Uzlaştırma 181
a. Şikâyete Bağlı Suçlarda Uzlaştırma 181
b. Şikâyete Bağlı Olup Olmadığına Bakılmaksızın Katalog Şeklinde
Belirlenen Suçlarda Uzlaştırma 187
2. Özel Kanunlar Kapsamında Uzlaştırma 190
3. Uzlaştırmaya Tabi Olmayan Suçlar 192
a. Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlarda Uzlaştırma 193
b. Israrlı Takip Suçunda Uzlaştırma 196
c. Mağduru Muhatap Alan Sesli, Yazılı veya Görüntülü Bir İletiyle
İşlenen Hakaret Suçunda Uzlaştırma 196
d. Uzlaştırma Kapsamına Giren Bir Suçun Uzlaştırma Kapsamına
Girmeyen Bir Suçla Birlikte Aynı Mağdura Karşı İşlenmesi
Durumunda, Uzlaştırma Kapsamına Giren Suçlarda Uzlaştırma 200
e. Mağduru ya da Suçtan Zarar Görenin Kamu Tüzel Kişisi Olduğu
Suçlarda Uzlaştırma 207
f. Kanunda Bulunan Açık Hükümlerle Uzlaştırmanın Yasaklandığı
Suçlarda Uzlaştırma 208
B. SUÇUN İŞLENDİĞİNE DAİR YETERLİ ŞÜPHE OLUŞTURACAK DELİL
BULUNMASI 209
C. KOVUŞTURMA OLANAĞININ BULUNMASI 211
D. MAĞDURUN, SUÇTAN ZARAR GÖRENİN GERÇEK KİŞİ VEYA ÖZEL
HUKUK TÜZEL KİŞİSİ OLMASI 214
E. UZLAŞTIRMANIN YETKİLİ KİMSE TARAFINDAN YAPILMASI 219
F. TARAFLARIN ÖZGÜR İRADELERİYLE UZLAŞTIRMAYI KABUL ETMESİ 225
G. UZLAŞTIRMANIN CUMHURİYET SAVCISI YA DA MAHKEME TARAFINDAN
ONAYLANMASI 227
II. UZLAŞTIRMA KURUMUNUN UYGULANMA USULÜ 231
A. SORUŞTURMA EVRESİNDE UZLAŞTIRMA KURUMUNUN UYGULANMA
USULÜ 231
1. Dosyanın Uzlaştırma Bürosuna Gönderilmesi ve Uzlaştırmacı
Atanması 231
2. Uzlaştırmacının Reddi veya Çekinmesi 234
3. Uzlaştırmacıya Verilecek Belgeler 237
4. Uzlaştırmada Müzakere Safhası 238
a. Uzlaşma Teklifi 238
(1) Uzlaştırma Teklifine Davet 238
(2) Uzlaşma Teklifinin Yapılma Zamanı 242
(3) Teklifte Bulunacak ve Teklifte Bulunulacak Kişiler 244
(4) Uzlaşma Teklifinde Sıralama 248
(5) Uzlaşma Teklifinin İçeriği 250
(6) Uzlaşma Teklifinin Açıklamalı Tebligat Veya İstinabe ya da
Segbis Yoluyla Yapılması 254
(7) Hakkında Yakalama Emri Bulunan Şüpheliye Uzlaşma
Teklifi 264
(8) Uzlaşma Teklifinin Reddi Ya Da Uzlaşma Teklifine Cevap
Verilmemesi 265
(9) Uzlaşma Teklifinin Yapılamaması 267
b. Uzlaştırma Müzakeresi 268
(1) Müzakerelere Katılabilecek Kişiler 269
(2) Müzakerenin Gizliliği 272
(3) Müzakere Yapılabilecek Yerler 273
(4) Uzlaştırma Müzakerelerinin Aşamaları 279
(a) Hazırlık Aşaması 279
(b) Toplantı 280
(c) Sonuçlandırma (Uzlaştırma Raporunun Hazırlanması
ve Cumhuriyet Savcısının Onayı) 283
5. Edim 287
a. Edim Kavramı 287
b. Uzlaştırmada Zararın Belirlenmesi 289
c. Edimin Konusu (Edim Çeşitleri) 290
d. Edimin İfası veya Edimin İfa Edilmemesi 299
6. Uzlaştırmada Yer Alan Tarafların Birden Çok Kişiden Oluşması
Halinde Uzlaştırma 299
a. Şüpheli Sayısının Birden Fazla Olması 299
b. Mağdur Sayısının Birden Fazla Olması 301
7. Uzlaştırma İşlemlerinin Olumsuz Sonuçlanmasından Sonra
Tarafların Kendi Arasında Uzlaşması 304
8. Uzlaştırma Sürecinin Süresi ve Bu Sürenin Hukuki Niteliği 308
9. Uzlaştırmacının Görevinin Hukuki Niteliği 313
10. Cumhuriyet Savcısının Suç Vasfında Yanılgısı 314
11. Soruşturma Evresinde Uzlaştırmanın Sonuçları 316
a. Uzlaştırma Sürecinin Olumlu Sonuçlanması Durumunda
Cumhuriyet Savcısı Tarafından Verilecek Kararlar 317
(1) Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar 317
(2) Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararı 319
b. Uzlaştırma İşleminin Olumsuz Sonuçlanması Durumunda
Cumhuriyet Savcısı Tarafından Verilecek Kararlar 322
12. Üzerinde Uzlaşılan Edimin İfa Edilmemesi 324
13. Soruşturma Evresindeki Uzlaştırmada Kanun Yolları ve Zamanaşımı 328
14. Uzlaştırmanın Şahsi Haklara Etkisi 330
15. Uzlaştırma Sürecindeki Açıklamaların Hukuki Değeri 335
16. Uzlaştırmanın Aynı Soruşturma ve/veya Kovuşturmada Bir Kez
Yapılabilmesi (Tekrar Uzlaştırma Yasağı) 337
17. Uzlaştırma Müzakereleri Sırasında Karar Değiştirme ya da
Vazgeçme 339
18. Taraflardan Birinin Ölmesi 341
19. Uzlaştırma Raporunun Hukuki Niteliği 344
B. KOVUŞTURMA EVRESİNDE UZLAŞTIRMA KURUMUNUN UYGULANMA
USULÜ 345
1. Kovuşturma Evresinde Uzlaştırma Kurumuna Başvurulmasını
Gerektirebilecek Haller 346
a. Kovuşturma Konusu Suçun Hukuki Niteliğinin Değişmesi
Nedeniyle Eylemin Uzlaştırma Kapsamında Olduğunun
Anlaşılması 348
b. Kovuşturma Evresine Geçildikten Sonra Kamu Davasına Konu
Fiilin Esasen Soruşturma Evresinde Uzlaşma Teklifinde
Bulunulması Gereken Bir Suç Olduğunun Anlaşılması 350
c. Kovuşturma Evresinde Kanun Değişikliği Nedeniyle Suçun
Uzlaşma Kapsamına Girmesi 351
d. İddianame Yerine Geçen Belgeyle Kamu Davasının Açılması
Nedeniyle Doğrudan Mahkeme Önüne Gelen Uzlaşmaya Tabi
Bir Suçun Bulunması 353
e. Önceden Yürütülen Uzlaştırma Sürecinin Hukuka Aykırı Olması 354
f. Taraflara Ulaşılamadığı İçin Uzlaştırma Teklifinin Yapılamamış
Olunması 355
2. Kovuşturma Evresinde Uzlaştırma Kurumunun Uygulanma Usulü 356
a. Soruşturma Evresiyle Aynı Olan Noktalar 357
b. Soruşturma Evresinden Farklı Olan Noktalar 357
(1) Kovuşturma Sonunda Sanık Hakkında Mahkûmiyet Hükmü
Kurulması Olanağının Bulunması 357
(2) Dosyanın Uzlaştırma Bürosuna Gönderilmesi 359
(3) Uzlaştırma Raporunun Hazırlanması ve Mahkemeye Onaya
Sunulması 362
(4) Uzlaştırma İşlemlerinin Olumsuz Sonuçlanmasından Sonra
Tarafların Kendi Arasında Uzlaşması 363
3. Kovuşturma Evresinde Uzlaştırmanın Sonuçları 365
a. Uzlaştırma Sürecinin Olumlu Sonuçlanması Durumunda
Verilecek Kararlar 365
(1) Düşme Kararı 365
(2) Durma Kararı 367
b. Uzlaştırma İşleminin Olumsuz Sonuçlanması Durumunda
Verilecek Kararlar 370
4. Kovuşturma Evresindeki Uzlaştırmada Kanun Yolları ve Zamanaşımı 371
5. Kovuşturma Evresinde Uzlaştırmada Üzerinde Uzlaşılan Edimin İfa
Edilmemesi 372
C. ÇOCUKLAR HAKKINDA UZLAŞTIRMA 373
1. Suça Sürüklenen (Fail) Çocuklar Hakkında Uzlaştırma 375
2. Korunmaya Muhtaç (Mağdur ya da Suçtan Zarar Gören) Çocuklar
Hakkında Uzlaştırma 384
D. AKIL HASTALARI, KISITLILAR VE AYIRT ETME GÜCÜ OLMAYANLAR
BAKIMINDAN UZLAŞTIRMA KURUMUNUN TATBİKİ 386
E. SAĞIR VE DİLSİZLER BAKIMINDAN UZLAŞTIRMA KURUMUNUN TATBİKİ 389
SONUÇ 391
CEZA MUHAKEMESİ KANUNU’NUN İLGİLİ MADDELERİ 407
CEZA MUHAKEMESİNDE UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ 413
KAYNAKÇA 447 |