|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Kısaltmalar 18
Bölüm 1
ULUSLARARASI HUKUKUN TEMEL NİTELİKLERİ
GİRİŞ 23
A. Hukuk Kavramı 24
1. Toplum ve Düzen 24
2. Hukuk 25
B. Uluslararası Hukuk Kavramı 27
1. Uluslararası Toplum 27
2. Uluslararası Toplumun Hukuku: Uluslararası Hukuk 29
2.1. Uluslararası Hukuk Kurallarının Oluşturulması 29
2.2. Uluslararası Hukuk Kurallarının Uygulanmasının Sağlanması 31
3. Uluslararası Hukukun Gelişimi 33
C. Uluslararası Hukuk–Ulusal Hukuk İlişkisi 35
1. Yaklaşımlar ve Prensipler 36
2. Türk Hukukunda Sistem 39
İngilizce Özet 43
Bölüm 2
ULUSLARARASI HUKUKUN KAYNAKLARI
GİRİŞ 51
A. Bağlayıcı Kaynaklar 53
1. Yapılageliş 53
2. Uluslararası Antlaşmalar 56
3. Hukukun Genel İlkeleri 59
B. Yardımcı Kaynaklar 60
1. Yargı Kararları 60
2. Öğreti 62
C. Diğer Olası Kaynaklar 63
1. Uluslararası Örgütlerin Kararları 63
2. Yumuşak Hukuk 65
3. Hakkaniyet 66
D. Kaynaklar Hiyerarşisi 67
İngilizce Özet 69
Bölüm 3
ULUSLARARASI ANTLAŞMALAR
GİRİŞ 79
A. Genel Bilgiler 79
1. Antlaşmaların Konumu ve Önemi 79
2. Tanımı 81
B. Antlaşmaların Yapılışı 82
1. Uluslararası Hukuktaki Durum 82
2. Antlaşmaların Yapılmasında Türk Hukukundaki Sistem 85
C. Antlaşmalara Bağlayıcı Güç Kazandırılması 86
1. Uluslararası Hukuktaki Durum 86
2. Türk İç Hukukundaki Durum 87
D. Antlaşmaların Hüküm Doğurması 90
1. Uluslararası Hukuktaki Durum 91
2. Türk İç Hukukundaki Durum 92
E. Uluslararası Antlaşmaların Geçersizliği 93
1. Geçersizlik Nedenlerinin Sınıflandırılması 93
2. Geçersizlik Nedenleri 94
2.1. Mutlak Geçersizlik Nedenleri 95
2.2. Nisbi Geçersizlik Nedenleri 96
3. Geçersizliğin Öne Sürülmesi 97
F. Uluslararası Antlaşmaların Uygulanmasına İlişkin Temel Prensipler ve Antlaşmaların Uygulamadaki Etkileri 98
1. Bazı Temel Prensipler 98
2. Üçüncü Ülkeler için Hak ve Yükümlülükler 99
3. Çekinceler 100
4. Uluslararası Antlaşmaların Çatışması 101
G. Uluslararası Antlaşmaların Değiştirilmesi ve Sona Ermesi 101
1. Antlaşmaların Değiştirilmesi 101
2. Antlaşmaların Sona Ermesi 102
İngilizce Özet 105
Bölüm 4
ULUSLARARASI HUKUKTA KİŞİLİK
GİRİŞ 117
A. Uluslararası Hukukta Kişilik Kavramı 117
1. Hukukta Kişilik 117
2. Uluslararası Hukukta Kişilik 118
B. Uluslararası Hukukun Kişileri 119
1. Devlet 119
1.1. İnsan Topluluğu 120
1.2. Ülke 120
1.3. Kurulu Otorite 121
1.4. Bağımsızlık ve Uluslararası Münasebetleri Yürütebilme Yeteneği 122
1.5. Self–Determinasyon Hakkı 124
1.6. Devlet Türleri ve Uluslararası Hukuktaki Etkileri 125
1.7. Devletlerin Tanınması 127
2. Uluslararası Örgütler 130
3. Gerçek Kişiler 131
İngilizce Özet 135
Bölüm 5
DEVLETİN ÜLKESİ
GİRİŞ 143
A. Devletin Ülkesi 143
1. Sınırlar 143
2. Kara Ülkesi 144
2.1. Nehirler, Göller ve Uluslararası Akarsular 146
2.2. Kanallar 150
3. Hava Ülkesi 150
4. Deniz Ülkesi 152
B. Ülkenin Kazanılması ve Kaybedilmesi 152
1. İşgal 152
2. Arazi Oluşumu 153
3. Zamanaşımı 153
4. Fetih ve İlhak 154
5. Yargı Kararları 155
6. Devir 155
İngilizce Özet 157
Bölüm 6
DEVLETİN YETKİSİ
GİRİŞ 167
A. Devletin Cezai Yetkisi 167
1. Ülkesellik Prensibi 169
2. Vatandaşlık Prensibi 169
3. Koruma Prensibi 170
4. Pasif Kişisellik Prensibi 171
5. Evrensellik Prensibi 171
B. Devletin Hukuki Yetkisi 173
1. Devletin Münhasır Yetkileri 174
1.1. Devletin Ülkesel Yetkileri 174
1.2. Ülkesel Yetkisine Genel Sınırlandırmalar 174
1.3. Devletin Ülkesel Yetkisine Özel Sınırlandırmalar 176
1.4. Devletin Ülkesi Dışındaki Münhasır Yetkileri 182
2. Devletin Ortak ve Yarışan Yetkileri 184
İngilizce Özet 185
Bölüm 7
ULUSLARARASI DENİZ HUKUKU
GİRİŞ 195
A. Deniz Hukukunun Gelişimi ve Deniz Hukuku Kurallarının Kaynakları 196
1. Kısa Tarihçe 196
2. Deniz Hukukunun Kaynakları 199
B. Deniz Alanları 201
1. Devletlerin Egemenliği Altındaki Deniz Alanları 201
1.1. Esas Çizgi 201
1.2. İçsular 203
1.3. Karasuları 206
1.4. Uluslararası Boğazlar 209
1.5. Takımada Devleti ve Takımada Suları 211
2. Devletlerin Bazı Yetkiler Kullandıkları Deniz Alanları 212
2.1. Bitişik Bölge 213
2.2. Kıta Sahanlığı 215
2.3. Münhasır Ekonomik Bölge 217
3. Ada Kavramı ve Adaların Deniz Alanları 220
4. Açık Deniz 221
4.1. Tanımı ve Hukuksal Statüsü 221
4.2. Açık Denizlerde Devletlerin Yetkileri 223
5. Uluslararası Deniz Yatağı 224
6. Deniz Alanlarının Sınırlandırılması 226
İngilizce Özet 231
Bölüm 8
HAVA VE UZAY HUKUKU
ULUSLARARASI HAVA HUKUKU 245
Giriş ve Tarihsel Gelişim 245
A. Hava Sahasının Hukuksal Statüsü 248
1. Ulusal Hava Sahasının Hukuksal Statüsü 248
2. Uluslararası Hava Sahasının Statüsü 250
B. Hava Ulaşım Rejimi 251
1. Uluslararası Hava Sahasında Uçuş Rejimi 251
2. Ulusal Hava Sahasında Uçuş Rejimi 252
C. Hava Sahasından İletişim (Telekomünikasyon) Maksadıyla Yararlanma 255
ULUSLARARASI UZAY HUKUKU 259
Giriş 259
A. Uluslararası Uzay Hukukunun Kaynakları 261
B. Uzay Hukukunun Temel Prensipleri 264
1. Uzaydaki Faaliyetler Uluslararası Hukuk Kurallarınca Düzenlenir 264
2. Uzayın Keşfi ve Kullanımı Bütün Devletlere Açıktır 264
3. Uzaydaki Faaliyetler Bütün Devletlerin Faydasına Olmalıdır 265
4. Uzayın Keşfi ve Kullanımı Barışçıl Olmalıdır 265
5. Uzay ve Gök Cisimleri Üzerinde Egemenlik Kurulamaz 267
6. Faaliyetler, İşbirliği, Dayanışma ve Çıkarlara Saygı Prensiplerine Dayanmalıdır 268
7. Uzaya Gönderilen Araçlar Üzerindeki Hak ve Sorumluluklar Devam Eder 269
8. Uzayın Keşfi ve Kullanımı Çevreye Zarar Vermemelidir 272
9. Astronotların Kurtarılması ve İadesi Yükümlülüğü 273
10. Uzaya Gönderilen Araçlarla İlgili Kayıt Yükümlülüğü 274
İngilizce Özet 275
Bölüm 9
ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKU
GİRİŞ 287
A. Uluslararası İnsan Hakları Hukuku Kavramı ve Gelişimi 288
1. İnsan Hakları ve Uluslararası İnsan Hakları Kavramı 288
2. Uluslararası İnsan Hakları Kavramının İçeriği 289
2.1. BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 289
2.2. Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi 291
2.3. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi 292
2.4. Bölgesel Nitelikli İnsan Hakları Sözleşmeleri 294
2.5. Özel Konulu İnsan Hakları Sözleşmeleri 299
B. İnsan Haklarının Uluslararası Düzeyde Korunması 302
1. Yapılageliş Hukuku 303
2. Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmelerindeki Koruma Sistemleri 303
2.1. Birleşmiş Milletler ve İnsan Haklarına Uyumun Sağlanması 304
2.2. Avrupa’da İnsan Haklarına Uyumun Sağlanması 308
2.3. Latin Amerika’da İnsan Haklarına Uyumun Sağlanması 311
2.4. Afrika’da İnsan Haklarına Uyumun Sağlanması 312
2.5. Sürekli Arap İnsan Hakları Komisyonu ve İKÖ Bağımsız Daimi İnsan Hakları Komisyonu 313
İngilizce Özet 317
Bölüm 10
ULUSLARARASI MÜLTECİ HUKUKU
GİRİŞ 327
A. Temel Kavramlar 328
1. Mülteci Kavramı 328
2. Sığınma Arayanlar ve Geçici Koruma Altındakiler 331
3. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği 333
B. Mültecilerin ve Sığınmacıların Hakları 335
1. Geri Göndermeme (Non–Refoulement) İlkesi 335
2. Mültecilerin Hakları 339
3. Sığınmacıların ve Geçici Koruma Altında Bulunanların Hakları 343
C. Türkiye’de Mülteci Hukuku 346
İngilizce Özet 351
Bölüm 11
ULUSLARARASI HUKUKTA KUVVET KULLANMA
GİRİŞ 361
A. Birleşmiş Milletler Öncesi Uluslararası Hukukta Kuvvet Kullanma 361
1. “Haklı Savaş” Kavramı ve Gelişimi 361
2. İki Dünya Savaşı Arası Dönemde Kuvvet Kullanma Yasağına İlişkin Düzenlemeler 364
B. Birleşmiş Milletler Döneminde Kuvvet Kullanma 368
1. Birleşmiş Milletler Statüsü ve Kuvvet Kullanma Yasağına İlişkin Düzenlemeler 368
2. Birleşmiş Milletler Sonrası Kuvvet Kullanma Yasağına İlişkin Gelişmeler 375
İngilizce Özet 381
Bölüm 12
ULUSLARARASI SİLAHLI ÇATIŞMALAR HUKUKU VE ULUSLARARASI İNSANCIL HUKUK
GİRİŞ 389
A. Silahlı Çatışmalar Hukukunun Kuralları 389
1. Gelişimi 389
2. Kurallar ve Sınıflandırılmaları 394
2.1. Yasaklanmış Silahlar ve Savaş Teknikleri 395
2.2. Korunan Kişiler 396
B. Silahlı Çatışmalar Hukuku Kurallarının İhlali ve Sonuçları 399
1. Gerçek Kişilerin (Bireylerin) Cezai Sorumluluğu 400
2. İhlallerden Doğan Suçlar 405
3. Uluslararası Ceza Mahkemesi 410
İngilizce Özet 415
Bölüm 13
DEVLETLERİN ARDIL OLMALARI
GİRİŞ 423
A. Devletlerin Uluslararası Antlaşmalara Ardıl Olması 424
1. Uluslararası Hukukta Durum 424
2. Türkiye ve Devletlerin Ardıl Olması 427
B. Devletlerin Diğer Bazı Konularda Ardıl Olması 428
1. Devletlerin Devlet Mallarına Ardıl Olması 428
2. Devlet Borçları 430
3. Devlet Arşivleri 431
4. Devletin Yönetim Biçimi 432
5. Uyrukluk Bakımından Ardıllık 433
İngilizce Özet 437
Bölüm 14
DEVLETİN SORUMLULUĞU
GİRİŞ 445
A. Sorumluluğun Ortaya Çıkması 446
B. Yükümlülüğün İhlal Edilmesi 447
C. Devlete Yüklenebilme (Bağlanabilme) 448
D. Sorumluluğu Ortadan Kaldıran Haller 453
E. Devlet Sorumluluğunun Uygulanması 454
F. Diplomatik Koruma ve Uyrukluk 457
İngilizce Özet 459
Bölüm 15
ULUSLARARASI UYUŞMAZLIKLARIN
BARIŞÇIL YOLLARLA ÇÖZÜMÜ
GİRİŞ 469
A. Diplomatik Yollar 470
1. Görüşme 470
2. Dostça Girişim ve Arabuluculuk 471
3. Uzlaştırma 472
4. Veri Toplama ve Soruşturma 473
B. Yargısal Yollar 474
1. Mahkeme: Uluslararası Adalet Divanı 474
1.1. Davalarda Karar Verme 476
1.2. Tavsiye Görüşü 478
2. Hakemlik 479
İngilizce Özet 483
Bölüm 16
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
GİRİŞ 491
A. Birleşmiş Milletler’in Temel Nitelikleri 492
1. Birleşmiş Milletler’in Temel Amaçları ve Prensipleri 492
2. Üyelik 493
3. Bütçe 494
B. Birleşmiş Milletler’in Yapısı 495
1. Genel Kurul 496
1.1. Yapısı 496
1.2. Yetki ve Görevleri 498
2. Güvenlik Konseyi 499
2.1. Yapısı 499
2.2. Yetki ve Görevleri 501
3. Ekonomik ve Sosyal Konsey 503
3.1. Yapısı 503
3.2. Yetki ve Görevleri 504
4. Vesayet Konseyi 505
5. Uluslararası Adalet Divanı 506
5.1. Yapısı 506
5.2. Yargı Yetkisi 507
6. Sekreterlik 508
İngilizce Özet 511
Bölüm 17
AVRUPA BİRLİĞİ
GİRİŞ 519
A. Kuruluş 519
B. Derinleşme 519
C. Genişleme 523
D. AB Kurumları 525
1. Avrupa Parlamentosu (AP) 526
2. Avrupa Konseyi (Zirvesi): 527
3. Konsey (AB Konseyi ya da Bakanlar Konseyi) 527
4. Avrupa Komisyonu (Komisyon) 527
5. Avrupa Birliği Adalet Divanı 528
6. Avrupa Merkez Bankası 528
7. Sayıştay 528
E. AB Hukuku 528
1. Tüzük 529
2. Direktif 529
3. Karar 529
4. Tavsiye ve Görüş 529
F. Türkiye–AB İlişkileri 530
İngilizce Özet 533
Bölüm 18
ULUSLARARASI ÇEVRE HUKUKU
GİRİŞ 541
A. Uluslararası Çevre Hukukunun Gelişimi 541
B. İlkeler ve Yükümlülükler 544
1. Sınır Aşan Zarara Yol Açmama Yükümlülüğü 545
2. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yapma Yükümlülüğü 546
3. İhtiyatlılık İlkesi 547
4. Kirleten Öder İlkesi 547
5. Ortak Fakat Farklılaştırılmış Sorumluluklar 548
6. Sürdürülebilir Kalkınma ve Kullanım 549
7. Nesillerarası Hakkaniyet 550
8. Bilgi Verme 550
C. Önemli Alanlar 551
1. Biyolojik Kaynaklar 551
2. Tehlikeli Madde ve Faaliyetler 552
3. Hava ve Atmosfer 553
4. Ozon Tabakası 555
5. İklim Değişikliği ve Küresel Isınma 556
İngilizce Özet 559
Bölüm 19
ULUSLARARASI EKONOMİ HUKUKU
Giriş 571
A. Uluslararası Ekonomi Hukuku Kavramı 572
1. Gelişimi 572
2. Uluslararası Ekonomi Hukukunun Tanımı 576
B. Uluslararası Ekonomi Hukukunun Prensipleri 578
1. Uluslararası Ticarete İlişkin Prensipler 578
1.1. Uluslararası Para Fonu (IMF) 579
1.2. Dünya Bankası 582
1.3. Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Antlaşması (GATT) 584
1.4. Dünya Ticaret Örgütü (DTO) 586
2. Doğrudan Yabancı Yatırımlar 588
2.1. Kavram ve Gelişimi 588
2.2. Hukuki Prensipler 590
3. Uluslararası Kalkınma 595
3.1. Kavram ve Gelişimi 595
3.2. Hukuki Prensipler 598
4. Uluslararası Ekonomik Yaptırımlar 600
4.1. Kavramsal Çerçeve 601
4.2. Yaptırımlara Dair Kurallar 602
İngilizce Özet 607
Kaynakça 615
Kavram Dizini 621 |