|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Kısaltmalar 13
Giriş 15
Birinci Bölüm
GENEL BİLGİLER, DELİL VE
İSPAT KAVRAMLARI
I. KAVRAMLAR 17
A. Veri, Bilgi, Bilgisayar, Bilişim 17
B. Elektronik ve Dijital 18
C. Adli Bilimler 20
D. Adli Bilişim 21
II. İSPAT KAVRAMI 24
A. Genel Olarak 24
B. İspatın Konusu 26
C. Ceza Muhakemesine Şekil Veren İspat İlkeleri 26
1. Maddi Gerçeğin Araştırılması İlkesi 27
2. Re’sen Araştırılması İlkesi 27
3. Delillerin Müşterekliği İlkesi 28
4. Doğrudan Doğruyalık İlkesi 29
5. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi (In Dubio Pro Reo) 30
6. Kişinin Kendini Suçlamaya Zorlanamaması İlkesi (Nemo Tenetur Se Ipsum İlkesi) 31
III. DELİL VE DELİLLERİN ÖZELLİKLERİ 32
A. Deliller Maddi Olayı Temsil Etmelidir 33
B. Deliller Akılcı, Bilimsel ve Güvenilir Olmalıdır 33
C. Deliller Hukuka Uygun Olmalıdır 34
1. İfade Alma ve Sorguda Yasak Yöntemlere Başvurulması 37
2. Susma Hakkının İhlal Edilmesi ve Kendini Suçlamaya Zorlanması 37
3. Müdafiden Yararlanma Hakkının Kullandırılmaması 37
D. Deliller Elde Edilebilir Olmalıdır 39
E. Deliller Müşterek Olmalı 39
İkinci Bölüm
DİJİTAL DELİLLER (D–DELİL),
DİJİTAL DELİL ELDE ETME YÖNTEMLERİ VE İSPAT ARAÇLARI
I. DİJİTAL DELİLLER (D–DELİLLER) 41
II. DELİL ÇEŞİTLERİ (İSPAT ARAÇLARI) 42
A. Beyan Delili 42
1. Şüpheli ve Sanık Beyanları 43
2. Mağdur Beyanı, Katılan Beyanı 44
3. Tanık Beyanı 45
B. Belge Delili 45
C. Maddi Deliller (Belirtiler) 46
D. Delil Değerlendirme Araçları 49
1. Keşif ve Yer Gösterme 49
2. Bilirkişilik 50
3. Uzman Görüşü (Özel Bilirkişi) 57
III. TEMEL KAVRAMLAR 58
A. Genel Olarak 58
B. Veri ve Bilgi 60
C. Kütük 60
D. Yazılım ve Program 61
E. Bilgisayar, Bilişim ve Bilişim Sistemleri 62
F. Dijital Delilin Diğer Delillerden Farkı 64
1. Klasik Deliller ile Dijital Deliller Arasındaki Farklar 64
2. Elektronik Delil ile Arasındaki Farklar 65
IV. DİJİTAL DELİLLERİN ELDE EDİLMESİ 66
A. Arama 67
1. Arama İşlemine Hakim Olan İlkeler 69
2. Arama Yapmanın Şartları 75
3. Hukuka Aykırı Olarak Yapılan Arama 77
B. El Koyma 79
C. Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara El Koyma 80
D. Postada El koyma 80
E. Avukat Bürolarında Arama, El Koyma ve Postada El Koyma 81
F. Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini 82
V. GENEL OLARAK DELİL ELDE ETME YÖNTEMLERİ 82
A. Uzaktan Erişimle Delillerin Tespiti 83
B. Bulut Bilişim Sistemi Üzerinden Delil Tespiti 85
VI. BAŞKA ÜLKELERDE GENEL ARAMA İLE DİJİTAL DELİL ELDE ETME YÖNTEMLERİ 86
VII. DİJİTAL DELİLLERİN GÜVENİRLİĞİ 89
A. Delilin Aslına Uygunluğu ve Bütünlüğü 89
B. Delil Elde Edilen Yöntemin Test Edilebilirliği 90
C. Delili Aynı Yöntemle Yeniden Elde Edilip Edilememesi 91
D. Delil Elde Etme Tekniğinin Genel Kabul Görmesi ve Standardının Olması 91
VIII. DİJİTAL DELİL ELDE ETME VE İNCELEMEDE KULLANILAN ARAÇLAR VE YAZILIMLAR 92
A. FTK Imager/ Forensic Tool Kit 92
B. Encase Imager 93
C. X–Ways Forensic Imager 93
D. Helix 94
E. Autopsy ve The Sleuth Kit 94
IX. DİJİTAL DELİL VE KULLANICI İLİŞKİSİ 94
A. Elde Edilen Delilin Kullanıcı ile İlişkilendirilmesi 94
B. Elde Edilen Delilin Zararlı Yazılımlarla İlişkisi 95
X. DİJİTAL DELİL ELDE EDİLEBİLECEK ORTAMLAR 95
A. Veri Depolama Aygıtları 96
1. Sabit Diskler 96
2. Taşınabilir Diskler, Hafıza Kartları (Flash Disk, SD Kartlar) 96
B. Bilgisayar ve Çevre Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, Fotokopi Makinası, Faks vb.) 97
C. Cep Telefonları 97
D. Güvenlik Kameraları 97
E. Elektronik Postalar 98
F. Bilişim Sistemleri 98
G. Bilişim Ağları 98
1. Personal Area Network (PAN) 98
2. Local Area Network (LAN) 99
3. Metropolitan Area Network (MAN) 99
4. Wide Area Network (WAN) 99
5. Virtual Private Network (VPN) 99
6. Campus Area Network (CAN) 99
7. Storage Area Network (SAN) 100
H. Bilişim Ağı Cihazları 100
1. Modem 100
2. Güvenlik Duvarı 100
3. Switch 100
4. Access Point 101
I. Bulut Bilişim Sistemleri 101
İ. Sosyal Medya Hesapları 101
XI. DİJİTAL DELİLLERİN TOPLANMASI 102
A. Dijital Deliller Toplanırken Uyulması Gerekli İlkeler 105
B. Dijital Deliller Toplanırken Gerçekleştirilmesi Gerekli İşlemler 108
C. Çalışır Durumda Olan Sistemden Dijital Delil Elde Etme 111
D. Veri Bütünlüğü ve Güvenirliğinin Sağlanması (Hash Value) 113
E. Zaman damgası (Time Stamping) 115
F. Koruma Zinciri (Chain of Custody) 118
XII. DİJİTAL DELİLLERİ ELDE ETME SÜREÇLERİ 120
A. Verilerin toplanması 120
1. Arama, Kopyalama veya El Koyma Kararı Alınması ve Olay Yerinin Muhafaza Altına Alınması 120
2. Veri Elde Edilecek Araçların Tespiti 121
3. Elde Edilen Verinin Doğruluğunun Sağlanması (Hash Value) 121
4. Elde Edilen Verinin Fiziken Paketlenmesi ve Saklanması 122
B. Toplanan Verilerin İncelenmesi 122
1. Silinmiş Veriler 122
2. Anahtar Kelime ile Arama Yöntemi 123
3. Üst Veri Bilgilerinin İncelenmesi Yöntemi 123
4. İnternet Geçmişi Arama Yöntemi 123
C. İncelenen Verilerin Analiz Edilmesi 123
1. Zararlı Yazılımların Analizi 123
2. Sistem Kayıtlarının Analizi 124
3. E–posta Analizi 124
D. Elde Edilen Verilerin (Belgelenmesi) Raporlanması 124
Üçüncü Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA BİLGİSAYARLARDA,
BİLGİSAYAR PROGRAMLARINDA VE KÜTÜKLERİNDE ARAMA, KOPYALAMA, EL KOYMA TEDBİRİ VE DİJİTAL DELİLLER
I. CEZA MUHAKEMESİNDE KORUMA TEDBİRLERİ VE DİJİTAL DELİLLERİN TOPLANMASININ YASAL DAYANAĞI 125
II. CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA BİLGİSAYARLARDA, BİLGİSAYAR PROGRAMLARINDA VE KÜTÜKLERİNDE ARAMA, KOPYALAMA VE EL KOYMA 127
A. Tedbirin Özel Olarak Düzenlenmesi 129
B. Tedbirin Kapsamı (Bilgisayarlar, Bilgisayar Programları ve Kütükleri) 129
C. Tedbirin Koşulları 134
1. Suç Dolayısıyla Yürütülen Bir Soruşturmanın Varlığı 134
2. Somut Delillere Dayanan Kuvvetli Şüphe 135
a. Kuvvetli Şüphe 136
b. Makul Şüphe 137
c. Yeterli Şüphe 137
3. Başka Bir Şekilde Delil Elde Etme Olağanın Bulunmaması 138
D. Tedbir Kararını Verecek Mercii 141
E. Tedbirin Uygulanması 142
1. Genel Olarak 142
2. Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Kopyalama 144
a. Arama Sonucunda Kayıtlardan Kopya Çıkarılması 144
b. Kayıtların Çözülerek Metin Haline Getirilmesi 145
c. Tedbirin Sonucunda Ele geçirilen Verilerin İmha Edilmesi 146
3. Bilgisayarlara, Bilgisayar Programlarına ve Kütüklerine El Koyma 147
a. Şifrenin Çözülememesi 147
b. Gizlenmiş Bilgilere Ulaşılamaması 148
III. BİLGİSAYARLARDA, BİLGİSAYAR PROGRAMLARINDA VE KÜTÜKLERİNDE ARAMA, KOPYALAMA VE EL KOYMA TEDBİRİNİN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 148
IV. KORUMA TEDBİRLERİNİN ÖZELLİKLERİ VE DİJİTAL DELİLLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 153
A. Yasayla Düzenlenmiş Olması 154
B. Suç Şüphelerinin Belli Bir Yoğunlukta Olması 154
C. Temel Bir Hakkı Sınırlama Niteliğinde Olması 154
D. Geçici Nitelikte Olması 155
E. Gecikmede Sakınca Bulunması 155
F. Belli Bir Mercii Kararının Bulunması 155
G. Orantılılık İlkesinin Bulunması 156
V. CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA BİLGİSAYARLARDA, BİLGİSAYAR PROGRAMLARINDA VE KÜTÜKLERİNDE ARAMA, KOPYALAMA VE EL KOYMA GÜVENLİK TEDBİRİ SONUCUNDA ELDE EDİLEN DELİLLERİN İSPAT BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 156
Dördüncü Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA
DİJİTAL DELİLLER VE DELİL YASAKLARI
I. HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 163
II. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 165
A. Kesin Kabul 165
B. Kesin Ret 165
C. Esnek Yaklaşım 166
III. DELİL YASAKLARININ UZAK ETKİSİ (DOLAYLI ETKİSİ) 167
IV. TESADÜFEN ELDE EDİLEN DELİLLER 168
V. CMK 134. MADDESİNİN UYGULANMASINDAN KAYNAKLI SORUNLAR 170
Sonuç 173
Kaynakça 179
Yargıtay Kararları 195
Kavram Dizini 197 |