|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Onbirinci Baskı Önsözü 5
İçindekiler 7
1. Bölüm
GENEL ESASLAR
I. “PARLAMENTO” KAVRAMI 15
II. KUVVETLER AYRILIĞI İLKESİ VE PARLAMENTO 17
III. TÜRK PARLAMENTO TARİHİNDE GELİŞMELER 20
IV. PARLAMENTERİZM VE PARLAMENTER SİSTEMLER 29
V. PARLAMENTOLARIN GELECEĞİ VE TEMEL SORUN ALANLARI 34
A. Parlamento Reformu 34
B. Parlamentolar ve Temsil Krizi 40
C. Parlamentonun Yapısı ve Çift Meclis Tartışmaları 41
1. Demokratik Yönden 42
2. Yasama ve Denetim İşlemleri Yönünden 43
VI. TEMEL KAVRAMLAR VE İLKELER 47
A. Anayasa ve Parlamento Hukuku 47
B. Parlamento Hukukunun Kaynakları 48
C. Parlamento Hukukunun Temel İlkeleri 52
1. Parlamentonun Sürekliliği ve Süreksizliği İlkeleri 52
a. Karşılaştırmalı Parlamento Hukukunda “Süreksizlik ve Süreklilik” 52
b. Türk Parlamento Hukukunda Süreklilik İlkesi 54
2. Parlamentonun Otonom Konumu ve Özerklik İlkeleri 57
a. Parlamentonun idari (Yönetsel) Özerkliği İlkesi 59
b. Parlamentonun Usuli (Yöntemsel) Özerkliği 63
D. Parlamento İçtüzüğü 64
1. İçtüzük Kavramı ve Hukuki Niteliği 64
2. İçtüzüğün Tarihçesi 67
3. Parlamenton Hukukunun Dinamik Karakteri 71
4. Parlamento Taktikleri ve İçtüzük Oyunları 72
E. Yasama Yetkisi ve İşlevi 73
1. Yasama Yetkisi 73
2. Yasama İşlevi ve İşlemleri 76
a. Genel Olarak Yasama İşlemleri 76
b. Yasama İşlevinin Nitelikleri 77
3. Yasama Kısıntısı 78
2. Bölüm
TBMM’NİN ÇALIŞMA DÜZENİ VE YASAMA DİLİ
I. TBMM Üyeliği ve Seçimi 83
1. Milletvekilliği Sıfatının Başlangıcı 85
2. Milletvekilliğinin Sona Ermesi 87
3. Yasama Bağışıklıkları 90
a. Yasama Sorumsuzluğu 91
b. Yasama Dokunulmazlığı 93
4. Yasama Uyumsuzluğu (Bağdaşmazlık) Yaptırımı 97
5. Milletvekili Devamsızlığının Yaptırımı 98
II. TOPLANTI DÜZENİ 99
A. Toplantı Birimleri 100
1. Oturum 100
2. Birleşim 101
3. Yasama Yılı 102
4. Yasama Dönemi 102
B. Toplantı Türleri 106
1. Çağrılı (olağanüstü) / Çağrısız Toplantı 106
C. Toplantı Gündemi 108
1. Gündem ve Gündem–Dışı 108
2. Özel Gündem 111
3. TBMM Gündeminde “Sunuşlar” 112
4. Doğrudan Gündeme Alma Önergesi 114
5. TBMM Gündeminde “Yarım Kalan İşler” 115
6. Yetersayı (Nisap) İstemleri 116
a. Toplantı Yeter Sayısı 116
b. Karar Yeter Sayısı 118
c. Toplantı Yetersayısı–Karar Yetersayısı İlişkisi 120
III. KONUŞMA VE GÖRÜŞME DÜZENİ 120
A. Konuşma Düzeni 120
1. Genel Olarak 120
2. Sataşma 122
3. Teşekkür Konuşması 122
4. “Son Söz Milletvekilinin” Kuralı 123
5. “Son Konuşma ya da Oyunun Rengini Açıklama Konuşması” 123
6. Usul Görüşmesi 124
7. Genel Kurulda Saygı Duruşu 124
8. Geçen Tutanak Hakkında Yazılı Düzeltme 125
9. Yabancı Devlet Adamlarının Meclisi Selamlaması ve Konuşma Yapması 125
10. “Konu Dışına Çıkmama” ve “Temiz Dil” İlkeleri 126
B. Görüşme Düzeni 127
1. Öncelikle Görüşme 127
2. İvedilikle Görüşme 128
3. Tekrir–i Müzakere (Yeniden Görüşme) 129
a. Genel Kurulda 129
b. Komisyonda 129
4. Serinleme (48 Saat Bekleme) Süresi 130
5. Erteleme 131
6. Kadük ve Yenileme 132
7. Özel Görüşme/Yasama Yöntemi 133
a. Temel Kanun ve Torba Kanun 133
8. Kanun Yapma ve Norm Yazma Tekniği 138
a. Kanun Türleri 140
b. Madde Türleri 152
9. Yasama Tefsiri 165
a. Tefsir İşlemi Nedir? 165
b. Yasama Tefsiri ne Değildir? 167
IV. OYLAMA DÜZENİ VE TÜRLERİ 169
A. İşaretle Oylama 169
B. Açık Oylama 169
C. Gizli Oylama 171
V. CUMHURBAŞKANI MESAJI 172
VI. YASAMA BELGELERİ VE İÇ KURULUŞ 175
A. Gelen Kâğıtlar Listesi 175
B. Komisyon Raporu (Sıra Sayısı) 176
C. Gündem Kitapçığı 177
D. Geri Alma ve “Ters İşlem İlkesi” 178
E. Komisyonlar Bülteni ve Kadük (Hükümsüz) Listesi 179
F. TBMM Başkanı Seçimi 179
G. TBMM Başkanlık Divanının Kuruluş ve İşleyişi 185
H. Geçici Başkan ve Geçici Başkanlık Divanı 188
I. Siyasi Parti Grupları 189
İ. Danışma Kurulu 192
J. TBMM Komisyonları 196
K. Uzlaşma (Uyum) Komisyonu 200
L. Karma Komisyon 201
1. Yasama Dokunulmazlıklarının Kaldırılması Hakkındaki Karma Komisyonlar 201
2. Yasama Uyumsuzluğu Karma Komisyonu 201
3. Devamsızlık Karma Komisyonu 201
4. Dilekçe ve İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Kurulu Karma Komisyon 202
3. Bölüm
YASAMA VE DENETİM İŞLEMLERİ VE UYGULAMALARI
I. YASAMA UYGULAMALARI 207
A. Kanun Teklifi Hazırlama 207
B. Gerekçe (Genel ve Madde Gerekçesi) 211
C. Kanun Numaraları 212
D. Komisyonlara Havale 216
E. Değişiklik Önergeleri 218
F. Ret Raporu 222
G. Anayasa Değişikliği Yöntemi 222
H. İçtüzük Değişikliği Yöntemi 224
I. Bütçe Görüşmeleri 225
İ. TBMM Kararlarının Yayımlanması 226
J. Milletvekillerinin Devamsızlığı 228
K. Milletvekillerinin Ödenek ve Yollukları 230
L. TBMM Başkanının Meclisi Toplantıya Çağırma Görev ve Yetkisinin Çerçevesi 231
M. TBMM Başkanının Genel Kurula, Başkanlık Divanı, Danışma Kurulu Gibi Bazı Kurullara Başkanlık Yapma Görev ve Yetkisinin Çerçevesi 232
N. TBMM Başkanının Kanun Tekliflerine İlişkin Görev ve Yetkileri 235
O. TBMM Başkanının Bilgi Edinme ve Denetim Yollarına İlişkin Görev ve Yetkileri 242
Ö. TBMM Başkanının Komisyonlara İlişkin Görev ve Yetkileri 247
P. Komisyonların Kuruluşuna İlişkin 248
R. TBMM Başkanının Personel ve Güvenlik Güçleriyle İlgili Görev ve Yetkileri 251
S. TBMM Başkanının ve Başkanvekillerinin Tarafsızlığı 252
Ş. Sayıştay, RTÜK, Kamu Baş Denetçisi, Kişisel Verileri Koruma Kuruluna ve Anayasa Mahkemesine Üye Seçimi 253
1. Sayıştay Başkanı ve Üye seçimi 253
2. RTÜK Üye Seçimi 255
3. Kamu Baş Denetçisi ve Üye Seçimi 256
4. Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Üye Seçimi 256
5. Anayasa Mahkemesi’ne Üye Seçimi 257
T. “Erken Seçim Kararı” ve “Küskünler Harekâtı” 257
II. DENETİM YOLLARI 258
A. Yazılı Soru 258
B. Başkanlıktan Soru 260
C. Genel Görüşme Önergesi 261
D. Meclis Araştırması 264
E. Meclis Araştırması Komisyonlarının Kuruluş ve İşleyişi 266
F. Yürütmenin Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması 270
1. Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu 271
2. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar Hakkında Meclis Soruşturması 272
G. Meclis soruşturması Komisyonları, Meclis Soruşturması Raporları ve Yüce Divan 279
H. Denetim Rolü Olan Daimi Komisyonlar 284
1. Avrupa Birliği Uyum Komisyonu 284
2. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu 284
3. Dilekçe Komisyonu 285
4. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) 287
5. Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu 288
6. Dijital Mecralar Komisyonu 288
III. PARLAMENTONUN YÜRÜTMEYİ GÖZETİM VE DENETİMİ BAĞLAMINDA BİREYSEL BAŞVURU YOLLARI 288
A. Dilekçe Komisyonu 289
B. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu 290
C. KEFEK (Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu) 290
D. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) 291
1. Kısa Tarihçe ve Kavram 291
2. Anayasal Konum 292
3. Kamu Denetçisinin Statüsü ve Rolü 293
IV. YENİ DENETİM VE GÖZETİM ARACI OLARAK BİLGİLENİM (HEARING) 293
V. MİLLETVEKİLLERİNE DİSİPLİN İŞLEMLERİ 297
A. Disiplin Cezaları 297
B. TBMM Genel Kurulunda ve Komisyonlarda Gürültü ve Kavga 299
C. TBMM’de Suç İşlenmesi 299
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜ 301
Kaynakça 353
Kavram Dizini 363 |