|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
ÖZET 9
İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 21
BİRİNCİ BÖLÜM
SUÇSUZLUK KARİNESİNİN KAVRAMSAL ANALİZİ GELİŞİMİ VE UYGULAMA ALANI
A. KARİNENİN KAVRAMSAL İÇERİĞİ 27
1. Genel Olarak 27
2. Terim Sorunu 30
3. Suçsuzluk Karinesinin Tanımı ve Anlamı 35
4. Kavramı Tanımlayan Teoriler 41
a. Psikolojik Olay Teorisi 41
b. Normatif Kavram Olarak Suçsuzluk Karinesi 43
B. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN GELİŞİMİ 45
1. Avrupa Kıtasındaki Gelişmeler 45
2. Karinenin Amerika’da Ortaya Çıkışı 47
3. Sair Uluslararası Gelişmeler 48
a. Birleşmiş Milletler Belgelerinde Suçsuzluk Karinesi 48
b. Afrika Birliği Örgütlerinde Suçsuzluk Karinesinin izleri 50
4. Suçsuzluk Karinesinin Ülkemizdeki Gelişimi 51
a. 1924 Öncesi Durum 51
b. 1921–1924–1961 Anayasalarında Suçsuzluk Karinesi 54
c. 1982 Anayasasında Suçsuzluk Karinesi 56
d. Sair İç Hukuk Düzenlemelerimizde Suçsuzluk Karinesi 60
C. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN UYGULAMA ALANI 64
1. Genel Olarak 64
2. Suç Kavramı 65
a. Suç ve Suç İsnadının Özerk Bir Kavram Olması 65
b. Suç Kavramını Belirleme Ölçütleri 68
(1) Suçun Ulusal Hukuktaki Yeri 68
(2) Fiilin Niteliği/Eylemin Doğası 69
(3) Cezanın Niteliği ve Ağırlığı 76
3. Bir Suçla İtham Edilme (İsnadın Şekli ve Zamanı) 79
4. Karinenin Koruma Sağladığı Yargılama Süreçleri 82
D. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN BOYUTLARI 85
1. Suçsuzluk Karinesinin Boyutları Kavramına Genel Bir Bakış 85
2. Suçsuzluk Karinesinin İki Farklı Boyutu 89
İKİNCİ BÖLÜM
SUÇSUZLUK KARİNESİNİN BİRİNCİ BOYUTU
A. KARİNENİN BİRİNCİ BOYUTU KAVRAMININ TANIMI VE KAPSAMI 95
B. SORUŞTURMA AŞAMASINDA BİRİNCİ BOYUT 98
1. Suçsuzluk Karinesinin Soruşturma Aşamasında Geçerliliği Sorunu 98
2. Tutuklama Kararı ve Suçsuzluk Karinesi 101
a. Tutuklama Koruma Tedbirinin Niteliği ve Suçsuzluk Karinesi ile
İlişkisi 101
b. Suçsuzluk Karinesini İhlal Etmeyen Tutuklama Kararı 105
(1) Farklı Suç Tiplerine Yönelik Özel Düzenlemeler ve Hâkimin
Takdir Hakkı 105
(2) Tutukluluk Süresine Yönelik Üst Sınır İçeren Düzenlemeler 110
(3) Tutuklamada Ölçülülük İlkesine Dair Düzenlemeler 116
c. Suçsuzluk Karinesini İhlal Eden Tutuklama Kararı 121
(1) Genel Olarak Tutuklama Tedbirinin Hukuki Sınırları 121
(2) Tutuklama Tedbirine Hükmedilmesinin Zorunlu Olmaması 122
(3) Tutuklama İçin Kuvvetli Şüphe Bulunmaması 125
(4) Tutuklama Kararının Gerekçeli Olmaması 128
(5) Adli Kontrolün Yetersiz Kalması 130
(6) Tutuklulukta Makul Sürenin Aşılması 133
(7) Haksız Tutuklama ve Tazminat Ödenmesi 136
(8) Tutukluların Tabi Olacakları İnfaz Rejimi 137
3. Yakalama ve Gözaltı 140
4. Diğer Koruma Tedbirleri 145
5. Soruşturma Aşamasındaki Bazı Muhakeme İşlemleri Bakımından
Suçsuzluk Karinesinin Birinci Boyutu 147
a. İletişimin Tespiti 147
b. Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması 151
c. Uzlaştırma 155
d. Önödeme 158
6. Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığı (Syok) Kararı ve Suçsuzluk
Karinesi 160
a. SYOK Kararının Hukuki Niteliği 160
b. İhbar ve Şikâyet Konusu Fiilin Suç Oluşturmadığının Herhangi Bir
Araştırma Yapılmasını Gerektirmeksizin Açıkça Anlaşılması 162
c. İhbar veya Şikâyetin Genel ve Soyut Nitelikte Olması 162
d. Soruşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararın Bizatihi Soruşturma
Gerektirip Gerektirmediği Sorunu 166
C. KOVUŞTURMA AŞAMASINDA BİRİNCİ BOYUT 167
1. Genel Olarak 167
2. Ceza Muhakemesinde İspat ve Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi 168
a. Ceza Muhakemesinde İspat 168
b. İspat Külfeti 170
c. İspat İçin Şüphenin Yenilmesi Zorunluluğu 175
(1) Şüphenin Yenilmesi Zorunluluğuna İlişkin Yasal Düzenlemeler 176
(2) İspat İçin Yenilmesi Gereken Şüphe Kavramı 177
d. Şüpheyi Yenmede Vicdani Kanaat Ölçütü 179
e. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi 180
(1) Kavramın İçeriği 180
(2) Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesinin Tarihi Gelişimi 184
(3) Şüpheden Sanık Yararlanır Kavramının Dayanakları 185
(4) Şüphenin Maddi Vakıaya İlişkin Olması 186
i. Suçun Unsurları İtibariyle Oluşup Oluşmadığına İlişkin
Şüphe 187
ii. Suçun Ağırlaştırıcı ve Hafifletici Hallerinde Şüphe 190
iii. Kusurluluğu Azaltan–Ortadan Kaldıran Hallerde Şüphe 191
iv. Suçun Özel Görünüş Şekillerinde Şüphe 192
(5) İlkenin Uygulanmayacağı Durumlar 193
a. Uygulanacak Hukuk Kuralı Konusundaki Şüphe Sanık
Lehine Yorumlanamaz 193
b. Eksik Soruşturmanın Bulunduğu Durumlarda Sanık Lehine
Yorum İlkesi Uygulanmaz 193
c. Soyut ve Gerekçeye Dayanmayan Şüphe Sanık Lehine
Yorumlanamaz 194
d. Ceza Muhakemesi İşlemlerinin Hukuka Uygun Olup
Olmadığı Konusundaki Şüphe Sanık Lehine Yorumlanamaz 194
(6) Soruşturma Aşamasında Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi 195
3. Fiili veya Hukuki Sorumluluk Karinelerinin Suçsuzluk Karinesine Etkisi 196
a. Yüksek Mahkeme Kararlarında Sorumluluk Karineleri 198
b. Fiili veya Hukuki Sorumluluk Karinelerinin Uygulamadaki Örnekleri 203
4. Hukuka Aykırı Elde Edilen Delilin Hükme Esas Alınamaması 204
a. Hukuka Aykırı Delil Kavramı ve Suçsuzluk Karinesi 204
b. Delil Elde Etme Yasakları 205
(1) Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi 206
(2) İfade Alma ve Sorguda Yasak Usuller 207
(3) Delil Aracı Yasakları 208
c. Hukuka Aykırı Olarak Elde Edilen Delillerin Değerlendirilmesi
Sorunu 209
(1) Genel Olarak 209
(2) Hukuka Aykırı Delillere İlişkin Teoriler 211
(3) Hukuka Aykırı Delillere Dayanma Yasağının Mevzuatımızdaki
Yansımaları 213
(4) Yüksek Mahkemelerin Hukuka Aykırı Delil Konusundaki
Değerlendirmeleri 219
i. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Hukuka Aykırı
Delillere Yaklaşımı 219
ii. Anayasa Mahkemesinin Hukuka Aykırı Delillere Yaklaşımı 222
iii. Yargıtay’ın Hukuka Aykırı Delillere Yaklaşımı 224
5. Susma Hakkı 225
(1) Suçsuzluk Karinesi ve Susma Hakkı 225
(2) Susma Hakkının Dayanakları 226
(3) Susma Hakkının Kapsamı 227
(4) Susma Hakkının Sınırları 229
i. Sanığın Kimliği Hakkındaki Sorulara Suskun Kalması 229
ii. Şüpheli veya Sanığın Hakkındaki Bazı Tedbirlere Katlanma
Yükümlülüğü 230
iii. Gerçeği Söyleme Yükümlülüğü 233
iv. Suskun Kalmanın Sonuçları 234
6. Silahların Eşitliği ve Çelişmeli Yargı Faaliyetinin Benimsenmesi 236
7. Sanığa Önyargısız Yaklaşım 238
D. BAZI CEZA MUHAKEMESİ UYGULAMALARI BAKIMINDAN BİRİNCİ BOYUT 241
1. Seri Yargılama Uygulaması ve Suçsuzluk Karinesi 241
2. Basit Yargılama Usulüyle Görülen Davalarda Suçsuzluk Karinesi 248
E. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN BİRİNCİ BOYUTUNUN BAĞLANTILI İDARİ
UYUŞMAZLIKLARLA İLİŞKİSİ 255
1. İdari Suç İthamının Bulunduğu Durumlarda Suçsuzluk Karinesi 256
2. Görülmekte Olan Bağlantılı Bir Ceza Davası ile Eş Zamanlı Yürüyen İdari
Uyuşmazlıklarda Suçsuzluk Karinesi 258
3. Mahkûmiyet Dışında Bir Hükümle Sonuçlanan Bağlantılı Ceza
Davalarını Takip Eden İdari Uyuşmazlıklarda Suçsuzluk Karinesi 260
F. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN BİRİNCİ BOYUTUNUN BAĞLANTILI HUKUK
YARGILAMALARI İLE İLİŞKİSİ 260
1. Suçsuzluk Karinesinin Eş Zamanlı Olarak Yürüyen Bağlantılı Hukuk
Davalarına Etkisi 261
2. Ceza Yargılamasıyla Eşzamanlı Yürüyen Hukuk Davaları 262
3. Ceza Davasının Mahkûmiyet Dışında Bir Hükümle Sonuçlanmasını
İzleyen Hukuk Davaları 262
G. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN BİRİNCİ BOYUTUNUN DİSİPLİN
SORUŞTURMALARINDA UYGULANMASI 263
1. Ceza Yargılaması ile Eş Zamanlı Yürüyen Disiplin Soruşturmalarında
Suçsuzluk Karinesi 263
2. Ceza Davasının Mahkûmiyet Dışında Bir Hükümle Sonuçlanmasını
İzleyen Disiplin Soruşturmaları 267
H. SUÇLULUĞUN İMA EDİLMESİ 269
1. Genel Olarak 269
2. Kamu Görevlileri Bakımından 270
3. Kişinin Suçlu Olarak İfşa Edilmesi–Fail Yürüyüşü/Perp Walk 274
4. Suç Soruşturması ve Medya 276
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SUÇSUZLUK KARİNESİNİN İKİNCİ BOYUTU
A. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN İKİNCİ BOYUTUNUN TARİHİ GELİŞİMİ, TANIMI
VE ANLAMI 279
1. Suçsuzluk Karinesinin İkinci Boyutu Kavramının Tarihi Gelişimi 279
a. Tarihsel Süreçte Karineye Bakış 279
b. Karineyi İkinci Boyuta Taşıyan Basamaklar 280
2. İkinci Boyut Kavramının Tanımı ve Anlamı 283
3. Karinenin İkinci Boyutunun Ortaya Çıkış Şekli 286
4. Yüksek Mahkeme Kararlarında İkinci Boyut 290
a. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında İkinci Boyut 290
b. Anayasa Mahkemesi Kararlarında İkinci Boyut 296
B. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN İKİNCİ BOYUTUNUN KAPSAMI VE UYGULAMA
ALANI 304
1. Suçsuzluk Karinesinin İkinci Boyutununun Geçerli Olduğu Durumlarda
“Bağlantı” Kavramı 305
2. Ceza Yargılamasındaki Sonucun İrdelenmesi ve Değerlendirilmesi 307
3. Ceza Muhakemesindeki Delillerin Değerlendirilmesi 315
4. İlgilinin Muhtemel Suçluluğu Hakkında Yorum Yapılması 320
C. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN İKİNCİ BOYUTUNUNUN GEÇERLİ OLDUĞU
DURUMLARDA “SUÇ İSNADI” KAVRAMINDAN NE ANLAŞILMASI
GEREKTİĞİ 324
1. Suç İsnadı Kavramının Karinenin İkinci Boyutu ile İlişkisi 324
2. Suçsuzluk Karinesinin İkinci Boyutu Bakımından “Suç İsnadı”
Kavramının Zamanı 334
a. Ceza Mahkemesinin Sonuçlanmasından Sonra Başlayan Medeni
Yargılamalar 334
b. Ceza Yargılaması Henüz Sonuçlanmadan Başlasa Bile Ceza
Yargılamasının Kesinleşmesinden Sonra da Devam Eden Medeni
Yargılamalar 335
D. “MAHKÛMİYET DIŞINDAKİ HÜKÜM” KAVRAMI 336
1. Mahkûmiyet Dışındaki Hüküm Kavramının Genel İçeriği 336
2. Beraat Kararı 337
a. Genel Olarak Beraat Kararı 337
b. Ceza Yargılamasından “Beraat” Hükmü Alan Kişinin Suçsuzluk
Karinesini İkinci Boyutu Kapsamında Korunması 339
3. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı 350
a. Genel Olarak HAGB Kararı 350
b. HAGB Kararı Bir Ceza Mahkûmiyeti Hükmü Sayılabilir mi? 352
c. HAGB Kararının Suçsuzluk Karinesi ile İlişkisi 355
4. Düşme Kararıyla Sonuçlanan Ceza Davalarında Suçsuzluk Karinesinin
İkinci Boyutu 368
5. Erteleme Kararıyla Sonuçlanan Ceza Davalarında Suçsuzluk Karinesinin
İkinci Boyutu 374
a. 28.8.1999 Tarihli ve 4454 sayılı Basın ve Yayın yoluyla İşlenen
Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun 376
b. 21.12.2000 Tarihli ve 4616 Sayılı 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar
İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıverilmeye, Dava ve Cezaların
Ertelenmesine Dair Kanun 377
c. 07.12.2012 Tarihli ve 6352 Sayılı Yargı Hizmetlerinin
Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve
Basın Yayın yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların
Ertelenmesine Dair Kanun 379
d. Soruşturma ve Kovuşturmanın Ertelenmesi Kararlarının Yüksek
Mahkeme Kararlarında Görünümü 381
6. Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı (KYOK) Verilen Hallerde Suçsuzluk
Karinesinin İkinci Boyutu 386
7. Soruşturmaya Yer Olmadığı Kararı (SYOK) Verilen Hallerde Suçsuzluk
Karinesinin İkinci Boyutu 391
8. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararı Verilen Hallerde
Suçsuzluk Karinesinin İkinci Boyutu 394
a. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararına Genel Bir Bakış 394
b. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararının Suçsuzluk
Karinesiyle İlişkisi 397
9. Davanın Reddi Halinde Suçsuzluk Karinesinin İkinci Boyutu 398
E. MAHKÛMİYET HÜKMÜ OLMAMALARINA RAĞMEN SUÇSUZLUK
KARİNESİNİN İKİNCİ BOYUTUNUN DEVREYE GİRMESİNE ENGEL OLAN
HÜKÜMLER 400
1. Mahkûmiyet Dışındaki Hüküm Türlerine Genel Bir Bakış 400
2. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı 402
3. Güvenlik Tedbirine Hükmedilmesi 412
F. SUÇSUZLUK KARİNESİNİN UYGULANMASI BAKIMINDAN ÖZELLİK ARZ
EDEN DURUMLAR 417
1. Yargılamanın Yenilenmesi Halinde Suçsuzluk Karinesi 417
a. Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yolunun Hukuki Niteliği 417
b. Yargılamanın Yenilenmesi ve Suçsuzluk Karinesi İlişkisi 419
c. AİHM ve AYM’nin Yargılamanın Yenilenmesi Kararı Sonrasında
Suçsuzluk Karinesine Bakışları 430
2. Etkin Pişmanlık Halinde Suçsuzluk Karinesi 432
a. Genel Olarak Etkin Pişmanlık 432
b. Etkin Pişmanlık ve Suçsuzluk Karinesi İlişkisi 433
(1) Etkin Pişmanlığın Ceza İndirimi Sağladığı Durumlar 433
(2) Etkin Pişmanlığın Sanık Hakkında Ceza Verilmesine Yer
Olmadığı Kararı Verilmesini Gerektirdiği Durumlar 434
(3) Etkin Pişmanlık Nedeniyle Kişi Hakkında Kovuşturmaya Yer
Olmadığı Kararı Verilen Durumlar 434
3. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair (6284
Sayılı) Kanun Ve Suçsuzluk Karinesi 437
a. 6284 Sayılı Kanun’a Genel Bir Bakış 437
b. 6284 Sayılı Kanun Suçsuzluk Karinesinin Birinci Boyutunun Geçerli
Olduğu Durumlarda Uygulaması 441
c. 6284 Sayılı Kanun Suçsuzluk Karinesinin İkinci Boyutunun Geçerli
Olduğu Durumlarda Uygulaması 444
G. MAHKÛMİYET DIŞINDA BİR HÜKÜMLE SONUÇLANAN CEZA DAVALARI
SONRASINDA SUÇLULUĞUN İMA EDİLMESİ 450
SONUÇ 461
KAYNAKÇA 469 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
