|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Üçüncü Baskıya Önsöz 5
Önsöz 7
Kısaltmalar 17
Birinci Bölüm
DURUŞMA HAZIRLIĞI AŞAMASI
I. GENEL OLARAK 19
II. DURUŞMA HAZIRLIĞI CÜMLESİNDEN OLARAK YAPILACAK İŞ VE İŞLEMLER 21
A. Genel Olarak Duruşma Hazırlığı 21
B. Tensip Tutanağı 23
1. Tensip Tutanağının Düzenlenmesi ve İmzalanması 23
2. Tensip Tutanağıyla Karara Bağlanması Gereken Hususlar 24
C. Duruşma Hazırlığı Olarak Sanıklar ve Sanık Müdafileri Hakkında Yapılacak İşlemler 32
1. Sanığın Tutuksuz Yargılandığı ve Başka Suçtan Ceza İnfaz Kurumunda Bulunmadığı Dava Dosyaları Bakımından 33
2. Sanığın Başka Suçtan Ceza İnfaz Kurumunda Bulunduğu Dava Dosyaları Bakımından 39
3. Sanığın Tutuklu Olduğu Dava Dosyaları Bakımından 40
4. Kısıtlı Sanıklar ve Suça Sürüklenen Çocuklar Bakımından Özel Düzenlemeler 42
D. Duruşma Hazırlığı Olarak Sanık Müdafilerine ve Müşteki/Mağdur Vekillerine (Avukatlara) Yapılacak Tebligat ya da Bildirim 43
E. Duruşma Hazırlığı Olarak Tanıklar Hakkında Yapılacak İşlemler 45
F. Duruşma Hazırlığı Olarak Müştekiler, Mağdurlar, Suçtan Zarar Görenler, Malen Sorumlular İçin Yapılacak Tebligat ya da Bildirim 48
1. Genel Olarak Mağdur, Müşteki, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlu Kavramları ve Kendileri Hakkında Yapılacak İşlemler 48
2. Olaya İlişkin Tanıklığı Bulunan ve Duruşmada Dinlenilmesi Zorunlu Görülen Müşteki, Mağdur, Malen Sorumlu ve Suçtan Zarar Gören Bakımından 49
3. Duruşmada Dinlenilmesi Zorunlu Görülmeyen Müşteki, Mağdur, Malen Sorumlu ve Suçtan Zarar Gören Bakımından 51
4. Mağdur Çocuklar ile İşlenen Suçun Etkisiyle Psikolojisi Bozulmuş Mağdurlar ve Nitelikli Cinsel İstismar ve Nitelikle Çocuğun Cinsel İstismarı Suçunun Mağdurları İçin Yapılması Gereken Hazırlıklar 51
G. Yargıtay ya da İstinaf Mahkemesi Bozma Kararı Sonrası Yapılan Duruşma Hazırlığı 54
H. İstinaf Mahkemesinin Davanın Yeniden Görülmesi Kararı Vermesi Durumunda Duruşma Hazırlığı 57
I. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararlarında Denetim Süresi İçerisinde Yükümlülüklere Uyulmaması ya da Denetim Süresi İçerisinde Kasıtlı Suç İşlenmesi Sebebiyle İhbar Yapılması Üzerine Duruşma Hazırlığı 59
İ. Duruşma Hazırlığı Olarak Duruşma Gününün Belirlenmesi 62
J. Duruşma Tarihinden Evvel (Tensip Tutanağından Sonra) Yapılabilecek İşlemler 65
K. Duruşma Hazırlığı Olarak Çıkarılan Tebligatlara Yapılacak Diğer Bildirimlere (E–Posta, SMS gibi) Mutlaka Meşruhat (Açıklama) Yazılması Gerekliliği 66
L. Basit Yargılama Usulünün (BYU) Uygulanması Durumunda Duruşma Hazırlığı 67
1. Genel Olarak 67
2. 7499 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikle Oluşan Durum 70
III. DURUŞMA HAZIRLIĞI BÖLÜMÜYLE İLGİLİ İÇTİHATLAR 73
İkinci Bölüm
DURUŞMA AŞAMASI
I. DURUŞMAYLA İLGİLİ TEMEL İLKELER 87
A. Genel Olarak 87
B. Duruşmanın Açıklığı (Aleniliği) İlkesi ve Bunun İstisnaları 88
1. Duruşmanın –Kural Olarak– Herkese Açık Olması (Alenilik) 88
2. Duruşmanın Zorunlu Olarak Kapalı Yapılmasının Gerektiren Haller 90
3. Duruşmanın Kapalı Yapılmasına Mahkeme Tarafından Karar Verilmesi 91
C. Duruşmalarda Ses ve Görüntü Alıcı Aletlerin Kullanılması Yasağı 93
D. Duruşmada Hazır Bulunması Gereken ve Hazır Bulunma Hakkına Sahip Olan Kişiler 93
1. Genel Olarak Duruşmada Hazır Bulunması Gereken Kişiler 93
2. Maddeler Halinde CMK Gereği Zorunlu Müdafilik Gerektiren Haller 96
a. Alt Sınırı Beş Yıldan Fazla Hapis Cezasını Gerektiren Suçlardan Dolayı Yapılan Kovuşturmalarda Zorunlu Müdafi (CMK m.150/3) 96
b. Yargılanan Kişinin Suça Sürüklenen Çocuk Olması (CMK’m.150/2) 98
c. Sanığın Kendisini Savunamayacak Derecede Malul veya Sağır ve Dilsiz Olması (CMK m.150/2) 100
d. Sanığın Tutuklanmasının İstenilmesi veya Düşünülmesi Durumu (CMK’m.101/3) 100
e. Sanığın Gözlem Altına Alınmasına Karar Verilmesinin Gerekmesi (CMK m.74) 101
f. Sanığın Duruşma Salonundan Çıkarılması Durumunda Müdafi Görevlendirilmesi (CMK m.204) 101
g. Kaçakların Yargılanmasında Müdafi Zorunluluğu (CMK m.247/4) 102
3. Zorunlu Müdafilerin ve CMK Gereği Görevlendirilen Vekillerin Duruşmada Hazır Bulunması Durumu ve Yokluklarında Karar Verilebilecek Haller 102
4. Duruşmada Hazır Bulunması Gereken Diğer Kişiler 108
E. Duruşmanın Kesintisizliği İlkesi 108
F. Duruşmanın İdaresi, Düzeni ve Disiplini 110
1. Hakim veya Mahkeme Başkanının Yetkisi 110
2. Duruşma Düzenini Bozan Kişilerin Duruşma Salonundan Çıkarılması 111
3. Duruşma Düzenini Bozan Kişilere Disiplin Hapsi Cezası Verilmesi 112
4. Duruşma Sırasında İşlenen Suç Hakkında Yapılacak İşlem 114
5. Duruşma Salonunda Oturma Düzeni 115
II. DURUŞMADA YAPILACAK İŞLER VE BUNLARIN YAPILMA SIRALARI 118
A. Duruşmada Yapılacak İşlerin Özet Olarak Sıralaması 118
B. Duruşmada Yapılan İşlemlerin Ayrıntılı Olarak Açıklanması 121
1. Yoklama, İddianamenin Kabulü Kararının Okunması ve Duruşmanın Başlaması 121
2. Sanığın Kimliğinin Tespiti, Kendisinden Kişisel ve Ekonomik Durumu Hakkında Bilgi Alınması, Haklarının Hatırlatılması 123
a. Kimlik Tespiti 123
b. Sanığın Kişisel ve Ekonomik Durumu Hakkında Bilgi Alınması 125
c. İddianamenin veya İddianame Yerine Geçen Belgenin Anlatılması 126
d. Sanığın Haklarının Hatırlatılması 128
3. Sanığın Sorgusunun Yapılması: 131
a. Genel Olarak Sorgu/Savunma Kavramı ve Sanık Savunmasının Tespiti 131
b. Sorgunun (Savunmanın) Usulü ve Tarzı 132
aa. Genel Olarak; 132
bb. Davanın Zorunlu Müdafiliğe Tabi Olduğu Hallerde Sorgu; 138
cc. Sanığın Beden veya Ruh Bakımından Kendisini İfade Edemeyecek Durumda Olması ve Duruşma Salonuna Gelemeyecek Şekilde Engelli Olması Durumunda Sorgu 139
c. Sanığa Savunma Hakkı Tanınması ve Sanığın Duruşmaları Takip Etme Zorunluluğu 140
d. Sanığın Savunmasının İstinabe Yoluyla Alınması 144
e. Sanığın Savunmasının SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) Kullanılarak Alınması 147
f. Sanığın Savunmasının Alınmasının Zorunlu Olmadığı Haller 151
g. Duruşmada Sanığın Önceki İfadelerinin/Savunmalarının Okunması 155
h. Sanık Hakkında Zorla Getirme Emri veya Yakalama Emri Düzenlenmesi 157
aa. Zorla Getirme Emri 157
bb. Yakalama Emri 159
ı. Sanık Hakkında Duruşmada Tutuklama Kararı Verilmesi 162
i. Tutukluluk Durumunun Gözden Geçirilmesi 164
j. Sanığın Duruşmalardan Vareste (Bağışık) Tutulması 165
k. Sanığın Duruşma Salonundan Dışarıya Çıkarılması 166
l. Duruşmada Tercüman Bulundurulacak Hâller 167
m. Sanığa Ek Savunma Hakkı Tanınması 169
aa. Genel Olarak Ek Savunma 169
bb. Ek Savunma Hakkının Varsa Müdafie Verilmesi Gerektiği Kurulanın Anayasa Mahkemesi Tarafından İptali ve 7532 SK ile Yapılan Düzenleme 171
cc. Ek Savunma Hakkının Verilme ve Kullanılma Şekli 174
dd. Ek Savunma Hakkı Tanınması Gereken ya da Ek Savunma Hakkı Tanınmasına Gerek Olmayan Hallere Örnekler 176
n. Sorguda (Savunmada) ve Duruşmada Sanık Müdafinin Rolü 179
III. DELİLLERİN ORTAYA KOYULMASI 184
A. Genel Olarak Delillerin Ortaya Koyulması Safahatı 184
B. Delil, Delil Serbestisi ve Hukuka Aykırı Delil 185
C. Ortaya Koyulmak İstenilen Delillin Reddolunabileceği Haller 189
D. Duruşmada Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlunun Beyanlarının Tespiti 191
1. Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumluya Hangi Sırada Söz Hakkı Verilip, Varsa Şikâyet ve Delillerinin Sorulacağı 191
2. Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlunun Duruşmada Dinlenilmesi Usulü 192
a. Genel Olarak 192
b. Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlunun Kimliklerinin Tespiti ve Haklarının Hatırlatılması 193
c. Müşteki, Mağdur, Suçtan Zarar Gören ve Malen Sorumlunun Beyanlarının Tespiti 194
d. Müşteki, Mağdur veya Suçtan Zarar Görenin Dinlenilmesinden Vazgeçilmesi 201
E. Davaya Katılma (Müdahale) 203
1. Katılma (Müdahale) Kavramı ve Genel Olarak Katılma 203
2. Davaya Katılma Hak ve Yetkisine Sahip Olanlar 204
a. Genel Olarak 204
b. Davaya Katılma Hakkı Bulunan ya da Bulunmayan Kişi veya Kurumlara İlişkin Bazı Örnekler 206
c. Mirasçıların Katılma Hakkı 211
d. Bozma Sonrası Aşamada ya da Kanun Yolu Aşamasında Katılma 211
3. Katılma (Müdahale) Usulü 212
4. Katılanın Hakları 214
5. Katılmanın Hükümsüz Kalması 216
F. Tanıkların Dinlenilmesi 217
1. Genel Olarak Tanık 217
2. Kural Olarak Tanıklık Yapmanın Zorunlu Olması 219
3. Tanıklıktan Çekinilebilecek Haller 220
4. Tanığın Yemin Etmesi 222
5. Yemin Verilmeyen Tanıklar 223
6. Tanıkların Dinlenilmelerinde Dikkat Edilecek Diğer Hususlar 224
7. Tanığın Dinlenilmesi Yerine Önceki Beyanının Okunması ve Bunun İstisnası 229
8. Gizli Tanıkların Dinlenilmesi 231
9. Tanığa Verilecek Tazminat ve Giderler 233
G. Duruşmada Bilirkişi Görevlendirilmesi ya da Bilirkişinin Duruşmada Dinlenilmesi 234
1. Bilirkişilik Kavramı ve Bilirkişilere Uygulanacak Hükümler 234
2. Bilirkişinin Görevlendirilmesi 234
3. Bilirkişiliği Kabul Yükümlülüğü ve Bunun İstisnası 237
4. Bilirkişinin Yemini 237
5. Bilirkişi Atama Kararı ve İncelemelerin Yürütülmesi 238
6. Bilirkişinin Duruşmada Dinlenilmesi 241
7. Bilirkişinin Reddi 242
8. Bilirkişiye Ödenecek Ücret 242
H. Doğrudan Soru Sorma Hakkı ve Bu Hakkın Duruşmada Kullanılması 243
I. Duruşmada Beyan, Delil ve Belgelerin Anlatılması 247
1. Genel Olarak 247
2. Duruşmada Anlatılması Zorunlu Olan Belgeler 248
3. Duruşmada Okunmayacak Belgeler 251
İ. Duruşmada Okunan/Anlatılan Beyanlara ve Okunan Belgelere Karşı İlgililere Diyeceklerinin Sorulması ve Delillerin Tartışılması 251
1. Genel Olarak 251
2. Ortaya Koyulan Delilere Karşı Katılanın veya Vekilinin, Cumhuriyet Savcısının, Sanığın veya Müdafiinin Diyeceklerini Söylemesinde Sıralama 253
3. Delillerin Tartışılması 254
4. Tevsii Tahkikat (Kovuşturmanın Genişletilmesi) 257
5. Cumhuriyet Savcısının Esas Hakkındaki Mütalaası 257
6. Son Söz Hakkının Sanığa Ait Olması 261
7. Duruşmanın Sona Erdiğinin Açıklanması 262
IV. DURUŞMA TUTANAĞININ DÜZENLENMESİ 264
A. Duruşma Tutanağı Düzenlenmesi ve İmzalanması 264
B. Duruşma Tutanağının Şekli ve İçeriği 265
C. Duruşma Tutanağının İspat Gücü 266
V. CEZA MAHKEMELERİNİN EK YETKİSİ 267
VI. İSTİNAF AŞAMASINDA DURUŞMA 270
VII. İCRA CEZA MAHKEMESİNDE DURUŞMA 272
VIII. DURUŞMADA HAKİMİN REDDİ TALEBİ VEYA HAKİMİN ÇEKİNMESİ 273
A. Genel Olarak Hakimin Reddi ve Hakimin Çekinmesi 273
B. Hâkimin Davaya Bakamayacağı Hâller (Görev Yasakları) 275
C. Hakimin Çekinmesi veya Reddi 276
D. Hakimin Reddi Talebinde Bulunmanın Şekil ve Süresi 279
E. Hakimin Çekinmesi veya Reddi Durumunda Yapılacak İşlem ve Bu Konudaki Kanun Yolları 279
F. Hâkimin Reddi veya Çekinmesi Durumunda Karar Verecek Mahkeme 281
G. Zabıt Kâtibinin Reddi veya Çekinmesi 282
IX. DURUŞMA AŞAMASI BÖLÜMÜYLE İLGİLİ İÇTİHATLAR 283
Duruşmanın Aleniliği İlkesiyle İlgili Kararlar 283
Duruşma Tutanağıyla İlgili Kararlar 287
Duruşmanın Başlaması, Kimlik Tespiti ve Sanık Haklarının Hatırlatılmasıyla İlgili Kararlar 295
Savunma hakkı, sanığın sorgusu, savunma hakkının kısıtlanması, istinabe yasağı, SEGBİS ile savunma ve son söz hakkının sanığa ait olması hakkında kararlar 305
Ek Savunma Hakkıyla İlgili Kararlar 324
Müdafilik ve Zorunlu müdafiler Hakkında Kararlar 343
Esas Hakkındaki Mütalaanın Nasıl Olması Gerektiğine Dair Kararlar 365
Delillerin Ortaya Koyulması ve Tartışılması, Tanıklık, Tanıklıktan ve Yeminden Çekinmeye İlişkin Kararlar 374
Mağdurların Dinlenilmesi ve Davaya Katılma Hakkında Kararlar 386
Bilirkişi İncelemeleri ve Bilirkişilik Hakkındaki Kararlar 396
Hakimin Reddi, Çekinmesi ve Görev Yasakları Hakkında Kararları 402
Üçüncü Bölüm
HÜKMÜN TEFHİMİ
I. GENEL OLARAK HÜKÜM, HÜKÜMDE BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR VE HÜKMÜN TEFHİMİ 419
II. HÜKMÜN AÇIK DURUŞMADA (ALENİ DURUŞMADA) AÇIKLANMASI 423
III. HÜKMÜN BELİRLENEN TARİHTE DURUŞMADA AÇIKLANMASI (DOSYA ÜZERİNDEN YA DA FARKLI BİR TARİHTE VERİLMEMESİ) GEREKLİLİĞİ 424
IV. HÜKMÜN HERKES TARAFINDAN AYAKTA DİNLENİLMESİ 426
V. HÜKÜMDE KARŞI OYUN YAZILMASI 426
VI. HÜKÜMLE BİRLİKTE HÜKME KARŞI BAŞVURU YOLLARININ, BAŞVURU ŞEKLİ VE SÜRESİNİN GÖSTERİLMESİ GEREKLİLİĞİ 427
VII. HÜKMÜN TEFHİMİ BÖLÜMÜYLE İLGİLİ İÇTİHATLAR 431
Kaynakça 453
Kavram Dizini 455 |