|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Üçüncü Baskı İçin Önsöz 7
Önsöz 9
Kısaltmalar 23
Giriş 25
GÜMRÜKLERLE İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 25
Birinci Bölüm
GÜMRÜKLER VE GÜMRÜK MEVZUATI
1.1. GÜMRÜK MEVZUATINA GENEL BİR BAKIŞ 29
1.2. BÜYÜK MİLLET MECLİSİ HÜKÛMETİ DÖNEMİ 30
1.3. İZMİR İKTİSAT KONGRESİ 30
1.4. LOZAN ANLAŞMASI 31
1.5. CUMHURİYET DÖNEMİ GÜMRÜK MEVZUATI ÇALIŞMALARI 32
İkinci Bölüm
GÜMRÜKLERLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER
2.1. TEMEL KAVRAMLAR 35
2.1.1. Gümrük 35
2.1.2. Gümrük İdaresi veya İdareleri 36
2.1.3. Giriş Gümrük İdaresi 36
2.1.4. İthalat Gümrük İdaresi 36
2.1.5. İhracat Gümrük İdaresi 36
2.1.6. Çıkış Gümrük İdaresi 36
2.1.7. Kişi Deyimi 36
2.1.8. Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde Yerleşik Kişi 37
2.1.9. Gümrük Statüsü Deyimi 37
2.1.10. Gümrük Yükümlülüğü 37
2.1.11. Yükümlü 37
2.1.12. Gümrük Gözetimi 37
2.1.13. Gümrük Kontrolü 37
2.1.14. Eşyanın Gümrükçe Onaylanmış Bir İşlem veya Kullanıma Tabi Tutulması 38
2.1.15. Elleçleme 38
2.1.16. Eşya Deyimi 38
2.1.17. Yetkilerine Göre Gümrük Müdürlükleri 39
2.1.18. İhtisas Gümrükleri 39
2.1.19. Gümrük Bölgesi 41
Üçüncü Bölüm
GÜMRÜKLERDE TEMSİL HAKKI
3.1. DOĞRUDAN TEMSİL 43
3.2. DOLAYLI TEMSİL 45
3.3. GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ 45
3.3.1. Gümrük Müşaviri Olma Şartları 47
3.3.2. Gümrük Müşavirinin Yükümlülükleri 48
3.4. GÜMRÜK MÜŞAVİR YARDIMCILARI 49
3.4.1. Gümrük Müşavir Yardımcısı Olma Şartları 49
3.4.2. Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı Sınavları 50
3.5. YETKİLENDİRİLMİŞ GÜMRÜK MÜŞAVİRİ 51
3.5.1. Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri Olabilme Şartları 52
Dördüncü Bölüm
BASİTLEŞTİRİLMİŞ USUL UYGULAMALARI
4.1. ONAYLANMIŞ KİŞİ STATÜSÜ 53
4.1.1. Onaylanmış Kişi Statüsü İçin Gerekli Genel Şartlar 53
4.1.2. Onaylanmış Kişi Statüsü İçin Gerekli Özel Şartlar 54
4.1.3. Onaylanmış Kişilere Sağlanan Kolaylıklar 55
4.1.4. Onaylanmış Kişi Statüsünün Sağlayacağı Faydalar 55
4.2. YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜ 56
4.2.1. Yetkilendirilmiş Yükümlü Olabilecekler 56
4.2.1.1. Güvenilirlik Koşulu 57
4.2.1.2. Ticari Kayıtların Güvenilir ve İzlenebilir Olması Koşulu 57
4.2.1.3. Mali Yeterlilik Koşulu 57
4.2.1.4. Emniyet ve Güvenlik Koşulu 57
4.2.2. Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsünün Sağladığı Kolaylıklar 58
4.2.3. Başvuru İçin İstenilecek Belgeler 60
4.2.4. Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası Başvuru Yerleri 60
4.2.5. Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü Kolaylıkları 61
4.2.5.1. İhracatta Yerinde Gümrükleme İzni 61
4.2.5.2. İzinli Gönderici 62
4.2.5.3. İzinli Alıcı 63
4.2.5.4. İthalatta Yerinde Gümrükleme İzni 63
4.2.6. Yetkilendirilmiş Yükümlü Uygulamasının Faydaları 64
4.2.6.1. Yetkilendirilmiş Yükümlü Olmayan Kişilere ve Gümrük İdaresine Faydaları 65
4.2.6.2. Uygulamanın Makro–Ekonomik Faydaları 65
4.2.6.3. Uygulamanın Uluslararası Faydaları 65
Beşinci Bölüm
TARİFE
5.1. GÜMRÜK TARİFESİ 67
5.2. TÜRK GÜMRÜK TARİFE CETVELİ 69
5.3. GÜMRÜK TARİFE İSTATİSTİK POZİSYONU 69
5.3.1. Bölüm 70
5.3.2. Fasıl 78
5.3.3. Pozisyon 79
5.3.4. Alt Pozisyon 80
5.3.5. AB Kodu–Milli Kod–İstatistik Kodu ve Açıklamaları 80
5.4. SINIFLANDIRMA 81
5.4.1. Sınıflandırma Yaparken İzlenecek Yol 81
5.5. BAĞLAYICI TARİFE BİLGİSİ 82
5.5.1. Bağlayıcı Tarife Bilgisi Uygulamasının Amacı 82
5.5.2. Başvuru 82
5.5.3. BTB Başvurusu Yapılmayacak Eşya 83
5.5.4. BTB’nin Geçerliliğini Kaybetmesi 84
Altıncı Bölüm
MENŞE
6.1. MENŞE KAVRAMI 85
6.2. TERCİHLİ MENŞE 86
6.3. TERCİHLİ OLMAYAN MENŞE 87
6.4. MENŞEİNİN BELİRLENMESİ 88
6.5. MENŞE DEĞİŞTİRMEYEN HALLER 88
6.6. MENŞE ŞAHADETNAMESİ 89
6.6.1. Menşe Şahadetnamesinde Bulunacak Bilgiler 91
6.7. BAĞLAYICI MENŞE BİLGİSİ 92
Yedinci Bölüm
GÜMRÜKLERDE KULLANILAN BELGELER
7.1. GÜMRÜK BELGELERİ 96
7.1.1. Gümrük Beyannamesi 96
7.1.1. Beyanın Bağlayıcılığı 99
7.1.2. Beyannamede Düzeltme 99
7.1.3. Beyannamenin İptali 100
7.1.4. ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) 100
7.1.2. Kıymet Bildirim Formu 101
7.1.3. Ata Karnesi 101
7.1.3.1. Ata Karnelerinin Dağıtımı İçin Yetkili Odalar 104
7.1.4. INF Form Belgeleri 105
7.1.5. T5 Belgesi 106
7.2. TİCARİ BELGELER 106
7.2.1. Ticari Fatura (Commercial Invoice) 106
7.2.2. Proforma Fatura (Proforma Invoice) 107
7.2.3. Ayrıntılı Fatura 107
7.2.4. Navlun Faturası (Freight Invoce) 108
7.2.5. Konsolosluk Faturası (Consulate Invoice) 108
7.2.6. Çeki Listesi (Weight List) 109
7.2.7. Koli Listesi (Packing List) 109
7.3. SERBEST DOLAŞIM VE MENŞE İSPAT BELGELERİ 109
7.3.1. ATR Dolaşım Belgesi 109
7.3.2. EUR.1 Dolaşım Sertifikası 111
7.3.3. EUR–MED Dolaşım Sertifikası 112
7.3.4. Tedarikçi Beyanı 113
7.3.5. Form A Menşe Belgesi 114
7.3.6. Menşe Şahadetnamesi (Certificate Of Origin) 116
7.4. SİGORTA BELGELERİ 116
7.4.1. Sigorta Sertifikası (Insurance Certificate) 116
7.4.2. Sigorta Poliçesi (Insurance Policy) 116
7.5. TAŞIMACILIK BELGELERİ 117
7.5.1. Konşimento, Taşıma Belgeleri 117
7.5.2. Demiryolu Hamule Senedi 118
7.5.3. Karayolu Taşıma Belgesi 119
7.5.4. Nakliyeci Makbuzu 119
7.5.5. Tır Karnesi 119
Sekizinci Bölüm
GÜMRÜK İŞLEMLERİ
8.1. TÜRKİYE GÜMRÜK BÖLGESİNE GİRİŞ 124
8.2. ÖZET BEYAN 124
8.2.1. Özet Beyan Verme Süreleri 125
8.2.2. Özet Beyan Aranmayacak Haller 126
8.3. EŞYANIN GÜMRÜĞE SUNULMASI 126
8.4. GEÇİCİ DEPOLAMA 127
8.4.1. Geçici Depolama Yerleri 127
8.4.2. Geçici Depolama Yerlerine Alınmayacak Eşya 128
8.4.3. Süreler 129
8.5. KÜŞAT HAKKI 129
8.6. GÜMRÜK BEYANI 130
8.6.1. Yazılı Beyan 131
8.6.1.1. Normal Usul 131
8.6.1.1.1. Bölünmüş Beyanname 133
8.6.1.2. Basitleştirilmiş Usul 134
8.6.2. Sözlü Beyan 136
8.6.3. Başka Bir Tasarruf Yolu ile Beyan 138
8.7. BEYANIN KONTROLÜ 138
8.7.1. Kontrol Türleri 139
8.7.1.1. Belge Kontrolü 139
8.7.1.2. Eşyanın Fiziki Muayenesi 140
8.8. EKSİK MUAYENENİN TAMAMLANMASI 141
8.9. İKİNCİ MUAYENE 142
8.10. MUAYENE EDİLMEYECEK EŞYA 142
8.11. VERGİNİN ÖDENMESİ 143
Dokuzuncu Bölüm
DİJİTAL UYGULAMALAR
9.1. DİJİTAL GÜMRÜK UYGULAMALARI 145
9.1.1. EDI /XML Referans ve Mesajları 146
9.1.2. İhracatta Dijital Gümrük Projesi 147
9.1.3. Tek Pencere Sistemi 148
9.1.4. Liman Tek Pencere Sistemi (LTP) 149
9.1.5. Konteyner ve Liman Takip Sistemi 150
9.1.6. Süre İzleme ve Hesaplama Programı (SHIP) 150
9.1.7. Randevulu Sanal Sıra Sistemi (RSS) 151
9.1.7.1. Sistemin Faydaları 151
9.1.8. Havayolu Gümrük Beyan Sistemi (HGBS) 152
9.2. DİJİTAL UYGULAMALAR VE YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI 152
9.3. YAPAY ZEKÂNIN GÜMRÜK İŞLEMLERİNDE ETKİSİ VE KULLANIM ALANLARI 154
Onuncu Bölüm
GÜMRÜK REJİMLERİ
10.1. SERBEST DOLAŞIMA GİRİŞ REJİMİ 158
10.1.1. Ticaret Politikası Önlemleri 158
10.1.2. Diğer İşlemler 159
10.1.3. Vergilerin Ödenmesi 159
10.1.4. Serbest Dolaşım Statüsünün Kaybedilmesi 159
10.1.5. Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi Rejim Kodları 160
10.2. TRANSİT REJİMİ 161
10.2.1. Transit Rejimin Kullanım ve Uygulaması 161
10.2.2. Transit Rejiminde Teminat 162
10.2.3. Asıl Sorumlu 162
10.2.4. Transit Rejimine Tabi Eşyada Gümrük İşlemleri 163
10.2.5. Transit Sistemler 164
10.2.5.1. Ortak Transit Sistemi 164
10.2.5.2. Tır Sistemi 166
10.3. GÜMRÜK ANTREPO REJİMİ 167
10.3.1. Türkiye’de Gümrük Antrepoları 171
10.4. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ 174
10.4.1. Şartlı Muafiyet Sistemi 175
10.4.1.1. Eşdeğer Eşya Kullanımı 176
10.4.1.2. Yurt İçi Alımlar 176
10.4.1.3. Teminat ve İndirimli Teminat Uygulaması 177
10.4.2. Geri Ödeme Sistemi 177
10.4.2.1. Geri Ödeme Sistemi Uygulanmayacak Haller 178
10.4.3. Dahilde İşleme İzni Verilecek Haller 178
10.4.4. Belge/İzin Düzenlenmesi 179
10.4.5. Belge/İzin Süresi 180
10.4.6. Gümrük İdaresince Yapılacak İşlemler 180
10.4.7. Telafi Edici Verginin Ödenmesi 181
10.4.8. İhracat Taahhüdünün Kapatılması 182
10.4.9. Dahilde İşleme Rejiminde Sistemler Arasındaki Farklar 182
10.4.10. Dahilde İşleme Rejimi Rejim Kodları 182
10.5. GÜMRÜK KONTROLÜ ALTINDA İŞLEME REJİMİ 184
10.5.1. Rejimin Sonlandırılması 185
10.5.2. İkincil İşlem Görmüş Ürünlere Uygulanacak İşlemler 185
10.5.3. Teminat İadesi 185
10.6. GEÇİCİ İTHALAT REJİMİ 186
10.6.1. Geçici İthal Eşyasının Ayniyeti 186
10.6.2. Süre 187
10.6.3. Geçici İthalat Rejiminden Yararlandırılmayacak Eşya 187
10.6.4. Geçici İthal Eşyası İçin İzin Hak Sahibi Tarafından Yapılamayacak İşlemler 188
10.6.5. Geçici İthalatta Teminat 188
10.6.5.1. Tam Muafiyet Suretiyle Geçici İthalatta Teminat 188
10.6.5.2. Kısmi Muafiyet Suretiyle Geçici İthalatta Teminat 188
10.6.6. Tam Muafiyet Suretiyle Getirilebilecek Eşyalar 189
10.6.7. Beyan Türleri 190
10.6.7.1. ATA Karnesi ile Beyan 190
10.6.7.2. İstisnai Yazılı Beyan 190
10.6.7.3. Sözlü Beyan 190
10.6.8. Teminatın Çözülmesi 191
10.6.9. Cezai İşlem 191
10.6.10. Geçici İthalat Rejim Kodları 192
10.7. HARİÇTE İŞLEME REJİMİ 193
10.7.1. Hariçte İşleme Rejiminin Amaçları 193
10.7.2. Hariçte İşleme İzni Verilmeyecek Eşyalar 193
10.7.3. Hariçte İşleme İzni Nerden Alınır? 194
10.7.4. Hariçte İşleme Rejimi Belge/İzin Süresi ve Ek Süreler 194
10.7.5. Gümrük İdarelerince Yapılacak İşlemler 195
10.7.6. Hariçte İşleme Rejiminde Vergilendirme 195
10.7.7. Standart Değişim Sistemi 196
10.7.8. Rejimin Sona Ermesi 196
10.7.9. Hariçte İşleme Rejimi Hükümlerine Uyulmaması 197
10.7.10. Hariçte İşleme Rejimi Rejim Kodları 197
10.8. İHRACAT REJİMİ 198
10.8.1. İhracatçı 198
10.8.2. İhracat Rejimi 198
10.8.3. Beyan 199
10.8.4. Fiili İhracat 199
10.8.5. İhracat Eşyasının Geçici Depolama Süresi ve Takip Edilmeyen Beyannameler 199
10.8.6. İhracı Yasak Mallar Listesi 200
10.8.7. İhracat Şekilleri 201
10.8.7.1. Ön İzne Bağlı İhracat 201
10.8.7.2. Kayda Bağlı İhracat 205
10.8.7.3. Konsinye ihracat 208
10.8.7.4. Yurt Dışı Fuar ve Sergilere Katılım ve İhracat 209
10.8.7.5. İthal Edilmiş Malın İhracı 210
10.8.7.6. Serbest Bölgelere Yapılacak İhracat 210
10.8.8. Geri Gelen Eşya 210
10.8.9. İhracat Rejim Kodları 211
On Birinci Bölüm
GÜMRÜK KIYMETİ VE VERGİLENDİRME
11.1. GÜMRÜK KIYMETİ, VERGİLENDİRME VE BAZI TERİMLER 213
11.2. EŞYANIN GÜMRÜK KIYMETİNİN TESPİTİ 215
11.3. EŞYANIN GÜMRÜK KIYMETİNE İLAVE EDİLECEK GİDERLER 216
11.4. GÜMRÜK KIYMETİNE DAHİL EDİLMEYECEK GİDERLER 217
11.5. KIYMET BELİRLEME YÖNTEMLERİ 218
11.5.1. Satış Bedeli Yöntemi 218
11.5.2. Aynı Eşyanın Satış Bedeli Yöntemi 220
11.5.3. Benzer Eşyanın Satış Bedeli Yöntemi 221
11.5.4. İndirgeme Yöntemi 221
11.5.5. Hesaplanmış Kıymet Yöntemi 222
11.5.6. Son Yöntem 223
11.6. FİİLEN ÖDENEN VEYA ÖDENECEK OLAN FİYATA İLAVE EDİLECEK UNSURLAR 223
11.7. İSTİSNAİ KIYMETLE BEYAN 225
11.8. VERGİLENDİRME 226
11.9. GÜMRÜK VERGİ TÜRLERİ 227
11.9.1. Spesifik Vergi 227
11.9.2. Advalorem Vergiler 227
11.9.3. Bileşik (Karma) Vergiler 228
11.10. GÜMRÜK VERGİLERİ 228
11.10.1. Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna 229
11.11. ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ 232
11.12. KATMA DEĞER VERGİSİ (KDV) 234
11.13. DAMGA VERGİSİ 235
11.14. TİCARET POLİTİKASI ÖNLEMLERİ KAPSAMINDA TAHSİL EDİLEN MALİ YÜKLER 237
11.15. ANTİ –DAMPİNG VERGİSİ 237
11.16. TOPLU KONUT FONU 237
11.17. KAYNAK KULLANIMI DESTEKLEME FONU 238
11.18. TRT BANDROLÜ 238
11.19. ÇEVRE KATKI PAYI 238
11.20. TÜTÜN FONU 238
11.21. İHRACATTA ALINAN VERGİ VE KESİNTİLER 239
11.21.1. Telafi Edici Vergi 239
11.21.2. Destekleme Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) 240
11.22. İTHALATTA VERGİ HESAPLAMA 240
On İkinci Bölüm
CEZALAR
12.1. VERGİ KAYBINA NEDEN OLAN İŞLEMLERE UYGULANACAK CEZALAR 243
12.1.2. Yolcuların Beyanlarına Aykırı Çıkan Eşyası 245
12.1.3. Gümrük Antrepoları veya Gümrük İdaresince Eşya Konulmasına İzin Verilen Yerlerden İzinsiz Eşya Çıkarılması 245
12.1.4. Gümrüksüz Satış Mağazalarından Hak Sahibi Olmayanlara Satış Yapılması 246
12.1.5. Özet Beyan Noksanlık ve Fazlalığı 246
12.1.6. Dahilde İşleme Rejimi, Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi ile Geçici İthalat Rejimine İlişkin Hükümlerin İhlali 247
12.2. USULSÜZLÜKLERE İLİŞKİN CEZALAR 247
12.2.1. İthalat veya İhracat Vergilerinden Muaf Eşya 247
12.2.2. Gümrük Vergileri Ödenmek Suretiyle İhraç Edilebilen Eşya 247
12.2.3. Diğer Usulsüzlük Cezaları 248
12.3. İTİRAZLAR 250
12.4. TAHLİL SONUÇLARINA İTİRAZ 251
12.5. UZLAŞMA 251
12.5.1. Uzlaşmanın Kapsamı 251
12.5.2. Uzlaşmaya Konu Olamayacak Alacaklar 253
12.5.3. Uzlaşmanın Sonuçları 253
On Üçüncü Bölüm
SERBEST BÖLGELER
13.1. SERBEST BÖLGELER 255
13.2. SERBEST BÖLGEDE BULUNAN KURUM VE KURULUŞLAR (AKTÖRLER) 256
13.2.1. Serbest Bölge Kurucu ve İşleticileri 256
13.2.2. Serbest Bölge Müdürlükleri 257
13.2.3. Kullanıcı Firmalar 257
13.2.4. Serbest Bölge Gümrük Müdürlükleri 257
13.3. GÜMRÜK GÖZETİMİ VE KONTROLÜ 257
13.4. SERBEST BÖLGELERİN FİZİKİ YAPISI 258
13.5. TİCARET POLİTİKASI ÖNLEMLERİNİN UYGULANMASI 258
13.6. SERBEST BÖLGEDEN ÇIKAN VEYA BU BÖLGEYE GİREN KİŞİLERDEN ARANACAK BELGELER 258
13.7. GÜMRÜK STATÜ BELGESİ 259
13.8. ELLEÇLEME İŞLEMLERİ 260
13.9. ENVANTER KAYITLARI 260
13.9.1. Envanter Kayıtlarının Onayı 261
13.9.2. Envanter Kayıtlarının İçeriği 261
13.10. TÜRKİYE’DE SERBEST BÖLGELER 262
13.11. DÜNYADA SERBEST BÖLGE UYGULAMALARI 263
On Dördüncü Bölüm
KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE
14.1. GENEL BİLGİLER 265
14.2. KAÇAKÇILIK FİLLERİ 266
14.3. NİTELİKLİ HALLER 269
14.4. ETKİN PİŞMANLIK 270
14.5. YOLCU BERABERİNDE GETİRİLEN KAÇAK EŞYA 270
14.6. DENİZ TAŞITLARI 271
14.7. ARAMA VE ELKOYMA 271
14.8. MÜSADERE 271
14.9. TASFİYE 272
14.10. KAÇAKÇILIĞI ÖNLEME, İZLEME VE ARAŞTIRMAKLA GÖREVLİ OLANLAR 272
14.11. TUTANAKLAR 273
14.12. SİLÂH KULLANMA YETKİSİ 273
14.13. İKRAMİYELER 274
14.14. TÜRKİYE’DE KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE FAALİYETLERİ 274
On Beşinci Bölüm
TASFİYE İŞLEMLERİ
15.1. TASFİYE EDİLECEK EŞYALAR 277
15.2. TASFİYE YOLLARI 279
15.2.1. İhale Yoluyla Satış 279
15.2.1.1. Eşyanın Görülmesi 280
15.2.1.2. İhalelere Katılamayacak Olanlar 281
15.2.2. Yeniden İhraç Yoluyla Satış 281
15.2.3. Perakende Satılmak Suretiyle 281
15.2.4. Tahsis ve Özel Yolla 283
15.2.4.1. Tahsis 283
15.2.4.2. Özel Yolla Tasfiye 283
15.2.5. İmha Yoluyla Tasfiye 284
15.2.5.1. Eşyanın İmhası 284
15.3. EŞYANIN BİR GÜMRÜK REJİMİNE TABİ TUTULMASI 286
15.4. TASFİYELİK EŞYALARDA TÜRLERİNE GÖRE SATIŞ GELİRLERİ 286
EKLER 289
Kaynakça 307
Kavram Dizini 317 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
