|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 13
Giriş 17
Birinci Bölüm
ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU KAPSAMINDA ULUSÜSTÜLÜK VE AVRUPA BİRLİĞİ
I. Uluslararası Hukuk Süjesi Olarak Uluslararası Örgütler 21
A. Uluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği 26
B. Uluslararası Örgütlerin Tanımı 29
C. Uluslararası Örgütlerde Üyelik Türleri ve Kurumsal Yapı 31
D. Uluslararası Örgütlerin Sınıflandırılması 35
II. AB’nin Ulusüstü Karakteri 39
A. Avrupa Bütünleşmesi Tarihinde ulusüstülük 39
1. Roma Antlaşmasından Avrupa Tek Senedine (1958 – 1987 Dönemi) 39
a. Kurumsal Bütünleşme 39
b. Hukuki Bütünleşme 44
2. Avrupa Tek Senedinden Lizbon Antlaşmasına (1987–2009 Dönemi) 48
a. Kurumsal Bütünleşme 48
b. Hukuki Bütünleşme 60
3. Güncel Haliyle AB’nin Kurumsal ve Hukuki Yapısı 67
a. Avrupa Parlamentosu 67
b. Avrupa Birliği Zirvesi 69
c. AB Konseyi 70
d. Avrupa Komisyonu 71
e. Avrupa Birliği Adalet Divanı 72
f. Avrupa Merkez Bankası ve Avrupa Sayıştayı 73
III. AB’nin Tanımı Sorunu ve Bir Tanım Girişimi 74
A. Uluslararası Hukuk Açısından AB’nin Statüsü ve Niteliği 74
B. Aristotelesçi Tanım Teorisi Işığında AB’nin uluslararası Hukuktaki Yeri 80
1. AB’nin Cinsinin (Genus) İncelenmesi 80
2. AB’nin Ayırt Edici Özelliklerinin (Fasl) İncelenmesi 81
a. Doğrudan Etki İlkesi 81
b. Öncelik İlkesi 82
c. Zımni Yetki İlkesi 83
3. Sonuç: AB’nin Ayırıcı Niteliği ve Tam Tanımı 84
İkinci Bölüm
AB HUKUKU VE ULUSLARARASI HUKUK
I. AB Kurucu Metinlerinde Uluslararası hukuk 87
II. Uluslararası Antlaşmalar 90
A. Uygulanacak Hukuki Rejim 90
B. Doğrudan Etki İlkesi 92
1. International Fruit Company kararı 93
2. Bresciani ve Kupferberg kararları 95
3. Demirel ve Sevince kararları 97
C. Karma Antlaşmalar 100
1. Antarctic MPA kararı 103
2. Opinion 1/19 İstanbul Sözleşmesi 105
D. Uygun Yorum İlkesi 108
III. Örf – Adet Hukuku 110
A. Genel olarak 110
1. Racke kararı 114
2. Brita ve Psagot kararları 117
3. Front Polisario I–II ve Western Sahara Campaign UK kararları 122
IV. Hukukun Genel İlkeleri 127
A. Uluslararası Hukukun Genel İlkeleri 127
B. AB Hukukunun Genel İlkeleri 130
C. Divan Kararlarında Hukukun Genel İlkeleri 133
1. Intertanko Kararı 133
2. Van Duyn – Wood Pulp kararları 134
3. Opel Austria 135
V. AB Hukukunun Özerkliği 138
A. Genel Olarak 138
B. Divan Kararlarında AB HukukununÖzerkliği ve Uluslararası Hukuk 139
1. Mox Plant kararı (BMDHS) 140
2. Kadı I – II kararları (BM) 142
a. Kadı I 143
b. Kadı II 146
c. Değerlendirme 148
3. Opinion 2/13 (AİHS) 150
a. Genel olarak 150
b. Opinion 2/13 152
c. Güncel Gelişmeler Işığında AB’nin AİHS’ye Katılımı 154
VI. Genel Değerlendirme 157
Üçüncü Bölüm
AB HUKUKU VE ULUSLARARASI HUKUKTA AB’NİN KRİZ YÖNETİMİ OPERASYONLARINDAN DOĞAN SORUMLULUĞU
I. AB’nin Askerî Gücü ve Kriz Yönetimi Operasyonları 161
A. Kavramsal Gelişim 161
1. BM Barış Operasyonlarının Kavramsal Gelişimi 162
2. AB Barış Operasyonlarının Kavramsal Gelişimi 164
B. Kurumsal Gelişim 166
1. Roma Antlaşması’ndan Maastricht Antlaşması’na 166
2. Maastricht Antlaşması’ndan Lizbon Antlaşması’na 167
a. Maastricht Antlaşması (1992): ODGP’nin Başlangıcı 167
b. Amsterdam Antlaşması (1997): ODGP’nin Kurumsallaşması 168
c. St. Malo Bildirisi ve Köln–Helsinki Zirveleri (1998–1999)
: Avrupa Savunmasının Gelişimi 169
d. Nice Antlaşması ve AB’nin Kriz Yönetimi Yetkisinin
Güçlendirilmesi (2001–2003) 171
3. Lizbon Antlaşması’nda ODGP ve OGSP 172
C. Kriz Yönetimi Operasyonunun Planlanması, Başlatılması ve
Sürdürülmesi 176
1. Operasyonun Hazırlık Aşamaları ve Başlatılması 176
2. Operasyonun Sürdürülmesi ve Komuta Kademesi 177
II. Kriz Yönetimi Operasyonlarından Doğan Hukuki Sorumluluk 179
A. GENEL OLARAK 179
B. Hukuki Sorumluluk Kavramı 183
1. Genel Hukuk Sorumluluğu 183
a. Tanım, Kavram ve Terminoloji 183
b. Tarihsel Gelişim 185
2. Uluslararası Hukuk Sorumluluğu 187
a. Uluslararası Hukuk Sorumluluğunun Tarihsel Gelişimi 187
b. Uluslararası Hukukta Sorumluluğun Niteliği ve İşlevi 190
c. Uluslararası Hukukta Sorumluluk Mekanizmalarının Sınırlılıkları 191
3. UHK’nin Kodifikasyon Çalışmaları 193
a. Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerden Kaynaklanan
Sorumluluğu (ARSIWA. 193
b. Tehlikeli Faaliyetlerden Kaynaklanan Sınıraşan Zararın
Önlenmesi ve Zararın Paylaştırılması İlkeleri ile Diplomatik
Korumaya İlişkin Taslak Maddeler 195
c. Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğu ve DARIO 197
d. Bireylerin Uluslararası Ceza Sorumluluğuna Dair
Kodifikasyon Çalışmaları 197
C. AB’nin Uluslararası Hukuktan Doğan Sorumluluğu 199
1. Uluslararası Yükümlülüğün İhlali 201
a. Uluslararası İnsancıl Hukuktan Doğan Sorumluluk 201
(1) Uluslararası İnsancıl Hukuk Kurallarının Uluslararası
Örgütler ve AB Açısından Uygulanabilirliği 202
(2) AB Hukukunda Uluslararası İnsancıl Hukukun Konumu 207
b. (Uluslararası) İnsan Hakları Hukukundan Doğan Sorumluluk 209
(1) (Uluslararası) İnsan Hakları Hukukunun Silahlı Çatışmalar
Bağlamında Uygulanabilirliği 209
(2) AB’nin Uluslararası İnsan Hakları Hukuku Yükümlülükleri 211
(3) ODGP’de İnsan Hakları Yükümlülüğü ve ABAD İçtihadı 215
2. Atfedilebilirlik 220
a. Etkin Kontrol, Genel Kontrol ve Nihai Kontrol 221
(1) UAD Nikaragua Kararı ve Etkin kontrol Testi 222
(2) EYUCM Tadić Kararı ve Genel Kontrol Testi 223
(3) AİHM Kararlarında Atfedilebilirlik 224
b. Yerel Mahkeme Kararlarında Atfedilebilirlik 227
(1) Belçika Yerel Mahkeme Kararları 227
(2) Hollanda Yerel Mahkeme Kararları 227
3. UHK, DARIO md. 7 ve Etkin kontrol Testi 231
III. Genel Değerlendirme 233
Sonuç 237
Ekler 247
Kaynakça 249 |