|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 7
Kısaltmalar 13
Giriş 15
1. Bölüm
YAPAY ZEKALI İDARE VE KAMU HİZMETİ
I. YAPAY ZEKA KAVRAMI VE TÜRLERİ 17
A. Kavram 17
B. Yapay Zeka Türleri 18
II. TÜRKİYE CUMHURİYETİ YAPAY ZEKA TEŞKİLATI 22
A. Avrupa Birliği Yapay Zeka Kanununda Öngörülen Yapay Zeka Teşkilatı 23
1. Ulusalüstü Kuruluşlar 23
2. Ulusal Düzeydeki Kuruluşlar 24
III. İDARENİN FAALİYETLERİ BAKIMINDAN YAPAY ZEKA 25
A. Kamu Hizmetlerinde Dönüşüm 27
1. Yapay Zekanın Kamu Hizmeti İlkelerine Etkisi 27
2. Kamu Hizmetlerindeki Dönüşümün İtici Gücü Olarak Uyarlanma İlkesi 29
3. Dönüşümün Sonuçları 32
B. İdare İle Yapay Zeka İlişkisi 36
1. Yapay Zekanın İdarenin Yerini Alması 36
2. Yapay Zeka Sisteminin Kamu Hizmetinin Bir Unsuru Olması 38
a. Yapay Zeka Sisteminin İdarece Üretilmesi 39
b. Yapay Zeka Sisteminin Özel Kişilerden Temin Edilmesi 41
c. İdarenin Özel Kişinin Mülkiyetindeki Yapay Zekadan Yararlanması 43
aa. Verilerin Özel Kişilerin Hakimiyetinde Olması 45
bb. Telif Hakları Sorunu 46
C. Milli Güvenlik 48
D. Kolluk 49
1. Yapay Zekanın İdarenin Kolluk Faaliyetinde Kullanılması 49
2. Yapay Zeka Kolluğu 52
a. Özel Kişilerin Kullandığı Yapay Zeka İşlem ve Eylemlerinin Denetimi 52
b. Özel Kişilerce Yapay Zeka Kullanımına Sınırlama Getirilmesi 55
2. Bölüm
YAPAY ZEKALI İDARİ İŞLEMLER
I. YAPAY ZEKALI İDARİ İŞLEMLERİN İCRAİLİĞİ 59
II. YAPAY ZEKALI İDARENİN TEK YANLI İŞLEMLERİ 61
III. YAPAY ZEKALI İDARİ İŞLEMLER AÇISINDAN HUKUKA UYGUNLUK KARİNESİ 62
IV. İDARİ YAPAY ZEKANIN KURAL KOYABİLME ÖZELLİĞİ 63
A. İdarenin Kullandığı Yapay Zeka Genel İşlemler Tesis Edebilmektedir 63
B. Yapay Zekanın İşleyişi Sırasında Sürekli Değişen Kurallar Koyması 65
C. İdari İşlem Türlerindeki Değişim 70
V. YAPAY ZEKALI İDARİ İŞLEMLERİN HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ 71
A. İdari İşlemin Tesisinde Yapay Zeka İle Geleneksel İdare Farkı 71
B. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Unsurları 71
1. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Yetki Unsuru 73
a. Fonksiyon Gaspı Sorunu 74
b. Yürütme Yetkisinin Devri 75
c. Yargı Yetkisinin Gaspı 75
d. Yapay Zekanın Ehil Olması 77
aa. İrade Problemi 77
bb. Prematüre Yapay Zeka 81
e. YZ'nın Yeni Bir Yetki Üretmesi Ya Da Sehven İşlev Gaspı 82
f. Yapay Zekanın Tek Başına Yetkili Olması 84
aa. Anayasal Sınır Ya Da İnsan Dışı Varlık Engeli 84
bb. Anayasa Değişikliği Yapılması Durumunda Yapay Zekanın Tek Başına İşlem Tesisi 90
cc. İdari Yapay Zeka Üzerinde Etkin İnsan Denetimi 94
dd. Yapay Zekalı İdari İşlemlerde Konu, Yer ve Zaman Yönünden Yetki 100
2. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Şekil Unsuru 102
a. Tek Başına Yapay Zeka İşlemine Konu Olmama Hakkı 102
b. Kullanılacak Yapay Zeka Sisteminin Seçimi 104
c. Bildirim Yükümlülüğü 104
d. Gerekçe Gösterilmesi 106
e. Genel Düzenleyici Yapay Zeka İşlemlerinin İlanı Sorunu 108
f. Yapay Zeka İşlemleri Açısından Dinlenilme Hakkı 109
g. Kişisel Verilerin Korunması 110
3. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Sebep Unsuru 111
a. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Denetiminde “Kara Kutu” Sorunu 113
b. Kara Kutu Sorununun Çözümüne İlişkin Yaklaşımlar 114
aa. Hukuki Engelin Aşılması Çabası 114
bb. Teknolojik Engelin Aşılması İçin Açıklanabilir Yapay Zeka 116
aaa. Sebep Unsurunun Hukuki Yönü 122
bbb. Sebep Unsurunun Maddi Yönü 127
ccc. Konu Unsuru İle Sebep Unsuru Arasındaki Nedensellik Bağından Hareketle İşlemin Sebebinin Tespit Edilmesi Yöntemi 130
ddd. Yapay Zeka Sisteminin Üretilmesi Aşamasına İlişkin Denetim 132
eee. Üretim Aşamasına İlişkin Denetimin Temel Unsurları 134
fff. İdarenin Takdir Yetkisinin Denetimine İlişkin Dönüşüm 137
4. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Konu Unsuru 139
a. Yapay Zekanın İdari İşlemlerinin Esasa İlişkin Hukukilik Denetiminin Konu Unsurunda Yoğunlaşması Zorunluluğu 143
b. Yapay Zeka Sistemlerinin Tesis Ettiği İdari İşlemlerde Ayırımcılık Sorunu 146
c. Sebep Unsuru İle Konu Unsuru Arasındaki Nedensellik Bağı 148
5. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Maksat Unsuru 149
6. İptal Kararının Genel Etkisi ve Hukukilik Denetimine İlişkin Formül Önerisi 153
3. Bölüm
YAPAY ZEKALI İDARENİN SORUMLULUĞU
I. SORUMLULUK ESASLARINA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR 157
A. Kusura Dayanan Sorumluluk 159
B. Kurallara Aykırılıktan Sorumluluk 159
C. Ayıplı Maldan Doğan Sorumluluk 160
D. Kusursuz Sorumluluk 160
II. SORUMLULUĞA İLİŞKİN TEMEL ESASLAR BAKIMINDAN YAPAY ZEKALI İDARENİN SORUMLULUĞU 161
A. Nedensellik Bağı Sorunu 162
B. Yapay Zeka Kullanan İdarenin Hizmet Kusurundan Sorumluluğu 167
1. Öngörülemezlik Alanı Dışında Hizmet Kusuru 167
2. Yapay Zekanın İşlem Ya Da Eyleme Yardımcı Bir Araç Olması İhtimali 169
3. Yapay Zeka Kullanan İdarenin Kusursuz Sorumluluğu 171
Sonuç 177
Kaynakça 179
Kavram Dizini 195 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
