|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 11
TABLOLAR LİSTESİ 23
KISALTMALAR 25
GİRİŞ 27
BİRİNCİ BÖLÜM
TEK PARTİLİ DÖNEMDEN ÇIKIŞ GİRİŞİMLERİ
I. DOĞAL ÇIKIŞ GİRİŞİMİ: TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI 33
A. TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA SÜRECİ 33
B. TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA NEDENLERİ 39
1. Devrimler Konusundaki İdeolojik Farklılık 39
2. Otoriterleşme/Tek Adam Korkusu 40
3. Hükümete ve İsmet Paşa’ya Duyulan Tepki 41
4. Kişisel Kırgınlıklar/Hırslar 41
C. TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASININ DESTEK KİTLESİ, PROGRAMI
ve FAALİYETLERİ 42
1. Destek Kitlesi 42
2. Programı 44
3. Faaliyetleri 44
D. TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASININ KAPATILMASI 45
II. YAPAY ÇIKIŞ GİRİŞİMİ: SERBEST CUMHURİYET FIRKASI 51
A. SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA SÜRECİ 51
B. SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA NEDENLERİ 54
1. Demokrasi Hedefi 54
2. Hükümetin/CHF’nin Denetlenmesi İhtiyacı 57
3. İsmet (İNÖNÜ) Paşa’nın Dengelenmesi İhtiyacı 59
4. Toplumda Oluşan Huzursuzluğa/Muhalefete Ses Olma 60
C. SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ DESTEK KİTLESİ, PROGRAMI ve
FAALİYETLERİ 62
1. Destek Kitlesi 62
2. Programı 62
3. Faaliyetleri 63
D. SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ KAPATILMASI 64
E. BU DÖNEMDE KURULAN/KURULMAYA ÇALIŞILAN SİYASİ PARTİLER 68
III. SÖZDE ÇIKIŞ GİRİŞİMİ: BAĞIMSIZ MİLLETVEKİLLİĞİ ve MÜSTAKİL GRUP 68
A. BAĞIMSIZ MİLLETVEKİLLİĞİ 68
B. MÜSTAKİL GRUP 71
İKİNCİ BÖLÜM
ÇOK PARTİLİ DÖNEME GEÇİŞ
I. ÇOK PARTİLİ DÖNEME GEÇİŞ SÜRECİ 76
A. DEMOKRASİYE DOĞRU DEMO’LAR 76
1. İnönü’nün 6 Mart 1939 Tarihli Konuşması 77
2. 1943 Yılı Genel Seçimleri 78
3. 1945 Yılı Ara Seçimleri 80
B. MUHALEFETİN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞMESİ 81
1. Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu 81
2. 1945 Yılı Bütçe Kanunu Görüşmeleri 85
3. Dörtlü Takrir 87
4. İhraçlar ve Bayar’ın İstifaları 92
5. İnönü’nün Konuşmaları 94
a) 19 Mayıs 1945 Tarihli Konuşması 94
b) 1 Kasım 1945 Tarihli Konuşması 95
6. Bayar Faktörü 99
C. MUHALEFETİN KURUMSALLAŞMASI 102
1. Çok Partili Döneme Resmi Geçiş 102
2. Çok Partili Döneme Fiili Geçiş 105
D. MUHALEFETLE İKTİDARIN MUKAYESESİ 107
E. SON ADIMA DOĞRU 112
1. 1946 Yılındaki Ara Seçimler ve Belediye Seçimleri 112
2. Seçimlerin Tek Dereceli Olması 113
F. SON ADIM 115
II. ÇOK PARTİLİ DÖNEME GEÇİŞİN NEDENLERİ 122
A. İÇ NEDENLER 123
1. Toplumdaki Hoşnutsuzluk ve Değişim İsteği 123
2. Toplumda Rahatsızlık Oluşturan Kanunlar 126
a) Milli Korunma Kanunu 126
b) Varlık Vergisi Hakkında Kanun 127
c) Toprak Mahsulleri Vergisi Hakkında Kanun 131
ç) Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu 132
3. Cumhuriyet İdaresinin Özündeki Hedef 134
4. Rejimin Kendisine Olan Güveni 137
5. Burjuvazinin Yol Ayrımı 138
6. İnönü’nün Çok Partili Düzeni İstemesi 139
B. DIŞ NEDENLER 141
III. DEĞERLENDİRME 145
A. NEDENLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 146
B. SÜRECİN DEĞERLENDİRİLMESİ 147
IV. ÇOK PARTİLİ DÖNEME GEÇİŞTE HUKUKSAL ZEMİN 152
A. ANAYASAL ZEMİN 153
1. 1924 Anayasası Hakkında Genel Bilgiler 153
2. 1924 Anayasası’nın Üstünlüğü ve Katılığı 156
3. 1924 Anayasası’nda Temel Hak ve Hürriyetler 158
4. Anayasadaki Demokrasi Anlayışı 160
5. Hükümet Sisteminin Niteliği 165
B. YASAL ZEMİN 170
C. İÇTÜZÜK 171
D. SEÇİM SİSTEMİ 173
E. PARTİ SİSTEMİ 181
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÇOK PARTİLİ DÖNEMDE PARLAMENTER DENETİM
I. PARLAMENTER DENETİM YOLLARI VE 1924 ANAYASASI 189
A. SORU 189
1. Genel Olarak 189
2. 1924 Anayasası’nda ve İçtüzükte Durum 191
B. MECLİS ARAŞTIRMASI 195
1. Genel Olarak 195
2. 1924 Anayasası’nda ve İçtüzükte Durum 197
C. MECLİS SORUŞTURMASI 201
1. Genel Olarak 201
2. 1924 Anayasası’nda ve İçtüzükte Durum 203
D. GENSORU 209
1. Genel Olarak 209
2. 1924 Anayasası’nda ve İçtüzükte Durum 212
II. TÜRKİYE’DE (1946–1960) PARLAMENTER DENETİM 216
A. VIII. DÖNEM (1946–1950) TBMM’DE PARLAMENTER DENETİM 218
1. Soru 219
a) İçel Milletvekili Saim Ergenekon ve Altı Arkadaşının “Pamuk
Fiyatlarının Tespit ve İlânı”na Dair Yazılı Soru Önergesi 219
b) İstanbul Milletvekili Cihad Baban’ın “Sıkıyönetim Kararıyla
Kapatılmış Olan Yeni Sabah ve Gerçek Gazetelerinin Hangi
Sebeple Kapatıldığının Bildirilmesi”ne Dair Sözlü Soru
Önergesi 220
c) Eskişehir Milletvekili Ahmet Oğuz'un “Türk Parasının Dış
Kıymeti Hakkında Hükümetçe Alınan Son Kararın Memleketin
Ticari, İktisadi ve Mali Konuları Üzerindeki Etkileri”ne Dair
Sözlü Soru Önergesi 222
ç) Samsun Milletvekili Cemil Bilsel'in “Spitzberg Takımadalarına
Ait Sovyet Teklifine Bazı Gazetelerin Montreux Sözleşmesini
Karıştırdıklarından Bahisle Meselenin Aydınlatılması”na Dair
Sözlü Soru Önergesi 224
d) İstanbul Milletvekili Senihi Yürüten'in “Nakil Vasıtaları
Hakkındaki Kanuna Bağlı Cetvelde Gösterilen Makam
Otomobillerinden Başka Makam Otomobilleri Alınıp
Alınmadığının Bildirilmesi”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 226
e) Denizli Milletvekili Reşat Aydınlı’nın “Komünist Faaliyetleri
Önleyici Hangi Tedbirlerin Alındığının Açıklanması”na Dair
Sözlü Soru Önergesi 228
f) Eskişehir Milletvekili Kemal Zeytinoğlu’nun “Hayat Pahalılığı
ve Geçim Zorluğu”na Dair Sözlü Soru Önergesi 230
g) İstanbul Milletvekili Osman Nuri Köni’nin “Cumhuriyet
Bayramı Günü Kırıkkale–Ankara Arasında Meydana Gelen
Tren Kazası”na Dair Sözlü Soru Önergesi 232
ğ) Kırklareli Milletvekili Dr. Fuat Umay'ın “Ülkedeki Çocuk
Doğum ve Ölüm Durumu”na Dair Sözlü Soru Önergesi 233
h) Afyonkarahisar Milletvekili Kemal Özçoban’ın “Cumhuriyetin
İlânından Bugüne Kadar Cumhurbaşkanlarına Dış
Memleketlerden Özel ve Resmi Mahiyette Hediyeler Verilip
Verilmediği”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 235
ı) Kastamonu Milletvekili Muzaffer Akalın’ın “Karaçomak,
Karadere ve Bozkurt Derelerinin Taşmasına ve Tahriplerine
Mâni Olmak Üzere Alınan Tedbirler”e Dair Yazılı Soru
Önergesi 238
2. Meclis Araştırması 239
a) Zonguldak Milletvekili Ali Rıza İncealemdaroğlu’nun “Gemi
Satın Almak İçin Amerika'ya Gönderilen Heyetler” Hakkındaki
Meclis Araştırması Önergesi ve Aynı Konuda Olup
İncealemdaroğlu’nun Önergesine Atıf Yapan Afyonkarahisar
Milletvekili Kemal Özçoban ve Üç Arkadaşının Önergesi 240
b) Kayseri Milletvekili Fikri Apaydın’ın “1943 Yılında Van’ın
Özalp İlçesinde 32 Vatandaşın Öldürülmesi Olayı” Hakkındaki
Meclis Araştırması Önergesi 243
Konunun yeniden bir meclis araştırması talebine konu
edilmesi 246
c) İstanbul Milletvekili Senihi Yürüten’in “Çine İlçesinin Abak
Köyünde 13 Vatandaşa Yapılan İşkence İddiası” Hakkındaki
Meclis Araştırması Önergesi 251
3. Meclis Soruşturması 253
a) “Gümrük ve Tekel Eski Bakanı Suat Hayri Ürgüplü”
Hakkındaki Meclis Soruşturması 253
b) Afyonkarahisar Milletvekili Ahmet Veziroğlu’nun “Ticaret Eski
Bakanı Atıf İnan” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 259
c) İkinci Perde: “Ticaret Eski Bakanı Atıf İnan” Hakkındaki Meclis
Soruşturması 263
ç) “Refik Saydam, Şükrü Saraçoğlu, Recep Peker ve I. Hasan
Saka Hükümetlerinde Yer Almış Milli Savunma Bakanları”
Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 268
d) “Şekere Yapılan Zam Nedeniyle Bakanlar Kurulu” Hakkındaki
Meclis Soruşturması Talebi 270
4. Gensoru 272
a) İstanbul Milletvekili Fuat Köprülü ve Onbeş Arkadaşının
“Şekere Yapılan Zam Nedeniyle Başbakan Hakkında”
Verdikleri Gensoru Önergesi 272
b) Kütahya Milletvekili Ahmet Tahtakılıç ve İki Arkadaşının
“Cumhurbaşkanının 1 Kasım 1949 Tarihinde Meclis’teki Nutku
Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 276
5. VIII. Dönemin Parlamenter Denetim Açısından Değerlendirilmesi 279
B. IX. DÖNEM (1950–1954) TBMM’DE PARLAMENTER DENETİM 280
1. Soru 281
a) Ordu Milletvekili Feyzi Boztepe’nin “Ordu Halkının İhtiyacı
İçin Toprak Mahsulleri Ofisine Ait Mısırın Uzun Vadeli Kredi İle
Muhtaç Vatandaşlara Dağıtılmasına”na Dair Sözlü Soru
Önergesi 281
b) Eskişehir Milletvekili Abidin Potuoğlu'nun “Marshall
Planından Alınan Ziraat Aletleri”ne Dair Yazılı Soru Önergesi 284
c) Ordu Milletvekili Hüsnü Akyol’un “Ulaştırma Bakanı Seyfi
Kurtbek’in Cumhuriyet Halk Partisi Hükümetlerinin
Anayasanın 81’inci Maddesini İhlâl Ettikleri Hakkındaki
Beyanatı”na Dair Sözlü Soru Önergesi 285
ç) Rize Milletvekili Osman Kavrakoğlu ve Amasya Milletvekili
Cevdet Topçu’nun “Ticani Tarikatına Mensup Kişilerin
Çıkardıkları Olaylar ve Bu Olaylar Hakkında Yapılan
İşlemler”e Dair Sözlü Soru Önergeleri 287
d) Kars Milletvekili Sırrı Atalay'ın “Demokrat Parti Toplantısına
Katılan Eskişehir Valisi Arif Özgen” Hakkındaki Sözlü Soru
Önergesi 289
e) Zonguldak Milletvekili Abdurrahman Boyacıgiller'in “Bugüne
Kadar Hangi Gazetelere Ne Kadar Resmi İlan Verildiğine,
Muhalefet Organı Olan Gazetelere Verilen Resmi İlanlarda
Takip Edilen Usule ve Kudret Gazetesine Resmi İlan
Verilmeme Sebebi”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 290
f) Trabzon Milletvekili Cemal Reşit Eyüboğlu'nun
“Antidemokratik Kanunlar”a Dair Sözlü Soru Önergesi 294
g) Mardin Milletvekili Mehmet Kamil Boran'ın
“Cumhurbaşkanının Son Seyahati ve Bu Seyahatte Verdiği
Nutuklar”a Dair Sözlü Soru Önergesi 295
ğ) Sinop Milletvekili Muhit Tümerkan'ın “Sinop’ta İnşaatı Yarım
Kalmış Okullar”a Dair Yazılı Soru Önergesi 297
2. Meclis Araştırması 297
a) “Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Bağlanıkları ile Millî Saraylar,
Kasırlar ve Köşklerdeki Eşya” Hakkındaki Meclis Araştırması 297
b) Van Milletvekili Ferit Melen'in “Türkiye Emlak Kredi
Bankasının Son İki Yıl İçinde Açtığı Ticari Krediler” Hakkındaki
Meclis Araştırması Önergesi 303
3. Meclis Soruşturması 305
a) “Başbakan Yardımcısı Samet AĞAOĞLU” Hakkındaki Meclis
Soruşturması Talebi 305
b) “Oyalama/–muş gibi” Beşli Komisyonları 307
4. Gensoru 311
a) Seyhan Milletvekili Sinan Tekelioğlu'nun “Yapılmakta Olan
Meclis Binası ile Atatürk Anıtının Bulunduğu Saha İçindeki
Arazi Nedeniyle Bayındırlık Bakanı Hakkında” Verdiği
Gensoru Önergesi 311
b) Malatya Milletvekili İsmet İnönü'nün “Dış Politika ile Ülkenin
Siyasi ve Askeri Emniyet Meseleleri Nedeniyle Başbakan
Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 312
c) Kırşehir Milletvekili Osman Bölükbaşı ve Mardin Milletvekili
Kemal Türkoğlu'nun “Kore'ye Gönderilen Savaş Birliği
Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 312
ç) Trabzon Milletvekili Cemal Reşit Eyüboğlu ve Üç Arkadaşının
“Resmi İlanların Gazetelere Dağıtımı Hakkındaki 3/13294
Sayılı Kararname ve Bu Kararnamenin Uygulama Şekli
Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 315
d) Mardin Milletvekili Aziz Uras'ın “Mardin'in Kordis Köyü
Muhtarı Mehmet Elik Hakkındaki Danıştay İlâmının Yerine
Getirilmemesi Nedeniyle İçişleri Bakanı Hakkında” Verdiği
Gensoru Önergesi 315
e) Erzurum Milletvekili Rıfkı Salim Burçak'ın “CHP Genel Başkanı
İsmet İnönü'nün 5 Ekim 1952 Tarihinde İzmir'deki Nutku ile
Onu Takip Eden Manisa ve Balıkesir Olayları ve Bu Olaylar
Karşısında Alınan Tedbirler Nedeniyle Başbakan Hakkında”
Verdiği Gensoru Önergesi 316
f) Trabzon Milletvekili Faik Ahmet Barutçu'nun “Seçim
Kanununun ve Adli Sistemin Noksanlarının Tamamlanmasının
Düşünülüp Düşünülmediği, Vatandaşların Söz, Yayın ve
Toplantı Hürriyetlerini Teminat Altında Bulunduracak Yeni
Müeyyidelere İhtiyaç Olup Olmadığı Hususlarında Başbakan
Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 317
g) Mardin Milletvekili Kemal Türkoğlu’nun “İkinci Menderes
Kabinesinin Bakanlarının Yarısından Fazlası Değişmesine
Rağmen Anayasaya Uygun Bir Kabinenin Oluşmasına Olanak
Sağlamak Amacıyla Başbakanın İstifa Etmemesi veya Şeklen
İstifa Ederek Aynı Kişilerle ve Yeni Bir Programla Meclis’ten
Güvenoyu İstememesi Nedenleriyle Başbakan Hakkında”
Verdiği Gensoru Önergesi 318
ğ) Kırşehir Milletvekili Osman Bölükbaşı ve İki Arkadaşının
“<Türkiye'de Pürüzsüz Demokratik Bir İdarenin Kurulduğu,
Vatandaş Hak ve Hürriyetlerinin Tam Olarak Teminat Altına
Alındığı> Yolundaki İddialarının Neye Dayandığı Hususunda
Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 320
h) Kırşehir Milletvekili Osman Bölükbaşı’nın “Millet Partisinin
Dini Siyasete Alet Ettiği İddialarının Neye Dayandığı
Hususunda Başbakan Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 321
ı) Trabzon Milletvekili Cahit Zamangil ve Dört Arkadaşının “Dış
Ticaretimizdeki Ödeme Zorluklarının ve Çeşitli Olumsuz
Neticelerinin Ne Kadar Sürede ve Nasıl Bir Programla
Giderilmesinin Düşünüldüğü Hususunda Başbakan Hakkında”
Verdikleri Gensoru Önergesi 322
i) “Türkiye’nin Kahire Büyükelçisinin Sınır Dışı Edilmesi
Nedeniyle Dışişleri Bakanı Hakkında” Verilen Gensoru
Önergeleri 322
j) Kırşehir Milletvekili Osman Bölükbaşı’nın “Yargının
Bağımsızlığı ve Hakimlerin Teminatı Sorunu Halledilmeden
Seçim Güvenliğinin Sağlanıp Sağlanmayacağı Hususunda
Başbakan Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 323
5. IX. Dönemin Parlamenter Denetim Açısından Değerlendirilmesi 323
C. X. DÖNEM (1954–1957) TBMM’DE PARLAMENTER DENETİM 326
1. Soru 327
a) Seyhan Milletvekili Sinan Tekelioğlu'nun “Namıkkemal
(Saraçoğlu) Mahallesinde Oturan Yüksek Maaşlı Memurların
İşgal Ettikleri Apartmanların Tahliye Ettirilerek Devlet
Dairelerine Tahsis Edilmesi Hakkında Ne Düşünüldüğü”ne
Dair Sözlü Soru Önergesi 327
b) Burdur Milletvekili Mehmet Özbey'in "Üniversite
Öğrencilerinin Siyasetle Uğraşmamaları Hakkında Ne
Düşünüldüğü ile Amerika ve Avrupa Üniversitelerinde
Öğrencilerin Siyasetle Meşgul Olup Olmadıkları”na Dair Yazılı
Soru Önergesi 328
c) Malatya Milletvekili Nüvit Yetkin ve Kars Milletvekili Sırrı
Atalay’ın, “Kasım Gülek'in Tevkifi ve Tevkifin İnfaz Şekli”ne
Dair Sözlü Soru Önergesi 330
ç) Kars Milletvekili Sırrı Atalay’ın “Devlet Radyosu”na Dair Sözlü
Soru Önergesi 333
d) Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş'ın “Balıkesir’in Savaştepe
İlçesindeki Hürriyet Partisi Merkezinin Levhasının İndirildiği
Yönünde Gazetelerde Çıkan Haber”e Dair Yazılı Soru Önergesi 336
e) Trabzon Milletvekili Emrullah Nutku'nun “Vatandaşların
Muhalif Parti Milletvekilleriyle Temasının Önlenmesi İçin
Zabıtaya Emir Verilip Verilmediğine” Dair Sözlü Soru Önergesi 337
f) Kastamonu Milletvekili Ziya Termen'in “Geçim Sıkıntısının
Önlenmesi Hususunda Ne Düşünüldüğü”ne Dair Sözlü Soru
Önergesi 340
g) Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş'ın “Adıyaman İl Merkezinde
Yayınlanan Demokrat Adıyaman ve Fırat Gazetelerine Verilen
Resmi İlan Parasının Miktarı”na Dair Yazılı Soru Önergesi 341
2. Meclis Araştırması 342
a) Trabzon Milletvekili Mahmut Goloğlu’nun “Dilekçe
Komisyonunun 26.01.1954 Tarihli Kararının Kabulü ve
Dolayısıyla İçtüzüğün 177’nci Maddesinin Uygulanması”
Hakkındaki Önergesi 342
b) Malatya Milletvekili Nüvit Yetkin ve İki Arkadaşının “Üç
Temyiz Hakimi ile Onüç Yüksek Dereceli Hakimin Emekliye
Sevki” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 344
3. Meclis Soruşturması 346
a) “İktisat ve Ticaret Eski Bakanı Sıtkı Yırcalı, Maliye Eski Bakanı
Hasan Polatkan ile Devlet Eski Bakanı ve Eski Başbakan
Yardımcısı Fatin Rüştü Zorlu” Hakkındaki Meclis Soruşturması 346
b) “6–7 Eylül Olayları Nedeniyle Başbakan Adnan Menderes ve
İçişleri Eski Bakanı Namık Gedik” Hakkındaki Meclis
Soruşturması Talebi 350
c) “Dışişleri Eski Bakanı Fatin Rüştü Zorlu” Hakkındaki Meclis
Soruşturması Talebi 355
ç) “Devlet Eski Bakanı Mükerrem Sarol” Hakkındaki Meclis
Soruşturması 357
d) “İktisat ve Ticaret Eski Bakanı Sıtkı Yırcalı ile Dışişleri Eski
Bakanı Fatin Rüştü Zorlu” Hakkındaki Meclis Soruşturması
Talebi 360
e) “Adalet Eski Bakanı Osman Şevki ÇİÇEKDAĞ” Hakkındaki
Meclis Soruşturması Girişimi 362
4. Gensoru 363
a) Kars Milletvekili Turgut Göle ve İki Arkadaşının “Emekliye
Sevk Edilen Hâkimler Hakkındaki Tasarruflar Nedeniyle Adalet
Bakanı Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 363
b) Manisa Milletvekili Muammer Alakant ve Sekiz Arkadaşının
“Dördüncü Adnan Menderes Hükümetinin Programını Neden
Uygulayamadığı Hususunda Başbakan Hakkında” Verdikleri
Gensoru Önergesi 364
c) Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş ve Onbir Arkadaşının
“Dördüncü Adnan Menderes Hükümetinin Dahili Siyaseti
Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 365
ç) Malatya Milletvekili Nüvit Yetkin ve Dört Arkadaşının “Şeker
Fiyatlarına Yapılan Zam Nedeniyle Başbakan Hakkında”
Verdikleri Gensoru Önergesi 366
d) İşlem Görmeyen Gensoru Önergeleri 367
5. X. Dönemin Parlamenter Denetim Açısından Değerlendirilmesi 367
D. XI. DÖNEM (1957–1960) TBMM’DE PARLAMENTER DENETİM 370
1. Soru 371
a) Ankara Milletvekili Recep Dengin'in “Otomobil Garajlarıyla
Tamirhanelerinin Miktarı”na Dair Sözlü Soru Önergesi 371
b) Sivas Milletvekili Halim Ateşalp'in “Sivas'ta Çiftçi
İhtiyaçlarının Karşılanması ve Çiftçinin Motorlu Vasıtaya
Teşviki Hususlarında Neler Düşünüldüğü”ne Dair Yazılı Soru
Önergesi 372
c) Mardin Milletvekili Vahap Dizdaroğlu'nun “Antibiyotik ve
Tıbbi Malzeme Darlığının Önlenmesi Hususunda Ne Gibi
Tedbirler Düşünüldüğü”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 373
ç) Ankara Milletvekili Bülent Ecevit'in “Dünya Gazetesinde
Tefrika Edileceği Bildirilen «Tekelonya Cumhuriyeti» Adlı
Romanın Yayınlanmasına İstanbul Savcılığı’nca Ne Sebeple
Engel Olunduğu”na Dair Sözlü/Yazılı Soru Önergesi 375
d) Zonguldak Milletvekili Necati Diken'in “Bartın'ın Vilâyet
Haline Getirilmesinin Düşünülüp Düşünülmediği”ne Dair Yazılı
Soru Önergesi 378
e) Niğde Milletvekili İsmail Güven'in “Kayseri Ağır Ceza
Mahkemesi Başkanının Niğde DP İl Kongresine Katıldığının
Doğru Olup Olmadığı”na Dair Sözlü/Yazılı Soru Önergesi 379
f) Tokat Milletvekili Faruk Ayanoğlu'nun “Tokat ve İlçelerinin
Köy İçme Suları”na Dair Yazılı Soru Önergesi 380
2. Meclis Araştırması 380
a) Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş ve Kırşehir Milletvekili Fazıl
Yalçın'ın “Zile Olayları” Hakkındaki Meclis Araştırması
Önergeleri 380
b) Ankara Milletvekili Avni Doğan ve Elli Dört Arkadaşının “Basın
Konusunda Meclis Tahkikatı Açılması” Hakkındaki Meclis
Araştırması Önergesi 383
c) “Kromit Limitet Şirketi ile Bu Şirketin Kurucusuna Ziraat
Bankası Tarafından Açılan Kredi” Hakkındaki Meclis
Araştırması 386
ç) Adana Milletvekili Suphi Baykam ve Altı Arkadaşının
“Demokrat Parti Gençlik Bürosu Tarafından Talebe ve
Gençlik Teşekküllerine Yapılan Müdahale” Hakkındaki Meclis
Araştırması Önergesi 390
d) Malatya Milletvekili Nüvit Yetkin ve Altı Arkadaşının “İstimlâk
Yolsuzlukları” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 393
e) “Cumhuriyet Halk Partisinin Yıkıcı, Gayrimeşru ve Kanun Dışı
Faaliyetleri ile Basın Meselesi” Hakkındaki Meclis Araştırması 396
3. Meclis Soruşturması 408
a) Uzun Süre Gündeme Alınmayan Meclis Soruşturması
Önergeleri 408
b) “Ticaret Bakanı Hayrettin ERKMEN” Hakkındaki Meclis
Soruşturması Talebi 411
c) Son Meclis Soruşturması Önergesi 413
4. Gensoru 413
Seri Bir Şekilde Reddedilen Gensoru Önergeleri 413
5. XI. Dönemin Parlamenter Denetim Açısından Değerlendirilmesi 415
SONUÇ 419
KAYNAKÇA 429 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
