|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 13
GİRİŞ
KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ, GEÇİT HAKKININ TARİHİ GELİŞİMİ, KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA VE TÜRK HUKUKUNDAKİ YERİ, BENZER KURUMLARLA MUKAYESESİ
§1. KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ 15
I. KONUNUN TAKDİMİ 15
II. KONUNUN ÖNEMİ 18
§2. GEÇİT HAKKININ TARİHİ GELİŞİMİ, KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA VE
TÜRK HUKUKUNDA GEÇİT HAKKI 19
I. GEÇİT HAKKININ TARİHİ GELİŞİMİ 19
A. Genel Olarak 19
B. Roma Hukukunda Geçit Hakkı 20
C. İslâm Hukukunda Geçit Hakkı 21
D. Türk Hukukunda Tarihsel Gelişim ve Mevcut Yasal Durum 24
1. Mecelle Döneminde Geçit Hakkı 24
2. 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi Dönemimde Geçit Hakkı 29
3. Mevcut Yasal Durum 31
II. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA GEÇİT HAKKI 32
A. Alman Hukukunda Geçit Hakkı 32
B. Avusturya Hukukunda Geçit Hakkı 33
C. İsviçre Hukukunda Geçit Hakkı 34
D. İngiliz Hukukunda Geçit Hakkı 35
E. Fransız Hukukunda Geçit Hakkı 40
§3. GEÇİT HAKKININ BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 42
I. KAMULAŞTIRMA İLE KARŞILAŞTIRILMASI 42
II. MECRA HAKKI İLE KARŞILAŞTIRILMASI 43
III. KAYNAK HAKKI İLE KARŞILAŞTIRILMASI 45
IV. DİĞER İRTİFAK HAKLARI İLE KARŞILAŞTIRILMASI 46
V. DİĞER GEÇİT HAKLARI İLE KARŞILAŞTIRILMASI 47
BİRİNCİ BÖLÜM
İRADÎ GEÇİT HAKKI
§4. İRADÎ GEÇİT HAKKININ KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ VE KURULUŞU 51
I. İRADÎ GEÇİT HAKKININ KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ 51
II. İRADÎ GEÇİT HAKKININ KURULUŞU 53
A. Genel Olarak 53
B. Tescille Kurulum 54
1. Geçit Hakkı Sözleşmesi 54
2. Sözleşmenin Hukukî Niteliği 55
a. Sözleşmenin Tipi Bakımından 56
b. Aslî Edimin Niteliği Bakımından 60
3. Sözleşmenin Unsurları 61
a. Taraf İradelerinin Uyuşması 61
b. Geçit Hakkı ile Yüklü ve Geçit Hakkından Yararlanan
Taşınmaz 62
c. Geçit Hakkının Kapsamı ve Kullanılış Şekli 64
d. Karşı Edim 65
4. Sözleşmenin Tarafları 65
a. Alacaklı 65
b. Borçlu 67
5. Geçerlilik Şekli 67
6. Geçit Hakkı Kurulmasını Sağlayan Ölüme Bağlı Tasarruf 73
a. Vasiyetname 74
b. Miras Sözleşmesi 75
c. Ölüme Bağlı Tasarruf Yoluyla Geçit Hakkı Kurulmasında
Yorum 75
C. Sicil Dışı Kurulum 77
1. Mahkeme Kararı 78
2. Cebri İcra 79
3. İşgal 80
4. Kamulaştırma 81
5. Zamanaşımı 84
a. Olağan Zamanaşımı ile Kazanım 84
b. Olağanüstü Zamanaşımı ile Kazanım 87
D. İrtifak Hakkı Kurma Borcunun İfası 91
1. İrtifak Hakkı Kurma Borcunun İfasına Genel Bakış 91
2. İrtifak Hakkı Kurma Borcunun İfası: Tescil 92
§5. İRADÎ GEÇİT HAKKININ İÇERİĞİ VE İÇERİĞİN BELİRLENMESİ 99
I. GENEL OLARAK İRADÎ GEÇİT HAKKININ İÇERİĞİ 99
II. İRADÎ GEÇİT HAKKININ İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ 103
İKİNCİ BÖLÜM
ZORUNLU GEÇİT HAKKI
§6. GENEL OLARAK ZORUNLU GEÇİT HAKKI VE HUKUKÎ NİTELİĞİ 107
I. GENEL OLARAK ZORUNLU GEÇİT HAKKI 107
II. HUKUKÎ NİTELİĞİ 109
A. Mülkiyet Hakkını Sınırlayıcı Olması 109
B. Kanunî İrtifak Olması 111
C. Eşyaya Bağlı İrtifak Olması 112
D. Aynî Borç Olması 113
E. Değerlendirmemiz 115
§7. ZORUNLU GEÇİT HAKKININ KURULMASI 116
I. ZORUNLU GEÇİT HAKKININ KURULMASININ ŞARTLARI 116
A. Genel Şartlar 116
1. Genel Yola Çıkmak İçin Geçit İhtiyacının Zorunlu Olması 116
a. Genel Yol Kavramı 116
b. Geçit İhtiyacının Varlığı 117
(1) Mutlak Geçit İhtiyacı 118
(2) Nispî Geçit İhtiyacı 120
2. Taşınmazların Tapuya Kayıtlı Olması 123
3. Denkleştirme Bedeli Ödenmesi 125
B. Özel Şartlar 127
1. Taşınmazların Önceki Durumunun ve Mevcut Yolların
Değerlendirilmesi 128
2. En Az Zarar Verme 128
3. Taraf Çıkarlarının Dengelenmesi 129
C. Uygulamada Kabul Edilen Şartlar 130
1. Kesintisizlik İlkesi 131
2. Uygun Genişlikte Yolun Belirlenmesi 132
D. Diğer Şartlar 132
1. Zorunluluğun Usule Uygun Kullanıma Dayanması 132
2. Zorunluluğun Malikin Keyfî Eyleminden Kaynaklanmaması 133
II. ZORUNLU GEÇİT HAKKININ KURULMASINA YÖNELİK TALEP 134
A. Talebin Hukukî Niteliği 134
B. Talebin Tarafları 135
1. Talep Yetkilisi 135
2. Talep Muhatabı 138
III. GEÇİT HAKKININ DAVA YOLUYLA KURULMASI 139
A. Davanın Niteliği 141
B. Görevli ve Yetkili Mahkeme 144
1. Görevli Mahkeme 144
2. Yetkili Mahkeme 146
C. Taraflar 146
1. Genel Olarak 146
2. Davacı 147
3. Davalı 148
IV. GEÇİT TALEBİNİN MAHKEME DIŞINDA İLERİ SÜRÜLMESİ 149
A. Genel Olarak 149
B. Zorunlu Geçit Hakkı Sözleşmesi 150
V. ZORUNLU GEÇİT HAKKININ TESCİLİ 151
§8. ZORUNLU GEÇİT HAKKINA İLİŞKİN HUKUKÎ SORUNLAR 154
I. ZORUNLU GEÇİT HAKKININ ŞERHİ SORUNU 154
II. ZAMANAŞIMI İLE ZORUNLU GEÇİT HAKKININ KAZANILMASI SORUNU 155
III. ZORUNLU GEÇİT KARŞILIĞI DENKLEŞTİRME BEDELİ 156
A. Genel Olarak 156
B. Denkleştirme Bedeli Alacaklısı ve Borçlusu 157
C. Denkleştirme Bedelinin Hesaplanması 158
D. İfa Zamanı 160
E. Ödenme Biçimi 161
IV. ZORUNLU GEÇİT HAKKININ SONA ERMESİ HÂLİNDE BEDELİN İADESİ 162
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GEÇİT HAKKINI DOĞURAN BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ, GEÇİT HAKKININ KORUNMASI VE SONA ERMESİ
§9. GEÇİT HAKKINI DOĞURAN BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ 165
I. GENEL OLARAK İRTİFAK HAKKINDAN DOĞAN BORÇ İLİŞKİSİ 165
II. GEÇİT HAKKINDAN DOĞAN BORÇ İLİŞKİSİ VE BU İLİŞKİNİN HÜKÜMLERİ 166
A. Genel Olarak Geçit Hakkından Doğan Borç İlişkisi 166
B. Geçit Hakkından Doğan Borç İlişkisinin Hükümleri 166
1. Geçit Yolunun Kullanılması 167
2. Geçit Tesislerinin Yapımı ve Bakımı 169
a. Tesislerin Yapımı 170
b. Tesislerin Mülkiyeti 171
c. Bakım Yükümlülüğü 173
d. Tesislerin Neden Olduğu Zarardan Sorumluluk 175
3. Yararlanan Taşınmazın İhtiyaçlarındaki Değişiklik 177
4. Geçit Yerinin Değiştirilmesi 179
5. Taşınmazların Bölünmesi 182
a. Yararlanan Taşınmazın Bölünmesi 182
b. Yüklü Taşınmazın Bölünmesi 184
§10. GEÇİT HAKKININ KORUNMASI 187
I. GENEL OLARAK 187
II. GEÇİT HAKKININ ZİLYETLİĞE DAYALI KORUNMASI 188
A. Kuvvet Kullanarak Zilyetliğin Korunması 188
B. Dava Yoluyla Zilyetliğin Korunması 190
1. Zilyetliğin Gasbı Hâlinde 190
2. Zilyetliğe Saldırı Hâlinde 195
C. Zilyetliğin İdarî Yoldan Korunması 198
III. GEÇİT HAKKININ AYNİ HAKKA DAYALI KORUNMASI 200
IV. GEÇİT HAKKININ KOMŞULUK HUKUKU HÜKÜMLERİ UYARINCA
KORUNMASI 205
A. Komşuluk Hukuku Hükümlerinden Yararlanmak İçin Gerekli Olan
Şartlar 206
1. Taşkın Kullanım 206
2. Komşular İçin Zarar veya Zarar Tehlikesi Doğmuş Olması 209
3. Uygun İlliyet Bağı 210
B. Açılabilecek Olan Davalar 210
C. Denkleştirme Talebi ve Şartları 215
1. Genel Olarak Denkleştirme Talebi 215
2. Denkleştirme Talebinin Şartları 215
a. Yerel Adete Uygunluk 215
b. Kaçınılmazlık 216
c. Zarar 217
d. Denkleştirme Bedelinin Belirlenmesi 217
§11. GEÇİT HAKKININ SONA ERMESİ 218
I. GENEL OLARAK 218
II. TERKİNLE SONA ERME 219
A. Hukukî İşlemle Sona Erme 219
1. Hukukî Sebep 219
a. Sözleşme ile Sona Erme 219
b. Ölüme Bağlı Tasarruf ile Sona Erme 221
2. Tasarruf İşlemi 222
a. Belgelendirme 223
b. Terkin Talebi 223
c. Terkinin Yapılması 225
B. Geçit Hakkı Sahibinin Feragati 225
C. Yüklü ve Yararlanan Taşınmaz Maliklerinin Aynı Kişi Olması 227
D. Geçit Yetkilisinin Sözleşmeye Aykırı Davranışları Nedeniyle Sona
Erme 229
E. Terkinle Sona Ermenin Hüküm ve Sonuçları 232
III. SİCİL DIŞI SONA ERME 233
A. Kamulaştırma 233
B. Mahkeme Kararıyla Sona Erme 234
1. Genel Olarak 234
2. Yararlanan Taşınmaz İçin Yarar Kalmaması 235
3. Yararlanan Taşınmazın Sağladığı Yararın Yüklü Taşınmazın
Yüküne Oranla Çok Az Olması 236
4. Mahkeme Kararı 237
C. Sürenin Sona Ermesi 240
D. Bozucu Şartın Gerçekleşmesi 241
E. Yüklü veya Yararlanan Taşınmazın Yok Olması 242
F. Zorunlu Geçit Hakkı Bakımından Zorunluluk Hâlinin Ortadan
Kalkması 243
SONUÇ 245
KAYNAKLAR 247 |