|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 9
İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 21
TABLOLAR LİSTESİ 31
GİRİŞ 33
BİRİNCİ BÖLÜM
YASAMA VE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİLERE GENEL BAKIŞ VE BAZI HÜKÛMET SİSTEMİ UYGULAMALARI
I. GENEL OLARAK 37
II. KUVVETLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERE GÖRE HÜKÛMET SİSTEMLERİ 60
A. Parlamenter Hükûmet Sistemi 67
B. Başkanlık Hükûmet Sistemi 88
C. Yarı Başkanlık Hükûmet Sistemi 98
D. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi 122
1. Genel Olarak 123
2. Anayasa Değişikliği Sürecine İlişkin Bazı Tespitler
126
3. Anayasa Değişikliğinden Önceki Süreç ve Bazı
Tespitler 131
İKİNCİ BÖLÜM
PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİNİN BİRLEŞİK KRALLIK UYGULAMASI
I. GENEL OLARAK 155
II. PARLAMENTO: LORDLAR KAMARASI VE AVAM KAMARASI 171
A. Lordlar Kamarası (House of Lords) 172
B. Avam Kamarası (House of Commons) 174
III. YÜRÜTME ORGANI: KRAL/KRALİÇE VE KABİNE
………. 179
A. Kral/Kraliçe (The Crown) 179
B. Kabine (Cabinet): Başbakan ve Bakanlar 184
1. Gölge Kabine (Shadow Cabinet) 188
IV. YASAMA İLE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİLER 189
A. Kanun Yapım Sürecinde Yürütme Organının Etkisi
……… 190
B. Devlet Başkanının Kanunları Veto Yetkisi 193
C. Devlet Başkanının Avam Kamarası’nı Fesih Yetkisi
……… 194
D. Prorogation 196
E. İkincil Kanunlar ya da İkincil Yasama Biçimleri 198
F. Karşı İmza Kuralı 200
V. PARLAMENTO’NUN YÜRÜTME ORGANINI DENETLEME ARAÇLARI 202
A. Güven Oylaması/Güvensizlik Oylaması 202
B. Yazılı ve Sözlü Soru 204
C. Görüşmeler 205
D. Komisyonlar ya da Komiteler 206
VI. 03/04/1721–09/05/2025 TARİHLERİ ARASINDA BİRLEŞİK KRALLIK’TA GÖREV YAPAN DEVLET BAŞKANLARI, BAŞBAKANLAR VE HÜKÛMETLERİ 210
A. Tabloyla İlgili Bilgi Notu 228
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİNİN FERERAL ALMANYA CUMHURİYETİ UYGULAMASI
I. GENEL OLARAK 235
II. YASAMA ORGANI: FEDERAL MECLİS (BUNDESTAG) VE FEDERAL KONSEY (BUNDESRAT) 236
III. YÜRÜTME ORGANI: FEDERAL CUMHURBAŞKANI VE FEDERAL BAKANLAR KURULU 248
A. Federal Cumhurbaşkanı (Bundespräsident) 248
B. Federal Bakanlar Kurulu (Bundesregierung): Federal
Başbakan (Şansölye) ve Federal Bakanlar 258
IV. YASAMA İLE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİLER 265
A. Kanun Yapım Sürecinde Yürütme Organının Etkisi
………. 265
B. Cumhurbaşkanı’nın Kanunları Veto Yetkisi 268
C. Cumhurbaşkanı’nın Federal Meclis’i Fesih Yetkisi 269
D. Kanun Hükmünde Kararnameler 270
E. Zorunlu ya da İvedi Yasama Durumu 272
F. Karşı İmza Kuralı 273
V. PARLAMENTONUN YÜRÜTME ORGANINI DENETLEME ARAÇLARI 275
A. Soru 276
B. Fesih Tehdidi Altında Güven Oylaması 279
C. Kurucu ya da Yapıcı Güvensizlik Oyu 281
D. Araştırma Komisyonları 282
1. Komisyonlar 283
VI. 20/09/1949–09/05/2025 TARİHLERİ ARASINDA FEDERAL ALMANYA CUMHURİYETİ’NDE GÖREV YAPAN CUMHURBAŞKANLARI, BAŞBAKANLAR VE HÜKÛMETLER İLE BUNDESTAG SEÇİM DÖNEMLERİ
287
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİNİN OSMANLI DEVLETİ UYGULAMASI
I. GENEL OLARAK 299
II. 1876 KĀNÛN–I ESÂSÎ’DE 22/08/1909 TARİHLİ ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ SONRASI DÖNEM 330
III. YASAMA ORGANI: HEYET–İ UMÛMÎ YA DA MECLİS–İ UMÛMÎ 338
A. Heyet–i Meb‘ûsan ya da Meclis–i Meb‘ûsan 340
B. Heyet–i A‘yân ya da Meclis–i A‘yân 347
IV. YÜRÜTME ORGANI: PÂDİŞÂH VE HEYET–İ VÜKELÂ YA DA MECLİS–İ VÜKELÂ 349
A. Pâdişâh 350
B. Heyet–i Vükelâ ya da Meclis–i Vükelâ 355
C. II. Meşrutiyet Dönemi’nde Görev Yapan Hükûmetler
… 359
V. YASAMA İLE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİLER 363
A. Pâdişâhın Kanunları Veto Yetkisi 363
B. Pâdişâhın Heyet–i Meb‘ûsan’ı Fesih Yetkisi 365
C. Kānûn–ı Muvakkatler ya da Geçici Kanunlar 367
D. Nizâmnâmeler ya da Tüzükler 370
VI. PARLAMENTONUN YÜRÜTME ORGANINI DENETLEME ARAÇLARI 373
A. Soru ya da Sual 373
B. Güven Oylaması ve Gensoru ya da İstîzâh 374
C. Meclis Araştırması ya da Heyet–i Tahkîkîye 377
D. Meclis Soruşturması 378
E. Genel Görüşme 380
BEŞİNCİ BÖLÜM
PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİNİN TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1961 ANAYASASI DÖNEMİ UYGULAMASI
I. GENEL OLARAK 387
II. YASAMA ORGANI: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 393
A. Millet Meclisi 394
B. Cumhuriyet Senatosu 395
III. YÜRÜTME ORGANI: CUMHURBAŞKANI VE BAKANLAR
KURULU 397
A. Cumhurbaşkanı 397
B. Bakanlar Kurulu: Başbakan ve Bakanlar 405
C. “Karşı İmza Kuralı” ve Cumhurbaşkanı’nın Siyasi Sorumsuzluğu 407
IV. YASAMA İLE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİLER 408
A. Cumhurbaşkanı’nın Kanunları Bir Daha Görüşülmek Üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Geri Gönderme Yetkisi 412
B. Cumhurbaşkanı’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi Seçimlerinin Yenilenmesine Karar Verme Yetkisi . 416
C. Kanun Hükmünde Kararnameler 419
V. PARLAMENTONUN YÜRÜTME ORGANINI DENETLEME ARAÇLARI 421
A. Soru 422
B. Genel Görüşme 424
C. Meclis Araştırması 425
D. Meclis Soruşturması 428
E. Güven Oylaması 430
F. Gensoru 432
VI. 27/05/1960–12/09/1980 TARİHLERİ ARASINDA GÖREV YAPAN CUMHURBAŞKANLARI VE HÜKÛMETLER 434
VII. 1961 ANAYASASI DÖNEMİNDE GÖREV YAPAN KOALİSYON VE AZINLIK HÜKÛMETLERİ 438
ALTINCI BÖLÜM
PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİNİN TÜRKİYE CUMHURİYETİ 1982 ANAYASASI DÖNEMİ UYGULAMASI
I. GENEL OLARAK 445
II. YASAMA ORGANI: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 452
A. 23/04/1920–02/06/2023 Tarihleri Arasında Türkiye
Büyük Millet Meclisi’nin Üye Tam Sayısındaki
Değişiklikler 465
III. YÜRÜTME ORGANI: CUMHURBAŞKANI VE BAKANLAR KURULU 469
A. Cumhurbaşkanı 471
B. Bakanlar Kurulu: Başbakan ve Bakanlar 483
C. Karşı İmza Kuralı ve Cumhurbaşkanı’nın Siyasi
Sorumsuzluğu 493
IV. YASAMA İLE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİLER 499
A. Cumhurbaşkanı’nın Kanunları Bir Daha Görüşülmek
Üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Geri
Gönderme Yetkisi 500
B. Cumhurbaşkanı’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi
Seçimlerinin Yenilenmesine Karar Verme Yetkisi 504
C. Kanun Hükmünde Kararnameler 507
V. PARLAMENTONUN YÜRÜTME ORGANINI DENETLEME ARAÇLARI 517
A. Soru 517
B. Güven Oylaması 520
C. Gensoru 522
D. Meclis Soruşturması 526
VI. 31/05/2007 TARİHLİ VE 5678 SAYILI KANUNLA YAPILAN ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ SONRASI DÖNEM 530
A. Genel Olarak 531
B. Anayasa Değişikliği Sürecine Kısa Bir Bakış 536
C. Hükûmet Sisteminde Değişiklik Oldu Mu? 548
VII. 12/09/1980 TARİHLİ ASKERİ MÜDAHALE’DEN CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÛMET SİSTEMİNE GEÇİLİNCEYE KADAR GÖREV YAPAN CUMHURBAŞ KANLARI VE HÜKÛMETLER 563
VIII. 1982 ANAYASASI DÖNEMİNDE GÖREV YAPAN KOALİSYON VE AZINLIK HÜKÛMETLERİ 568
IX. 15/10/1961–24/06/2018 TARİHLERİ ARASINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE YAPILAN MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMLERİ, SEÇİMLERİN HUKUKİ DAYANAKLARI, YASAMA DÖNEMLERİ VE TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ’NİN GÖREV SÜRELERİ
. 570
YEDİNCİ BÖLÜM
GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİ ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ
I. GENEL OLARAK 581
II. RASYONELLEŞTİRİLMİŞ YA DA AKLÎLEŞTİRİLMİŞ PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİ 582
III. PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİNE DÖNÜŞ VE BU SİSTEMİN RASYONELLEŞTİRİLMESİ ÖNERİLERİ
590
A. “Kurucu ya da Yapıcı Güvensizlik Oyu” Kurumu 601
B. Alternatif ya da Aralıklı Başkanlık Sistemi 604
IV. GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİ ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ GENEL GEREKÇESİ 605
V. YÜRÜRLÜKTEKİ ANAYASA MADDELERİ İLE GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİ ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ÖNERİSİ HÜKÜMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI VE ÖNERİNİN MADDE GEREKÇELERİ 611
SONUÇ YERİNE 819
KAYNAKLAR 853
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI 965
YAZARIN ÖZGEÇMİŞİ VE AKADEMİK YAYINLARI
………. 969
KAVRAMLAR DİZİNİ 1017 |