|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
BAŞLANGIÇ 7
ÖNSÖZ 11
İÇİNDEKİLER 13
BİRİNCİ KISIM
İNSAN HAKLARI HUKUKUNUN GENEL TEORİSİ
Birinci Bölüm
İNSAN HAKLARI İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
I. HAK KAVRAMI 23
II. ÖZGÜRLÜK KAVRAMI 25
III. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER 29
IV. KAMU ÖZGÜRLÜKLERİ 30
V. ÖDEV KAVRAMI 31
VI. İNSAN HAKLARI 34
VII. İNSAN ONURU 37
İkinci Bölüm
İNSAN HAKLARININ TARİHSEL VE DÜŞÜNSEL GELİŞİMİ
I. GENEL AÇIKLAMALAR 43
II. ESKİ ÇAĞDA İNSAN HAKLARI 43
A. Eski Yunan Uygarlığı 43
B. Roma Uygarlığı 47
III. ORTA ÇAĞDA İNSAN HAKLARI 49
A. Hristiyanlığın Doğuşu ve Yayılışı 49
B. Feodalizm 50
C. Düşünsel Gelişmeler 51
IV. YENİ ÇAĞDA İNSAN HAKLARI 53
A. Siyasal ve Toplumsal Gelişmeler 53
B. Düşünsel Gelişmeler 56
1. Doğal Hukuk Öğretisi 56
2. John Locke’un Görüşleri 58
3. Bireycilik Öğretisi 60
V. YAKIN ÇAĞDA İNSAN HAKLARI 63
A. Genel Açıklamalar 63
B. Anayasacılık Akımı 64
C. Sosyal Haklar Öğretisi 67
D. İnsan Haklarının Uluslararası Nitelik Kazanması 72
VI. İNSAN HAKLARININ FARKLI ÜLKELERDEKİ GELİŞİM SEYRİ 75
A. İngiltere’de İnsan Haklarının Gelişimi 75
1. Magna Carta Libertatum (1215) 75
2. Haklar Dilekçesi (Petition of Rights) (1628) 77
3. Kişi Güvenliği Yasası (Habeas Corpus Act) (1679) 78
4. Haklar Bildirisi (Bill of Rights) (1689) 79
5. Veraset Yasası (Act of Settlement) (1701) 80
B. Kuzey Amerika’da İnsan Haklarının Gelişimi 81
1. Virginia Haklar Bildirgesi (1776) 82
2. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi (1776) 82
3. 1787 Amerikan Anayasası 83
C. Fransa’da İnsan Haklarının Gelişimi 85
1. Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi (1789) 85
2. 1848 Fransa Anayasası 87
D. Türkiye’de İnsan Haklarının Gelişimi 89
1. Osmanlı İmparatorluğu Dönemi 89
a. Sened–i İttifak 90
b. Tanzimat Fermanı 91
c. Islahat Fermanı 92
d. Kanun–i Esasi 92
2. Cumhuriyet Dönemi 94
a. 1924 Anayasası 94
b. 1961 Anayasası 97
Üçüncü Bölüm
İNSAN HAKLARININ SINIFLANDIRILMASI
I. GENEL AÇIKLAMALAR 101
II. JELLİNEK’İN TASNİFİ 102
A. Negatif Statü Hakları 102
B. Pozitif Statü Hakları 103
C. Aktif Statü Hakları 104
III. TARİHSEL GELİŞİME GÖRE HAKLARIN TASNİFİ 105
A. Birinci Kuşak Haklar 106
B. İkinci Kuşak Haklar 107
C. Üçüncü Kuşak Haklar 109
D. Dördüncü Kuşak Haklar 113
IV. KONULARINA GÖRE HAKLARIN TASNİFİ 115
V. BAĞLAYICILIKLARINA GÖRE HAKLARIN TASNİFİ 117
VI. ÖZNELERİNE GÖRE HAKLARIN TASNİFİ 119
Dördüncü Bölüm
İNSAN HAKLARININ ÖZELLİKLERİ
I. GENEL AÇIKLAMALAR 123
II. EVRENSELLİK 123
A. Genel Olarak 123
B. Kültürel Rölativizm 126
III. DOĞUŞTAN KAZANILMA 129
IV. MUTLAKLIK 131
V. VAZGEÇİLMEZLİK 132
VI. BİREYSELLİK 134
VII. TEMEL NİTELİKTE OLMA 135
VIII. DEVLETE KARŞI İLERİ SÜRÜLME 136
IX. BÜTÜNSELLİK 137
X. DOKUNULMAZLIK 139
Beşinci Bölüm
İNSAN HAKLARININ DÜZENLENMESİ
I. İNSAN HAKLARININ POZİTİF HUKUK TARAFINDAN TANINMASI 141
II. İNSAN HAKLARININ DÜZENLENME SİSTEMLERİ 145
A. Serbestlik Sistemi 145
B. İzin Sistemi 147
C. Bildirim Sistemi 150
III. İNSAN HAKLARININ ÖZNELERİ VE YÜKÜMLÜLERİ 153
A. Hak ve Özgürlüklerin Özneleri 153
1. Genel Açıklamalar 153
2. Gerçek Kişiler 155
3. Tüzel Kişiler 157
B. Hak ve Özgürlüklerin Yükümlüleri 159
1. Genel Olarak 159
2. Devlet 159
3. Özel Kişiler 162
4. Dikey ve Yatay Etki 163
Altıncı Bölüm
İNSAN HAKLARININ SINIRLANDIRILMASI
I. GENEL AÇIKLAMALAR 165
II. SINIRLAMA VE BENZER KAVRAMLAR 166
III. ÖZGÜRLÜK KARİNESİ 169
IV. OLAĞAN DÖNEMLERDE HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANDIRILMASI 170
A. Kanunilik İlkesi 171
B. Nedene Bağlılık İlkesi 173
C. Anayasaya Aykırı Olamama İlkesi 176
D. Ölçülülük İlkesi 177
E. Öze Dokunma Yasağı 180
F. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk İlkesi 181
V. OLAĞANÜSTÜ DÖNEMLERDE HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN
SINIRLANDIRILMASI 182
A. Genel Olarak 182
B. Sınırlandırma İlkeleri 186
Yedinci Bölüm
İNSAN HAKLARINA İLİŞKİN DİĞER MEVZULAR
I. HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN ÇATIŞMASI 191
A. Genel Olarak 191
B. Çatışmaların Çözümüne İlişkin İlkeler 193
II. HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KÖTÜYE KULLANILAMAMASI 198
III. İNSAN HAKLARI NORMLARININ YORUMU 203
A. Genel Olarak 203
B. Yorum Yöntemleri 203
C. Yoruma İlişkin Kural ve İlkeler 205
IV. İSLAM VE İNSAN HAKLARI 209
A. Genel Saptamalar 209
B. İslam’daki Hak ve Özgürlük Anlayışı 211
C. İslam Hukuku ve Modern İnsan Hakları Öğretisi Arasındaki
Uyumsuzluk 219
V. İNSAN HAKLARI VE ULUSLARARASI POLİTİKA 224
İKİNCİ KISIM
ULUSAL İNSAN HAKLARI HUKUKU
Birinci Bölüm
1982 ANAYASASI’NIN HAK VE ÖZGÜRLÜKLERE YAKLAŞIMI
I. GENEL AÇIKLAMALAR 231
II. HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN TASNİFİ 235
III. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN ÖZNELERİ VE YÜKÜMLÜLERİ 238
A. Özneler 238
B. Yükümlüler 241
IV. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KÖTÜYE KULLANILAMAMASI 244
İkinci Bölüm
TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANDIRILMASI
I. GENEL AÇIKLAMALAR 247
II. OLAĞAN DÖNEMLERDE TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN
SINIRLANDIRILMASI 248
A. Genel Olarak 248
B. Kanunilik İlkesi 250
C. Nedene Bağlılık İlkesi 252
D. Anayasanın Sözüne ve Ruhuna Uygun Olma İlkesi 254
E. Ölçülülük İlkesi 255
F. Öze Dokunma Yasağı 258
G. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk İlkesi 259
H. Laik Cumhuriyetin Gereklerine Aykırı Olmama İlkesi 261
III. OLAĞANÜSTÜ DÖNEMLERDE TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN
SINIRLANDIRILMASI 262
A. Genel Olarak 262
B. Sınırlandırma İlkeleri 264
Üçüncü Bölüm
HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KORUNMASI
I. YARGISAL KORUMA 272
A. Anayasa Yargısı 272
1. Bireysel Başvuru 273
a. Genel Olarak 273
b. Bireysel Başvurunun Konusu 276
c. Bireysel Başvuruda Bulunabilecek Kişiler 278
d. Bireysel Başvuru Hakkının Kapsamı 281
e. Bireysel Başvuru Usulü ve Kabul Edilebilirlik Şartları 285
f. Bireysel Başvurunun Esastan İncelenmesi 288
g. Bireysel Başvuru Sonunda Verilen Kararlar 290
2. Soyut Norm Denetimi 293
3. Somut Norm Denetimi 294
B. İdari Yargı 295
C. Adli Yargı 297
II. İDARİ KORUMA 298
III. SİYASİ BAŞVURU 300
IV. BAĞIMSIZ KURUMLAR ARACILIĞIYLA KORUMA 302
A. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 302
B. Kamu Denetçiliği Kurumu 304
ÜÇÜNCÜ KISIM
AVRUPA İNSAN HAKLARI HUKUKU
Birinci Bölüm
AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ
I. ÖN AÇIKLAMALAR 309
II. AVRUPA KONSEYİ VE İNSAN HAKLARI 312
III. AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ’NİN ÖZELLİKLERİ 315
IV. AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ’NİN KAPSAMI 321
V. AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ’NİN UYGULAMA ALANI 326
A. Kişi Bakımından 326
B. Yer Bakımından 328
C. Zaman Bakımından 330
VI. UYGULAMA İLKELERİ 332
A. Taraf Devletlerin Yükümlülüğü 332
B. Ayrımcılık Yasağı 333
C. Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması 335
D. Hakları Kötüye Kullanma Yasağı 337
VII. AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ VE TÜRKİYE 339
İkinci Bölüm
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
I. GENEL AÇIKLAMALAR 343
II. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ’NİN KURUMSAL YAPISI 345
III. HÂKİMLERLE İLGİLİ DÜZENLEMELER 349
IV. AİHM’NİN SÖZLEŞMENİN YORUMLANMASINDA DİKKATE ALDIĞI İLKELER 352
Üçüncü Bölüm
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ’NE BAŞVURU
I. GENEL AÇIKLAMALAR 357
II. DEVLET BAŞVURUSU 358
III. BİREYSEL BAŞVURU 360
A. Başvuru Hakkı 360
1. Başvuruda Bulunabilecek Kişiler 360
2. Mağdur Olma Koşulu 362
3. Aleyhine Başvuruda Bulunulabilecekler 364
B. Kabul Edilebilirlik Koşulları 365
1. İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi 366
2. Başvurunun Dört Aylık Süre İçinde Yapılması 368
3. Başvurunun Anonim Olmaması 369
4. Daha Önce AİHM’ye veya Başka Bir Uluslararası Merciye
Başvurulmamış Olması 370
5. Başvurunun Hakkın Kötüye Kullanımı Niteliği Taşımaması 370
6. Başvurunun Sözleşme hükümleriyle Bağdaşmazlık İçinde
Olmaması 371
7. Başvurunun Açıkça Temelden Yoksun Olmaması 372
8. Başvurucunun Önemli Bir Zarara Uğraması 373
C. Bireysel Başvurunun Yapılış Usulü 374
D. Bireysel Başvuruların İncelenme Usulü 375
1. Kabul Edilebilirlik İncelemesi 375
2. Başvurunun Esas Bakımından İncelenmesi 376
E. AİHM Kararlarına Karşı Başvuru Yolları 378
F. AİHM Kararlarının Yerine Getirilmesi 380
KAYNAKÇA 385 |