|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 17
I. ÇALIŞMANIN KONUSU VE ÖZGÜN DEĞERİ 18
II. ÇALIŞMANIN AMACI VE KAPSAMI 20
III. ÇALIŞMADA BENİMSENECEK USUL VE YÖNTEM 22
IV. ÇALIŞMANIN PLANI 24
BİRİNCİ BÖLÜM
TARİHİ VE HUKUKSAL PERSPEKTİFTEN YASAMA YETKİSİNİN KULLANIMI
I. YASAMA KAVRAMI 27
II. YASAMA YETKİSİNİ İHTİVA EDEN GÜÇ OLARAK EGEMENLİK 29
A. Hukuki ve Siyasal Anlamda Egemenlik 30
B. Egemenliğin Kaynağı ve Kullanımına Yönelik Teoriler 37
1. İlahi (Dini) Egemenlik Teorileri 37
2. Beşerî (Dünyevi) Egemenlik Teorileri 40
C. Değişen Egemenlik Anlayışının Yasama Yetkisinin Kullanımına Etkisi 45
III. YASAMA YETKİSİNİN KULLANIMININ TARİHSEL GELİŞİMİ 51
A. Modern Devlet Öncesi Dönemde Yasama Yetkisinin Sahipleri ve Bu Yetkiyi
Kullanım Şekilleri 52
B. Modern Devlet Sonrası Yasama Yetkisinin Monarşiden Parlamentolara
Geçiş Süreci 55
C. Parlamentonun Tarihsel Gelişimi, Parlamento Egemenliği Teorisi ve
Parlamentonun Diğer Organlar Üzerinde Hâkim Olduğu Süreç 57
1. Parlamento Kavramı ve Parlamentoların Tarihsel Gelişimi 58
2. Parlamentonun Egemenliği Teorisi 61
3. Parlamentonun Mutlak Üstünlüğünün Yol Açabileceği Zararlar 63
D. Parlamentonun Egemenliğinden Anayasanın ve Hukukun Üstünlüğü
Anlayışına Geçiş 64
IV. YASAMA FONKSİYONU VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 70
A. Yasama Fonksiyonunun Hukuki Niteliği 70
B. Yasama Fonksiyonunun Temel Özellikleri 75
1. Yasama Yetkisinin Asliliği 76
2. Yasama Yetkisinin Devredilmezliği 77
3. Yasama Yetkisinin Genelliği 80
a. Yasamanın Genelliği İlkesi ile Anayasanın Üstünlüğü İlkesinin
Beraber Değerlendirilmesi 81
b. Yasamanın Genelliği İlkesi Karşısında Yasama Eksiklikleri 82
V. YASAMA İŞLEMLERİ VE YÜRÜTME ORGANININ KANUN GÜCÜNDE
DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİ 84
A. Kanun (Yasa) 84
B. Parlamento Kararı 87
C. Yürütmenin Kanun Gücünde Düzenleyici İşlemleri 88
1. Kanun Hükümde Kararname 89
2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 90
İKİNCİ BÖLÜM
YASAMA EKSİKLİĞİ KAVRAMI VE YASAMA EKSİKLİKLERİNİN ORTAYA ÇIKTIĞI DURUMLAR
I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 93
A. Yasama Organları Birer “Boyacı Küpü” Müdür? 94
B. Belirli Yasama Eksiklikleri İçin Literatürde Kullanılan Diğer Kavramlar 96
1. Yasama Kusuru 96
2. Yasama İhmali 99
C. “Yasama Eksikliği” Kavramı 106
II. YASAMA EKSİKLİKLERİNİN ORTAYA ÇIKTIĞI DURUMLAR 108
A. Anayasal Düzenlemelerin Gereğini Yerine Getirmemek 109
1. Kanun Alanında Ortaya Çıkabilecek Eksiklikler 110
a. Kanunla Düzenlenmesi Gereken Temel Alanlar 110
i. Anayasal Kurum Niteliğini Haiz Belirli Organ, Kurum ve
Kurulların Teşkilatlanması, Görev ve Yetkilerine Dair Kanuni
Düzenlemeler 112
ii. Anayasal Hak Olarak Tanınan, Sınır ve Kapsamı ile Kullanımına
Dair Detayların Yasama Organı Tarafından Belirleneceği Hak
ve Özgürlüklere Dair Kanuni Düzenlemeler 114
iii. Anayasal İlke ve Esasların Uygulanmasına Dair Düzenlemeler 116
iv. Kamusal Faaliyetlerin Devamı İçin Özel Kanunlar 119
v. Anayasada Yer Alan ve Kanunla Düzenlenmesi Öngörülen
Diğer Konular 121
b. Anayasanın Emredici Hükümlerine Rağmen Kanun Çıkarılmaması 122
c. Anayasanın Emredici Hükümlerini Tam Karşılamayacak Şekilde
“Eksik” Kanun Çıkarılması 127
d. Anayasal İlke ve Esasların Uygulanmasına Dair Kanunlarda
Eksiklikler 129
2. Parlamento Kararı Alanında Ortaya Çıkabilecek Eksiklikler 132
B. Uluslararası Hukuka Aykırı Hareket Etmek 134
1. Uluslararası Hukuk Normlarında Düzenlenen Bir Konunun Kanunla
Düzenlenmemesi 139
2. Uluslararası Hukuk Kuralları ile İç Hukukun Çatışması 140
a. Uluslararası Antlaşmalarla Anayasanın Çatışması 142
b. Uluslararası Antlaşmalarla Kanunların Çatışması 143
C. Anayasa Mahkemesi ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararları
Sonrasında Ortaya Çıkan Yasama Eksiklikleri 144
1. Anayasa Mahkemesi Kararları Sonrası Ortaya Çıkan Yasama Eksiklikleri 145
a. İptal Kararları Sonrası Ortaya Çıkan Yasama Eksiklikleri 146
b. Kısmi İptal Kararları Sonrası Ortaya Çıkan Yasama Eksiklikleri 152
2. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarının Gereğini Yapmamak 155
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YASAMA EKSİKLİKLERİNİN HUKUKİ GÖRÜNÜMÜ VE TESPİT ARAÇLARI
I. YASAMA EKSİKLİKLERİNİN NORMUN İÇERİĞİNDE GÖRÜNÜMÜ 162
A. Konu Bakımından Eksiklikler 163
1. Kanun Boşlukları 164
2. Esaslılık Teorisi 166
B. Kişi Bakımından Eksiklikler 173
C. Normun Yazımına Dair Eksiklikler 180
II. YASAMA EKSİKLİKLERİNİN TESPİTİ 183
A. Yasama Organı Tarafından Tespit Edilmesi 183
B. Yargı Mercileri Tarafından Tespit Edilmesi 187
1. Anayasa Mahkemesi Tarafından Tespit Edilmesi 188
a. Norm Denetimi Yoluyla Tespit Edilmesi 188
i. İptal ve Kısmi İptal Kararları ile Tespit Edilmesi 193
ii. Yorumlu Ret Kararları ile Tespit Edilmesi 196
b. Bireysel Başvuru Yoluyla Tespit Edilmesi 199
i. Çağrı Kararları 202
ii. Pilot Kararlar 208
2. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Tarafından Tespit Edilmesi 213
C. Uluslararası Örgütlerin Denetim Mercileri Tarafından Tespit Edilmesi 217
1. Birleşmiş Milletler Yetkili Mercileri Tarafından Tespit Edilmesi 218
2. Avrupa Birliği Yetkili Mercileri Tarafından Tespit Edilmesi 220
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
YASAMA EKSİKLİKLERİNDEN KAYNAKLANAN SORUNLAR, ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRK HUKUKUNA YÖNELİK YAPISAL ÖNERİLER
I. YASAMA EKSİKLİKLERİNDEN KAYNAKLANAN SORUNLAR 224
A. Anayasal Düzeninin Sağlanmasına Dair Sorunlar 224
B. Hak ve Özgürlüklere Dair Sorunlar 228
C. Uluslararası İlişkilere Dair Sorunlar 231
II. YASAMA EKSİKLİKLERİNDEN KAYNAKLANAN ZARARLARIN TAZMİN YOLLARI 235
III. TÜRK HUKUKUNA YÖNELİK ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 241
A. Siyasal Bir Çözüm Önerisi Olarak “TBMM’de Öncelikli Gündeme Alma ve
Genel Kurulda Görüşme Zorunluluğu” 242
B. Yasamanın Kurumsal Sorumluluğuna Dair Tartışmalar ve Öneriler 246
SONUÇ 253
KAYNAKÇA 257
MAHKEME KARARLARI DİZİNİ 278
KAVRAM VE İSİMLER DİZİNİ 285 |