|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 7
ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR 9
İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA HUKUKUNDA ZAMANAŞIMININ KAVRAM VE KAPSAMI
I. TANIM 23
II. TARİHÇE 26
A. Kıta Avrupası’nda 26
B. Anglo–Amerikan Hukuk Sisteminde 28
C. İslam Hukukunda 29
III. ZAMANAŞIMI HAKKINDA GÖRÜŞLER 31
A. Zamanaşımını Destekleyen Görüşler 31
1. Manevi Ceza 31
2. Uslanma 32
3. Unutma 32
4. Delillerin Kaybolması 33
5. Psikolojik Değişme 33
6. Toplum Yararının Kalmaması 34
7. TCK’da Zamanaşımı Kurallarının Dayandığı Görüş 35
B. Zamanaşımına Karşı Olan Görüşler 35
C. Cezasızlık Algısı (Türkiye’de Zamanaşımı Gizli Af mıdır?) 37
IV. ZAMANAŞIMININ İŞLEVİ 42
A. Savunma Hakkının Korunması 42
1. Öngörülebilirlik 43
2. İddianın Canlılığını Yitirmesi 45
B. Etkin Soruşturmayı Teşvik 46
V. ZAMANAŞIMININ HUKUKİ NİTELİĞİ 46
A. Genel Olarak 46
B. Ceza Hukuku Kuralı Olarak Kabul Eden Görüş 47
C. Muhakeme Hukuku Kuralı Olarak Kabul Eden Görüş 49
D. Karma Bir Kurum Olarak Kabul Eden Görüş 50
E. Türk Ceza Hukukunda Zamanaşımı Kurallarının Hukuki Niteliği 51
F. Zamanaşımı ile Hak Düşürücü Sürelerin Karşılaştırılması 53
IV. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ZAMANAŞIMI 55
A. Anglosakson Hukuk Düzenlerinde 55
B. Kıta Avrupası’nda 58
İKİNCİ BÖLÜM
DAVA ZAMANAŞIMI
I. DAVA ZAMANAŞIMININ TEKNİK GÖRÜNÜMÜ 59
A. TANIM 59
B. DAVA ZAMANAŞIMINA UĞRAMAYAN SUÇLAR 60
1. Devlete ve Millete Karşı Yurtdışında İşlenen Suçlar 60
2. Soykırım ve İnsanlığa Karşı Suçlar 62
a. Suç Tanımı 62
b. Zamanaşımının İşlememesinin Nedenleri 67
c. Zamanaşımı Değişikliklerinin Fail Aleyhine Geriye Yürütülmesi 68
c.1. ‘‘Geçmişle Hesaplaşma’’ 68
c.2. Zamanaşımının Kaldırılmasını Öngören Uluslararası
Belgeler 72
c.3. Geçmişe Yürüme Yasağının Bertaraf Edilmesine Yönelik
Eleştirilerimiz 75
3. İşkence Suçu 77
4. Askeri Ceza Kanunu’na Göre Zamanaşımına Uğramayan Suçlar 78
5. Lehe Hükmün Belirlenmesi 79
a. Uyarlama Yargılaması 79
b. Lehe Kanunun Uygulanması 80
C. DAVA ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN TESPİTİ 82
1. Sistemler 82
a. Genel Olarak 82
b. Soyut (Objektif) Ceza Sistemi 83
c. Somut (Sübjektif) Ceza Sistemi 84
d. Karma Sistem 85
2. TCK’da Kabul Edilen Sistem 86
3. Zamanaşımı Süresinin Hesaplanması 88
4. Suçun Hukuki Niteliğinin Değişmesinin Sürelere Etkisi 92
D. DAVA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 93
1. Genel Kural (TCK m. 66/1) 93
2. Çocukların İşledikleri Fiillerde Dava Zamanaşımı Süreleri 94
3. Seçimlik Cezayı Gerektiren Suçlarda Zamanaşımı Süreleri 96
4. Suçların İçtimaı Halinde Süre Hesaplamasına Esas Alınacak Suç 97
a. Zincirleme Suçta 97
b. Fikri İçtimada 99
c. Bileşik Suçta 99
E. ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BAŞLANGIÇ GÜNÜ 100
1. Başlangıç Günü Hakkındaki Görüşler 100
a. Suçun Ortaya Çıktığı Gün 100
b. Soruşturma İşleminin Yapıldığı Gün 100
c. Suçun İşlendiği Günün Ertesi Günü 100
d. Suçun İşlendiği Gün 101
2. TCK’ya göre Zamanaşımının İşlemeye Başladığı Gün 102
3. Suç Tarihinin Tespit Edilememesi Halinde Zamanaşımının İşlemeye
Başlayacağı Gün 103
F. ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BAŞLANGIÇ GÜNÜ AÇISINDAN SUÇLARIN
SINIFLANDIRILMASI 105
1. Genel Kural (TCK m. 66/6) 105
a. Tamamlanmış Suçlar 105
b. Teşebbüs Halinde Kalan Suçlar 108
c. Mütemadi (Kesintisiz) Suçlar 109
d. Zincirleme Suçlar 111
2. Süre Başlangıcının Özel Olarak Düzenlendiği Suçlar 112
a. İftira Suçu 112
b. Birden Çok Evlilik ve Hileli Evlenme Suçları 113
c. Çocuklara Karşı İşlenen Suçlar 114
d. Askeri Suçlar 116
3. Yeniden Yargılama Konusu Olan Suçlar 117
4. Özellik Arz Edebilecek Bazı Suçlarda Süre Başlangıcı 123
a. İştirak Halinde İşlenmiş Olan Suçlar 123
b. Objektif Cezalandırılabilme Şartını Taşıyan Suçlar 126
c. Muhakeme Şartına Bağlı Suçlar 127
d. İtiyadi Suçlar 128
G. DAVA ZAMANAŞIMININ SONUÇLARI 128
II. DAVA ZAMANAŞIMI ENGELLERİ 134
A. DAVA ZAMANAŞIMININ DURMASI 134
1. Genel Olarak 134
2. Dava Zamanaşımını Durduran Genel Sebepler (TCK m.67/1) 137
a. Muhakemenin İzin veya Karar Alınmasına Bağlı Olması 137
a.1. Tanım 137
a.2. İzin Gerektirmeyen Bir Durumda Soruşturma İzni
İstenmesi 139
a.3. Sürelerin Durması ve Kaldığı Yerden Başlaması 140
a.4. Muhakemesi İzne Bağlı Fiil ve Failler 142
a.5. Yasama Bağışıklıklarının Zamanaşımına Etkisi 145
a.5.1. Yasama Sorumsuzluğu 145
a.5.2. Yasama Dokunulmazlığı 147
a.6. Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Zamanaşımı 151
a.7. 1982 Anayasası’nın Mülga Geçici 15. Maddesi
Yürürlükteyken Zamanaşımının İşleyip İşlemediği Sorunu 152
b. Bekletici Meselenin Bulunması 156
c. Şüpheli veya Sanık Hakkında Kaçaklık Kararı Verilmesi 159
3. Dava Zamanaşımını Durduran Özel Sebepler 162
a. Uzlaştırma 162
b. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi 164
c. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması 165
d. Doğal Afet veya Yangın Gibi Sebeplerle Yok Olan Dosyalarla
İlgili İşlemler 167
e. Askerlik 168
f. 6352 Sayılı Kanun’un Geçici 1. Maddesi 168
4. Dava Zamanaşımının Durmasının Sonuçları 169
B. DAVA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 171
1. Tanım 171
2. Dava Zamanaşımının Kesilmesi Hakkındaki Görüşler 172
a. Dava Zamanaşımının Kesilmesine Karşı Çıkan Görüş 172
b. Dava Zamanaşımının Kesilmesini Haklı Bulan Görüş 173
c. Görüşümüz ve TCK’daki Durum 174
3. Dava Zamanaşımını Kesen Sebepler 176
a. İfade veya Sorgu 176
b. Tutuklama Kararı 180
c. İddianame Düzenlenmesi 183
d. Mahkûmiyet Kararının Verilmesi 187
4. Dava Zamanaşımının Kesilmesinin Sonuçları 188
a. Sürelerin Yeniden İşlemeye Başlaması 188
b. Suç Ortaklarına Sirayet 191
c. Görevsiz ya da Yetkisiz Mahkeme İşlemleri 193
d. Kesme Nedeninin Durma Sürecinde Ortaya Çıkması 195
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
CEZA ZAMANAŞIMI
I. CEZA ZAMANAŞIMININ TEKNİK GÖRÜNÜMÜ 197
A. TANIM 197
B. CEZASI ZAMANAŞIMINA UĞRAMAYAN SUÇLAR 198
1. Yurtdışında İşlenen Millete ve Devlete Karşı Suçlar 198
2. Askeri Ceza Kanunu 199
3. Soykırım ve İnsanlığa Karşı Suçlarda Ceza Zamanaşımının Olup
Olmadığı Sorunu 199
C. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA CEZA ZAMANAŞIMI 200
D. CEZA ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN TESPİTİ 202
E. CEZA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 204
F. CEZA ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BAŞLANGICI 205
1. Hükmün Kesinleşmesi 205
2. İnfazın Kesintiye Uğraması 207
G. CEZA ZAMANAŞIMININ SONUÇLARI 209
II. CEZA ZAMANAŞIMI ENGELLERİ 210
A. CEZA ZAMANAŞIMININ DURMASI 210
1. Genel Olarak 210
2. Ceza Zamanaşımını Durduran Sebepler 211
a. Milletvekili Seçilmek 211
b. Hükümlünün Asker Olması 213
c. 5320 Sayılı Kanun Gereğince Ceza Zamanaşımının Durma
Halleri 213
c.1. Diğer Bir Cezanın İnfaz Ediliyor Olması 213
c.2. Cezanın İnfazının Ertelenmesi ya da Durdurulması 214
B. CEZA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ 215
1. Genel Olarak 215
2. Ceza Zamanaşımını Kesen Sebepler 216
a. Hükümlüye Yapılan Tebligat 216
b. İnfaz Yakalaması 217
c. Kasıtlı Bir Suç İşlemek 219
III. GÜVENLİK TEDBİRİ ZAMANAŞIMI 220
SONUÇ VE ÖNERİLER 225
KAYNAKLAR 233 |