|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 5
İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 23
BİRİNCİ BÖLÜM
SOSYAL MEDYADA İŞLENEN SUÇLAR
§ 1. SOSYAL MEDYADA ÖRGÜTLENME HÜRRİYETİ 39
I. Genel Açıklamalar 39
II. Sosyal Medyada Örgütlenmeyle İlgili Kavramlar 40
III. Örgütlenme Hürriyeti 42
IV. Örgütlenme Hüriyetinin Sosyal Medyada Sınırlandırılması 45
V. Suç Teşkil Eden İçerik Nedeniyle Hizmet Sağlayıcıların Ceza
Sorumluluğu 48
VI. Değerlendirme 50
§ 2. SOSYAL AĞLARDA SİBER ZORBALIK VE CEZA HUKUKU 53
I. Genel Açıklamalar 53
II. Siber Zorbalık 55
III. Sosyal Ağlarda Siber Zorbalığın Ceza Hukuku ile İlişkisi 58
IV. Ceza Hukukunda Siber Zorbalıkla İlgili Yaklaşımlar 63
V. Değerlendirme 64
§ 3. SOSYAL MEDYADA İŞLENEN CİNSEL SUÇLAR 67
I. Genel Açıklamalar 67
II. Cinsel Suçların İşlenmesinde Sosyal Medyanın Rolü 68
III. Sosyal Medya Aracılığıyla İşlenen Cinsel Suçlar 69
1. Cinsel Taciz 69
2. Çocukların Cinsel İstismarı 70
3. Rıza Dışı Elde Edilen Cinsel İçerikli Görüntülerin İfşası 74
A. Genel Olarak 74
B. Cinsel ve Özel Görüntüler 75
C. Cinsel Görüntülerin Rıza Dışı Oluşturulması ve Siber Alanda
Dağıtılması 77
IV. Benzer Suçlar 79
1. Çocuk Pornografisi 79
2. Müstehcenlik 83
3. Şantaj 87
V. Rıza Dışı Elde Edilen Cinsel İçerikli Görüntülerin Mağdur Üzerindeki
Etkisi 89
VI. Değerlendirme 91
§ 4. ISRARLI TAKİP VE CYBERSTALK 93
I. Genel Açıklamalar 93
II. Suçla Korunan Hukuki Değer 98
III. Suçun Unsurları 100
1. Suçun Objektif Unsurları 100
A. Fiil 100
a. Fiziken Takip Etme 102
b. Haberleşme, İletişim Araçları ve Bilişim Sistemlerini
Kullanma 103
B. Netice 105
a. Ciddi Bir Huzursuzluk Oluşmasına Neden Olma 105
b. Kendisinin veya Yakınlarından Birinin Güvenliğinden
Endişe Duymasına Neden Olma 107
C. Fail ve Mağdur 108
2. Suçun Sübjektif Unsurları 109
3. Nitelikli Unsurlar (m. 123/A, 2–a, c) 109
4. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Hal: Mağdurun Okulunu, İş Yerini,
Konutunu Değiştirmesine ya da Okulunu veya İşini Bırakmasına
Neden Olma (m. 123/A, 2–b) 110
5. Suçun Özel Görünüş Şekilleri 111
IV. Siber Israrlı Takip (Cyberstalking) 112
V. Benzer Suçlarla Mukayese 114
1. Cinsel taciz 114
2. Tehdit 115
3. Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu 116
4. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal 118
VI. Soruşturma, Kovuşturma Usulü ve Yaptırım 119
VII. Değerlendirme 119
§5. SOSYAL MEDYADA İŞLENEN HAKARET SUÇU 123
I. Genel Açıklamalar 123
II. Sosyal Ağlar ve Sosyal Ağlarda İşlenen Hakaret Suçuyla İlgili
Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar 125
III. Sosyal Ağlarda İşlenen Hakaret Suçunda Ceza Sorumluluğu 131
1. Genel Olarak 131
2. Hakaret İçerikli Paylaşımda Bulunma 132
3. Hakaret İçerikli Paylaşımı Beğenme 134
4. Hakaret İçerikli Paylaşımı “Repost” Etme 139
IV. Sosyal Ağlarda İşlenen Hakaret Suçunda Yaptırım 146
V. Sosyal Ağlarda İşlenen Hakaret Suçunun Mağdur Üzerindeki Etkisi 148
VI. Değerlendirme 149
Ekskurs: X’de ve Facebook’da Yapılan Paylaşımlardan Kaynaklı Ceza
Sorumluluğu İle İlgili İsviçre Federal Mahkemesi Kararlarının
Değerlendirilmesi 151
§ 6. SOSYAL MEDYADA UYUŞTURUCU MADDE KULLANIMINI ÖZENDİRME
SUÇU 167
I. Genel Açıklamalar 167
II. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasını Özendirme Suçunun
Unsurları 168
1. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde 168
2. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanımını Alenen Özendirme 172
3. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanımını Özendirici Nitelikte
(Sosyal Ağlarda) Yayın Yapma 177
III. Sosyal Ağların Uyuşturucu Madde Kullanımını Özendirme Suçundaki
Rolü 179
IV. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanılmasını Alenen Özendirme ve
İfade Hürriyeti 183
V. Değerlendirme 185
§ 7. SOSYAL MEDYADA KAMU BARIŞINA KARŞI İŞLENEN SUÇLAR 187
I. Genel Açıklamalar 187
II. Suç İşlemeye (m. 214) ve Kanunlara Uymamaya Tahrik (m. 217) ve
Suçu ve Suçluyu Övme (m.215) 189
III. Örgüt Propagandası Yapma ve Örgüte Üye Kazandırma (m. 220/8) 193
IV. Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma (m. 217/A) 199
1. Gerçeğe Aykırı Bilgi Kavramı (Dezenformasyon) 207
2. Gerçeğe Aykırı Bilgiyi Yayma Suçuyla İlgili Mukayeseli Hukukta
Durum 210
3. Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunun Objektif Unsurları 214
A. Fiil 214
B. Fail ve Mağdur 217
C. Konu 217
D. Nitelikli Unsurlar 221
a. Failin Suçu Gerçek Kimliğini Gizleyerek İşlemesi 221
b. Suçun Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenmesi 222
c. Suçun Basın ve Yayın Yoluyla İşlenmesi 223
4. Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçunun Sübjektif
Unsurları 224
5. Hukuka Aykırılık Unsuru 225
V. Değerlendirme 228
§ 8. SOSYAL MEDYADA TELİF HAKKININ İHLALİ 231
I. Genel Açıklamalar 231
II. Telif Hakkı ve Bu Hakkın Korunması 233
III. Sosyal Ağlarda Gerçekleşen Telif Hakkı İhlalleri 235
IV. Telif Hakkı İhlalini Önleyici Tedbirler 243
V. Telif Hakkı İhlalinde Soruşturma ve Kovuşturma Usulü 245
VI. Değerlendirme 246
§ 9. SOSYAL MEDYADA SERMAYE PİYASASI KANUNU’NA AYKIRI EYLEMLER
VE BU EYLEMLER SEBEBİYLE ERİŞİM ENGELLEME 249
I. Genel Açıklamalar 251
II. Sermaye Piyasası Kanunu’na Aykırılık Teşkil Eden Eylemler 250
A. Genel Olarak 250
B. Bilgi Suistimali 251
C. Piyasa Dolandırıcılığı 252
1. Genel Olarak 252
2. Piyasa Dolandırıcılığı Suçuna İştirak 256
D. Usulsüz Halka Arz ve İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyeti 259
III. Sermaye Piyasasını Olumsuz Etkileyen Eylemlerle İlgili Tedbirler 260
IV. Sermaye Piyasası Kanunu’na Aykırılık Dolayısıyla İçeriğe Erişimin
Engellenmesi Tedbiri 262
V. Değerlendirme 263
§ 10. DİJİTALLEŞME VE UNUTULMA HAKKI 265
I. Genel Açıklamalar 265
II. Unutulma Hakkının Unsurları 271
1. Unutulma Hakkının Kullanılmasında “Kişisel Veri ve Veri Öznesi”
Unsuru 271
2. Unutulma Hakkının Kullanılmasında “Zaman ve Mecra” Unsuru 273
III. Unutulma Hakkının Uygulanma Şartları 275
IV. Unutulma Hakkıyla İlişkili Haklar 276
1. Genel Olarak 276
2. Özel Hayatın Gizliliği ve Kişisel Verilerin Korunması 278
3. İfade Hürriyeti 279
V. Ceza Muhakemesi Sürecinde Unutulma Hakkı 281
1. Genel Olarak 281
2. Hükümlülerin Unutulma Hakkı 282
3. Şüpheli ve Sanığın Unutulma Hakkı 285
4. Mağdurun Unutulma Hakkı 287
5. Ceza Muhakemesi Sürecine Katılan Diğer Kişilerin Unutulma
Hakkı 288
VI. Değerlendirme 289
§ 11. ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİNİ İHLAL VE İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN
YAYIN İÇERİĞİNE ERİŞİMİN ENGELLENMESİ 293
I. Genel Açıklamalar 293
II. Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu 300
III. Özel Hayatın Gizliliğinin İhlali Nedeniyle İçeriğe Erişimin Engellenmesi
Tedbiri 305
IV. Değerlendirme 309
§ 12. SOSYAL MEDYADA İŞLENEN SUÇLARDA YER BAKIMINDAN YETKİ 313
I. Genel Açıklamalar 313
II. Sosyal Medyada İşlenen Suçlarda Yer Bakımından Yetkili Savcılığın ve
Mahkemenin Tespiti 314
III. Sosyal Medyada İşlenen ve Takibi Şikâyete Bağlı Suçlarda Yetkili
Mahkeme 318
IV. Sosyal Medyada İşlenen ve Re’sen Takip Edilen Suçlarda Yetkili
Mahkeme 325
V. Değerlendirme 328
İKİNCİ BÖLÜM
KRİPTO PARA VE ELEKTRONİK PARA SUÇLARI
§ 1. GENEL AÇIKLAMALAR 331
§ 2. BLOKZİNCİR (BLOCKCHAİN) TEKNOLOJİSİ VE İLİŞKİLİ KAVRAMLAR 355
I. Blokzincir (Blockchain) 355
II. Kriptografi 360
1. Genel Açıklamalar 360
2. Şifreleme ve Şifre Çözme 360
3. Açık Anahtar Kriptografisi 362
4. Kriptografik Hash Fonksiyonları 364
5. Dijital İmzalar 365
III. Akıllı Sözleşmeler 365
1. Genel Açıklamalar 365
2. Akıllı Sözleşme Kavramı ve İşleyişi 366
3. Akıllı Sözleşmelerin Hukuki Boyutu 369
IV. Dijital Token’lar 371
1. Genel Açıklamalar 371
2. Token Türleri 372
3. Bir Dijital Token Türü Olarak Taraftar Token’ları 374
V. Non–Fungible Token/Nitelikli Fikri Tapu (NFT) 379
1. Genel Açıklamalar 379
2. NFT’lerin Hukuki Boyutu 380
3. NFT Kavramı ve Üretim Sistemi 381
4. NFT’nin Riskleri 383
VI. Kripto Para Borsaları 383
1. Genel Açıklamalar 383
2. Türkiye 385
3. Amerika Birleşik Devletleri 389
4. Birleşik Krallık 391
5. Almanya 392
§ 3. KRİPTO PARA SUÇLARI 393
I. Kripto Para 393
II. Kripto Paraların Hukuki Niteliği 398
1. Genel Açıklamalar 398
2. Kripto Para– Elektronik Para Ayrımı 401
III. Kripto Paraların Ceza Hukuku İle İlişkisi 403
IV. Dolandırıcılık Suçu 407
1. Genel Olarak 407
2. Kripto Paraların Dolandırıcılık Suçunun İşlenmesini Kolaylaştıran
Özellikleri 408
3. Dolandırıcılık Suçunun Konusu ve Kripto Paralar 409
4. Kripto Paralarla Dolandırıcılık Suçunun İşlenmesi 410
5. Kripto Paralara Özgü Dolandırıcılık Yöntemleri (Rug–Pull, Soft–
Rug, Honeypot) 415
6. Değerlendirme 417
V. Yasa Dışı Kripto Para Madenciliği ve Bilişim Suçları 418
1. Genel Olarak 418
2. Kripto Para Madenciliği 420
3. Yasa Dışı Kripto Para Madenciliğinin Yapılışı 422
4. Başlıca Kripto Para Madenciliği Yöntemleri 426
5. Yasa Dışı Kripto Para Madenciliğiyle İlgili Suç Tipleri 428
A. Genel Olarak 428
B. Bilişim Sistemine Girme Suçu 428
C. Verileri Değiştirme Suçu 431
D. Yasak Cihaz veya Programlar Suçu 435
E. Karşılıksız Yararlanma Suçu 436
6. Değerlendirme 438
VI. Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama Suçu (Karapara
Aklama) 440
1. Genel Olarak 440
2. Kripto Paraların Karapara Aklamayı Kolaylaştıran Özellikleri 442
3. Karapara Aklama Suçu 444
4. Karapara Aklama Yöntemi Olarak Kripto Para Kullanımı 449
5. Kripto Paralarla Karapara Aklamada Mali Eylem Görev Gücü 455
6. Değerlendirme 460
VII. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarda Zimmet Suçu 463
1. Genel Olarak 463
2. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarda Zimmet 465
3. Korunan Hukuki Değer 466
4. Suçun Unsurları 467
A. Tipikliğin Maddi Unsurları 467
a. Fiil 467
b. Fail 468
c. Mağdur 469
d. Konu 469
e. Nitelikli Unsurlar 471
aa. Daha Ağır Cezayı Gerektiren Nitelikli Unsur 471
aaa. Suçun Zimmetin Açığa Çıkmamasını Sağlamaya
Yönelik Hileli Davranışlarla İşlenmesi 471
bbb. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıyı veya
Müşterilerini Zarara Uğratma 472
bb. Daha Az Cezayı Gerektiren Nitelikli Unsur Olarak
Elde Edilen Yararın Değerinin Azlığı 474
B. Tipikliğin Manevi Unsurları 475
5. Suçun Özel Görünüş Şekilleri 475
6. Cezada İndirim Yapılmasını Gerektiren Şahsi Sebep Olarak Etkin
Pişmanlık 476
7. Soruşturma ve Kovuşturma Usulü 477
8. Değerlendirme 478
VIII.Kripto Paralarda Güvenlik ve Koruma Tedbirleri 479
1. Genel Olarak 479
2. Kripto Paralara Elkoyma 480
A. Kripto Paralara Malvarlığı Değeri Olarak Elkoyma 483
B. Bir Devlet Cüzdanının Kurulması ve Devlet Cüzdanına
Aktarma Yoluyla Elkoyma 489
C. Elkonulan Kripto Paraların Muhafazası, İadesi ve Elden
Çıkarılması 490
3. Kripto Paraların Müsaderesi 492
4. Değerlendirme 496
§ 4. ELEKTRONİK PARA SUÇLARI 499
I. Genel Açıklamalar 499
II. Para ve Elektronik Para 503
III. Elektronik Para Kuruluşları Kanunu’nda Düzenlenen Suçlarla Korunan
Hukuki Değer 505
IV. Elektronik Para Kuruluşları Kanunu’nda Düzenlenen Zimmet Suçu
(m. 36) 506
1. Genel Olarak 506
2. Suçun Objektif Unsurları 507
3. Suçun Sübjektif Unsurları 509
4. Suçun Özel Görünüş Şekilleri 509
5. Cezada İndirim Yapılmasını Gerektiren Şahsi Sebep Olarak Etkin
Pişmanlık 510
V. Elektronik Para Kuruluşları Kanunu’nda Düzenlenen Diğer Suçlar 510
1. İzinsiz Faaliyette Bulunmak (m. 28) 510
2. Denetim ve Gözetim Faaliyetlerini Engellemek ve İstenilen
Bilgileri Vermemek (m. 29) 512
3. Gerçeğe Aykırı Beyanda Bulunmak (m. 30) 513
4. Belgelerin Saklanması ve Bilgi Güvenliği Yükümlülüğüne Aykırı
Davranmak (m. 31) 514
5. Sırların Açıklanması (m. 32) 515
6. İtibarın Zedelenmesi (m. 33) 517
7. Elektronik Para Kuruluşlarının Görevli ve İlgililerinin Cezai
Sorumluluğu (m. 34) 518
8. İşlemlerin Kayıt Dışı Bırakılması ve Gerçeğe Aykırı
Muhasebeleştirme (m. 35) 519
VI. Elektronik Para Kuruluşları Kanunu’nda Düzenlenen Suçlarda
Soruşturma ve Kovuşturma Usulü 520
1. Genel Olarak 520
2. Elektronik Para Kuruluşları Kanunu’nda Düzenlenen Suçlarda Yer
Bakımından Yetki 521
VII. Değerlendirme 523
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YAPAY ZEKA VE CEZA HUKUKU
§ 1. YAPAY ZEKANIN CEZA SORUMLULUĞU 527
I. Genel Açıklamalar 527
II. Yapay Zeka ve Ceza Hukuku 528
III. Yapay Zekânın Ceza Sorumluluğu 531
IV. Değerlendirme 537
§ 2. YAPAY ZEKA VE AYRIMCILIK 538
I. Genel Olarak 538
II. Ayrımcılık Kavramı 540
III. Ayrımcılık Yasağı 542
1. Genel Olarak Ayrımcılık Yasağı 542
2. Birleşmiş Milletler Sözleşmesi 542
3. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 542
4. Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin
Uluslararası Sözleşme 543
5. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 544
IV. Türk Hukukunda Anayasada Ayrımcılık Yasağı 546
1. Anayasa 546
2. Türk Ceza Kanunu 546
3. 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu 547
4. Cumhurbaşkanlığı Yapay Zeka Strateji Belgesi 548
V. Yapay Zekada Ayrımcılık Yasağı ile İlgili Düzenlemeler 549
1. Ceza Hukukunda Yapay Zekâ ve Bunun Ceza Davalarında Kolluk
Ve Yargı Makamları Tarafından Kullanılması Hakkında Avrupa
Parlamentosu İlke Kararı 549
2. Avrupa Birliği Güvenilir Yapay Zeka İçin Etik Kılavuz 549
3. Avrupa Birliği Yapay Zeka Yaklaşımı Hakkında Tüzük Taslağı 550
VI. Yapay Zekada Ayrımcılık Sebepleri 551
1. Hedef Değişkenleri ve Sınıf Etiketlerini Tanımlama 552
2. Eğitim verileri: Etiketleme örnekleri 553
3. Eğitim verileri: Veri toplama 554
4. Özellik Seçimi 555
5. Vekil Sunucular (Proxyler) 556
6. Kasıtlı Ayrımcılık 557
VII. Yapay Zekada Ayrımcılık Örnekleri 558
1. TAY (Thinking About You) 558
2. Compas 559
3. Google Fotoğraflar 559
4. Facebook 560
5. Amazon 560
6. Göçmenler ve Yüz Tanıma 561
VIII. Değerlendirme 562
§ 3. YAPAY ZEKA KULLANARAK İŞLENEN DOLANDIRICILIK SUÇU VE
DOLANDIRICILIĞIN YAPAY ZEKA İLE TESPİTİ 562
I. Genel Açıklamalar 562
II. Yapay Zeka Teknolojileri 565
III. Yapay Zeka Teknolojilerinin Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık 566
IV. Deepfake ile Dolandırıcılık 571
V. Dolandırıcılığın Yapay Zeka ile Tespiti 576
1. Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi 576
2. Makine Öğrenmesi Kullanılarak Dolandırıcılığın Tespiti 578
3. Makine Öğrenmesiyle Suç Tespitinde Karşılaşılan Riskler 580
VI. Değerlendirme 582
§ 4. DERİN İNTERNET VE UYUŞTURUCU MADDE TİCARETİ SUÇU 584
I. Genel Açıklamalar 584
II. Surface Web – Deep Web ve Dark Web 586
1. Surface Web (Yüzey Ağı) 586
2. Deep Web (Derin Ağ) 587
3. Dark Web (Karanlık Ağ) 587
A. Tor 587
B. 12P 588
C. FreeNet 588
III. Blockchain 588
1. Blockchain ve Kripto Para 588
2. Darknet Pazarı 589
IV. Karanlık Ağdaki Uyuşturucu Madde Pazarları 589
1. Silk Road 589
2. Agora 590
3. AlphaBay 592
4. WallStreet 593
5. Dream Market 594
6. White House Market 595
7. Vice City 596
8. Joker’s Stash 596
9. DarkFox 598
V. Türk Hukukunda Durum 598
VI. Değerlendirme 600
§ 5. İHALE UYGULAMALARINDA YAPAY ZEKA VE CEZAİ SORUMLULUK 600
I. Genel Açıklamalar 600
II. Elektronik Kamu Alımları Platformu 601
1. Hukuki Düzenleme ve Genel Bilgiler 601
2. Elektronik İhalelerin Yararları ve Tehlikeleri 603
A. Elektronik İhalenin Yararları 603
B. Elektronik İhalenin Tehlikeleri 603
3. Elektronik İhale İle İlgili Bazı Temel Kavramlar 603
A. Atom saati 603
4. Elektronik Kamu Alımları Platformu Üzerinden Yapılabilecek
İşlemler 604
5. İhale Kaydı ve “İKN” Alınması 605
6. İhale Komisyonunun Kurulması ve Çalışma Esasları 605
7. Elektronik İhalede E–Tekliflerin Hazırlanması ve Sunulması 606
8. Elektronik İhalede E–Tekliflerin Değerlendirilmesi 607
III. Elektronik İhaleler ve Yapay Zeka 608
1. İhalelerin Yapay Zeka İle Sonuçlandırılması 608
2. İhalenin Yapay Zeka Tarafından Sonuçlandırılması Halinde Cezai
Sorumluluk 609
3. Elektronik İhalelerde Cezai Sorumluluk 610
A. EKAP’a Yetkisiz Girme ve Verileri Yok Etme 610
B. EKAP Sistemini Engelleme veya Bozma 611
C. EKAP Şifresi Oluşturulması 612
D. Elektronik İhalelerde İhaleye Fesat Karıştırma 612
IV. Değerlendirme 614
KAYNAKÇA 615 |