|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 7
ÖZET 9
İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 17
BİRİNCİ BÖLÜM
ETKİN SORUŞTURMA KAVRAMI, AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ,
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ VE HUKUKSAL ÇERÇEVESİ
I. ETKİN SORUŞTURMA KAVRAMI 21
A. Etkin Soruşturmanın Tanımı 22
B. Etkin Soruşturmanın Tarihsel Gelişimi 28
C. Etkin Soruşturmanın Hukuki Temelleri 31
D. Etkin Soruşturmanın Önemi 39
II. AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ, AVRUPA İNSAN HAKLARI
MAHKEMESİ VE HUKUKSAL ÇERÇEVESİ 40
A. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 40
B. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 43
C. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Soruşturma Konusundaki Yargı
Yetkisi 46
D. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının Ulusal Hukuka Etkisi 48
III. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARI ÇERÇEVESİNDE ETKİN SORUŞTURMA 51
A. Etkin Soruşturma ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: Genel
Değerlendirme 51
B. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Etkin Soruşturma ile İlgili Temel
İlkeleri 54
C. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Etkin Soruşturma
Yükümlülükleri 56
D. Etkin Soruşturmanın Unsurları 58
E. Etkin Soruşturmanın Tarafsızlığı ve Bağımsızlığı 59
IV. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARI IŞIĞINDA DEVLETLERİN SORUMLULUĞU 60
A. Devletlerin Uluslararası Sorumluluğu ve Tazminat 60
B. Devletlerin Yükümlülüklerinin Uygulanması 61
V. YAŞAMA HAKKI VE İŞKENCE YASAĞI BAKIMINDAN ETKİN SORUŞTURMA 62
A. Yaşama Hakkı ve Etkin Soruşturma 63
1. Madde 2’nin Devletlere Yüklediği Pozitif Yükümlülükler 66
2. Madde 2’nin Devletlere Yüklediği Negatif Yükümlülükler 67
3. Pozitif ve Negatif Yükümlülüklerin İlişkisi 68
B. İşkence Yasağı ve Etkin Soruşturma 68
1. Madde 3’ün Devletlere Yüklediği Pozitif Yükümlülükler 71
2. Madde 3’ün Devletlere Yüklediği Negatif Yükümlülükler 72
3. Pozitif ve Negatif Yükümlülüklerin İlişkisi 72
VI. İSTANBUL PROTOKOLÜ: İŞKENCE VE DİĞER ZALİMANE, İNSANLIK DIŞI,
AŞAĞILAYICI MUAMELE VEYA CEZALARIN ETKİLİ BİÇİMDE
SORUŞTURULMASI VE BELGELENDİRİLMESİ İÇİN EL KILAVUZU 73
A. İstanbul Protokolü'nün Temel Amacı 73
B. İstanbul Protokolü'nün Temel İlkeleri 74
C. İstanbul Protokolü'nün Soruşturma Süreci 75
D. İstanbul Protokolü'nün Önemi 76
VII. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARINA GÖRE ETKİN
SORUŞTURMA VE UYGULAMADA KARŞILAŞILAN SORUNLAR 77
A. Ulusal Hukuk Sistemlerinde Mahkeme Kararlarının Uygulanması 78
B. Etkin Soruşturma Prensibine Aykırılık Olan Durumlar 80
1. Resmi Bir Soruşturmanın Başlatılması 81
2. Soruşturma Birimlerinin Bağımsızlığı 82
3. Soruşturmanın Amaca Ulaşacak Gücü Taşıması 82
4. Soruşturmanın Hızlı Olması 83
5. Soruşturmanın Denetlenebilmesi 83
6. Diğer Önemli Faktörler 84
C. Etkin Soruşturmanın Unsurları 85
1. Soruşturmanın Zamanında Başlatılması 85
2. Bağımsızlık ve Tarafsızlık 85
3. Şeffaflık ve Kamuya Açıklık 86
4. Kapsamlılık ve Derinlik 87
5. Etkin Araçlar ve Yeterli Kaynaklar 87
6. Suçluların Cezalandırılması ve Sonuçlarının Uygulanması 88
7. Mağdur Haklarının Korunması 89
8. Devletin Etkin Katılımı ve İşbirliği Yükümlülüğü 89
9. Uluslararası İşbirliği 90
VIII. HUKUKİ VE PRATİK ZORLUKLAR 91
A. Hukuki Zorluklar 91
B. Delil Toplama ve Değerlendirme 92
C. Yargı Bağımsızlığı ve Tarafsızlık 93
D. Siyasi ve Toplumsal Direnç 94
E. Mağdurların Haklarına Saygı 94
İKİNCİ BÖLÜM
AİHM KARARLARINA DAYALI ETKİN SORUŞTURMA UYGULAMALARI:
TÜRKİYE ÖRNEĞİ
I. TÜRKİYE’DE ETKİN SORUŞTURMA UYGULAMALARININ GENEL DURUMU 98
II. TÜRKİYE’DE ETKİN SORUŞTURMA İLKELERİNİN HUKUKİ DAYANAĞI 99
III. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARI VE TÜRKİYE’DEKİ
YARGISAL DENETİM 102
IV. TÜRKİYE’DE ETKİN SORUŞTURMA PRENSİBİNE YÖNELİK ÖNERİLER 104
V. TÜRKİYE’DE ETKİN SORUŞTURMA UYGULAMALARININ
DEĞERLENDİRİLMESİ 107
VI. ETKİN SORUŞTURMANIN GELECEĞİ VE AVRUPA İNSAN HAKLARI
MAHKEMESİ KARARLARININ ETKİSİ 112
A. Yeni Gelişmeler ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Gelecek
Perspektifi 113
B. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Etkin Soruşturma Konusundaki
Yeni Yaklaşımları 114
C. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının Yerel Hukuk Sistemlerine
Yansımaları 117
D. Etkin Soruşturma için Hukuki Reform Önerileri 119
1. Etkin Soruşturma için Ulusal Hukuk Sisteminde Yapılacak
Reformlar 119
2. Uluslararası Denetim ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Rolü 120
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TÜRKİYE’NİN TARAF OLDUĞU ETKİN SORUŞTURMA KONUSUNDAKİ ÖNEMLİ AİHM KARARLARI
I. M. ÖZEL VE DİĞERLERİ/TÜRKİYE KARARI (1999 GÖLCÜK DEPREMİ KARARI) 123
II. A.K./TÜRKİYE KARARI 131
III. SAVUN/TÜRKİYE KARARI 135
IV. GÜLSEREN KUTLU VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE KARARI 135
V. FATMA TUTA VE DİĞERLERİ/TÜRKİYE KARARI 138
VI. TEKÇİ VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE KARARI 139
VII. MUHACIR ÇİÇEK VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE KARARI (TERÖR OPERASYONLARI
VE ETKİN SORUŞTURMAYA İLİŞKİN) 141
SONUÇ 157
KAYNAKÇA 163 |