Bu literatür derlemesi üç temel işlev görmeyi amaçlamaktadır:

1. Kavramsal çerçeve kurma: Savunma sanayii, silah ticareti, ihracat kontrol rejimleri, şeffaflık, yaptırımlar ve ağ dinamikleri gibi alt alanlarda kullanılan kavramları ve tartışma eksenlerini görünür kılar.

2. Yöntemsel haritalama: Yerçekimi/panel veri, Probit-Tobit, ERGM, NDM ve nitel yaklaşımların hangi sorulara hangi koşullarda daha güçlü cevaplar ürettiğini, özetlenen çalışmalar üzerinden takip etmeyi mümkün kılar.

3. Politika ile analitiği buluşturma: Türkiye'nin savunma sanayii ihracatını artırma hedefi açısından, rekabet gücü bulgularını, stratejik önerileri ve düzenleyici/kurumsal kısıtları aynı çerçevede okuyarak veri odaklı bir yol haritası üretimine katkı sunar.

Bu çerçevede kitapta yer alan özetler, yalnızca "ne bulundu?" sorusunu yanıtlamakla sınırlı olmayıp hangi veri setleri/ölçütlerin kullanıldığı, hangi yöntemlerin tercih edildiği, hangi sınırlılıkların vurgulandığı ve sonuçların hangi politika tartışmalarına bağlandığı da görünür kılınmaya çalışılmıştır. Böylelikle bu eser, projenin nihai analitik çıktıları üretildiğinde, o çıktıları doğru bağlama yerleştirecek bir arka plan işlevi görmeyi hedeflemektedir: XAI tabanlı bir modelin hangi değişkenleri neden kritik gördüğünü literatürdeki kuramsal ve ampirik birikimle ilişkilendirmek; modelin sunduğu açıklamaları somut ihracat stratejilerine dönüştürmek ve Türkiye'nin savunma sanayii ürünleri ihracatında hedef pazar/ürün eşleştirmelerini daha rasyonel bir temele taşımak.

Sonuç olarak, uluslararası silah ticaretini etkileyen faktörlere ilişkin literatür; güvenlik-ekonomi ikiliğini aşan, kurumsal düzenlemeleri ve ağ yapısını hesaba katan, dönemsel değişimleri dikkate alan bir bakış açısına doğru evrilmektedir. Bu literatür kitabı, söz konusu evrimi sistematik biçimde görünür kılarak ilgili TÜBİTAK 1001 projesinin hibrit akıllı optimizasyon temelli açıklanabilir yapay zekâ yaklaşımı için güçlü ve izlenebilir bir bilimsel zemin sunmayı amaçlamaktadır.