Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Türk İdari Yargılama Hukuku
Eylül 2026 / 12. Baskı / 896 Syf.
Fiyatı: 1435.00 TL
İndirimli: 1291.50 TL (%10)
24 saat içerisinde temin edilir.
 
Sepete Ekle

Diğer Baskılar
 Baskı Tarih Fiyatı İndirimli
 11. Eylül 2025 1435.00 TL -      Sepete Ekle
 10. Eylül 2024 980.00 TL 545.00 TL (%44) Sepete Ekle
 9. Eylül 2023 970.00 TL 365.00 TL (%62) Sepete Ekle
 8. Şubat 2023 485.00 TL 249.00 TL (%49) Sepete Ekle
 7. Ekim 2022 380.00 TL -      Sepete Ekle
 6. Ekim 2021 380.00 TL -      Sepete Ekle
 5. Şubat 2021 150.00 TL -      Sepete Ekle
 4. Eylül 2020 129.00 TL -      Sepete Ekle
 3. Ekim 2019 99.00 TL -      Sepete Ekle
 2. Şubat 2019 95.00 TL -      Sepete Ekle
 1. Eylül 2018 83.24 TL -      Sepete Ekle
   

"Türk İdari Yargılama Hukuku" başlıklı bu eser, son üç-dört yıl yoğunlaşmakla beraber, esasen çok daha uzun yıllar boyu yapılan bir çalışmanın ürünüdür. Burada kitaba ilişkin bazı hususları özellikle vurgulamak isteriz:

1) Türk İdare Hukuku adlı kitabımızda olduğu gibi bu eserde de Türk Hukukuna ilişkin düzenlemeler ile uygulamalar esas alınmıştır. Dolayısıyla kitabımız "Türk İdari Yargılama Hukuku" başlığını taşımaktadır. Ancak yine Türk İdare Hukuku adlı kitabımızda olduğu gibi, özellikle bazı hukuki kavramların ve kuramsal esasların açıklanması, konunun daha iyi anlaşılabilmesi ve mukayese edilebilmesi bakımından Almanca, Fransızca ve İngilizce kaynaklara ve yabancı ülke yargı kararlarına da kitapta yer verilmiştir.

2) Bu kitap, örnek yargı kararı özetlerinin ve bazı konulara ilişkin kuramsal tartışmaların da yer aldığı "Açıklamalı – İçtihatlı Türk İdari yargılama Hukuku" adlı kitabın kısaltılmış halidir. Özellikle öğrencilerin daha kolay ulaşmasını ve okumasını sağlamak bakımından, böyle bir uygulama tercih edilmiştir. Söz konusu eserin ikinci baskısı ise yakın zamanda okuyucu ile buluşturulacaktır.

3) Cumhuriyet döneminde yayınlanmış Danıştay kararlarının tamamı taranmıştır. Bu kararların bir kısmı özet metin olarak yer almış; bir kısmı ise sadece künyeleri ile belirtilmiştir. Aynı şekilde yayınlanmış Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarının da tamamı taranmıştır. Mevzuat değişiklikleri sebebiyle önemli bir kısmına yer vermek mümkün olmamakla birlikte, diğer kararlarına ilgili yerlerde yer verilmiştir. Belirtilmesi gereken bir diğer husus ise 2017 Anayasa değişikliği ile varlığına son verilen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kararlarına da kitapta yer verilmiş olduğudur. Kaldırılan bir yüksek mahkemenin kararlarına yer vermek anlaşılmaz görülebilir. Ancak, AYİM, başta "sorumluluk" alanı olmak üzere, Türk İdare ve Yargılama Hukukuna önemli katkılarda bulunmuş; diğer yargı düzenlerini etkilemiştir. Dolayısıyla, AYİM'nin de yayınlanmış tüm kararları taranmış, önemli görülen, katkı sağlayacağı düşünülen kararlarına yer verilmiştir. Ayrıca, özellikle yargı mensubu meslektaşlarımızın katkısıyla, yayınlanmamış çok sayıda karara yer verilmiştir.

4) Hiç şüphesiz gözden kaçanlar olacak olmakla birlikte, ilgili tüm eserlere ulaşılmaya ve bu eserlerde ifade edilen görüşlere yer verilmeye çalışılmıştır. Yukarıda da ifade edildiği gibi farklı düşünen yazarların eserlerine ilgili yerlerde "aksi yönde bkz." vurgusu ile yer verilmiştir. Aynı görüşleri paylaştığımız yazarların eserlerine de "aynı yönde bkz." vurgusu ile yer verilmiştir. Böylece okuyucunun konuya ilişkin tüm görüşlere ulaşması sağlanmaya çalışılmıştır. Aynı husus, yargı kararları için de geçerlidir.

Konu Başlıkları
İdari Yargı Yerleri
İdari Yargı Denetiminin Sınırları ve Kapsamı
İdari Dava Türleri
İdari Davaların Açılması
İdari Davalarda İlk İnceleme
İdari Davalarda Esastan İnceleme
Özel Yargılama Usulleri
Mahkeme Kararlarının Uygulanması
İdari Yargıda Kanun Yolları
Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru
Barkod: 9786253611422
Yayın Tarihi: Eylül 2026
Baskı Sayısı:  12
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 896
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  5
§ 1 İDARENİN DENETİMİ
I. İDARENİN DENETİMİNİN ANLAMI  29
II. İDARENİN DENETİMİNİN ÇEŞİTLERİ  30
A. Yasama Organı Tarafından Gerçekleştirilen Denetim  30
1. TBMM Genel Kurulu  30
2. Sayıştay (Dış Denetim)  30
3. Kamu Denetçiliği Kurumu  32
4. TBMM Dilekçe Komisyonu  35
5. TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu  35
B. Yürütme Organı Tarafından Gerçekleştirilen Denetim  35
1. Genel İdari Denetim  35
a. Hiyerarşik Denetim  36
b. İç Denetim  36
c. İdari Vesayet Denetimi  37
2. Yürütme Organına Bağlı Denetim Kurumlarınca Yapılan İdari Denetim  38
a. Devlet Denetleme Kurulu  38
b. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu  39
§ 2 DEVLETİN HUKUKİ FONKSİYONU OLARAK YARGI
I. GENEL OLARAK  41
II. HUKUK DEVLETİ İLKESİ VE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ  43
III. YARGI DÜZENİ KAVRAMI  44
IV. İDARİ YARGI DÜZENİNİN İŞLEVİ  46
§ 3 İDARİ YARGI YERLERİ
I. DANIŞTAY  49
A. Niteliği  49
B. Teşkilâtı  49
C. Görevleri  51
1. İdari Görevleri  52
a. Görüş / Düşünce / Mütalaa Bildirme  53
b. İtirazları Karara Bağlama  53
c. Diğer İdari Görevleri  54
2. Yargısal Görevleri  54
a. Temyiz Mercii Olarak Görevleri  55
b. İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri  55
II. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ  58
A. Teşkilatı  58
B. Görevleri  60
III. İDARE MAHKEMELERİ  61
IV. VERGİ MAHKEMELERİ  62
V. TEK HAKİM  63
§ 4 İDARİ YARGILAMAYA HAKİM OLAN İLKELER
I. YARGILAMA İLKELERİ  69
II. İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU’NDA YER ALAN YARGILAMA İLKELERİ  71
A. Yazılı Yargılama Usulü (Yazılılık İlkesi)  71
B. Evrak (Dosya) Üzerinden İnceleme İlkesi  73
C. Re’sen Araştırma İlkesi  75
Ç. Tasarruf İlkesi  79
§ 5 İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI VE KAPSAMI
I. İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI  83
A. Yasama Kısıntısı  83
1. Genel Olarak  83
2. 1924 Anayasası Dönemi  84
3. 1961 Anayasası Dönemi  85
4. 1982 Anayasası Dönemi  86
B. Yargı Kısıntısı (Hükûmet Tasarrufları)  87
1. Genel Olarak  87
2. Türkiye’de Hükûmet Tasarrufları  89
a. Genel Olarak  89
b. Hükûmet Tasarrufu Hâlleri  89
aa. Mukabele–i Bilmisil Kararları  89
bb. Zorunlu İskâna / Göçe Tabi Tutulma Kararları  90
cc. Türk Vatandaşlığından Çıkarma Kararları  90
çç. Yabancıların Sınır Dışı Edilmesi Kararları  90
3. Hükûmet Tasarrufları Devam Ediyor mu?  91
a. Mütekabiliyet (Karşılıklılık) İlkesi Çerçevesinde Alınan Kararlar  91
b. Yabancıların Türk Vatandaşlığına Alınma İsteklerinin Reddi Kararları  92
c. Yabancıların Sınır Dışı Edilmesi Kararları  92
ç. Yabancıların İkamet İzinlerine İlişkin Kararlar  92
d. Yabancılara Türkiye’ye Giriş Yasağı Konulması Kararları  93
e. Devlet Şeref Madalyası Verilmesi Kararları  93
f. Pasaport Talebinin Reddi Kararları  94
II. İDARİ YARGI DENETİMİNİN KAPSAMI  95
A. Hukuka Uygunluk Denetimi  95
B. Yerindelik Denetimi Yasağı  97
C. Yürütme Görevinin Kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Gösterilen Şekil ve Esaslara Uygun Olarak Yerine Getirilmesini Kısıtlayacak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı  100
Ç. İdari Eylem ve İşlem Niteliğinde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı  100
D. İdarenin Takdir Yetkisini Kaldıracak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı  102
§ 6 İDARİ DAVA TÜRLERİ
I. İPTAL DAVASI  107
A. Tarihi Gelişimi  108
B. Özellikleri  110
1. İptal Davası Kamu Yararını Gerçekleştiren Genel Bir Davadır  110
2. İptal Davası Hukuk Devletini Koruyan Objektif Bir Davadır  110
3. İptal Davası Hukuk Devletinde Hak Olarak Kabul Edilmiş Bir Davadır  112
4. İptal Davası Kolay İşleyen, Karmaşık Olmayan ve Kamu Düzenine İlişkin Bir Davadır  112
5. İptal Davası Asıl (Ana) Davadır  113
6. İptal Davası Benzersiz / Eşsiz Bir Davadır  113
7. İptal Davasının Konusu İdarenin Tek Yanlı, İcrai Nitelikli İşlemleridir  114
8. İptal Davası, Kişisel Menfaatleri İhlâl Edilenler Tarafından Açılabilen Bir Davadır  115
C. İdarenin Sözleşmeleri ve İptal Davası  117
1. Genel Olarak  117
2. İdarenin Sözleşmelerinden Ayrılabilen İdari İşlemler  118
a. Sözleşme Öncesi İşlemler ve İptal Davası  118
aa. İdarenin Sözleşmelerinde İhale Süreci  118
bb. Sözleşme Öncesi İşlemlerin İptalinin Sözleşme Üzerindeki Etkisi  120
b. Sözleşmenin Uygulanmasına İlişkin İşlemler ve İptal Davası  124
c. Sözleşme Hükümlerine Aykırı İdari İşlemler ve İptal Davası  125
3. Sözleşme Akdedilmesi / Akdedilmesinin Reddi Kararları ve İptal Davası  126
4. Sözleşme Fesihleri ve İptal Davası  128
5. İdari Sözleşmelere Karşı Üçüncü Kişiler Tarafından İptal Davası Açılabilir mi?  129
a. Sözleşmenin Düzenleyici Nitelikteki Hükümleri  130
b. Sözleşmenin Akdi (Mali) Nitelikteki Hükümleri  131
c. Sözleşmenin Tümünün İptali Talebi  131
II. TAM YARGI DAVASI  132
A. Kavram  132
B. Tarihi Gelişimi  134
C. Tanımı ve Anlamı  135
Ç. Özellikleri  136
1. Tam Yargı Davasının Konusu İdari İşlem, İdari Eylem ya da İdari Sözleşmelerdir  137
2. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin “Hak İhlali” Şartı Aranır  137
3. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin Hak İhlalinin “Kişisel” ve “Doğrudan” Olması Gerekir  137
4. Tam Yargı Davası Sonucunda Verilen Karar Kural Olarak Davanın Taraflarını İlgilendirir  138
5. Tam Yargı Davası Sübjektif (Öznel) Bir Davadır  138
6. Tam Yargı Davası Kişisel Yarar Yanında Kamu Yararına da Hizmet Eden Bir Davadır  138
7. Tam Yargı Davası İptal Davası ile Aynı Yargılama Usulüne Tabidir  139
D. Çeşitleri  140
III. İDARİ SÖZLEŞMELERDEN DOLAYI TARAFLAR ARASINDA ÇIKAN UYUŞMAZLIKLARA İLİŞKİN DAVALAR  144
§ 7 İDARİ DAVALARIN AÇILMASI
I. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ  147
II. İDARİ DAVA DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ YERLER  154
III. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER  155
IV. İDARİ YARGIDA TERDİTLİ İSTEM / DAVA VAR MIDIR?  157
V. AYNI DİLEKÇE İLE DAVA AÇILMASI  158
A. Genel Olarak  158
B. Bir Kişinin Birden Fazla İdari İşleme Karşı Aynı Dilekçe ile Dava Açması  159
1. Esasa İlişkin Şartlar  160
2. Usule İlişkin Şartlar  160
a. Başvurulacak Yargı Düzeni, Yargı Mercii ve Kanun Yolunun Aynı Olması  161
b. Dava Açma Süresinin Dolmamış Olması  162
c. Dava Açma Ehliyetinin Bulunması  163
ç. Davalının Aynı Olması  163
C. Birden Fazla Kişinin Aynı Dilekçe ile Dava Açması  163
1. Esasa İlişkin Şartlar  163
2. Usule İlişkin Şartlar  164
§ 8 İDARİ DAVALARDA İLK İNCELEME
I. GENEL OLARAK  165
II. İLK İNCELEME KONULARI  167
A. Görev  167
1. İdari Yargının Görev Alanı  169
2. İdari Yargının Görev Alanı Dışına Çıkarılan Uyuşmazlıklar  176
3. Görev Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi  208
a. Adli ve İdari Yargı Düzenleri Arasındaki Görev Uyuşmazlıkları  208
aa. Uyuşmazlık Mahkemesi, Yapısı ve İşleyişi  208
bb. Olumlu Görev Uyuşmazlığı  209
aaa. Farklı Mahkemelerde Dava Açılması Suretiyle Oluşan Olumlu Görev Uyuşmazlığı  209
bbb. İlgili Yargı Düzeni Başsavcısı Tarafından Yapılan Başvuru ile Oluşan Olumlu Görev Uyuşmazlığı  213
cc. Olumsuz Görev Uyuşmazlığı  215
b. Hüküm Uyuşmazlıkları  220
aa. Hüküm Uyuşmazlığının Şartları  221
bb. Hüküm Uyuşmazlığına Başvuru Usulü ve Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi  226
c. İdari Yargı Düzeni İçindeki Görev Uyuşmazlıkları  228
aa. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumlu Görev Uyuşmazlığı  228
bb. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumsuz Görev Uyuşmazlığı  230
B. Yetki  231
1. Genel Olarak  231
2. İdari Davalarda Genel Yetki Kuralı  232
3. İdari Davalarda Özel Yetki Kuralları  234
a. Kamu Görevlileri ile İlgili Davalarda Yetki  234
b. Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki  237
c. Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetki  239
ç. Tam Yargı Davalarında Yetki  239
aa. İdari İşlemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki  240
bb. İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki  241
cc. Diğer Hâllerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki  243
d. Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki  244
aa. Tarh, Tahakkuk ve Ceza Kesme İşlemlerinde Yetki  244
bb. Gümrük Kanunundan Kaynaklanan Vergilerle, Vergi Usul Kanunu Gereğince Şikâyet Yoluyla Vergi Düzeltme Taleplerinin Reddine İlişkin İşlemlerde Yetki  245
cc. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un Uygulanmasına İlişkin Uyuşmazlıklarda Yetki  246
e. Diğer İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklarda Yetki  247
4. Yetki Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi  248
a. Olumlu Yetki Uyuşmazlığı (Merci Tayini)  248
b. Diğer Merci Tayini Hâlleri  249
aa. Yetkili Mahkemenin Bir Davaya Bakmasına Fiili veya Hukuki Bir Engel Çıkması  249
bb. İki Mahkemenin Yargı Çevresi Sınırlarında Tereddüt Edilmesi  250
c. Olumsuz Yetki Uyuşmazlığı  251
5. Bağlantılı Davalar  253
a. Genel Olarak  253
b. Bağlantılı Dava İçin Gerekli Şartlar  255
aa. Davalar Aynı Maddi Sebepten Kaynaklanmalıdır  255
bb. Davalar Aynı Hukuki Sebepten Kaynaklanmalıdır  256
cc. Davalardan Birisi Hakkında Verilecek Hüküm Diğerini Etkileyecek Olmalıdır  257
çç. İdari Yargı Yerlerinde Görülmekte Olan Birden Fazla Dava Olmalıdır  258
dd. Davalar Aynı Yargılama Usulüne Tabi Olmalıdır  259
ee. Yargılama Süreci Bakımından Davalar Aynı Aşamada Olmalıdır  259
ff. Davaların Kanun Yolu Mercileri Aynı Olmalıdır  260
c. Bağlantı Kararının Alınması Usulü  260
aa. Bağlantı Talebi  260
bb. Bağlantı Talebinin Mahkemelerce Kabul Edilmemesi  262
cc. Bağlantının Talep Üzerine ya da Re’sen Mahkemece Kabulünün Davalara Etkisi  262
çç. Bağlantı Kararının Verilmesi  263
dd. Bağlantılı Davalarda Yetkili Mahkeme  265
ee. Bağlantı Kararının Niteliği  266
C. İdari Merci Tecavüzü  266
1. Genel Olarak  266
2. İhtiyari – Zorunlu İdari Başvuru Ayrımı  268
3. Zorunlu İdari Başvurunun Tespiti  269
a. Kanunun Emredici Lafzı Gereği Yapılan Müracaatlar  269
b. Kanunda Özel Olarak Düzenlenen Müracaatlar  271
c. İdari İşlemin Kesinleşmesi Amacıyla Yapılan Müracaatlar  271
4. Zorunlu İdari Başvuru Süresinin Niteliği  272
5. Zorunlu İdari Başvuruda Hata  273
a. İlgililerden Kaynaklanan Hata  273
b. İdareden Kaynaklanan Hata  274
6. İhtiyari İdari Başvuru ile İlgili Birkaç Husus  276
Ç. Ehliyet  276
1. Objektif Ehliyet  277
a. Taraf Ehliyeti  277
aa. Gerçek Kişiler  278
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri  278
cc. Tüzel Kişiliği Bulunmayan Özel Hukuk Toplulukları / Grupları / Hareketleri  278
çç. Kamu Tüzel Kişileri  279
dd. Kamu Tüzel Kişiliği Bulunmayan İdareler  279
b. Dava Ehliyeti  282
aa. Gerçek Kişiler  282
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri  284
aaa. Dernekler  284
bbb. Vakıflar  285
ccc. Sendikalar  285
ççç. Şirketler  285
ddd. Siyasi Partiler  287
cc. Kamu Tüzel Kişileri  287
2. Sübjektif Ehliyet  287
a. Menfaat İhlali  288
aa. Kişisel Menfaat  291
aaa. Genel Olarak  291
bbb. Kısmi Kişisel Menfaat  292
ccc. Kişisel Menfaati Belirlemede Yararlanılan Kriterler  292
aaaa. Malik Olmak  293
bbbb. Kiracı Olmak  293
cccc. Çalışan Olmak  295
çççç. Müteahhit Olmak  296
dddd. Vergi Mükellefi Olmak  296
eeee. Salt Vatandaş Olmak  297
ffff. Milletvekili Olmak  299
gggg. Tüketici Olmak / Kamu Hizmetinden Yararlanan Olmak  299
ğğğğ. İktisadi Rakip Olmak  300
hhhh. İhaleyle Bağı Olmak  301
ıııı. Aile Ferdi Olmak  302
iiii. Köy Sakini Olmak  302
jjjj. Belde Sakini / Hemşehri Olmak  302
kkkk. Mahalli İdare Üyesi/Organı Olmak  304
llll. Üniversitede Bölüm Başkanı / Anabilim Dalı Başkanı Olmak  305
ççç. Kişisel Menfaat ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri  306
aaaa. Dernekler  306
bbbb. Vakıflar  311
cccc. Sendikalar  313
ddd. Kişisel Menfaat ve Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları  317
aaaa. Barolar ve Türkiye Barolar Birliği (TBB)  317
bbbb. Odalar ve Üst Kuruluşları Birlikler  317
bb. Meşru Menfaat  319
cc. Aktüel (Güncel) Menfaat  320
aaa. Doğmamış Menfaatler İçin İptal Davası Açılması  320
bbb. Doğmuş Menfaatler İçin İptal Davası Açılması  321
b. Hak İhlali  323
c. İdarelerin Birbirlerine Karşı Açtıkları Davalarda Ehliyet  325
aa. Genel Olarak  325
bb. İdareler Arasında Ortaya Çıkan Özel Hukuk Uyuşmazlıkları  325
cc. İdareler Arasında Ortaya Çıkan Kamu Hukuku Uyuşmazlıkları  326
aaa. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının İdari Yollarla Çözümü  326
bbb. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının İptal Davası Yoluyla Çözümü  326
aaaa. Vesayet Makamlarının İşlemlerine Karşı Vesayete Tabi Tutulan İdarelerin İptal Davası Açması  326
bbbb. Vesayete Tabi Tutulan İdarelerin İşlemlerine Karşı Vesayet Makamlarının İptal Davası Açması  327
cccc. Bakanlıkların Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması  327
çççç. Aynı Hiyerarşi İçinde Yer Alan İdarelerin Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması  327
dddd. Aynı Hiyerarşi İçinde Yer Almayan İdarelerin Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması  329
eeee. İdarelerin, Birlikte Oluşturdukları ya da Kendi Başvuru veya İtirazları Sonucu Oluşan İşlemlere Karşı İptal Davası Açması  329
ccc. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının Tam Yargı Davası Yoluyla Çözümü  330
3. Ehliyetli Olan Şahsın Avukat Olmayan Vekili Tarafından Dava Açılması  330
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken İşlem  331
1. İcrailik Kavramı  332
a. İcrailik ve İdari İşlemin İcrası  336
b. İcrailik ve Olumsuz İdari İşlemler  338
c. İdarenin İcrai Olmayan İşlemleri  339
aa. Hazırlık İşlemleri (Ön – Öneri – Yardımcı İşlemler)  339
aaa. Danışma İşlemleri  339
bbb. Mükellefiyet Tesis Eden İşlemler  340
ccc. Raporlar  340
ççç. Tutanaklar  341
ddd. Teklifler  341
bb. Görüş (Düşünce – Mütalaa) Belirten İşlemler  342
cc. Bildirici İşlemler  342
aaa. Bildirimler  342
bbb. Hatırlatmalar / Tekrarlar  343
ccc. Uyarılar / İkazlar  343
çç. İç–Düzen İşlemler / Hizmet İçi İşlemler / İç Yazışmalar  344
dd. Uygulamaya İlişkin İşlemler  345
2. Kesinlik Kavramı  346
E. Dava Açma Süresi (Süre Aşımı)  348
1. Dava Açma Süresi ve Özellikleri  348
2. Genel ve Özel Dava Açma Süreleri  350
3. Dava Açma Süresinin Başlangıcı  353
a. Yazılı Bildirim Üzerine Dava Açma  353
aa. Genel Olarak  353
bb. Yazılı Bildirimin Amacı  354
cc. Yazılı Bildirimin Gereklilikleri  354
çç. Yazılı Bildirimin İspatı  356
dd. Yazılı Bildirimden İmtina Etme  357
ee. Adresin Bilinmemesi Nedeniyle Yazılı Bildirim Yapılamama  358
b. Sözlü Bildirim Üzerine Dava Açma  358
c. Öğrenme / Ittıla Üzerine Dava Açma  360
ç. İlan Üzerine Dava Açma  362
d. Elektronik Ortamda Tebliğ veya Erişim Üzerine Dava Açma  365
4. Düzenleyici İşlemlere Karşı Dava Açma Süresi  366
a. İlanı Gereken Düzenleyici İşlemler Bakımından  366
b. İlanı Gerekmeyen Düzenleyici İşlemler Bakımından  370
5. Görevsiz Yargı Yerine Başvurma Halinde Tanınan Ek Süre (İYUK Madde 9)  370
a. Genel Olarak  370
b. Ek Süreden Yararlanma Şartları  371
6. İdari İşlem veya Eylem Yapılması İçin İdareye Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 10)  374
a. Genel Olarak  374
b. İlgililerin İdari Makamlara Başvurması  375
c. İdari Makamların Başvuruyu Değerlendirmesi  377
aa. Başvuruyu Açıkça Reddetme  377
bb. Başvuruyu Zımnen Reddetme  377
cc. Başvuruya Kesin Olmayan (Belirsiz/Muğlak) Cevap Verme  378
ç. Çeşitli Durumlar  380
aa. Zımni Ret Süresi Dolduktan Sonra İdarenin Açık Cevap Vermesi  380
bb. Dava Açma Süresi Dolduktan Sonra Aynı Konuda İdareye Yapılan Mükerrer Başvuruların Dava Açma Süresine Etkisi  381
cc. Düzenleyici İşlemin İdari Yargı Organı Tarafından İptal Edilmesi Üzerine Üçüncü Kişilerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi  383
çç. Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edilmesi Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi  383
dd. Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükmünün Değiştirilmesi Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi  384
ee. Yeni Bir Hukuki Durumun Ortaya Çıkması Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi  384
7. İdari İşlemin Kaldırılması, Geri Alınması, Değiştirilmesi veya Yeni Bir İşlem Yapılması İçin Üst Makama Üst Makam Yoksa İşlemi Yapan Makama Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 11)  384
a. Genel Olarak  384
b. Dava Açma Süresinin Durmasının Şartları  385
c. İdarenin Cevabı Gelmeden Dava Açılabilir mi?  386
ç. Dava Açma Süresinin Yeniden İşlemeye Başlaması  387
aa. İdarenin Açıkça veya Zımnen Talebi Reddetmesi  387
bb. İdarenin Başvuruya Kesin Olmayan (Belirsiz/Muğlak) Cevap Vermesi  387
d. Çeşitli Durumlar  388
aa. Zımni Ret Süresi Dolduktan Sonra İdarenin Açık Ret Cevabı Vermesi İhtimali  388
bb. İdarenin Yeni Bir İşlem Tesis Etme İhtimali  388
cc. Dava Açma Süresi Dolduktan Sonra İdareye Yapılan Mükerrer Başvuruların Dava Açma Süresine Etkisi  389
çç. İdareye Başvuru Üzerine Dava Konusu Yapılacak İşlem  389
dd. İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Yapılan Müracaat Üzerine Tesis Edilen İşlemler Bakımından İYUK’un 11. Maddesi Kapsamında Müracaat Mümkün müdür?  389
ee. Düzenleyici İşlemler Bakımından İYUK’un 11. Maddesi Kapsamında Müracaat Mümkün müdür?  389
e. Özel İtiraz Süresi Öngören Hükümler Bakımından  390
aa. 3194 Sayılı İmar Kanunu  391
bb. 4458 sayılı Gümrük Kanunu  392
cc. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu  392
çç. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik  392
dd. 6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Uyarınca Yapılan Başvurular Bakımından  393
ee. 4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Bakımından  393
8. İdari İşlemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 12)  394
a. Genel Olarak  394
b. İlgililere Tanınan Seçimlik Haklar  395
aa. Doğrudan Tam Yargı Davası Açma Seçeneği  395
bb. İptal ve Tam Yargı Davasını Birlikte Açma Seçeneği  396
cc. Önce İptal Davası Açma, Ardından Tam Yargı Davası Açma Seçeneği  396
çç. Bir İdari İşlemin İcrası Sebebiyle Doğan Zararlardan Dolayı İcra Tarihinden İtibaren Tam Yargı Davası Açma Seçeneği  398
9. İdari Eylemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 13)  399
a. Genel Olarak  399
b. Özel Bir Durum: 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun  402
10. İdari İşlemden veya Eylemden Doğan Zararların Sulh Yoluyla Hallinde Süre  403
11. Sürelerin Hesaplanması  404
a. Gün, Hafta, Ay ve Yıl Olarak Belirlenen Sürelerin Hesaplanması  404
b. Resmî Tatil Günlerinin Sürenin Hesabına Etkisi  406
c. Çalışmaya Ara Vermenin Sürenin Hesabına Etkisi  407
ç. Mali Tatilin Sürenin Hesabına Etkisi  407
d. İdari İznin Sürenin Hesabına Etkisi  408
12. Mücbir Sebebin Dava Açma Süresine Etkisi  408
F. Husumet  410
1. Genel Olarak  410
2. İdari Davalarda Husumete İlişkin Tespitler  411
a. İdari Davalar Doğru Hasımla Görülmelidir  411
b. İdari Davalarda Husumet Dava Şartıdır ve Kamu Düzenindendir  411
c. İdari Davalarda Davalı Kural Olarak İdaredir  412
ç. İdari Davalarda Davalı İdarenin Kamu Tüzel Kişiliğine Sahip olması Zorunlu Değildir  413
3. İdari Davalarda Hasımda Değişme Hali  414
4. İdari Davalarda Devlet Organlarının Hasım Konumu  414
a. Yürütme Organı  414
aa. Merkez Teşkilatı  414
aaa. Cumhurbaşkanlığı  414
bbb. Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşlar  415
ccc. Bakanlıklar  416
aaaa. Doğrudan Bakanlıklar  416
bbbb. Bakanlıkların Merkez Teşkilatı Birimleri  416
cccc. Bakanlık Bağlı Kuruluşları  416
bb. Taşra Teşkilatı  418
cc. Yer Bakımından Yerinden Yönetimler (Mahalli İdareler)  418
çç. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetimler  419
dd. Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar  419
ee. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Üst Kuruluşları  419
b. Yasama Organı  420
c. Yargı Organı  421
aa. Yüksek Mahkemeler  421
bb. Yargıyla İlgili Diğer Kuruluşlar  422
5. Husumet Konusunda Özellik Arzeden Durumlar  423
a. Vesayet Makamlarının Kararları  423
b. Komutanlıklar  423
c. Oluşumları ve İmtiyazları Nedeniyle Hukuki Nitelikleri Tereddüt Doğuran Özel Hukuk Tüzel Kişileri  424
ç. Özel Hukuk Kişileri  424
d. Diğer Hususlar  426
G. Dilekçelerin 3’üncü Maddeye Uygunluğu  427
Ğ. Dilekçelerin 5’inci Maddeye Uygunluğu  427
H. İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar  428
§ 9 DOSYANIN TEKEMMÜLÜ
I. GENEL OLARAK  435
II. TEBLİGAT VE CEVAP VERME  435
III. BİLGİ VE BELGE TOPLAMA  438
IV. İDDİA VE SAVUNMANIN GENİŞLETİLMESİ VEYA DEĞİŞTİRİLMESİ YASAĞI VE SINIRLI ISLAH  440
§ 10 YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
I. GENEL OLARAK  447
II. GENEL KURAL: DAVA AÇILMASI İŞLEMİN YÜRÜTÜLMESİNİ DURDURMAZ  448
III. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ ŞARTLARI  450
IV. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI USULÜ  452
V. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARININ ETKİLERİ, SONUÇLARI VE UYGULANMASI  456
VI. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARINA İTİRAZ  458
VII. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ SINIRLANDIRILMASI  460
A. 1961 Anayasası Döneminde  460
B. 1982 Anayasası Döneminde  461
VIII. YÜRÜTMENİN DURDURULMASINA İLİŞKİN ÖZEL KANUN HÜKÜMLERİ  461
§ 11 DURUŞMA
I. GENEL OLARAK  463
II. DURUŞMALARA İLİŞKİN USUL  464
III. DURUŞMALARA İLİŞKİN ESASLAR  466
§ 12 DOSYALARIN ESASTAN İNCELENMESİ
I. GENEL OLARAK  469
II. İPTAL DAVALARINDA HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ  470
A. Yetki Unsuru Bakımından Denetim  472
1. Genel Olarak  472
2. Yetkinin Değişik Görünümleri  474
a. Yer Bakımından Yetki  475
b. Zaman Bakımından Yetki  476
c. Kişi Bakımından Yetki  479
ç. Konu Bakımından Yetki  480
3. Yetkide Paralellik İlkesi  481
4. Yetki Konusunda Özel Bir Durum: Fiili Ajan  482
5. Yetki Sakatlıkları  483
a. Yetki Gaspı  483
b. Yetki Tecavüzü  484
c. Fonksiyon Gaspı (Görev Gaspı / İşlev Gaspı)  486
ç. Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü  487
d. Özel Hukuka Ait Yetkinin Gaspı  488
6. Yetki Sakatlıklarının Derecelendirilmesi  488
7. Yetki Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi  489
B. Şekil Unsuru Bakımından Denetim  490
1. Genel Olarak  490
2. Yazılı ve Yazılı Olmayan Şekil  491
a. Yazılı Şekil  491
b. Yazılı Olmayan Şekil  493
3. Şekilde Paralellik İlkesi  496
4. Şekil Sakatlıkları  498
5. Şekil Sakatlıklarının Derecelendirilmesi  504
6. Şekil Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi  507
C. Sebep (Neden) Unsuru Bakımından Denetim  509
1. Genel Olarak  509
2. Mevzuatta Sebep Unsuru Yönünden İdari İşlemler  510
a. Sebebi Mevzuatta Açıkça Gösterilen İşlemler  511
b. Sebebi Mevzuatta Belirsiz Kavramlarla Gösterilen İşlemler  511
c. Sebebi Mevzuatta Gösterilmeyen İşlemler  512
3. Sebep Sakatlıkları  513
a. Dayanılan Sebebin Mevcut Olmaması  513
b. Dayanılan Sebebin Hukuka Aykırı Olması  514
c. Dayanılan Sebebin Yanlış Nitelendirilmesi / Yeterli Olmaması  514
ç. Mevzuatta Belirtilen Sebepler Dışında Sebeplere Dayanılması  515
4. Sebep İkâmesi  515
5. İşlemin Birden Fazla Sebebe Dayanması  519
Ç. Konu Unsuru Bakımından Denetim  520
1. Genel Olarak  520
2. Konu Sakatlıkları  520
a. Mümkün ve Meşru Olmayan Konu  520
b. Mevzuatta Düzenlenmeyen Konu  521
c. Mevzuata Uygun Olmayan Konu  521
ç. Mahkeme Kararının Gereklerine Uygun Olmayan Konu  523
d. Geriye Yürümezlik İlkesine Aykırı Konu  523
e. Ölçülülük İlkesine Uygun Olmayan Konu  524
f. Kazanılmış Hakları İhlal Eden Konu  524
g. Eksik Kapsamlı Düzenleme  525
D. Amaç (Maksat) Unsuru Bakımından Denetim  526
1. Amaç Kavramı  526
2. Amaç Sakatlıkları  529
a. Genel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık  529
aa. Kişisel / Şahsi / Duygusal / Hissi Amaç Güdülmesi  531
bb. Siyasi Amaç Güdülmesi  531
b. Özel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık  532
c. Usul (Yöntem) Saptırması  535
III. TAM YARGI DAVALARINDA YARGISAL DENETİM: İDARENİN SORUMLULUĞU  537
A. Devletin Sorumluluğunun Ortaya Çıkışı ve Dayanağı  537
B. İdarenin Kusur Sorumluluğu  542
1. İdari Kusur Kavramı  542
2. İdari Kusurun Anlamı  544
C. Hizmet Kusuru  546
1. Hizmet Kusurunun Özellikleri  547
2. Hizmet Kusuru Sayılan Hâller  550
a. Klasik Ayrım  550
aa. Hizmetin Kötü İşlemesi  550
bb. Hizmetin Geç İşlemesi  552
cc. Hizmetin Hiç İşlememesi  553
b. Yargı Kararlarında Hizmet Kusuru  555
Ç. Kişisel Kusur  564
1. Kişisel Kusur Kavramı  564
2. Kişisel Kusur Hâlleri  566
a. Kişisel Kusur, Kamu Görevinin İfasında Ortaya Çıkabilir  566
b. Kişisel Kusur, Görevin İfası Dışında, Ancak Görev Sebebiyle Ortaya Çıkabilir  567
3. Kişisel Kusurun Özellikleri  568
4. Kişisel Kusur Olarak Görev Kusuru  569
D. Kamu Görevlilerinin Üçüncü Kişilere Verdikleri Zararlardan Doğan Sorumluluk  573
1. Yasal Düzenleme  573
2. Anayasa 40/3 ve 129/5 Hükümlerinde Düzenlenen Sorumluluğun Unsurları  577
3. Kamu Görevlisine Rücu  580
E. İdarenin Kusursuz Sorumluluğu  583
1. Risk (Tehlike) İlkesi  584
a. İdarenin Tehlikeli Faaliyetleri, Tesisleri ve Araç–Gereçlerinin Neden Olduğu Zararlarda Risk İlkesi  588
b. Mesleki Risk İlkesi  591
2. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik (Fedakârlığın Denkleştirilmesi) İlkesi  592
3. Sosyal Risk İlkesi  596
a. İlkenin Uygulanması  598
b. İlkenin Özellikleri  600
c. Terör Eylemlerinde Sosyal Risk Uygulaması  601
F. Sorumluluğun Unsurları  604
1. Tazmini Gereken Zarar Olmalıdır  604
2. Zarar Kamu Hizmetinden Kaynaklanmalıdır  606
3. Zarar İdareye Bağlanabilir Olmalıdır  607
a. Uygun İlliyet Bağı  607
b. İlliyet Bağını Ortadan Kaldıran Durumlar  609
aa. Mücbir Sebep  609
bb. Zarar Görenin Ağır Kusuru  613
cc. Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru  614
c. İlliyet Bağını Ortadan Kaldırmayan Durumlar  615
aa. Doğal (Tabii) Afetler  615
bb. Beklenmeyen Hâller  616
cc. Zarar Görenin ya da Üçüncü Kişinin Kusuru  618
G. Tazminat ve Tazminatın Hesaplanması  619
1. Tazmin Yükümlülüğü  619
2. Tazminat Çeşitleri  621
a. Maddi Tazminat  622
b. Manevi Tazminat  623
3. Tazminatın Kapsamı  624
4. Tazminatın Hesaplanması  626
a. Maddi Tazminatın Hesaplanması  627
aa. Ölüm Nedeniyle Maddi Tazminat  628
bb. Beden Bütünlüğüne Yönelik Zararlarda Maddi Tazminat  630
cc. Mala Yönelik Zararlarda Maddi Tazminat  630
çç. Maddi Tazminatın Hesaplanmasında Önemli Hususlar  631
b. Manevi Tazminatın Hesaplanması  634
aa. Ölüm Nedeniyle Manevi Tazminat  635
bb. Beden Bütünlüğüne Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat  636
cc. Kişilik Haklarına Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat  638
çç. Mala Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat  638
dd. Manevi Tazminatla İlgili Hususlar  639
§ 13 İPTAL VE TAM YARGI DAVALARININ SONUÇLANMASI
I. İPTAL DAVASININ SONUÇLANMASI  641
A. İptal Davasının (Esastan) Reddi  641
1. Ret Kararının Davanın Tarafları Üzerindeki Etkisi  641
2. Ret Kararının Üçüncü Kişiler Üzerindeki Etkisi  642
3. Ret Kararının Diğer Mahkemeler Üzerindeki Etkisi  642
4. Ret Kararının Dava Konusu (Düzenleyici ve Birel) İşlem Üzerindeki Etki ve Sonuçları  642
B. İptal Davasının Kabulü / İşlemin İptali  643
1. İptal Kararının Davanın Tarafları Üzerindeki Etkisi  643
2. İptal Kararının Üçüncü Kişiler Üzerindeki Etkisi  643
3. İptal Kararının Benzer Olaylarda İdare Üzerindeki Etkisi  643
4. İptal Kararının Dava Konusu (Düzenleyici ve Birel) İşlem Üzerindeki Etki ve Sonuçları  644
a. İptal Kararının Genel Etki ve Sonuçları  644
aa. Geçmişe Yürümesi  644
bb. Dava Konusu İşlem Bakımından Hüküm İfade Etmesi  645
cc. İdari İşlem Yerine Geçememesi  645
b. İptal Kararının Özel Etki ve Sonuçları  646
aa. Düzenleyici İşlemler Bakamından  646
aaa. Düzenleyici İşlemin İptali (Varsa) Öncekine Yürürlük Kazandırır (mı?)  646
bbb. Düzenleyici İşlemin İptali Genel Etki Gösterir  646
ccc. Düzenleyici İşlemin İptali Derdest Davaları Etkiler  646
ççç. Düzenleyici İşlemin İptali İdarenin Yeni Bir İşlem Yapmasını Gerektirir (mi?)  646
ddd. Düzenleyici İşlemin İptali (Varsa) Bu İşleme Dayalı Olarak Tesis Edilen Birel İşlemlerin Geçerliliğini Etkiler (mi?)  647
bb. Birel İşlemler Bakımından  648
aaa. Birel İşlemin İptali İdarenin Yeni Bir İşlem Yapmasını Gerektirir (mi?)  648
bbb. Birel İşlemin İptali Kural Olarak Dava Açanları Etkiler  650
ccc. Birel İşlemin İptali Bu İşleme Dayalı Olarak Tesis Edilen Birel İşlemlerin Geçerliliğini Etkiler (mi?)  650
5. İptal Kararının Mali ve Diğer Haklar Üzerindeki Etkisi  651
II. TAM YARGI DAVASININ SONUÇLANMASI  652
§ 14 ÖZEL YARGILAMA USULLERİ
I. İVEDİ YARGILAMA USULÜ  655
A. Genel Olarak  655
B. İvedi Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar  657
1. İhaleden Yasaklama Kararları Hariç İhale İşlemleri  658
2. Acele Kamulaştırma İşlemleri  659
3. Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararları  660
4. Turizmi Teşvik Kanunu Uyarınca Yapılan Satış, Tahsis ve Kiralama İşlemleri  660
5. Çevre Kanunu Uyarınca İdari Yaptırım Kararları Hariç Çevresel Etki Değerlendirmesi Sonucu Alınan Kararlar  660
6. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Uyarınca Alınan Cumhurbaşkanı Kararları  661
C. İvedi Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları  661
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları  661
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı  664
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı  664
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı  665
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları  666
II. MERKEZÎ VE ORTAK SINAVLARA İLİŞKİN YARGILAMA USULÜ  667
A. Genel Olarak  667
B. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar  667
C. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları  668
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları  668
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı  669
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı  669
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı  669
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları  669
6. Mahkeme Kararının Sonuçları Bakımından Özel Usul Kuralı  670
§ 15 DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞME
I. GENEL OLARAK  673
II. DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞMEYE YOL AÇAN HÂLLER  674
A. Gerçek Kişinin Ölümü  674
1. Yalnız Öleni İlgilendiren Davalar Bakımından  674
2. Yalnız Öleni İlgilendirmeyen Davalar Bakımından  675
B. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi  679
1. Özel Hukuk Tüzel Kişileri Bakımından  679
2. Kamu Tüzel Kişileri Bakımından  681
C. Kanuni Temsilci Atanması  681
Ç. Dava Konusunun Devredilmesi (Müddeabihin Temliki)  682
III. DAVACI VE DAVALI SIFATININ BİRLEŞMESİ  682
IV. BİLDİRİLEN ADRESE TEBLİGAT YAPILAMAMASI  683
§ 16 İDARİ YARGILAMA USULÜNDE HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) İLE VERGİ USUL KANUNU’NUN (VUK) UYGULANDIĞI HÂLLER
I. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA (HMK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ  685
A. İYUK’ta Müstakil Madde Halinde Düzenlenmiş Olmakla Birlikte HMK’ye Atıf Yapılan Konular  687
1. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı) ve Reddi  687
a. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı)  688
b. Hâkimin Reddi  689
c. Hâkimin Çekinmesi ve Reddi Usulü  690
2. Delil Tespiti  694
a. Delil Kavramı  694
b. Delil Tespitinin Anlamı  696
c. Delil Tespit Talebinde Usul  699
B. İYUK’ta Düzenlenmeksizin HMK’ye Atıf Yapılan Konular  700
1. (Objektif) Ehliyet  700
a. Taraf Ehliyeti  700
b. Dava Ehliyeti  701
2. Üçüncü Şahısların Davaya Katılması / Müdahalesi  701
a. Asli Müdahale  702
b. Fer’i Müdahale  703
aa. Fer’i Müdahale Usulü  704
bb. Fer’i Müdahilin Yetkileri  707
3. Davanın İhbarı  709
a. Davanın İhbarının Anlam ve Önemi  709
b. Davanın İhbarı Usulü  711
4. Taraf Vekilleri  712
5. Dosyanın Taraflar ve İlgililerce İncelenmesi  714
6. Davadan Feragat  715
a. Feragat Ehliyeti  715
b. Feragat Usulü  717
c. Kısmi Feragat Olur mu?  718
ç. Şartlı Feragat Olur mu?  718
d. Feragat Ne Zamana Kadar Yapılabilir?  718
e. Feragat Kabule Bağlı mıdır?  719
aa. İptal Davalarında  721
bb. Tam Yargı Davalarında  723
f. Feragatin Sonuçları  724
g. Feragat Halinde Yargılama Giderleri  725
ğ. Diğer Hususlar  725
7. Davayı Kabul  727
8. Teminat  731
9. Mukabil (Karşı) Dava  734
10. Bilirkişi  736
11. Keşif  740
12. Yargılama Giderleri  742
a. Yargılama Giderlerinin Kapsamı  742
b. Yargılama Giderlerinden Sorumluluk  745
13. Adli Yardım  748
14. Duruşmaların Sükunu ve İnzibatı  753
15. Elektronik İşlemler  753
16. Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası  754
II. VERGİ USUL KANUNUNA (VUK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ  754
§ 17 DOSYALARIN KARARA BAĞLANMASI
I. KARAR VERME USULÜ  757
II. KARARLARIN YAZIMI  758
III. KARARLARDA BULUNACAK HUSUSLAR  758
IV. KARARLARIN TEBLİĞİ  759
V. DOSYANIN KAYBOLMASI  759
§ 18 AÇIKLAMA VE YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ
I. AÇIKLAMA  761
A. Genel Olarak  761
B. Açıklama Nedenleri  762
C. Açıklama Mercii  763
Ç. Açıklama Süresi  763
D. Açıklama Usulü  763
E. Diğer Önemli Hususlar  763
II. YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ  764
A. Genel Olarak  764
B. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Nedenleri  765
C. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Mercii  766
Ç. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Süresi  766
D. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Usulü  766
E. Diğer Önemli Hususlar  766
§ 19 İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI
I. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI GEREĞİ  767
II. UYGULANMASI GEREKEN İDARİ YARGI KARARLARI  768
III. İDARİ YARGI KARARLARI UYGULANIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR  769
IV. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMA SÜRESİ  770
V. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMIŞ SAYILMAYACAĞI HÂLLER  773
VI. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMAMANIN MAZUR GÖRÜLECEĞİ HÂLLER  774
A. Hukuki ve/veya Fiili (Maddi) İmkânsızlık  774
B. Davacının Feragat Etmesi  775
VII. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMAMANIN MAZUR GÖRÜLMEYECEĞİ HÂLLER  775
A. İdarenin Kanun Yollarına Başvurması  775
B. İdareye Karşı Tazminat Davası Açılması / İdarenin Tazminat Ödemesi  776
C. Kamu Görevlisinin Mahkûm Olması  776
Ç. Otuz Günlük Sürenin Dolması  776
D. İdarenin Yeniden Yapılandırılması  777
E. Kamu Düzeninin Bozulması Tehlikesi  777
F. Mahkeme Kararını Uygulamama Yönünde Prensip (İlke) Kararı Alınması  777
G. Diğer Nedenler  778
VIII. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMAMASININ SONUÇLARI  779
A. İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Nedeniyle Doğan Sorumluluk  779
1. Mali Sorumluluk  779
a. Mali Sorumluluk Esasları  779
b. Açılacak Maddi ve Manevi Tazminat Davası  779
c. Kamu Görevlisine Rücu  785
2. Cezai Sorumluluk  787
3. İdari Sorumluluk  787
4. Siyasi Sorumluluk  787
B. İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Konusunda Özellik Arzeden Durumlar  788
1. Salt Uygulamama Haline Karşı İptal Davası Açılması  788
2. Uygulamama Nedeniyle İdareye Yapılan Başvuru Üzerine İptal Davası Açılması  788
C. Gecikme Faizi ve Oranı  789
§ 20 KANUN YOLLARI
I. KANUN YOLU KAVRAMI  791
II. KANUN YOLU TÜRLERİ  794
A. Kesin Hüküm (Muhkem Kaziye)  795
B. Kanun Yolunun Özellikleri  799
1. Olağan Kanun Yolunun Özellikleri  799
2. Olağanüstü Kanun Yolunun Özellikleri  800
C. Olağan Kanun Yolları  800
1. İstinaf  800
a. İstinafa Tabi Mahkeme Kararları  801
b. İstinaf Usulü  803
c. İstinaf İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları  805
2. Temyiz  809
a. Temyize Tabi Mahkeme Kararları  809
b. Temyiz Usulü  813
c. Temyiz İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları  817
3. İstinaf ve Temyiz Kanun Yollarına İlişkin Değerlendirme  824
4. İstinaf ve Temyizde Yürütmenin Durdurulması  831
Ç. Olağanüstü Kanun Yolları  835
1. Yargılamanın Yenilenmesi (Muhakemenin İadesi)  835
a. Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri  836
b. Yargılamanın Yenilenmesi Usulü  837
2. Kanun Yararına Temyiz  839
§ 21– ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU
I. BİREYSEL BAŞVURUNUN KONUSU  844
A. İhlal Edilen Hakkın Niteliği  845
B. Denetim Dışı İşlem ve Kararlar  846
II. BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN TEMEL ŞARTLAR  849
A. Başvuru Yollarının Tüketilmesi Şartı  849
B. Kanun Yollarında Gözetilecek Hususlardan Olmama Şartı  852
III. BİREYSEL BAŞVURU ESASLARI  853
A. Başvuru Ehliyeti  853
B. Başvuru Süresi  856
C. Başvuru Usulü  857
1. Başvuru Dilekçesi  857
2. Dilekçenin Verileceği Yerler  859
3. İdari İnceleme  859
Ç. Esas Bakımından İnceleme ve Karar  860
Kaynaklar  867
 


Bahtiyar Akyılmaz ...
Mart 2026
690.00 TL
İndirimli: 621.00 TL (%10)
Sepete Ekle
Bahtiyar Akyılmaz ...
Mart 2026
710.00 TL
İndirimli: 639.00 TL (%10)
Sepete Ekle
Müzeyyen Eroğlu Durkal
Mayıs 2024
695.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  5
§ 1 İDARENİN DENETİMİ
I. İDARENİN DENETİMİNİN ANLAMI  29
II. İDARENİN DENETİMİNİN ÇEŞİTLERİ  30
A. Yasama Organı Tarafından Gerçekleştirilen Denetim  30
1. TBMM Genel Kurulu  30
2. Sayıştay (Dış Denetim)  30
3. Kamu Denetçiliği Kurumu  32
4. TBMM Dilekçe Komisyonu  35
5. TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu  35
B. Yürütme Organı Tarafından Gerçekleştirilen Denetim  35
1. Genel İdari Denetim  35
a. Hiyerarşik Denetim  36
b. İç Denetim  36
c. İdari Vesayet Denetimi  37
2. Yürütme Organına Bağlı Denetim Kurumlarınca Yapılan İdari Denetim  38
a. Devlet Denetleme Kurulu  38
b. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu  39
§ 2 DEVLETİN HUKUKİ FONKSİYONU OLARAK YARGI
I. GENEL OLARAK  41
II. HUKUK DEVLETİ İLKESİ VE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ  43
III. YARGI DÜZENİ KAVRAMI  44
IV. İDARİ YARGI DÜZENİNİN İŞLEVİ  46
§ 3 İDARİ YARGI YERLERİ
I. DANIŞTAY  49
A. Niteliği  49
B. Teşkilâtı  49
C. Görevleri  51
1. İdari Görevleri  52
a. Görüş / Düşünce / Mütalaa Bildirme  53
b. İtirazları Karara Bağlama  53
c. Diğer İdari Görevleri  54
2. Yargısal Görevleri  54
a. Temyiz Mercii Olarak Görevleri  55
b. İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri  55
II. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ  58
A. Teşkilatı  58
B. Görevleri  60
III. İDARE MAHKEMELERİ  61
IV. VERGİ MAHKEMELERİ  62
V. TEK HAKİM  63
§ 4 İDARİ YARGILAMAYA HAKİM OLAN İLKELER
I. YARGILAMA İLKELERİ  69
II. İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU’NDA YER ALAN YARGILAMA İLKELERİ  71
A. Yazılı Yargılama Usulü (Yazılılık İlkesi)  71
B. Evrak (Dosya) Üzerinden İnceleme İlkesi  73
C. Re’sen Araştırma İlkesi  75
Ç. Tasarruf İlkesi  79
§ 5 İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI VE KAPSAMI
I. İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI  83
A. Yasama Kısıntısı  83
1. Genel Olarak  83
2. 1924 Anayasası Dönemi  84
3. 1961 Anayasası Dönemi  85
4. 1982 Anayasası Dönemi  86
B. Yargı Kısıntısı (Hükûmet Tasarrufları)  87
1. Genel Olarak  87
2. Türkiye’de Hükûmet Tasarrufları  89
a. Genel Olarak  89
b. Hükûmet Tasarrufu Hâlleri  89
aa. Mukabele–i Bilmisil Kararları  89
bb. Zorunlu İskâna / Göçe Tabi Tutulma Kararları  90
cc. Türk Vatandaşlığından Çıkarma Kararları  90
çç. Yabancıların Sınır Dışı Edilmesi Kararları  90
3. Hükûmet Tasarrufları Devam Ediyor mu?  91
a. Mütekabiliyet (Karşılıklılık) İlkesi Çerçevesinde Alınan Kararlar  91
b. Yabancıların Türk Vatandaşlığına Alınma İsteklerinin Reddi Kararları  92
c. Yabancıların Sınır Dışı Edilmesi Kararları  92
ç. Yabancıların İkamet İzinlerine İlişkin Kararlar  92
d. Yabancılara Türkiye’ye Giriş Yasağı Konulması Kararları  93
e. Devlet Şeref Madalyası Verilmesi Kararları  93
f. Pasaport Talebinin Reddi Kararları  94
II. İDARİ YARGI DENETİMİNİN KAPSAMI  95
A. Hukuka Uygunluk Denetimi  95
B. Yerindelik Denetimi Yasağı  97
C. Yürütme Görevinin Kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Gösterilen Şekil ve Esaslara Uygun Olarak Yerine Getirilmesini Kısıtlayacak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı  100
Ç. İdari Eylem ve İşlem Niteliğinde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı  100
D. İdarenin Takdir Yetkisini Kaldıracak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı  102
§ 6 İDARİ DAVA TÜRLERİ
I. İPTAL DAVASI  107
A. Tarihi Gelişimi  108
B. Özellikleri  110
1. İptal Davası Kamu Yararını Gerçekleştiren Genel Bir Davadır  110
2. İptal Davası Hukuk Devletini Koruyan Objektif Bir Davadır  110
3. İptal Davası Hukuk Devletinde Hak Olarak Kabul Edilmiş Bir Davadır  112
4. İptal Davası Kolay İşleyen, Karmaşık Olmayan ve Kamu Düzenine İlişkin Bir Davadır  112
5. İptal Davası Asıl (Ana) Davadır  113
6. İptal Davası Benzersiz / Eşsiz Bir Davadır  113
7. İptal Davasının Konusu İdarenin Tek Yanlı, İcrai Nitelikli İşlemleridir  114
8. İptal Davası, Kişisel Menfaatleri İhlâl Edilenler Tarafından Açılabilen Bir Davadır  115
C. İdarenin Sözleşmeleri ve İptal Davası  117
1. Genel Olarak  117
2. İdarenin Sözleşmelerinden Ayrılabilen İdari İşlemler  118
a. Sözleşme Öncesi İşlemler ve İptal Davası  118
aa. İdarenin Sözleşmelerinde İhale Süreci  118
bb. Sözleşme Öncesi İşlemlerin İptalinin Sözleşme Üzerindeki Etkisi  120
b. Sözleşmenin Uygulanmasına İlişkin İşlemler ve İptal Davası  124
c. Sözleşme Hükümlerine Aykırı İdari İşlemler ve İptal Davası  125
3. Sözleşme Akdedilmesi / Akdedilmesinin Reddi Kararları ve İptal Davası  126
4. Sözleşme Fesihleri ve İptal Davası  128
5. İdari Sözleşmelere Karşı Üçüncü Kişiler Tarafından İptal Davası Açılabilir mi?  129
a. Sözleşmenin Düzenleyici Nitelikteki Hükümleri  130
b. Sözleşmenin Akdi (Mali) Nitelikteki Hükümleri  131
c. Sözleşmenin Tümünün İptali Talebi  131
II. TAM YARGI DAVASI  132
A. Kavram  132
B. Tarihi Gelişimi  134
C. Tanımı ve Anlamı  135
Ç. Özellikleri  136
1. Tam Yargı Davasının Konusu İdari İşlem, İdari Eylem ya da İdari Sözleşmelerdir  137
2. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin “Hak İhlali” Şartı Aranır  137
3. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin Hak İhlalinin “Kişisel” ve “Doğrudan” Olması Gerekir  137
4. Tam Yargı Davası Sonucunda Verilen Karar Kural Olarak Davanın Taraflarını İlgilendirir  138
5. Tam Yargı Davası Sübjektif (Öznel) Bir Davadır  138
6. Tam Yargı Davası Kişisel Yarar Yanında Kamu Yararına da Hizmet Eden Bir Davadır  138
7. Tam Yargı Davası İptal Davası ile Aynı Yargılama Usulüne Tabidir  139
D. Çeşitleri  140
III. İDARİ SÖZLEŞMELERDEN DOLAYI TARAFLAR ARASINDA ÇIKAN UYUŞMAZLIKLARA İLİŞKİN DAVALAR  144
§ 7 İDARİ DAVALARIN AÇILMASI
I. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ  147
II. İDARİ DAVA DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ YERLER  154
III. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER  155
IV. İDARİ YARGIDA TERDİTLİ İSTEM / DAVA VAR MIDIR?  157
V. AYNI DİLEKÇE İLE DAVA AÇILMASI  158
A. Genel Olarak  158
B. Bir Kişinin Birden Fazla İdari İşleme Karşı Aynı Dilekçe ile Dava Açması  159
1. Esasa İlişkin Şartlar  160
2. Usule İlişkin Şartlar  160
a. Başvurulacak Yargı Düzeni, Yargı Mercii ve Kanun Yolunun Aynı Olması  161
b. Dava Açma Süresinin Dolmamış Olması  162
c. Dava Açma Ehliyetinin Bulunması  163
ç. Davalının Aynı Olması  163
C. Birden Fazla Kişinin Aynı Dilekçe ile Dava Açması  163
1. Esasa İlişkin Şartlar  163
2. Usule İlişkin Şartlar  164
§ 8 İDARİ DAVALARDA İLK İNCELEME
I. GENEL OLARAK  165
II. İLK İNCELEME KONULARI  167
A. Görev  167
1. İdari Yargının Görev Alanı  169
2. İdari Yargının Görev Alanı Dışına Çıkarılan Uyuşmazlıklar  176
3. Görev Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi  208
a. Adli ve İdari Yargı Düzenleri Arasındaki Görev Uyuşmazlıkları  208
aa. Uyuşmazlık Mahkemesi, Yapısı ve İşleyişi  208
bb. Olumlu Görev Uyuşmazlığı  209
aaa. Farklı Mahkemelerde Dava Açılması Suretiyle Oluşan Olumlu Görev Uyuşmazlığı  209
bbb. İlgili Yargı Düzeni Başsavcısı Tarafından Yapılan Başvuru ile Oluşan Olumlu Görev Uyuşmazlığı  213
cc. Olumsuz Görev Uyuşmazlığı  215
b. Hüküm Uyuşmazlıkları  220
aa. Hüküm Uyuşmazlığının Şartları  221
bb. Hüküm Uyuşmazlığına Başvuru Usulü ve Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi  226
c. İdari Yargı Düzeni İçindeki Görev Uyuşmazlıkları  228
aa. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumlu Görev Uyuşmazlığı  228
bb. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumsuz Görev Uyuşmazlığı  230
B. Yetki  231
1. Genel Olarak  231
2. İdari Davalarda Genel Yetki Kuralı  232
3. İdari Davalarda Özel Yetki Kuralları  234
a. Kamu Görevlileri ile İlgili Davalarda Yetki  234
b. Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki  237
c. Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetki  239
ç. Tam Yargı Davalarında Yetki  239
aa. İdari İşlemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki  240
bb. İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki  241
cc. Diğer Hâllerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki  243
d. Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki  244
aa. Tarh, Tahakkuk ve Ceza Kesme İşlemlerinde Yetki  244
bb. Gümrük Kanunundan Kaynaklanan Vergilerle, Vergi Usul Kanunu Gereğince Şikâyet Yoluyla Vergi Düzeltme Taleplerinin Reddine İlişkin İşlemlerde Yetki  245
cc. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un Uygulanmasına İlişkin Uyuşmazlıklarda Yetki  246
e. Diğer İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklarda Yetki  247
4. Yetki Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi  248
a. Olumlu Yetki Uyuşmazlığı (Merci Tayini)  248
b. Diğer Merci Tayini Hâlleri  249
aa. Yetkili Mahkemenin Bir Davaya Bakmasına Fiili veya Hukuki Bir Engel Çıkması  249
bb. İki Mahkemenin Yargı Çevresi Sınırlarında Tereddüt Edilmesi  250
c. Olumsuz Yetki Uyuşmazlığı  251
5. Bağlantılı Davalar  253
a. Genel Olarak  253
b. Bağlantılı Dava İçin Gerekli Şartlar  255
aa. Davalar Aynı Maddi Sebepten Kaynaklanmalıdır  255
bb. Davalar Aynı Hukuki Sebepten Kaynaklanmalıdır  256
cc. Davalardan Birisi Hakkında Verilecek Hüküm Diğerini Etkileyecek Olmalıdır  257
çç. İdari Yargı Yerlerinde Görülmekte Olan Birden Fazla Dava Olmalıdır  258
dd. Davalar Aynı Yargılama Usulüne Tabi Olmalıdır  259
ee. Yargılama Süreci Bakımından Davalar Aynı Aşamada Olmalıdır  259
ff. Davaların Kanun Yolu Mercileri Aynı Olmalıdır  260
c. Bağlantı Kararının Alınması Usulü  260
aa. Bağlantı Talebi  260
bb. Bağlantı Talebinin Mahkemelerce Kabul Edilmemesi  262
cc. Bağlantının Talep Üzerine ya da Re’sen Mahkemece Kabulünün Davalara Etkisi  262
çç. Bağlantı Kararının Verilmesi  263
dd. Bağlantılı Davalarda Yetkili Mahkeme  265
ee. Bağlantı Kararının Niteliği  266
C. İdari Merci Tecavüzü  266
1. Genel Olarak  266
2. İhtiyari – Zorunlu İdari Başvuru Ayrımı  268
3. Zorunlu İdari Başvurunun Tespiti  269
a. Kanunun Emredici Lafzı Gereği Yapılan Müracaatlar  269
b. Kanunda Özel Olarak Düzenlenen Müracaatlar  271
c. İdari İşlemin Kesinleşmesi Amacıyla Yapılan Müracaatlar  271
4. Zorunlu İdari Başvuru Süresinin Niteliği  272
5. Zorunlu İdari Başvuruda Hata  273
a. İlgililerden Kaynaklanan Hata  273
b. İdareden Kaynaklanan Hata  274
6. İhtiyari İdari Başvuru ile İlgili Birkaç Husus  276
Ç. Ehliyet  276
1. Objektif Ehliyet  277
a. Taraf Ehliyeti  277
aa. Gerçek Kişiler  278
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri  278
cc. Tüzel Kişiliği Bulunmayan Özel Hukuk Toplulukları / Grupları / Hareketleri  278
çç. Kamu Tüzel Kişileri  279
dd. Kamu Tüzel Kişiliği Bulunmayan İdareler  279
b. Dava Ehliyeti  282
aa. Gerçek Kişiler  282
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri  284
aaa. Dernekler  284
bbb. Vakıflar  285
ccc. Sendikalar  285
ççç. Şirketler  285
ddd. Siyasi Partiler  287
cc. Kamu Tüzel Kişileri  287
2. Sübjektif Ehliyet  287
a. Menfaat İhlali  288
aa. Kişisel Menfaat  291
aaa. Genel Olarak  291
bbb. Kısmi Kişisel Menfaat  292
ccc. Kişisel Menfaati Belirlemede Yararlanılan Kriterler  292
aaaa. Malik Olmak  293
bbbb. Kiracı Olmak  293
cccc. Çalışan Olmak  295
çççç. Müteahhit Olmak  296
dddd. Vergi Mükellefi Olmak  296
eeee. Salt Vatandaş Olmak  297
ffff. Milletvekili Olmak  299
gggg. Tüketici Olmak / Kamu Hizmetinden Yararlanan Olmak  299
ğğğğ. İktisadi Rakip Olmak  300
hhhh. İhaleyle Bağı Olmak  301
ıııı. Aile Ferdi Olmak  302
iiii. Köy Sakini Olmak  302
jjjj. Belde Sakini / Hemşehri Olmak  302
kkkk. Mahalli İdare Üyesi/Organı Olmak  304
llll. Üniversitede Bölüm Başkanı / Anabilim Dalı Başkanı Olmak  305
ççç. Kişisel Menfaat ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri  306
aaaa. Dernekler  306
bbbb. Vakıflar  311
cccc. Sendikalar  313
ddd. Kişisel Menfaat ve Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları  317
aaaa. Barolar ve Türkiye Barolar Birliği (TBB)  317
bbbb. Odalar ve Üst Kuruluşları Birlikler  317
bb. Meşru Menfaat  319
cc. Aktüel (Güncel) Menfaat  320
aaa. Doğmamış Menfaatler İçin İptal Davası Açılması  320
bbb. Doğmuş Menfaatler İçin İptal Davası Açılması  321
b. Hak İhlali  323
c. İdarelerin Birbirlerine Karşı Açtıkları Davalarda Ehliyet  325
aa. Genel Olarak  325
bb. İdareler Arasında Ortaya Çıkan Özel Hukuk Uyuşmazlıkları  325
cc. İdareler Arasında Ortaya Çıkan Kamu Hukuku Uyuşmazlıkları  326
aaa. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının İdari Yollarla Çözümü  326
bbb. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının İptal Davası Yoluyla Çözümü  326
aaaa. Vesayet Makamlarının İşlemlerine Karşı Vesayete Tabi Tutulan İdarelerin İptal Davası Açması  326
bbbb. Vesayete Tabi Tutulan İdarelerin İşlemlerine Karşı Vesayet Makamlarının İptal Davası Açması  327
cccc. Bakanlıkların Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması  327
çççç. Aynı Hiyerarşi İçinde Yer Alan İdarelerin Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması  327
dddd. Aynı Hiyerarşi İçinde Yer Almayan İdarelerin Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması  329
eeee. İdarelerin, Birlikte Oluşturdukları ya da Kendi Başvuru veya İtirazları Sonucu Oluşan İşlemlere Karşı İptal Davası Açması  329
ccc. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının Tam Yargı Davası Yoluyla Çözümü  330
3. Ehliyetli Olan Şahsın Avukat Olmayan Vekili Tarafından Dava Açılması  330
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken İşlem  331
1. İcrailik Kavramı  332
a. İcrailik ve İdari İşlemin İcrası  336
b. İcrailik ve Olumsuz İdari İşlemler  338
c. İdarenin İcrai Olmayan İşlemleri  339
aa. Hazırlık İşlemleri (Ön – Öneri – Yardımcı İşlemler)  339
aaa. Danışma İşlemleri  339
bbb. Mükellefiyet Tesis Eden İşlemler  340
ccc. Raporlar  340
ççç. Tutanaklar  341
ddd. Teklifler  341
bb. Görüş (Düşünce – Mütalaa) Belirten İşlemler  342
cc. Bildirici İşlemler  342
aaa. Bildirimler  342
bbb. Hatırlatmalar / Tekrarlar  343
ccc. Uyarılar / İkazlar  343
çç. İç–Düzen İşlemler / Hizmet İçi İşlemler / İç Yazışmalar  344
dd. Uygulamaya İlişkin İşlemler  345
2. Kesinlik Kavramı  346
E. Dava Açma Süresi (Süre Aşımı)  348
1. Dava Açma Süresi ve Özellikleri  348
2. Genel ve Özel Dava Açma Süreleri  350
3. Dava Açma Süresinin Başlangıcı  353
a. Yazılı Bildirim Üzerine Dava Açma  353
aa. Genel Olarak  353
bb. Yazılı Bildirimin Amacı  354
cc. Yazılı Bildirimin Gereklilikleri  354
çç. Yazılı Bildirimin İspatı  356
dd. Yazılı Bildirimden İmtina Etme  357
ee. Adresin Bilinmemesi Nedeniyle Yazılı Bildirim Yapılamama  358
b. Sözlü Bildirim Üzerine Dava Açma  358
c. Öğrenme / Ittıla Üzerine Dava Açma  360
ç. İlan Üzerine Dava Açma  362
d. Elektronik Ortamda Tebliğ veya Erişim Üzerine Dava Açma  365
4. Düzenleyici İşlemlere Karşı Dava Açma Süresi  366
a. İlanı Gereken Düzenleyici İşlemler Bakımından  366
b. İlanı Gerekmeyen Düzenleyici İşlemler Bakımından  370
5. Görevsiz Yargı Yerine Başvurma Halinde Tanınan Ek Süre (İYUK Madde 9)  370
a. Genel Olarak  370
b. Ek Süreden Yararlanma Şartları  371
6. İdari İşlem veya Eylem Yapılması İçin İdareye Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 10)  374
a. Genel Olarak  374
b. İlgililerin İdari Makamlara Başvurması  375
c. İdari Makamların Başvuruyu Değerlendirmesi  377
aa. Başvuruyu Açıkça Reddetme  377
bb. Başvuruyu Zımnen Reddetme  377
cc. Başvuruya Kesin Olmayan (Belirsiz/Muğlak) Cevap Verme  378
ç. Çeşitli Durumlar  380
aa. Zımni Ret Süresi Dolduktan Sonra İdarenin Açık Cevap Vermesi  380
bb. Dava Açma Süresi Dolduktan Sonra Aynı Konuda İdareye Yapılan Mükerrer Başvuruların Dava Açma Süresine Etkisi  381
cc. Düzenleyici İşlemin İdari Yargı Organı Tarafından İptal Edilmesi Üzerine Üçüncü Kişilerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi  383
çç. Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edilmesi Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi  383
dd. Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükmünün Değiştirilmesi Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi  384
ee. Yeni Bir Hukuki Durumun Ortaya Çıkması Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi  384
7. İdari İşlemin Kaldırılması, Geri Alınması, Değiştirilmesi veya Yeni Bir İşlem Yapılması İçin Üst Makama Üst Makam Yoksa İşlemi Yapan Makama Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 11)  384
a. Genel Olarak  384
b. Dava Açma Süresinin Durmasının Şartları  385
c. İdarenin Cevabı Gelmeden Dava Açılabilir mi?  386
ç. Dava Açma Süresinin Yeniden İşlemeye Başlaması  387
aa. İdarenin Açıkça veya Zımnen Talebi Reddetmesi  387
bb. İdarenin Başvuruya Kesin Olmayan (Belirsiz/Muğlak) Cevap Vermesi  387
d. Çeşitli Durumlar  388
aa. Zımni Ret Süresi Dolduktan Sonra İdarenin Açık Ret Cevabı Vermesi İhtimali  388
bb. İdarenin Yeni Bir İşlem Tesis Etme İhtimali  388
cc. Dava Açma Süresi Dolduktan Sonra İdareye Yapılan Mükerrer Başvuruların Dava Açma Süresine Etkisi  389
çç. İdareye Başvuru Üzerine Dava Konusu Yapılacak İşlem  389
dd. İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Yapılan Müracaat Üzerine Tesis Edilen İşlemler Bakımından İYUK’un 11. Maddesi Kapsamında Müracaat Mümkün müdür?  389
ee. Düzenleyici İşlemler Bakımından İYUK’un 11. Maddesi Kapsamında Müracaat Mümkün müdür?  389
e. Özel İtiraz Süresi Öngören Hükümler Bakımından  390
aa. 3194 Sayılı İmar Kanunu  391
bb. 4458 sayılı Gümrük Kanunu  392
cc. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu  392
çç. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik  392
dd. 6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Uyarınca Yapılan Başvurular Bakımından  393
ee. 4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Bakımından  393
8. İdari İşlemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 12)  394
a. Genel Olarak  394
b. İlgililere Tanınan Seçimlik Haklar  395
aa. Doğrudan Tam Yargı Davası Açma Seçeneği  395
bb. İptal ve Tam Yargı Davasını Birlikte Açma Seçeneği  396
cc. Önce İptal Davası Açma, Ardından Tam Yargı Davası Açma Seçeneği  396
çç. Bir İdari İşlemin İcrası Sebebiyle Doğan Zararlardan Dolayı İcra Tarihinden İtibaren Tam Yargı Davası Açma Seçeneği  398
9. İdari Eylemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 13)  399
a. Genel Olarak  399
b. Özel Bir Durum: 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun  402
10. İdari İşlemden veya Eylemden Doğan Zararların Sulh Yoluyla Hallinde Süre  403
11. Sürelerin Hesaplanması  404
a. Gün, Hafta, Ay ve Yıl Olarak Belirlenen Sürelerin Hesaplanması  404
b. Resmî Tatil Günlerinin Sürenin Hesabına Etkisi  406
c. Çalışmaya Ara Vermenin Sürenin Hesabına Etkisi  407
ç. Mali Tatilin Sürenin Hesabına Etkisi  407
d. İdari İznin Sürenin Hesabına Etkisi  408
12. Mücbir Sebebin Dava Açma Süresine Etkisi  408
F. Husumet  410
1. Genel Olarak  410
2. İdari Davalarda Husumete İlişkin Tespitler  411
a. İdari Davalar Doğru Hasımla Görülmelidir  411
b. İdari Davalarda Husumet Dava Şartıdır ve Kamu Düzenindendir  411
c. İdari Davalarda Davalı Kural Olarak İdaredir  412
ç. İdari Davalarda Davalı İdarenin Kamu Tüzel Kişiliğine Sahip olması Zorunlu Değildir  413
3. İdari Davalarda Hasımda Değişme Hali  414
4. İdari Davalarda Devlet Organlarının Hasım Konumu  414
a. Yürütme Organı  414
aa. Merkez Teşkilatı  414
aaa. Cumhurbaşkanlığı  414
bbb. Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşlar  415
ccc. Bakanlıklar  416
aaaa. Doğrudan Bakanlıklar  416
bbbb. Bakanlıkların Merkez Teşkilatı Birimleri  416
cccc. Bakanlık Bağlı Kuruluşları  416
bb. Taşra Teşkilatı  418
cc. Yer Bakımından Yerinden Yönetimler (Mahalli İdareler)  418
çç. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetimler  419
dd. Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar  419
ee. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Üst Kuruluşları  419
b. Yasama Organı  420
c. Yargı Organı  421
aa. Yüksek Mahkemeler  421
bb. Yargıyla İlgili Diğer Kuruluşlar  422
5. Husumet Konusunda Özellik Arzeden Durumlar  423
a. Vesayet Makamlarının Kararları  423
b. Komutanlıklar  423
c. Oluşumları ve İmtiyazları Nedeniyle Hukuki Nitelikleri Tereddüt Doğuran Özel Hukuk Tüzel Kişileri  424
ç. Özel Hukuk Kişileri  424
d. Diğer Hususlar  426
G. Dilekçelerin 3’üncü Maddeye Uygunluğu  427
Ğ. Dilekçelerin 5’inci Maddeye Uygunluğu  427
H. İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar  428
§ 9 DOSYANIN TEKEMMÜLÜ
I. GENEL OLARAK  435
II. TEBLİGAT VE CEVAP VERME  435
III. BİLGİ VE BELGE TOPLAMA  438
IV. İDDİA VE SAVUNMANIN GENİŞLETİLMESİ VEYA DEĞİŞTİRİLMESİ YASAĞI VE SINIRLI ISLAH  440
§ 10 YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
I. GENEL OLARAK  447
II. GENEL KURAL: DAVA AÇILMASI İŞLEMİN YÜRÜTÜLMESİNİ DURDURMAZ  448
III. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ ŞARTLARI  450
IV. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI USULÜ  452
V. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARININ ETKİLERİ, SONUÇLARI VE UYGULANMASI  456
VI. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARINA İTİRAZ  458
VII. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ SINIRLANDIRILMASI  460
A. 1961 Anayasası Döneminde  460
B. 1982 Anayasası Döneminde  461
VIII. YÜRÜTMENİN DURDURULMASINA İLİŞKİN ÖZEL KANUN HÜKÜMLERİ  461
§ 11 DURUŞMA
I. GENEL OLARAK  463
II. DURUŞMALARA İLİŞKİN USUL  464
III. DURUŞMALARA İLİŞKİN ESASLAR  466
§ 12 DOSYALARIN ESASTAN İNCELENMESİ
I. GENEL OLARAK  469
II. İPTAL DAVALARINDA HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ  470
A. Yetki Unsuru Bakımından Denetim  472
1. Genel Olarak  472
2. Yetkinin Değişik Görünümleri  474
a. Yer Bakımından Yetki  475
b. Zaman Bakımından Yetki  476
c. Kişi Bakımından Yetki  479
ç. Konu Bakımından Yetki  480
3. Yetkide Paralellik İlkesi  481
4. Yetki Konusunda Özel Bir Durum: Fiili Ajan  482
5. Yetki Sakatlıkları  483
a. Yetki Gaspı  483
b. Yetki Tecavüzü  484
c. Fonksiyon Gaspı (Görev Gaspı / İşlev Gaspı)  486
ç. Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü  487
d. Özel Hukuka Ait Yetkinin Gaspı  488
6. Yetki Sakatlıklarının Derecelendirilmesi  488
7. Yetki Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi  489
B. Şekil Unsuru Bakımından Denetim  490
1. Genel Olarak  490
2. Yazılı ve Yazılı Olmayan Şekil  491
a. Yazılı Şekil  491
b. Yazılı Olmayan Şekil  493
3. Şekilde Paralellik İlkesi  496
4. Şekil Sakatlıkları  498
5. Şekil Sakatlıklarının Derecelendirilmesi  504
6. Şekil Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi  507
C. Sebep (Neden) Unsuru Bakımından Denetim  509
1. Genel Olarak  509
2. Mevzuatta Sebep Unsuru Yönünden İdari İşlemler  510
a. Sebebi Mevzuatta Açıkça Gösterilen İşlemler  511
b. Sebebi Mevzuatta Belirsiz Kavramlarla Gösterilen İşlemler  511
c. Sebebi Mevzuatta Gösterilmeyen İşlemler  512
3. Sebep Sakatlıkları  513
a. Dayanılan Sebebin Mevcut Olmaması  513
b. Dayanılan Sebebin Hukuka Aykırı Olması  514
c. Dayanılan Sebebin Yanlış Nitelendirilmesi / Yeterli Olmaması  514
ç. Mevzuatta Belirtilen Sebepler Dışında Sebeplere Dayanılması  515
4. Sebep İkâmesi  515
5. İşlemin Birden Fazla Sebebe Dayanması  519
Ç. Konu Unsuru Bakımından Denetim  520
1. Genel Olarak  520
2. Konu Sakatlıkları  520
a. Mümkün ve Meşru Olmayan Konu  520
b. Mevzuatta Düzenlenmeyen Konu  521
c. Mevzuata Uygun Olmayan Konu  521
ç. Mahkeme Kararının Gereklerine Uygun Olmayan Konu  523
d. Geriye Yürümezlik İlkesine Aykırı Konu  523
e. Ölçülülük İlkesine Uygun Olmayan Konu  524
f. Kazanılmış Hakları İhlal Eden Konu  524
g. Eksik Kapsamlı Düzenleme  525
D. Amaç (Maksat) Unsuru Bakımından Denetim  526
1. Amaç Kavramı  526
2. Amaç Sakatlıkları  529
a. Genel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık  529
aa. Kişisel / Şahsi / Duygusal / Hissi Amaç Güdülmesi  531
bb. Siyasi Amaç Güdülmesi  531
b. Özel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık  532
c. Usul (Yöntem) Saptırması  535
III. TAM YARGI DAVALARINDA YARGISAL DENETİM: İDARENİN SORUMLULUĞU  537
A. Devletin Sorumluluğunun Ortaya Çıkışı ve Dayanağı  537
B. İdarenin Kusur Sorumluluğu  542
1. İdari Kusur Kavramı  542
2. İdari Kusurun Anlamı  544
C. Hizmet Kusuru  546
1. Hizmet Kusurunun Özellikleri  547
2. Hizmet Kusuru Sayılan Hâller  550
a. Klasik Ayrım  550
aa. Hizmetin Kötü İşlemesi  550
bb. Hizmetin Geç İşlemesi  552
cc. Hizmetin Hiç İşlememesi  553
b. Yargı Kararlarında Hizmet Kusuru  555
Ç. Kişisel Kusur  564
1. Kişisel Kusur Kavramı  564
2. Kişisel Kusur Hâlleri  566
a. Kişisel Kusur, Kamu Görevinin İfasında Ortaya Çıkabilir  566
b. Kişisel Kusur, Görevin İfası Dışında, Ancak Görev Sebebiyle Ortaya Çıkabilir  567
3. Kişisel Kusurun Özellikleri  568
4. Kişisel Kusur Olarak Görev Kusuru  569
D. Kamu Görevlilerinin Üçüncü Kişilere Verdikleri Zararlardan Doğan Sorumluluk  573
1. Yasal Düzenleme  573
2. Anayasa 40/3 ve 129/5 Hükümlerinde Düzenlenen Sorumluluğun Unsurları  577
3. Kamu Görevlisine Rücu  580
E. İdarenin Kusursuz Sorumluluğu  583
1. Risk (Tehlike) İlkesi  584
a. İdarenin Tehlikeli Faaliyetleri, Tesisleri ve Araç–Gereçlerinin Neden Olduğu Zararlarda Risk İlkesi  588
b. Mesleki Risk İlkesi  591
2. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik (Fedakârlığın Denkleştirilmesi) İlkesi  592
3. Sosyal Risk İlkesi  596
a. İlkenin Uygulanması  598
b. İlkenin Özellikleri  600
c. Terör Eylemlerinde Sosyal Risk Uygulaması  601
F. Sorumluluğun Unsurları  604
1. Tazmini Gereken Zarar Olmalıdır  604
2. Zarar Kamu Hizmetinden Kaynaklanmalıdır  606
3. Zarar İdareye Bağlanabilir Olmalıdır  607
a. Uygun İlliyet Bağı  607
b. İlliyet Bağını Ortadan Kaldıran Durumlar  609
aa. Mücbir Sebep  609
bb. Zarar Görenin Ağır Kusuru  613
cc. Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru  614
c. İlliyet Bağını Ortadan Kaldırmayan Durumlar  615
aa. Doğal (Tabii) Afetler  615
bb. Beklenmeyen Hâller  616
cc. Zarar Görenin ya da Üçüncü Kişinin Kusuru  618
G. Tazminat ve Tazminatın Hesaplanması  619
1. Tazmin Yükümlülüğü  619
2. Tazminat Çeşitleri  621
a. Maddi Tazminat  622
b. Manevi Tazminat  623
3. Tazminatın Kapsamı  624
4. Tazminatın Hesaplanması  626
a. Maddi Tazminatın Hesaplanması  627
aa. Ölüm Nedeniyle Maddi Tazminat  628
bb. Beden Bütünlüğüne Yönelik Zararlarda Maddi Tazminat  630
cc. Mala Yönelik Zararlarda Maddi Tazminat  630
çç. Maddi Tazminatın Hesaplanmasında Önemli Hususlar  631
b. Manevi Tazminatın Hesaplanması  634
aa. Ölüm Nedeniyle Manevi Tazminat  635
bb. Beden Bütünlüğüne Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat  636
cc. Kişilik Haklarına Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat  638
çç. Mala Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat  638
dd. Manevi Tazminatla İlgili Hususlar  639
§ 13 İPTAL VE TAM YARGI DAVALARININ SONUÇLANMASI
I. İPTAL DAVASININ SONUÇLANMASI  641
A. İptal Davasının (Esastan) Reddi  641
1. Ret Kararının Davanın Tarafları Üzerindeki Etkisi  641
2. Ret Kararının Üçüncü Kişiler Üzerindeki Etkisi  642
3. Ret Kararının Diğer Mahkemeler Üzerindeki Etkisi  642
4. Ret Kararının Dava Konusu (Düzenleyici ve Birel) İşlem Üzerindeki Etki ve Sonuçları  642
B. İptal Davasının Kabulü / İşlemin İptali  643
1. İptal Kararının Davanın Tarafları Üzerindeki Etkisi  643
2. İptal Kararının Üçüncü Kişiler Üzerindeki Etkisi  643
3. İptal Kararının Benzer Olaylarda İdare Üzerindeki Etkisi  643
4. İptal Kararının Dava Konusu (Düzenleyici ve Birel) İşlem Üzerindeki Etki ve Sonuçları  644
a. İptal Kararının Genel Etki ve Sonuçları  644
aa. Geçmişe Yürümesi  644
bb. Dava Konusu İşlem Bakımından Hüküm İfade Etmesi  645
cc. İdari İşlem Yerine Geçememesi  645
b. İptal Kararının Özel Etki ve Sonuçları  646
aa. Düzenleyici İşlemler Bakamından  646
aaa. Düzenleyici İşlemin İptali (Varsa) Öncekine Yürürlük Kazandırır (mı?)  646
bbb. Düzenleyici İşlemin İptali Genel Etki Gösterir  646
ccc. Düzenleyici İşlemin İptali Derdest Davaları Etkiler  646
ççç. Düzenleyici İşlemin İptali İdarenin Yeni Bir İşlem Yapmasını Gerektirir (mi?)  646
ddd. Düzenleyici İşlemin İptali (Varsa) Bu İşleme Dayalı Olarak Tesis Edilen Birel İşlemlerin Geçerliliğini Etkiler (mi?)  647
bb. Birel İşlemler Bakımından  648
aaa. Birel İşlemin İptali İdarenin Yeni Bir İşlem Yapmasını Gerektirir (mi?)  648
bbb. Birel İşlemin İptali Kural Olarak Dava Açanları Etkiler  650
ccc. Birel İşlemin İptali Bu İşleme Dayalı Olarak Tesis Edilen Birel İşlemlerin Geçerliliğini Etkiler (mi?)  650
5. İptal Kararının Mali ve Diğer Haklar Üzerindeki Etkisi  651
II. TAM YARGI DAVASININ SONUÇLANMASI  652
§ 14 ÖZEL YARGILAMA USULLERİ
I. İVEDİ YARGILAMA USULÜ  655
A. Genel Olarak  655
B. İvedi Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar  657
1. İhaleden Yasaklama Kararları Hariç İhale İşlemleri  658
2. Acele Kamulaştırma İşlemleri  659
3. Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararları  660
4. Turizmi Teşvik Kanunu Uyarınca Yapılan Satış, Tahsis ve Kiralama İşlemleri  660
5. Çevre Kanunu Uyarınca İdari Yaptırım Kararları Hariç Çevresel Etki Değerlendirmesi Sonucu Alınan Kararlar  660
6. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Uyarınca Alınan Cumhurbaşkanı Kararları  661
C. İvedi Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları  661
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları  661
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı  664
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı  664
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı  665
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları  666
II. MERKEZÎ VE ORTAK SINAVLARA İLİŞKİN YARGILAMA USULÜ  667
A. Genel Olarak  667
B. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar  667
C. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları  668
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları  668
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı  669
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı  669
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı  669
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları  669
6. Mahkeme Kararının Sonuçları Bakımından Özel Usul Kuralı  670
§ 15 DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞME
I. GENEL OLARAK  673
II. DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞMEYE YOL AÇAN HÂLLER  674
A. Gerçek Kişinin Ölümü  674
1. Yalnız Öleni İlgilendiren Davalar Bakımından  674
2. Yalnız Öleni İlgilendirmeyen Davalar Bakımından  675
B. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi  679
1. Özel Hukuk Tüzel Kişileri Bakımından  679
2. Kamu Tüzel Kişileri Bakımından  681
C. Kanuni Temsilci Atanması  681
Ç. Dava Konusunun Devredilmesi (Müddeabihin Temliki)  682
III. DAVACI VE DAVALI SIFATININ BİRLEŞMESİ  682
IV. BİLDİRİLEN ADRESE TEBLİGAT YAPILAMAMASI  683
§ 16 İDARİ YARGILAMA USULÜNDE HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) İLE VERGİ USUL KANUNU’NUN (VUK) UYGULANDIĞI HÂLLER
I. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA (HMK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ  685
A. İYUK’ta Müstakil Madde Halinde Düzenlenmiş Olmakla Birlikte HMK’ye Atıf Yapılan Konular  687
1. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı) ve Reddi  687
a. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı)  688
b. Hâkimin Reddi  689
c. Hâkimin Çekinmesi ve Reddi Usulü  690
2. Delil Tespiti  694
a. Delil Kavramı  694
b. Delil Tespitinin Anlamı  696
c. Delil Tespit Talebinde Usul  699
B. İYUK’ta Düzenlenmeksizin HMK’ye Atıf Yapılan Konular  700
1. (Objektif) Ehliyet  700
a. Taraf Ehliyeti  700
b. Dava Ehliyeti  701
2. Üçüncü Şahısların Davaya Katılması / Müdahalesi  701
a. Asli Müdahale  702
b. Fer’i Müdahale  703
aa. Fer’i Müdahale Usulü  704
bb. Fer’i Müdahilin Yetkileri  707
3. Davanın İhbarı  709
a. Davanın İhbarının Anlam ve Önemi  709
b. Davanın İhbarı Usulü  711
4. Taraf Vekilleri  712
5. Dosyanın Taraflar ve İlgililerce İncelenmesi  714
6. Davadan Feragat  715
a. Feragat Ehliyeti  715
b. Feragat Usulü  717
c. Kısmi Feragat Olur mu?  718
ç. Şartlı Feragat Olur mu?  718
d. Feragat Ne Zamana Kadar Yapılabilir?  718
e. Feragat Kabule Bağlı mıdır?  719
aa. İptal Davalarında  721
bb. Tam Yargı Davalarında  723
f. Feragatin Sonuçları  724
g. Feragat Halinde Yargılama Giderleri  725
ğ. Diğer Hususlar  725
7. Davayı Kabul  727
8. Teminat  731
9. Mukabil (Karşı) Dava  734
10. Bilirkişi  736
11. Keşif  740
12. Yargılama Giderleri  742
a. Yargılama Giderlerinin Kapsamı  742
b. Yargılama Giderlerinden Sorumluluk  745
13. Adli Yardım  748
14. Duruşmaların Sükunu ve İnzibatı  753
15. Elektronik İşlemler  753
16. Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası  754
II. VERGİ USUL KANUNUNA (VUK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ  754
§ 17 DOSYALARIN KARARA BAĞLANMASI
I. KARAR VERME USULÜ  757
II. KARARLARIN YAZIMI  758
III. KARARLARDA BULUNACAK HUSUSLAR  758
IV. KARARLARIN TEBLİĞİ  759
V. DOSYANIN KAYBOLMASI  759
§ 18 AÇIKLAMA VE YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ
I. AÇIKLAMA  761
A. Genel Olarak  761
B. Açıklama Nedenleri  762
C. Açıklama Mercii  763
Ç. Açıklama Süresi  763
D. Açıklama Usulü  763
E. Diğer Önemli Hususlar  763
II. YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ  764
A. Genel Olarak  764
B. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Nedenleri  765
C. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Mercii  766
Ç. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Süresi  766
D. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Usulü  766
E. Diğer Önemli Hususlar  766
§ 19 İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI
I. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI GEREĞİ  767
II. UYGULANMASI GEREKEN İDARİ YARGI KARARLARI  768
III. İDARİ YARGI KARARLARI UYGULANIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR  769
IV. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMA SÜRESİ  770
V. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMIŞ SAYILMAYACAĞI HÂLLER  773
VI. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMAMANIN MAZUR GÖRÜLECEĞİ HÂLLER  774
A. Hukuki ve/veya Fiili (Maddi) İmkânsızlık  774
B. Davacının Feragat Etmesi  775
VII. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMAMANIN MAZUR GÖRÜLMEYECEĞİ HÂLLER  775
A. İdarenin Kanun Yollarına Başvurması  775
B. İdareye Karşı Tazminat Davası Açılması / İdarenin Tazminat Ödemesi  776
C. Kamu Görevlisinin Mahkûm Olması  776
Ç. Otuz Günlük Sürenin Dolması  776
D. İdarenin Yeniden Yapılandırılması  777
E. Kamu Düzeninin Bozulması Tehlikesi  777
F. Mahkeme Kararını Uygulamama Yönünde Prensip (İlke) Kararı Alınması  777
G. Diğer Nedenler  778
VIII. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMAMASININ SONUÇLARI  779
A. İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Nedeniyle Doğan Sorumluluk  779
1. Mali Sorumluluk  779
a. Mali Sorumluluk Esasları  779
b. Açılacak Maddi ve Manevi Tazminat Davası  779
c. Kamu Görevlisine Rücu  785
2. Cezai Sorumluluk  787
3. İdari Sorumluluk  787
4. Siyasi Sorumluluk  787
B. İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Konusunda Özellik Arzeden Durumlar  788
1. Salt Uygulamama Haline Karşı İptal Davası Açılması  788
2. Uygulamama Nedeniyle İdareye Yapılan Başvuru Üzerine İptal Davası Açılması  788
C. Gecikme Faizi ve Oranı  789
§ 20 KANUN YOLLARI
I. KANUN YOLU KAVRAMI  791
II. KANUN YOLU TÜRLERİ  794
A. Kesin Hüküm (Muhkem Kaziye)  795
B. Kanun Yolunun Özellikleri  799
1. Olağan Kanun Yolunun Özellikleri  799
2. Olağanüstü Kanun Yolunun Özellikleri  800
C. Olağan Kanun Yolları  800
1. İstinaf  800
a. İstinafa Tabi Mahkeme Kararları  801
b. İstinaf Usulü  803
c. İstinaf İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları  805
2. Temyiz  809
a. Temyize Tabi Mahkeme Kararları  809
b. Temyiz Usulü  813
c. Temyiz İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları  817
3. İstinaf ve Temyiz Kanun Yollarına İlişkin Değerlendirme  824
4. İstinaf ve Temyizde Yürütmenin Durdurulması  831
Ç. Olağanüstü Kanun Yolları  835
1. Yargılamanın Yenilenmesi (Muhakemenin İadesi)  835
a. Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri  836
b. Yargılamanın Yenilenmesi Usulü  837
2. Kanun Yararına Temyiz  839
§ 21– ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU
I. BİREYSEL BAŞVURUNUN KONUSU  844
A. İhlal Edilen Hakkın Niteliği  845
B. Denetim Dışı İşlem ve Kararlar  846
II. BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN TEMEL ŞARTLAR  849
A. Başvuru Yollarının Tüketilmesi Şartı  849
B. Kanun Yollarında Gözetilecek Hususlardan Olmama Şartı  852
III. BİREYSEL BAŞVURU ESASLARI  853
A. Başvuru Ehliyeti  853
B. Başvuru Süresi  856
C. Başvuru Usulü  857
1. Başvuru Dilekçesi  857
2. Dilekçenin Verileceği Yerler  859
3. İdari İnceleme  859
Ç. Esas Bakımından İnceleme ve Karar  860
Kaynaklar  867
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026