|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
4. BASKIYA ÖNSÖZ 7
3. BASKIYA ÖNSÖZ 9
2. BASKIYA ÖNSÖZ 10
ÖNSÖZ 11
İÇİNDEKİLER 13
KISALTMALAR 25
BİRİNCİ BÖLÜM
ULUSLARARASI HUKUKUN TANIMI, DAYANAĞI VE KAYNAKLARI
I. ULUSLARARASI HUKUKUN TANIMI 27
II. ULUSLARARASI HUKUKUN DAYANAĞI 27
A. TABİİ HUKUK GÖRÜŞÜ 28
B. İRADECİ (POZİTİVİST) GÖRÜŞ 28
1. Kendi Kendini Sınırlama Görüşü 29
2. Ortak İrade Görüşü 29
C. OBJEKTİVİST GÖRÜŞ 29
1. Normcu Görüş 29
2. Sosyolojik Görüş 30
D. SOSYALİST GÖRÜŞ 30
E. DEĞERLENDİRME 30
III. ULUSLARARASI HUKUK VE ULUSAL HUKUK ARASINDAKİ İLİŞKİ 31
A. DÜALİST (İKİCİ) GÖRÜŞ 31
B. MONİST (TEKÇİ) GÖRÜŞ 32
1. Normcu Okul Görüşü 32
2. Realist Okul Görüşü 32
C. TÜRK HUKUKUNDA DURUM 33
IV. ULUSLARARASI HUKUKUN KAYNAKLARI 35
A. ASLİ KAYNAKLAR 36
1. Uluslararası Andlaşmalar 36
a. Tanım 36
b. Sınıflandırma 36
2. Uluslararası Teamüller 37
a. Uluslararası Teamüllerin Unsurları 38
b. Uluslararası Teamül Kurallarının Oluşumu ve Andlaşmalar
Karşısındaki Pozisyonu 38
3. Genel Hukuk İlkeleri 40
a. Kavram ve Tanım 40
b. Doktrindeki Tartışmalar 40
c. Genel Hukuk İlkelerinin Niteliği ve Sınıflandırılması 41
1) W. Freidman’ın Sınıflandırılması 41
2) Ch. Rousseau’nun Sınıflandırması 41
a) Yerel Hukuk ile Uluslararası Hukukun Ortak Genel
Hukuk Kaideleri 41
b) Uluslararası Hukuka Özgü Genel Hukuk İlkeleri 41
B. YARDIMCI KAYNAKLAR 42
1. Yargı Kararları 42
2. Doktrin 42
İKİNCİ BÖLÜM
ULUSLARARASI ANDLAŞMALAR
I. GENEL OLARAK 43
A. ANDLAŞMALARIN ÖNEMİ 43
B. TANIMI 44
C. ULUSLARARASI ANDLAŞMALARIN YAPILIŞI VE YÜRÜRLÜĞE GİRİŞİ 45
1. Görüşme ve Metin Yazma Aşaması 45
a. Konferans Düzenlenmesi 46
b. Uluslararası Örgütlerin Düzenlemesi 46
2. Andlaşmaların Dili ve Metni 46
a. Andlaşmaların Dili 47
b. Andlaşmaların Metni 47
3. Andlaşmaların Bağlayıcı Güç Kazanması 47
a. Basit Usul 48
b. Onay–Kabul veya Uygun Bulma 49
c. Katılma 50
4. Andlaşmaların Hüküm Doğurması 50
D. ULUSLARARASI ANDLAŞMALARIN GEÇERSİZLİĞİ 51
1. Andlaşmaların Geçersizlik Nedenleri 51
a. Andlaşmanın Yetkisiz Kimselerce Yapılması 51
b. İradenin Sakatlanması 52
E. ULUSLARARASI ANDLAŞMALARIN UYGULANMASINA DAİR TEMEL
İLKELER VE ULUSLARARASI ANDLAŞMALARIN ETKİLERİ 54
1. Temel İlkeler 54
2. Üçüncü Ülkelerin Hak ve Yükümlülükleri 54
3. Çekince 55
4. Andlaşmaların Çatışması 56
F. ULUSLARARASI ANDLAŞMALARDAN ÇEKİLME HAKKI VE
ULUSLARARASI ANDLAŞMALARIN GEÇİCİ UYGULANMASI 57
1. Genel Olarak 57
2. Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Andlaşmalardan Çekilme Hakkı 58
3. Uluslararası Anlaşmaların Geçici Uygulanması 63
4. Değerlendirme 64
G. ANDLAŞMALARIN SONA ERMESİ VE DURDURULMASI 65
1. Tarafların Ortak İradeleriyle 65
a. Andlaşmanın Mevcut Bir Maddesi İle 65
b. Tarafların Sonradan Anlaşmaları 66
2. Tek Taraflı Olarak 66
a. Fesih ve Çekilme 66
b. Vazgeçme 67
3. Gelişen Bazı Hadiseler Neticesinde 67
a. Andlaşma Koşullarında Köklü Değişmeler 67
b. Savaş 67
c. Andlaşmanın Uygulanmasını İmkansız Hale Getiren Durumlar 68
d. Diplomatik İlişkilerin Kesilmesi 68
H. ULUSLARARASI ANDLAŞMALARIN DENETLENMESİ 68
I. TÜRK HUKUKUNDA ANDLAŞMALARIN YARGISAL DENETİMİ 70
1. Genel Olarak 70
2. Türk Hukuk Sisteminde Milletlerarası Andlaşmaların
Onaylanması 71
3. Öğretide Yer Alan Görüşler 72
4 Andlaşmaların Yargısal Denetiminde Yüksek Mahkemelerin
Görev ve Yetkisi 74
a. Anayasa Mahkemesi 74
b. Danıştay 75
J. MİLLETLERARARASI ANDLAŞMALARIN DENETLENMESİNDE ÇEŞİTLİ
ANAYASAL SİSTEMLER (Karşılaştırmalı İnceleme) 76
1. Fransız Anayasasında Uygulanan Sistem (Önleyici Denetim) 76
2. İspanya Anayasası ve Kabul Edilen Sistem 77
3. Avusturya Anayasası ve Kabul Edilen Sistem 79
4. Macaristan Anayasası ve Kabul Edilen Sistem 80
5. Alman Anayasası (Grundgesetz) ve Kabul Ettiği Sistem 81
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ULUSLARARASI DENİZ HUKUKU
I. DENİZ HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI, KAPSAMI VE DİĞER HUKUK
DALLARIYLA İLİŞKİSİ 83
A. TANIM VE KAVRAMLAR 83
B. DENİZ HUKUKUNUN KAPSAMI VE DİĞER HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ 83
II. DENİZ HUKUKUNUN GELİŞİMİ VE KAYNAKLARI 84
III. İÇ SULAR 89
IV. KARASULARI 90
A. TANIM 90
B. KARASULARININ GENİŞLİĞİ 90
C. KARASULARININ SINIRLANDIRILMASI 92
1. Karasularının İç Sınırı 93
2. Karasularının Dış Sınırı 94
a. Açık Denize Açılan Kıyılarda Karasularının Dış Sınırı 94
b. Karşılıklı Devletlerin Kıyılarının Dış Sınırı 95
3. Karasularının Yan Sınırı 96
D. KARASULARININ HUKUKİ REJİMİ 96
1. Zararsız Geçiş Hakkı 97
a. Geçiş Kavramı 97
b. Zararsızlık Kavramı 97
c. Zararsız Geçiş Hakkından Yararlanan Gemiler 99
1) Ticaret Gemileri 99
2) Savaş Gemileri 100
d. Sahildar Devletin Zararsız Geçiş Hakkına Dair Yetkileri 101
1) Zararsız Geçişe İlişkin Mevzuatı Uygulama Yetkisi 101
2) Karasularında Gemi Trafiği Güvenliğini Sağlama Yetkisi 102
3) Zararsız Geçişi Erteleme Yetkisi 102
e. Sahildar Devletin Zararsız Geçiş Hakkına İlişkin
Yükümlülükleri 103
2. Karasularında Devletin Yargı Yetkisi Üzerindeki Sınırlandırmalar 103
V. KITA SAHANLIĞI 105
A. TANIM 105
B. TARİHİ GELİŞİM AŞAMALARI 105
C. 1958 CENEVRE SÖZLEŞMESİ VE 1982 BMDHS’DEKİ DÜZENLEMELER 106
D. HUKUKSAL REJİM 106
E. KITA SAHANLIĞININ SINIRLANDIRILMASI 108
1 Uluslararası Hukuktaki Uygulama 109
VI. MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE 110
A. TANIM 110
B. TARİHİ GELİŞİMİ 110
C. HUKUKSAL REJİM 110
1. Kıyı Devletinin Ekonomik Hakları 110
2. Kıyı Devletinin Yetkileri 111
a. İdari Yetki 111
b. Yargı Yekisi 112
1) Kıyı Devletinin Mevzuat Hükümlerinin Uygulanması 112
2) Deniz Çevresinin Korunmasına Dair Yetkisi 112
3) Münhasır Ekonomik Bölgedeki İhtilafların Çözümü 113
3. Diğer Devletlerin Hakları 113
a. Üçüncü Devletlerin Tamamına Tanınan Haklar 113
b. Sadece Bölge Devletlerine Tanınan Haklar 113
4. Münhasır Ekonomik Bölge ve Kıta Sahanlığı Arasındaki Farklar 114
VII.BİTİŞİK BÖLGE 115
VIII.AÇIK DENİZLER 116
A. KAVRAM 116
B. HUKUKİ REJİM 117
1. Serbesti Prensibi 117
2. Barışçıl Amaç Prensibi 118
C. AÇIK DENİZDEKİ GEMİLERE İLİŞKİN TEMEL KURALLAR 119
1. Bayrak Kanunu 119
2. Bayrak Kanunu’nun İstisnaları 120
a. Kesintisiz Takip Hakkı 120
1) Kıyı devleti hukukunun ihlal edilmesi 122
2) Takibin başlayacağı deniz yetki alanları 122
3) Takibin başlayacağı ve biteceği zaman 122
4) Takibi mümkün olan gemiler 123
5) Takip edecek uçak ve gemiler 123
b. Çifte Bayrak Durumu 124
c. Köle Taşınmasının Yasaklanması 124
d. Deniz Haydutluğu 124
e. Uyuşturucu Kaçakçılığı 125
f. İzinsiz Radyo Yayınları 125
IX. BOĞAZLAR 126
A. GENEL OLARAK 126
B. TÜRKİYE BOĞAZLARI 126
X. DENİZ YETKİ ALANLARININ SINIRLANDIRILMASINA İLİŞKİN HUKUKİ
KURALLAR 129
A. ASLİ HUKUKİ KURALLAR 129
1. Sözleşmeler 129
2. Uluslararası Teamüller 131
3. Genel Hukuk İlkeleri 132
B. YARDIMCI HUKUKİ KURALLAR 132
1. Uluslararası Mahkeme Kararları 132
2. Doktrin 132
3. Hakkaniyet İlkeleri 132
a. Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları Öncesindeki Süreç 133
b. Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davası ve Sonrasındaki Süreç 134
c. BMDHS Sonrasındaki Süreç 137
4. Eşit Uzaklık 138
5. Coğrafyanın Üstünlüğü 142
6. İlgili Şartlar Çerçevesinde Dikkate Alınan Konular 143
a. Adalar 143
1) Yanlış Taraftaki Adalar 146
b. Alçak Dalga Unsurları ve Kayalıklar 151
c. Deniz Tabanındaki Jeomorfolojik ve Jeolojik Özellikler 152
d. Tabii Kaynaklar 152
e. Bölgesel Sınırlar 154
f. Savunma ve Güvenlik Şartları 154
7. Oransallık İlkesi 157
8. Kapatmama İlkesi 158
C. ULUSLARARASI KAMU DÜZENİ KURALLARI (JUS COGENS) 159
1. Genel Olarak 159
2. Uluslararası Kamu Düzeni Kuralları ve BMDHS 160
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ULUSLARARASI HUKUKTA DENİZ ABLUKASI
A. KAVRAM 163
B. DENİZ ABLUKA HUKUKUNA İLİŞKİN ULUSLARARASI ÇALIŞMALAR 165
1. Paris Deniz Hukukuna Uyma Deklarasyonu (1856) 165
2. Londra Deklarasyonu (1909) 165
a. Etkinlik 165
b. İlan ve Bildirim 166
c. Tarafsız Sahilleri Kapatmama 167
C. DENİZ ABLUKASINDA TARAFSIZLIK 167
1. Tarafsızlık Hukuku Bağlamında Kontrabant Kavramı 168
D. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ANDLAŞMASI BAĞLAMINDA DENİZ ABLUKASI 170
1. BMGK Kararı ile Gerçekleştirilen Abluka Örnekleri 172
a. Beira Patrol 172
b. Irak 173
c. Yugoslavya 175
d. Libya 175
2. Silahlı Çatışma Sürerken Gerçekleştirilen İnsani Yardım
Faaliyetleri 176
3. Korunmaya Muhtaç Kişilere Yardım Malzemelerinin Ulaştırılması
Yükümlülüğü 177
a. Cenevre Sözleşmeleri Ek Protokol–I 70. Maddede Yer Alan
Düzenlemeler 178
4. Savaş Yöntemi Olarak Sivillerin Açlığa Terkedilmesinin Yasak Oluşu 179
a. Deniz Ablukaları ile Sivillerin Açlığa Terk Edilmesi Arasındaki İlişki 181
5. Deniz Ablukasında Orantılılık Prensibi 182
BEŞİNCİ BÖLÜM
SİLAHLI ÇATIŞMALAR HUKUKU VE KUVVET KULLANIMI
I. ULUSLARARASI SİLAHLI ÇATIŞMALAR 187
II. ULUSLARARASI NİTELİK TAŞIMAYAN SİLAHLI ÇATIŞMALAR 187
III. ULUSLARARASILAŞMIŞ SİLAHLI ÇATIŞMALAR 189
IV. DEVLET KAVRAMI 190
V. DEVLETLERİN TANINMASI 192
VI. BARIŞÇI ÇÖZÜM YOLLARI 193
A. GENEL OLARAK 193
B. DİPLOMATİK ÇÖZÜM YOLLARI 193
1. Görüşmeler 193
2. Dostça Girişim 195
3. Arabuluculuk 196
4. Araştırma ve Soruşturma Komisyonları 199
5. Uzlaştırma 200
C. YARGISAL ÇÖZÜM YOLLARI 203
1. Uluslararası Hakemlik 203
2. Uluslararası Mahkemeler 205
a. Uluslararası Adalet Divanı 205
i. Yapısı 205
ii. UAD Tarafından Uygulanan Kurallar 208
iii. Usule İlişkin Kurallar 208
iv. UAD’nin Danışma Görüşü ve Kararı 209
VII.KUVVET KULLANIMI 211
A. TARİHİ GELİŞİM AŞAMALARI 211
B. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER DÖNEMİ 212
1. Kuvvet Kullanma Yasağı 212
2. Kuvvet Kullanma Yasağının İstisnaları 213
a. BMGK Kararı İle Kuvvet Kullanımı 213
1) BMGK Kararıyla Yaptırım Uygulanması 215
a) Ekonomik Yaptırımlar 216
b) Diplomatik Yaptırımlar 216
c) Askeri Yaptırımlar 218
b. Meşru Müdafaa 218
1) Önleyici Meşru Müdafaa 219
VIII.BAZI BM GENEL KURULU KARARLARI 220
A. BM GENEL KURULU’NUN 34/169 SAYILI KARARI 220
B. BM GENEL KURULU’NUN 43/173 SAYILI KARARI 221
IX. ULUSLARARASI HUKUKTA DEVLETİN SORUMLULUĞU 222
A. GENEL OLARAK 222
B. TAZMİNAT 225
C. ULUSLARARASI HUKUKTA ZARAR VE TAZMİNAT İLİŞKİSİ 226
D. ÖZÜR 227
1. Uluslararası Hukukta Özür Mekanizması Ve Sonuçları 227
2. Bazı Devletlerarası Özür Örnekleri 228
3. Uluslararası Hukukta Resmi Bir Çözüm Yöntemi Olarak Özür 230
4. Özür Mekanizmasının Kullanılması ve Bundan Kaçınılmasının
Sebepleri 232
5. Dış İlişkilerde Özür 235
6. Uluslararası Hakem Mahkemesi Kararları ve İkili Andlaşmalar 236
7. Uluslararası Mahkeme Kararları 237
X. JUS IN BELLO 237
ALTINCI BÖLÜM
ULUSLARARASI CEZA HUKUKU
I. ULUSLARARASI CEZA YARGISI 243
A. GENEL OLARAK 243
B. ULUSLARARASI CEZA YARGISI 244
1. Ad Hoc Ceza Mahkemeleri Dönemi 244
2. Sürekli Uluslararası Ceza Mahkemesi Dönemi 246
3. Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Özellikleri 248
4. Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Yargı Yetkisi 248
a. Kişi Bakımından Yetki 251
b. Konu Bakımından Yetki 252
c. Yer Bakımından Yetki 254
d. Zaman Bakımından Yetki 255
5. Yargı Bağışıklığının Uluslararası Ceza Yargısına Etkisi 256
II. İNSANLIĞA KARŞI SUÇLAR 258
A. GENEL OLARAK 258
B. İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN SUÇLARDA KORUNAN HUKUKSAL DEĞER 261
C. İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN SUÇLARDA FAİL 262
D. İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN SUÇLARDA MAĞDUR 262
E. İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN SUÇLARDA MADDİ UNSUR 264
F. İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN SUÇLARDA MANEVİ UNSUR 270
G. İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN SUÇLARDA HUKUKA UYGUNLUK
NEDENLERİ 271
H. İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ 271
1. Teşebbüs 271
2. İştirak 272
3. İçtima 273
II. NTAGANDA DAVASI 273
YEDİNCİ BÖLÜM
DİPLOMASİ HUKUKU
I. DİPLOMATİK İLİŞKİLERİN TARİHİ 279
II. DİPLOMASİ TEMSİLCİLERİ 280
A. MERKEZDEKİ DİPLOMASİ TEMSİLCİLERİ 280
B. MERKEZ DIŞINDAKİ DİPLOMASİ TEMSİLCİLERİ 281
1. Sürekli Diplomasi Temsilcileri 281
2. Geçici (ad hoc) Diplomasi Temsilcileri 282
3. Kordiplomatik 282
III. DİPLOMASİ TEMSİLCİLERİN GÖREVLENDİRİLMESİ 283
A. DİPLOMASİ TEMSİLCİLERİNİN SEÇİMİ 283
B. DİPLOMASİ TEMSİLCİLERİNİN GÖREVE BAŞLAMASI 283
C. DİPLOMASİ TEMSİLCİLERİNİN GÖREVLERİNİN SONA ERMESİ 284
D. PERSONA NON GRATA 285
IV. DİPLOMATİK DOKUNULMAZLIK VE AYRICALIKLAR 286
A. DİPLOMATİK DOKUNULMAZLIKLAR 286
1. Yargı Dokunulmazlığı 286
2. Kişi Dokunulmazlığı 288
3. Konut Dokunulmazlığı 288
4. Elçilik Arşivlerinin Dokunulmazlığı 290
5. Gezi ve Haberleşme Serbestisi 290
B. DİPLOMATİK AYRICALIKLAR 291
1. Vergi Ayrıcalığı 291
2. Gümrük Ayrıcalığı 292
SEKİZİNCİ BÖLÜM
HAVA HUKUKU
I. CHİCAGO SÖZLEŞMELERİ 294
II. CHİCAGO ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK SÖZLEŞMESİ’NİN
ULUSLARARASI HUKUK KAİDELERİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ 296
A. HAVA SAHALARININ HUKUKİ STATÜSÜ 296
B. DEVLET UÇAKLARI 297
C. SİVİL HAVACILIĞIN KÖTÜYE KULLANILMASI 297
D. KABOTAJ 297
E. SINIRLAMALAR 298
1. Zabıta ve Gümrük Konularında Getirilmiş Sınırlamalar 298
2. Kamu Güvenliğine Yönelik Sınırlamalar 299
3. Askeri İhtiyaçlar Sebebiyle Getirilen Sınırlamalar 299
4. Kamu Sağlığına İlişkin Sınırlamalar 299
III. CHİCAGO SÖZLEŞMELERİNİN EGEMENLİK VE SERBESTİ TEORİLERİ
BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 300
IV. CHİCAGO SÖZLEŞMELERİNİN SİVİL UÇUŞ GÜVENLİĞİ BAKIMINDAN
DEĞERLENDİRİLMESİ 302
V. CHİCAGO SÖZLEŞMELERİNİN HAVA TRAFİK HİZMETLERİ BAKIMINDAN
DEĞERLENDİRİLMESİ 303
VI. DEĞERLENDİRME 305
DOKUZUNCU BÖLÜM
NÜKLEER ENERJİ SANTRALLERİ VE ULUSLARARASI TEAMÜL HUKUKU
I. ÖNEMLİ BOYUTTA SINIRAŞAN ÇEVRE KİRLİLİĞİNE SEBEBİYET VERMEME 307
II. TEDBİR PRENSİBİ 312
III. İŞBİRLİĞİ İLKESİ 314
IV. DEĞERLENDİRME 318
EK MİLLETLERARASI ANDLAŞMALARIN ONAYLANMASINA İLİŞKİN USUL VE
ESASLAR HAKKINDA CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ 321
KAYNAKÇA 325 |