|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ III
İÇİNDEKİLER VII
KISALTMALAR XV
GİRİŞ VE AMAÇ 1
BÖLÜM 1
TEMEL KAVRAMLAR VE SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN SÖZLEŞMEDEN DOĞAN SORUMLULUĞU
1.SOSYAL MEDYA 7
2.SOSYAL MEDYA KULLANICILARI 10
2.1. Sosyal Medya Etkileyicisi (Influencer) 12
2.1.1. Sosyal Medya Etkileyicilerinin Tasnifi 15
2.1.1.1. Etki Alanına göre Sosyal Medya Etkileyicileri 15
2.1.1.2. İlgi Alanına Göre Sosyal Medya Etkileyicileri 19
2.1.2. Sosyal Medya Etkileyicilerinin Faaliyetleri 19
2.1.2.1. Etkileyicinin Objektif Değerlendirilebilen Paylaşımları: Bilgi Verme 20
2.1.2.2. Etkileyicinin Sübjektif Değer Yargılarını Taşır Nitelikteki Paylaşımları: Öğüt ve/veya Tavsiye Verme 22
2.1.2.3. Reklam Niteliği Taşıyan Paylaşımlar 25
2.1.2.3.1. Kişiselleştirilmiş Reklam 27
2.1.2.3.2. Karşılaştırmalı Reklam 28
2.1.2.3.3. Aldatıcı Reklam 29
2.2. Sosyal Medya Etkileşenleri (Takipçiler/Arkadaşlar) 30
3. SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN SÖZLEŞMEDEN DOĞAN SORUMLULUĞU 32
3.1. Sorumluluğa Yol Açan Sözleşme İlişkinin Kurulup Kurulmadığının Değerlendirilmesi 32
3.1.1. Sözleşmenin Kurulmasına İlişkin Genel Açıklamalar 32
3.1.2. Kuruluş Yöntemine Göre Sözleşmeler 34
3.1.2.1. Klasik Sözleşme Kuruluş Yöntemi 34
3.1.2.2. Mesafeli Sözleşmeler 34
3.1.2.3. İnternet Aracılığıyla Kurulan Elektronik Sözleşmeler 36
3.1.2.4. Bazı Sözleşmeler Tiplerine Özel Sözleşmenin Kurulduğu Varsayılan Durumlar 39
a. Hizmet Sözleşmesi Özelinde Ücretli Görüldüğü Bilinen Bir İşin Görülmesi Yoluyla Kurulan Fiili Sözleşme İlişkisi 39
b. Vekalet Sözleşmesi Kapsamında Uzman Kişinin Susmasına Sonuç Bağlanması ile Sözleşmenin Kurulması 40
3.1.3. Sosyal Medya Etkileyicisi Bakımından Durumun Değerlendirilmesi 41
3.1.3.1. Etkileyici ile Etkileşenleri Arasındaki Takip İlişkisinin Sözleşme Anlamına Gelip Gelmediğinin Değerlendirilmesi 42
3.1.3.2. Etkileyicinin Ürettiği ve Paylaştığı İçerikler Nedeniyle Sözleşme İlişkisinin Meydana Gelip Gelmeyeceğinin Değerlendirilmesi 45
3.1.3.2.1. Etkileşenleri Özel Bir Topluluk İçerisine Dahil Olmaya Yönlendiren Paylaşımlar 46
3.1.3.2.2. Etkileşenleri Belirli Konularda Destek Almak Üzere Özel İletişim Yollarına Davet Eden Paylaşımlar 48
3.2. SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN YAPTIĞI PAYLAŞIMLAR NEDENİYLE GÜNDEME GELMESİ MUHTEMEL SÖZLEŞMELER 49
3.2.1. Hizmet Sözleşmesi Bağlamında İçerik Üretme Sözleşmesi 49
3.2.2. Vekalet Sözleşmesi Bağlamında Bilgi Verme Sözleşmesi 51
3.2.2.1. Genel Olarak 51
3.2.2.1. Bilgi Verme Sözleşmesi Özelinde Etkileyicinin Sorumluluğunu Gündeme Getirebilecek Haller 54
3.2.2.1.1. Sadakat ve Özen Sorumluluğuna Aykırılık Teşkil Eden Haller 54
3.2.2.1.2. İşi Bizzat Yapma Borcuna Aykırılık Teşkil Eden Haller 56
3.2.3. Etkileyicinin Hazırladığı Bazı Özel İçeriklere Erişim Açısından Kurduğu Abonelik Sözleşmeleri 57
3.2.3.1. Genel Olarak 57
3.2.3.1. Abonelik Kapsamında Sosyal Medya Etkileyicisinin Teslim ve İfa Yükümlülüğüne Aykırı Hareket Etmesi 60
3.2.4. Etkileyicinin Bazı Platformlar Aracılığıyla Satıştan Pay Almasını ya da Satış Yapmasını Sağlayan Sözleşmeler 61
3.2.5. Etkileyicinin Ürünlerini Tanıtmak İsteyen Diğer Satıcı veya Üreticilerle Kurduğu Sosyal Etkileşim Temelli Reklam Sözleşmeleri 67
3.2.5.1. Genel Olarak 67
3.2.5.1. Sosyal Medya Etkileşimi Temelli Reklam Sözleşmesi Özelinde Etkileyicinin Sorumluluğunu Gündeme Getirebilecek Haller 69
3.2.5.1.1. Reklam Teşkil Eden İçeriğin Hazırlanması ve Paylaşılmasına Aykırılık Teşkil Eden Haller 69
3.2.5.1.2. Paylaşımın Ayıplı Olması Halinde Sorumluluk 70
BÖLÜM 2
SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN GÜVEN SORUMLULUĞU
1. HUKUKİ ANLAMDA GÜVEN VE GÜVEN SORUMLULUĞU KAVRAMLARI 73
1.1. Hukuki İşlemlerde Güvenin Yeri 76
1.1.1. Hukuki İşlemin Kuruluşunun Tespitinde Güven 77
1.1.2. Sosyal Temas Anında Güven Kavramı ve Etkisi 80
1.2. Korunmaya Değer Güvenin Görünüm Halleri 82
1.2.1. Görünüşe Güven (Rechtsschein) Kavramı 82
1.2.2. Davranışlar Yoluyla Oluşturulan Güven (Anvertrauen) Kavramı 84
2. GÜVEN SORUMLULUĞUNUN AYRI BİR SORUMLULUK ÇEŞİDİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ 86
2.1. Ayrı Bir Değerlendirmeye Duyulan İhtiyacın Sebebi 86
2.2. Diğer Temel Sorumluluk Tiplerinden Farkı 87
2.2.1. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk ile Karşılaştırılması 87
2.2.2. Haksız Fiil Sorumluluğu ile Karşılaştırılması 89
2.2.3. Culpa in Contrahendo Kavramı ile Arasındaki İlişkinin Tespiti 94
3. SORUMLULUĞUN HUKUKİ DAYANAĞI VE NİTELİĞİ 96
3.1. Alman Hukukunda Güven Sorumluluğunun Hukuki Dayanağı 97
3.1.1. Sözleşmeler Hukuku Reformu Öncesi Durum 97
3.1.1.1. Üçüncü Kişiyi Koruyucu Etkili Sözleşme Kavramı ile Açıklanmaya Çalışılması 97
3.1.1.2. BGB 242 hükmünün Genel Bir Davranış Yükümü Olarak Kabul Edilmesi 100
3.1.2. Sözleşmeler Hukuku Reformu Sonrasında Somut Norm Olarak Düzenlenen BGB 311 Hükmü 103
3.1.2.1. Genel olarak BGB 311 Hükmünün Düzenleniş Şekli ve Gerekçesi 103
3.1.2.2. Hükmün Amacı ve Son Fıkrasının Çalışma Konumuz Açısından Önemi 107
3.1.2.3. BGB 311(3) Düzenlemesinin Uygulama Alanı 110
3.2. Türk ve İsviçre Hukukunda Güven Sorumluluğunun Hukuki Dayanağı 113
3.2.1. Dürüstlük Kuralı kapsamında Güven Sorumluluğu’na Başvurulması .113
3.2.2. TMK m. 2 ve benzer şekilde İsviçre ZGB m. 2’nin Kapsamı ve Sorumluluğun Hukuki Niteliği 120
4.GÜVEN SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI 123
4.1. Taraflar Arasında Güven İlişkisinin Kurulması 124
4.1.1. Korunmaya Değer Haklı Güven Oluşumu 124
4.1.2. Özel Bağ (Sonderverbindung) 127
4.2. Oluşturulan Haklı Güvene Aykırı Hareket Edilmesi 130
5. BİLGİ, TAVSİYE VE ÖĞÜT VERMEKTEN DOLAYI SORUMLULUĞUN GÜVEN SORUMLULUĞU KAPSAMINDA İNCELENMESİ 132
6. SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN GÜVEN SORUMLULUĞUNA SEBEP OLABİLECEK PAYLAŞIMLARI 140
6.1. Sosyal Medya Etkileyicisinin Faaliyetlerinin Alelade Bilgi Vermeden Ayrılması 141
6.2. Sosyal Medya Etkileyicisi ile Takipçileri Arasında Korunmaya Değer Haklı Güvenin Tespiti 143
6.2.1. Sosyal Medya Etkileyicilerinin Takipçi Sayısı Kapsamında Değerlendirme 145
6.2.2. Sosyal Medya Etkileyicilerinin Kendilerini Doğrulayan Nitelikleri Kapsamında Değerlendirme 147
6.2.2.1. Etkileyicilerin Bir Konu Üzerindeki Uzmanlığı 148
6.2.2.2. Etkileyicilerin Tecrübelere Dayanan Başarı Örnekleri 150
6.2.3. Etkileyicilerin Paylaşım İçerikleri Kapsamında Değerlendirme 152
6.2.3.1. Tecrübe/Deneyim Aktarımına Yönelik Paylaşımlar 153
6.2.3.2. İnsan Sağlığına Yönelik Paylaşımlar 155
6.2.3.3. Yatırım Araçlarına Yönelik Paylaşımlar 158
6.3. Sosyal Medya Etkileyicilerinin Paylaşımları Kapsamında Takipçileri ile Aralarında Kurulan Özel Bağın Tespiti 161
6.4. Sosyal Medya Etkileyicisinin Güven Sorumluluğunu Oluşturan Paylaşımları 164
6.5. Sosyal Medya Etkileyicisinin Sorumluluğunu Kısıtlamaya Yönelik Bildirimlerinin Geçerliliği 166
BÖLÜM 3
SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞU
1. ETKİLEYİCİNİN KİŞİLİK HAKKI İHLALİ TEŞKİL EDEN PAYLAŞIMLARI KAPSAMINDA SORUMLULUĞU 171
1.1. Kişilik Hakkının Korunması 171
1.1.1. Kişilik Hakkı Kavramı 171
1.1.2. Kişilik Hakkının Hukuki Niteliği 173
1.1.3. Kişilik Hakkı Kapsamına Giren Değerler ve Hukuka Aykırılık Bağlamında Sosyal Medya Aracılığıyla Gerçekleştirilen Kişilik Hakkı İhlalleri 174
1.1.3.1. Ad 174
1.1.3.2. Resim ve Ses 176
1.1.3.3. Haysiyet, Onur ve Bu Bağlamda Ticari İtibar 176
1.1.3.4. Kişinin Sırları ve Özel Hayatı 178
1.2. Hukuka Uygunluk Nedenleri 180
1.2.1. İlgilinin Rızası 181
1.2.2. Üstün Özel Yarar 182
1.2.3. Üstün Kamusal Yarar 183
2. ETKİLEYİCİNİN SÖZLEŞMENİN KURULMASINDA ALDATMA NİTELİĞİNDE HATALI BİLGİ VERMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU 185
2.1. Aldatmanın Unsurları 186
2.1.1. Hataya Düşürmeye Yönelik Davranış 186
2.1.1.1. Aktif Davranışlar Yoluyla Aldatma 188
2.1.1.2. Pasif Davranışlar Yoluyla Aldatma 188
2.1.2. Aldatma Kastı 189
2.2. Sosyal Medya Etkileyicisinin Aldatmayı Gerçekleştiren Kişi Bağlamında Sorumluluk Açısından Önemi 191
3. ETKİLEYİCİNİN TBK m. 49 f. 2 KAPSAMINDA KASTEN HATALI BİLGİ YA DA TAVSİYE VERMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU 192
3.1. Ahlaka Aykırı Fiil ile Üçüncü Kişiye Kasten Zarar Verme 193
3.1.1. Şartları 196
3.1.1.1. Ahlaka Aykırı Fiille Hareket 196
3.1.1.2. Kast 200
3.1.2. Uygulama Alanı 203
3.2. Etkileyicinin Paylaşımlarının TBK m.49/2 Kapsamında Değerlendirilmesi 206
3.2.1. Etkileyicinin Hatalı Bilgi, Tavsiye ya da Öğüt Vermesi 206
3.2.2. Güven Sorumluluğu ile Arasındaki Farkın Tespiti 208
4. ETKİLEYİCİNİN HAKSIZ REKABET NİTELİĞİ TAŞIYACAK FİİLLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞU 210
4.1. Haksız Rekabetten Doğan Sorumluluk Kavramı 210
4.2. Sorumluluğun Hukuki Dayanağı ve Niteliği 213
4.2.1. Alman Hukukundaki Kanun Düzenlemesi 213
4.2.2. İsviçre Hukukundaki Kanun Düzenlemesi 218
4.2.3. Türk Hukukundaki Kanun Düzenlemeleri 221
4.2.3.1. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 223
4.2.3.2. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 226
4.2.3.3. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 229
4.2.3.4. Haksız Rekabet Hükümlerinin Yeknesaklaştırılması İhtiyacı 230
4.2.3.5. Sosyal Medya Etkileyicilerine Uygulanacak Hükümlerin Tespiti 232
4.2.3.5.1. Ticari İş Kavramı 233
4.2.3.5.2. Etkileyicilerin Faaliyetlerinin Ticari İş Niteliği Kazanması 235
4.2.3.5.3. Sosyal Medya Etkileyicilerinin Serbest Meslek Erbabı Olarak Kabulü 238
4.2.4. Haksız Rekabetin Hukuki Niteliği 242
4.3. Haksız Rekabetten Sorumluluğun Şartları 244
4.3.1. Hukuka Aykırılık Unsuru Kapsamında Haksız Rekabet Fiilinin Gerçekleşmesi 246
4.3.1.1. Rekabet Ortamının Bozulması 246
4.3.1.2. Dürüstlük Kuralına Aykırılık 248
4.3.1.3. Sosyal Medya Etkileyicisinin Haksız Rekabet Niteliği Taşıyan Paylaşımları 250
4.3.1.3.1. Reklam/Tanıtım Amaçlı Paylaşımlar 252
a.Reklam Kavramı 252
b.Reklam Türleri 253
i)Karşılaştırmalı Reklam 254
ii)Örtülü Reklam 257
iii)Aldatıcı Reklam 260
c. Reklamların Haksız Rekabet Oluşturması İçin Aranması Gereken Temel Kriter: Aldatıcılık 264
4.3.1.3.2. Herhangi Bir Tanıtım Amacı Taşımaksızın Bir Kişiye Yönelik Kötüleyici Paylaşımlar 265
4.3.2. Haksız Rekabet Hükümleri Kapsamında Talepte Bulunabilecek Kişiler 266
4.4. Hukuka Uygunluk Nedeni Olarak İfade Özgürlüğü 268
BÖLÜM 4
SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN PAYLAŞIMLARINDAN DOĞAN ZARARLAR VE TAZMİNİ
1. SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN KURMUŞ OLDUĞU SÖZLEŞMEYE AYKIRI FİİLLERİ SONUCU GÜNDEME GELMESİ MÜMKÜN TALEPLER 273
2. SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN GÜVEN SORUMLULUĞUNA AYKIRI HAREKETLERİ SONUCU OLUŞAN ZARARLAR VE GİDERİMİ 274
2.1. Güven Zararı Kavramı 275
2.1.1. Olumsuz Zarar ve Güven Zararı Kavramları 276
2.1.2. Olumlu Zarar Kapsamında Güven Menfaatinin Korunması 280
2.2. Nedensellik Bağı 284
2.3. Kusur 288
2.4. Zamanaşımı 289
3. SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİSİNİN HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞUNU OLUŞTURAN FİİLLERİ SONUCU OLUŞAN ZARARLAR VE GİDERİMİ 292
3.1. Haksız Fiil Teşkil Eden Paylaşımların Tespiti 293
3.2. Sosyal Medya Etkileyicisinin Haksız Fiil Teşkil Eden Paylaşımları Sonucu İleri Sürülebilecek Talepler ve Oluşan Zararların Tazmini 296
3.2.1. Müdahalenin Meni Talebi 296
3.2.2. Eski Hale Getirme 298
3.2.3. Elde Edilen Kazançların İadesi 299
3.2.4. Tazminat Talebine Konu Olabilecek Zararlar 301
3.2.4.1. Maddi Zarar Kalemleri 302
3.2.4.1.1. Kişilik Hakkı İhlali ve Haksız Rekabet Teşkil Eden Paylaşımlardan Doğan Maddi Zarar Kalemleri 302
3.2.4.1.1. Aldatma Teşkil Eden Paylaşımlardan Doğan Maddi Zarar Kalemleri 304
3.2.4.1.2. Ahlaka Aykırı Fiil Teşkil Eden Paylaşımlardan Doğan Maddi Zarar Kalemleri 305
3.2.4.2. Manevi Zarar Kalemleri 308
3.3. Nedensellik Bağı 309
3.4. Kusur 310
3.5. Zamanaşımı 313
SONUÇ 315
KAYNAKLAR 327 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
