|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
SUNUŞ 5
ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR 7
İÇİNDEKİLER 11
KISALTMALAR LİSTESİ 17
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
GECE ÇALIŞMASINA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
I. ÇALIŞMA HAYATINDA GECE ÇALIŞMASINA DUYULAN İHTİYAÇ VE GECE
ÇALIŞMASINA İLİŞKİN HÜKÜMLERİN HUKUKİ GELİŞİMİ 23
II. GECE ÇALIŞMASININ HUKUKSAL KAYNAKLARI 25
A. Ulusal Kaynaklar 25
1. 4857 sayılı İş Kanunu 25
2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 27
3. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 28
4. Postalar Halinde Çalışma Yönetmeliği 28
5. Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları
Hakkında Yönetmelik 29
6. Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme
Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik 30
7. Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik 30
B. Uluslararası Kaynaklar 31
1. ILO Belgeleri 31
2. Avrupa Hukuku Belgeleri 35
3. Avrupa Birliği Belgeleri 36
a. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı 37
b. Avrupa Birliği Yönergeleri 37
(1) 92/85/EC sayılı Yönerge 37
(2) 93/104/EC sayılı Yönerge 38
(3) 94/33/EC sayılı Yönerge 39
(4) 1999/63/EC sayılı Yönerge 39
(5) 2002/17/EC sayılı Yönerge 40
(6) 2003/88/EC sayılı Yönerge 41
III. GECE ÇALIŞMASININ SINIRLANDIRILMASI İHTİYACI 43
A. İşçi Bakımından Doğurduğu Riskler 43
1. Sağlık Riskleri 43
2. Sosyal Riskler 48
3. Aile Hayatına İlişkin Riskler 49
4. İş Sağlığı ve Güvenliği Riski 50
B. İşveren Bakımından Doğurduğu Riskler 52
1. İş Veriminin Düşmesi Riski 52
2. Denetim Eksikliği Riski 53
3. İş Sağlığı ve Güvenliği Riski 55
IV. GECE ÇALIŞMASI KAVRAMI 56
A. Gece Kavramı 56
B. Gece Çalışması Kavramı 60
1. Gece Çalışmasının Görünümleri 61
a. Postalar Halinde Çalışmanın Bir Görünümü Olarak Gece
Postası 61
(1) Postalar Halinde Çalışma Usulü 61
(2) Gece Postası 64
b. Sürekli Gece Çalışması 65
C. Gece İşçisi Kavramı 67
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK İŞ HUKUKUNDA GECE ÇALIŞMASININ DÜZENLENMESİ
I. GECE ÇALIŞMA SÜRESİ 71
A. Türk Hukukunda Çalışma Süresi Kavramı 71
1. Çalışma Süresinden Sayılan Haller 72
2. Çalışma Süresinden Sayılmayan Haller 74
a. Sosyal Yardım Amaçlı Taşımalarda Yolda Geçen Süre 74
b. Ara Dinlenmeleri 74
3. Günde Yedi Buçuk Saat ve Daha Az Çalışılabilecek İşler 76
4. Haftalık İş Günlerine Bölünemeyen İşlerde Gece Çalışma Süresi 77
B. Gece Çalışma Süresi 78
1. Gece Çalışma Süresine İlişkin Esaslar 78
a. Gece Postasında Çalışma Süresi 79
b. Sürekli Gece Çalışmasında Çalışma Süresi 82
c. Ara Dinlenmelerinin Gece Çalışma Süresine Etkisi 84
d. İş Seyahatinde Yolda Geçen Sürenin Gece Çalışma Süresine
Etkisi 86
2. Gece Çalışma Süresinin İstisnaları 91
a. Gece Çalışma Süresine İlişkin İstisnaların Düzenlenişi 91
b. Turizm, Özel Güvenlik, Sağlık ve Petrol Araştırma, Arama ve
Sondaj Hizmeti Yürütülen İşlerin Konu Bakımından Kapsamı 96
(1) Turizm Hizmeti Yürütülen İşlerin Kapsamı 96
(2) Özel Güvenlik Hizmeti Yürütülen İşlerin Kapsamı 99
(3) Sağlık Hizmeti Yürütülen İşlerin Kapsamı 100
(4) Petrol Araştırma, Arama ve Sondaj Hizmeti Yürütülen
İşlerin Kapsamı 103
c. Turizm, Özel Güvenlik, Sağlık ve Petrol Araştırma, Arama ve
Sondaj Hizmeti Yürütülen İşlerin Kişi Bakımından Kapsamı
ve Alt İşverenlik Bakımından Değerlendirme 104
3. Yedi Buçuk Saatin Üzerinde Çalıştırılma İçin Öngörülen Yazılı
Onay Şartı 108
4. Gece Döneminde Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme
İşlerinin Yapılması 110
5. Gece Döneminde Denkleştirme 112
6. Gece Döneminde Fazla Çalışma Yasağı 114
a. Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma 114
b. Gece Döneminde Fazla Çalışma Yasağı 116
7. Gece Döneminde Telafi Çalışması 124
8. 24 Saat Çalışma ve Özellikle Sağlık Çalışanları Bakımından
Ortaya Çıkan Hukuki Sorunlar 126
a. Sağlık Hizmeti Kavramı 127
b. Nöbet Usulü ve Türleri 128
c. Nöbet Uygulamasının Kamu Hizmetinin Sürekliliği İlkesi ve İş
Kanunu’nda Düzenlenen Azami Çalışma Süreleri
Bakımından Değerlendirilmesi 131
d. Nöbet ve Gece Postasında Fazla Çalışma Ücreti 134
9. İcap Nöbeti 137
10. Basın İş Kanunu’nda Gece Çalışması 142
11. Deniz İş Kanunu’nda Gece Çalışması 143
II. GECE ÇALIŞMASINDA ÖZEL OLARAK KORUNAN GRUPLAR 146
A. Belirli İşçi Gruplarının Gece Çalışması Bakımından Özel Olarak
Korunması İhtiyacı 146
1. Genel Olarak 146
2. Tarihsel Süreçte Kadınlara İlişkin Gece Çalışması Yasaklarından
Vazgeçilmesi ve Koruyucu Düzenlemelerin Gelişimi 147
3. Çocuk ve Genç İşçilere İlişkin Gece Çalışma Yasağı Getirilmesi
İhtiyacı 151
B. Kadınlara İlişkin Özel Düzenlemeler 153
1. İşyerine Ulaşım 155
2. Sağlık Gözetimi 156
3. Her İki Eşin Gece Çalışıyor Olması Hali 156
4. Kadın Çalışanların İsim Listesini Saklama Yükümlülüğü 157
5. Gece Çalışma Yasağı 158
a. Yer ve Su Altında Çalıştırma Yasağı 158
b. Gebelik ve Analık Durumunda Çalıştırılma Yasağı ve
Çalıştırılma Sürelerine İlişkin Sınırlandırmalar 159
C. Çocuk ve Genç İşçilere İlişkin Özel Düzenlemeler 162
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GECE ÇALIŞMASINDA İŞVERENİN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. İŞVERENİN ÜCRET ÖDEME BORCU 171
A. İşçiye Gece Çalışması Karşılığında Ek Ücret Verilmesi 172
B. İşçiye Ücret Yerine Serbest Zaman Sağlanması 174
II. GECE ÇALIŞMASINDA İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 175
A. Genel Olarak 175
B. İşverenin Postalar Halinde Çalışma Yönetmeliği’nden Kaynaklanan
Yükümlülükleri 176
1. Gece ve Gündüz Postalarının Değiştirilmesi 176
a. Nöbetleşme Usulü 176
b. İşçinin Postasının Değiştirilmesi 178
2. Sağlığı Bozulan İşçinin Gündüz Postasına Geçirilmesi 180
3. Düzenleme ve İlan Yükümlülüğü 181
C. İşverenin 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndan
Kaynaklanan Yükümlülükleri 181
1. Genel Olarak 181
2. İşverenin İşçiyi Koruma ve Gözetme Borcu 183
3. İşverenin Risk Değerlendirmesi Yapma Yükümlülüğü 184
4. Çalışanları Bilgilendirme ve Çalışanlara Eğitim Verme
Yükümlülüğü 188
5. Sağlık Gözetimi Sağlama Yükümlülüğü 188
6. İşyerinin Aydınlatılması Yükümlülüğü 194
III. GECE ÇALIŞMASINA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ İHLAL EDEN İŞVERENE
KARŞI İŞÇİLERİN HAKLARI VE UYGULANACAK İDARİ YAPTIRIMLAR 195
A. İşçilerin Hakları 195
1. Çalışmaktan Kaçınma Hakkı 195
2. İş Sözleşmesini Fesih Hakkı 198
B. Uygulanacak İdari Yaptırımlar 200
SONUÇ 203
KAYNAKÇA 211 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
