|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
SUNUŞ 7
ÖNSÖZ 11
İÇİNDEKİLER 13
KISALTMALAR 19
GİRİŞ 23
BİRİNCİ BÖLÜM
ÜCRETSİZ İZİN KAVRAMI, UNSURLARI VE HUKUKİ NİTELİĞİ
§1. ÜCRETSİZ İZNİN İŞLEVİ, KAVRAMI VE UNSURLARI 27
I. ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMALARININ ÖNEMİ VE İŞLEVİ 27
A. Genel Olarak 27
B. İşgücü Piyasası Yönünden 27
C. Temel Hak ve Hürriyetlerin Etkin Kullanımı Bakımından 29
D. Ücretsiz İzin Uygulamalarının Olumsuz Etkileri 32
II. ÜCRETSİZ İZİN KAVRAMI 34
A. Ücretsiz İzne İlişkin Yasal Düzenlemeler ve Ücretsiz İzin Kavramı 34
B. Memurların Aylıksız İzin Hakkı ve Ücretsiz İzinle Kıyası 39
III. Ücretsiz İznin Unsurları 41
A. Genel Olarak 41
B. İrade Beyanı 43
1. İradi Ücretsiz İznin Unsuru Olarak İrade Açıklaması 43
2. Kanuni Ücretsiz İzinde Tek Taraflı İrade Beyanı 44
3. İradi Ücretsiz İzinde Tarafların Anlaşması 47
C. Kanuni Ücretsiz İznin Unsuru Olarak Meşru Bir Sebebin Varlığı 51
1. Genel Olarak 51
2. Meşru Sebep Kavramı ve Ücretsiz İzinde Meşru Sebebin
Varlığı 53
3. Meşru Sebebin Kanundan Kaynaklanması 54
D. Asli Edimlerin Yerine Getirilmemesi 61
1. İş Sözleşmesinde Asli ve Yan Edim Kavramı 61
2. Asli Edimlerin Yerine Getirilmemesi 62
3. Ücretsiz İzinde Yan Edimlerin Durumu 67
E. Meşru Sebep Unsuru ile Asli Edimlerin Yerine Getirilmemesi
Unsuru Arasında İlliyet Bağı 69
§2. ASKI HALİ TEORİSİ VE ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 72
IV. ASKI HALİ TEORİSİ VE İŞ HUKUKUNDA ASKI HALİ 72
A. Askı Hali Teorisi 72
B. İş Hukukunda Askı Hali 75
V. ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 79
VI. ÜCRETSİZ İZNİN ASKI HALİYLE İLİŞKİSİ VE İŞ HUKUKUNDA BAŞLICA
ASKI HALLERİ 81
A. Ücretsiz İznin Askı Haliyle İlişkisi 81
1. Genel Olarak 81
2. İradi Ücretsiz İznin Askı Haliyle İlişkisi 82
3. Kanuni Ücretsiz İznin Askı Haliyle İlişkisi 83
B. İş Hukukunda Ücretsiz İzin Dışındaki Diğer Başlıca Askı Halleri 86
1. Genel Olarak 86
2. Grev ve Lokavt 86
a. Yasal Grev ve Lokavt Hali 86
b. Yasadışı Grev ve Lokavt ile Toplu Eylem Hakkı 91
3. Kanuni Bir Ödevin Yerine Getirilmesi veya Muvazzaf
Askerlik Dışında Silahaltına Alınma 92
4. İşçinin Ücretinin Ödenmemesi Nedeniyle Çalışmaktan
Kaçınma Hakkı 94
5. Ciddi ve Yakın Bir Tehlikenin Varlığı Nedeniyle Çalışmaktan
Kaçınma Hakkı 99
6. Zorlayıcı Sebepler 101
7. Kısa Çalışma 103
8. Profesyonel Sendika Yöneticiliği 107
9. Hastalık Hali 109
10. İşçinin Gözaltına Alınması veya Tutuklanması 110
11. Mazeret İzinleri 111
12. Analık Hali 113
13. Mevsimlik İş Sözleşmeleri 116
14. Diğer İş Kanunları ile Türk Borçlar Kanunu’nun Hizmet
Sözleşmelerine İlişkin Hükümlerindeki Askı Halleri 118
a. Basın–İş Kanunu’nda Askı Hallerine Dair Düzenlemeler 118
b. Deniz–İş Kanunu’nda Askı Hallerine Dair Düzenlemeler 120
c. TBK’da Askı Hallerine Dair Düzenlemeler 121
C. Askı Hali Niteliğinin Tartışmalı Olduğu Durumlar 122
1. Genel Olarak 122
2. İşe İade Davası Sonrası Boşta Geçen Süre 123
2. Yıllık Ücretli İzin ve Diğer Ücretli Tatiller 126
İKİNCİ BÖLÜM
ÜCRETSİZ İZİN TÜRLERİ VE ÜCRETSİZ İZİN NİTELİĞİNDE OLMAYAN UYGULAMALAR
§1. ÜCRETSİZ İZİN TÜRLERİ 129
I. GENEL OLARAK 129
II. KANUNİ ÜCRETSİZ İZİN 130
A. Genel Olarak 130
B. Yasal Düzenlemeler 133
1. Genel Olarak 133
2. Doğum Sonrası Yarım Çalışma İzni ve Doğum Sonrası
Ücretsiz İzin 135
a. Genel Olarak 135
b. Doğum Sonrası Yarım Çalışma İzni 137
c. Doğum Sonrası Ücretsiz İzin 143
3. Koruyucu Aile Olma Nedeniyle Ücretsiz İzin 146
4. Ücretsiz Yol İzinleri 147
5. Bedelli Askerlik Hizmeti 152
6. Covid–19 Pandemisi Kapsamında Ücretsiz İzin 156
a. Genel Olarak 156
b. Fesih Yasağı 158
c. İşverenlere Tanınan Kanuni Ücretsiz İzin Hakkı 162
7. Avukatlık Stajı Amacıyla Ücretsiz İzin 168
C. Yönetmeliklerle Öngörülen Ücretsiz İzin Halleri 175
1. Genel Olarak 175
2. Ücretsiz Gebelik İzni 176
3. Toplum Yararına Çalışma Programı Kapsamında İstihdam
Edilenlerin Ücretsiz İzin Hakları 181
III. İRADİ ÜCRETSİZ İZİN 185
A. Genel Olarak 185
B. İradi Ücretsiz İzinde Taraf İradelerinin Rolü 190
C. Teklifin İşveren Tarafından Yapılması 195
1. Genel Olarak 195
2. İradi Ücretsiz İznin Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik
Oluşturması 198
a. Ücretsiz İzin Tekliflerinde Uyulması Gereken Usul 198
b. Usule Uygun Olmayan Ücretsiz İzin Teklifleri 204
c. İş Sözleşmesi veya Toplu İş Sözleşmesinde İşverene
Ücretsiz İzin Yetkisinin Tanınması 210
3. Feshin Son Çare Olması İlkesinin Uygulanmasında İradi
Ücretsiz İznin Rolü 213
D. Teklifin İşçi Tarafından Yapılması 217
1. Genel Olarak 217
2. Çalışma Koşulu Haline Gelen Ücretsiz İzin Uygulamaları 222
§2. ÜCRETSİZ İZİN NİTELİĞİNDE OLMAYAN UYGULAMALAR VE İŞ
HUKUKUNDA DÜZENLENMESİ GEREKEN KANUNİ ÜCRETSİZ İZİNLER 226
IV. ÜCRETSİZ İZİN NİTELİĞİNDE OLMAYAN UYGULAMALAR VE HUKUKİ
SONUÇLARI 226
A. İşverenin Tek Taraflı Ücretsiz İzin Uygulaması ve İşveren
Temerrüdü 226
B. İşçinin Tek Taraflı Ücretsiz İzin Uygulaması ve Hukuki Sonuçları 231
V. İŞ HUKUKUNDA KANUNİ ÜCRETSİZ İZNE İLİŞKİN DÜZENLEME
ÖNERİLERİ 234
A. Genel Olarak 234
B. Memurlara İlişkin Aylıksız İzin Düzenlemeleri ve İş Hukukuna
Uygulanabilirliği 234
1. Genel Olarak 234
2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’ndaki Aylıksız İzin
Düzenlemeleri 236
3. Aylıksız İzin Düzenlemelerinin İş Hukukuna Uygulanabilirliği 247
C. Temel Hak ve Hürriyetlerin Etkin Kullanılması Bakımından Diğer
Kanuni Ücretsiz İzin Önerileri 254
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ SONUÇLARI VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR
§1. ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ SONUÇLARI 261
I. ÜCRETSİZ İZİNDE TARAFLARIN HAK VE BORÇLARI 261
A. Ücretsiz İzinde İş Görme Borcu ve İşçinin Başka İşte Çalışması 261
1. Genel Olarak 261
2. İradi Ücretsiz İzin Bakımından 264
3. Kanuni Ücretsiz İzin Bakımından 266
B. Ücretsiz İznin Ücret Ödeme Borcu, Prim, İkramiye, Yan
Ödemeler ve İşverence Sağlanan Diğer Menfaatlere Etkisi 270
C. Ücretsiz İzinde İşçiyi Gözetme Borcu ve Sadakat Borcu 275
D. Ücretsiz İznin Eşit Davranma Yükümlülüğüne Etkisi 278
E. Ücretsiz İznin Rekabet Yasağına Etkisi 282
F. Ücretsiz İznin Teslim ve Hesap Verme Borcuna Etkisi 283
G. Ücretsiz İznin İşveren Tarafından Sağlanan Alet ve Araçlara
Etkisi 284
H. Ücretsiz İznin İşverence Sağlanan Konuta Etkisi 286
İ. Ücretsiz İznin Kreş ve Kantin Haklarına Etkisi 290
J. Ücretsiz İznin İşçi Buluşlarına Etkisi 292
II. ÜCRETSİZ İZNİN KIDEME BAĞLI HAKLARA ETKİSİ 294
A. Genel Olarak 294
B. Ücretsiz İznin İş Güvencesindeki Altı Aylık Kıdeme Etkisi 294
C. Ücretsiz İznin İhbar Sürelerine Etkisi 297
D. Ücretsiz İznin Kıdem Tazminatına Etkisi 301
E. Ücretsiz İznin Yıllık Ücretli İzne Etkisi 308
F. Ücretsiz İznin Kıdeme Bağlı Diğer Haklara Etkisi 317
III. ÜCRETSİZ İZNİN ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELERE ETKİSİ 319
IV. ÜCRETSİZ İZNİN SOSYAL SİGORTALILIĞA ETKİSİ 320
A. Genel Olarak 320
B. Sigortalılık Niteliği ve Prim Ödeme Gün Sayısına Etkisi 321
C. Kısa ve Uzun Vadeli Sigorta Kolları ile İşsizlik Sigortası Kanunu
Kapsamında Yapılan Yardımlara Etkisi 329
1. Kısa Vadeli Sigorta Kolları Bakımından 329
2. Uzun Vadeli Sigorta Kolları Bakımından 336
3. İşsizlik Sigortası Kanunu Bakımından 338
V. ÜCRETSİZ İZNİN TOPLU İŞ HUKUKUNA ETKİSİ 340
A. Genel Olarak 340
B. Ücretsiz İznin Sendika Üyeliğine ve Sendika Kuruculuğuna Etkisi 341
C. İşyeri Sendika Temsilcisinin ve Amatör Sendika Yöneticisinin
Ücretsiz İzne Çıkarılması 349
D. Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma ve Ücretsiz İzin 352
VI. ÜCRETSİZ İZNİN SONA ERMESİ VE ÜCRETSİZ İZİNDE İŞ
SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 356
§2. ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ SONUÇLARI VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR 364
VII. BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI 364
VIII. ASGARİ VE AZAMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE ÜCRETSİZ İZİN
UYGULAMASI 367
IX. DENEME SÜRESİ VE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI 369
X. ÜÇLÜ İŞ İLİŞKİLERİNDE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI 373
A. Geçici İş İlişkisi ve Ücretsiz İzin Uygulaması 373
B. Asıl İşveren – Alt İşveren İlişkisi ve Ücretsiz İzin Uygulaması 380
C. İşyeri Devrinde Ücretsiz İzin Uygulaması 385
D. İş Sözleşmesinin Devrinde Ücretsiz İzin Uygulaması 390
XI. DİĞER ASKI HALLERİYLE ÜCRETSİZ İZNİN ÇAKIŞMASI 391
XII. ÜCRETSİZ İZİNDE İŞÇİYE BİR MİKTAR ÜCRET ÖDENMESİ VEYA
TARAFLARIN BU YÖNDE ANLAŞMASI 395
XIII. ÜCRETSİZ İZNİN NAFAKA VE İCRA BORÇLARINA ETKİSİ 398
SONUÇ 401
YARARLANILAN KAYNAKLAR 411 |