|
İÇİNDEKİLER
İçindekiler
3. Baskıya Önsöz 7
Önsöz 9
Teşekkür 13
Özgeçmiş 15
Kısaltmalar 27
GİRİŞ 29
1. BÖLÜM:
HASTA HAKLARININ GELİŞİMİ VE
SAĞLIK HAKKI
GİRİŞ 35
1. HASTA HAKLARININ GELİŞİMİ 36
2. HASTA HAKLARININ GÜNCELLİĞİ 43
3. SAĞLIK HAKKI 46
3.1. Sağlık Hakkı Yaşam Hakkı İlişkisi 48
3.2. Sağlık Hakkının Devletlere Getirdiği Yükümlülükler 53
2. BÖLÜM:
HASTA HAKLARI VE ULUSLARARASI BELGELER
GİRİŞ 57
1. LİZBON HASTA HAKLARI BİLDİRGESİ 58
1.1. Nitelikli Sağlık Bakımı Hakkı 60
1.2. Seçim Yapma Özgürlüğü 61
1.3. Kendi Geleceğini Belirleme Hakkı 62
1.4. Bilinci Kapalı Hasta 62
1.5. Yasal Olarak Yeterliliği Bulunmayan Hasta 63
1.6. Hastanın İsteğine Karşın Yapılan Girişimler 63
1.7. Bilgilenme Hakkı 64
1.8. Gizlilik Hakkı 64
1.9. Sağlık Eğitimi Hakkı 65
1.10. Onurunu Koruma Hakkı 65
1.11. Dini Destek Hakkı 66
2. AVRUPA’DA HASTA HAKLARININ GELİŞTİRİLMESİ BİLDİRGESİ 66
2.1. SAĞLIK HİZMETLERİNDE İNSAN HAKLARI VE DEĞERLERİ 67
2.2. Bilgilendirme 67
2.3. Onam 69
2.4. Mahremiyet ve Özel Hayat 70
2.5. Bakım ve Tedavi 72
2.6. Başvuru 73
3. BİYOETİK SÖZLEŞMESİ 74
3.1. Sözleşme’nin Amacı 76
3.2. İnsanın Önceliği 77
3.3. Sağlık Hizmetlerinden Adil Şekilde Yararlanma 78
3.4. Meslekî Standartlar 78
3.5. Onam 78
3.6. Akıl Hastalığı Olan Kişilerin Korunması 79
3.7. Acil Durum 80
3.8. Önceden Açıklanmış İstek 80
3.9. Onam İle İlgili Diğer Maddeler 80
3.10. Özel Hayat ve Bilgilendirilme Hakkı. 81
3.11. Üzerinde Araştırma Yapılan Kişilerin Korunması 81
4. AVRUPA HASTA HAKLARI ŞARTI 85
4.1. Hastanın 14 Hakkı 87
4.2. Koruyucu Tedbirlerin Alınması Hakkı 89
4.3. Erişim Hakkı 90
4.4. Bilgi Hakkı 91
4.5. Onam Hakkı 92
4.6. Özgür Seçim Hakkı 93
4.7. Özel Yaşam ve Gizlilik Hakkı 93
4.8. Hastaların Vaktine Saygı 94
4.9. Kalite Standartları Hakkı 94
4.10. Güvenlik Hakkı 95
4.11. Yenilik Hakkı 95
4.12. Gereksiz Ağrı ve Sıkıntıdan Sakınma Hakkı 95
4.13. Kişisel Tedavi Hakkı 96
4.14. Şikâyet Hakkı 96
4.15. Tazminat 96
5. HASTA GÜVENLİĞİ HAKLARI ŞARTI 97
5.1. Zamanında, Etkili Ve Uygun Bakıma Erişim Hakkı 103
5.2. Güvenli Sağlık Hizmeti Süreçleri ve Uygulamalarından Yararlanma Hakkı 104
5.3. Nitelikli Ve Yetkin Sağlık Çalışanlarından Bakım Alma Hakkı 105
5.4. Güvenli Tıbbi Ürünlere ve Bunların Güvenli ve Rasyonel Kullanımına İlişkin Hak 106
5.5. Güvenli ve Emniyetli Sağlık Hizmeti Tesislerine Erişim Hakkı 107
5.6. Onur, Saygı, Ayrımcılığa Uğramama, Mahremiyet ve Gizlilik Hakkı 108
5.7. Bilgiye, Eğitime ve Destekli Karar Alma Hakkı 110
5.8. Tıbbi Kayıtlara Erişim Hakkı 111
5.9. Dinlenilme ve Adil Çözüm Hakkı 112
5.10. Hasta ve Ailesinin Katılım Hakkı 113
3. BÖLÜM:
TÜRKİYE’DE HASTA HAKLARI
Giriş 117
1. 1961 ANAYASASI’NA KADAR OLAN YASAL DÜZENLEMELERDE HASTA HAKLARI 117
1.1. Tababet ve Şuabat–ı Sanatlarının Tarz–ı İcrasına Dair Kanun 118
1.2. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 119
1.3. Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi 120
1.4. Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun 124
2. 1961 ANAYASASI VE SONRAKİ YASAL DÜZENLEMELERDE HASTA HAKLARI 125
2.1. Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun 125
3. 1982 ANAYASASI VE SONRAKİ DÜZENLEMELERDE HASTA HAKLARI 126
3.1. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 127
3.2. Nüfus Planlaması Hakkında Kanun 128
3.3. Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu 129
4. HASTA HAKLARI YÖNETMELİĞİ 129
4.1. Dayanak ve Amaç 130
4.2. Kapsam 131
4.3. Tanımlar 131
4.3.1. HHY’de Hasta Tanımı 132
4.3.2. HHY’de Hasta Haklarının Tanımı 132
4.3.3. HHY’de Sağlık Kurumu ve Personeli Tanımları 132
4.3.4. Temel İlkeler 133
4. BÖLÜM:
SAĞLIK HİZMETLERİNDEN YARARLANMA HAKKI
Giriş 137
1. Sağlık Hizmetlerinden Adalete ve Hakkaniyete Uygun Yararlanma 137
2. Hizmet Konusunda Bilgi İsteme Hakkı 138
3. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme Hakkı 141
4. Sağlık Personelini Seçme ve Değiştirme Hakkı 142
5. Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme Hakkı 148
6. Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım Alma Hakkı 148
7. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Edilememesi 149
8. Tıbbi Özenle Hizmet Alma Hakkı 150
5. BÖLÜM:
HASTANIN AYDINLATILMA VE ONAM VERME HAKKI
Giriş 163
1. AYDINLATILMIŞ ONAMIN TIP ETİĞİ VE HUKUKU AÇISINDAN TAŞIDIĞI ÖNEM 165
2. TÜRKİYE’DE AYDINLATILMIŞ ONAM İLE İLGİLİ HUKUKİ DURUM 168
3. HASTANIN TIBBİ GİRİŞİME ONAM VEREBİLMESİ İÇİN GEREKEN ŞARTLAR 174
3.1. Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak 175
3.1.1. Biyolojik Öğe 177
3.1.2. Yaş Küçüklüğü 177
3.1.3. Akıl Hastalığı 177
3.1.4. Akıl Zayıflığı 178
3.1.5. Sarhoşluk 178
3.2. Ergin (Reşit) Olmak 179
3.3. Kısıtlı Olmamak 181
3.4. Hastanın Aydınlatılması 182
3.4.1. Aydınlatmanın İçeriği 182
3.4.1.1. Tanı ve Tedavi Hakkında Bilgilendirme 185
3.4.1.2. Risk Aydınlatması 186
3.4.2. Aydınlatma Kapsamının Genişlemesi 188
3.4.3. Kapsamın Daralması veya Aydınlatmanın Hiç Yapılmaması 190
3.4.3.1. Hastanın Serbest İradesi ile Aydınlatılmak İstememesi 190
3.4.3.2. Hastanın Uygulanması Düşünülen Tıbbi Girişim Hakkında Bilgi Sahibi Olması 192
3.4.3.3. Acil Haller 193
3.4.3.4. Aydınlatmanın Hasta İçin Öneminin Kalmaması 195
3.4.3.5. Tedavi Ayrıcalığı 195
3.4.4. Aydınlatmanın Verilme Tarzı 197
3.4.5. Aydınlatma Kime Yapılmalıdır? 198
3.4.6. Bilgilendirme Kim Tarafından Yapılmalıdır? 201
3.4.7. Aydınlatmada Şekil 201
3.4.8. Bilgilendirme Ne Zaman Yapılmalıdır? 206
4. ÇOCUK ADINA TIBBİ GİRİŞİMLERE KARAR VERİLMESİNDE ETİK VE YASAL TARTIŞMALAR 207
4.1. Ayırt Etme Gücü Bulunmayan Çocuklar Adına Tıbbi Girişime Karar Verilmesi 209
4.2. Ayırt Etme Gücü Bulunan Çocuklardan Tıbbi Girişimler İçin Aydınlatılmış Onam Alınması 210
6. BÖLÜM:
HASTANIN TEDAVİYİ REDDETME HAKKI
Giriş 217
1. TEDAVİYİ REDDETME HAKKI VE ETİK TARTIŞMALAR 218
2. KARAR VERME YETERLİLİĞİ OLAN HASTANIN TEDAVİYİ REDDETME HAKKI VE TÜRK HUKUKU 220
2.1. Anayasa ve Karar Verme Yeterliliği Olan Hastanın Tedaviyi Reddetme Hakkı 221
2.2. Özel Hukuk ve Karar Verme Yeterliliği Olan Hastanın Tedaviyi Reddetme Hakkı 223
2.3. Ceza Hukuku ve Karar Verme Yeterliliği Olan Hastanın Tedaviyi Reddetme Hakkı 226
2.3.1. Tedaviyi Ret Hakkı ve Yaşam Hakkından Vazgeçmeye Onam Vermek 226
2.3.2. Tedaviyi Ret Hakkı ve Zorunluluk Hali 228
2.3.3. Hekimin Tıbbi Uygulama Gerçekleştirme Yükümlülüğü ve Tedaviyi Ret Hakkı 230
3. HASTA HAKLARI YÖNETMELİĞİ VE TEDAVİYİ RET HAKKININ SINIRLARI 231
7. BÖLÜM:
ONURU İLE ÖLME HAKKI
Giriş 241
1. ÖLÜMÜN TANIMI 243
2. ONURU İLE ÖLME HAKKI BAĞLAMINDA ÖTANAZİ 248
3. ONURU İLE ÖLME HAKKI 249
3.1. Gerçeği Bilme ve Gizlilik Hakkı 256
3.2. Yaşamının Son Döneminde Olan Hastanın Tedaviyi Reddetme ve Karara Katılma Hakkı 258
3.3. Ölmekte Olan Hastanın Tıbbi Deneme ve Uygulamalara Katılmama Hakkı Vardır 260
3.4. Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Hakkı 262
3.5. Diğer Haklar 263
8. BÖLÜM:
HASTANIN ÖZEL HAYATINA SAYGI HAKKI
Giriş 265
1. ÖZEL HAYAT KAVRAMI 266
1.1. Özel Hayatın Sınırları 266
2. ÖZEL HAYATA SAYGI HAKKI VE ULUSLARASI BELGELER 268
3. TÜRK HUKUK SİSTEMİNDE ÖZEL HAYATA SAYGI HAKKI 271
3.1. T.C. 1982 Anayasası’nda Özel Hayata Saygı Hakkı 272
3.2. Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu Kapsamında Özel Hayata Saygı Hakkı 273
3.3. Türk Ceza Kanunu ve Özel Hayata Saygı Hakkı 274
3.4. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu 275
4. SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÖZEL HAYATA SAYGI HAKKI 281
4.1. Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinde Özel Hayata Saygı Hakkının Kapsamı 283
4.2. Sağlık Hizmetlerinde Özel Hayata Saygı Hakkının İnsan Hakları ve Tıp Etiği Açısından Önemi 293
4.3. Sağlık Hizmetlerinde Özel Hayata Saygı Hakkının Temel Sorunları 296
4.4. Hastalara Ait Bilgilerin Gizliliği ve Sağlık Hizmetlerinin Sunumunda Karşılaşılan Etik ve Yasal Sorunlar 298
4.4.1. Sağlık Hizmetlerinde Meslek Sırrı ve Karşılaşılan Etik/Yasal Sorunlar 298
4.4.1.1. Sağlık Hizmetlerinde Meslek Sırrı Yükümlüğü Olan Kişiler 300
4.4.1.2. Sağlık Hizmetlerinde Meslek Sırrının Sınırları ve Karşılaşılan Etik /Yasal Sorunlar 301
4.4.2. Türk Hukukunda Sağlık Hizmetlerinde Meslek Sırrı 304
4.4.2.1. Bir Kanun Hükmünü Yerine Getirme 305
4.4.2.1.1. Bulaşıcı Hastalıklarda Bildirim 305
4.4.2.1.2. Suçun Bildirimi 312
4.4.2.2. Yetkili Makamın Emrini Yerine Getirme 313
4.4.2.3. Tanıklıktan Çekinme 314
4.4.2.4. Meşru Savunma ve Zorunluluk Hali 315
4.4.2.5. Hastanın Rızası 316
4.5. Sağlık Hizmetlerinde Arşiv / Kayıtların Gizliliğinde Karşılaşılan Etik ve Yasal Sorunlar 317
4.5.1. Türk Hukukunda Durum 322
4.6. Hastaların Beden Mahremiyeti ve Sağlık Hizmetlerinde Etik / Yasal Sorunlar 325
4.6.1. Sağlık Eğitimi Sürecinde Beden Mahremiyeti 326
9. BÖLÜM:
ŞİKÂYET HAKKI
GİRİŞ 331
1. SORUMLULUK VE HUKUKİ KORUNMA YOLLARI 334
1.1. Sağlık Tesislerinde Hasta Hakları Uygulamalarına Dair Yönerge (2003) 336
1.2. Hasta Hakları Uygulama Yönergesi (2005) 340
1.3. HHY 2014 Değişikliği ve 2014 Genelgesi 343
1.3.1. Hasta Hakları Kurulları 344
1.3.2. Karar ve Karara İtiraz 347
1.3.3. Hasta Hakları İl Koordinatörlüğü 347
1.3.4. Hasta Hakları Birimi 349
Kaynaklar 351
Kavram Dizini 369 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
