Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Milletlerarası Özel Hukukta Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk
Haziran 2026 / 1. Baskı / 384 Syf.
Fiyatı: 850.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle
   

Motorlu araçların yaygınlaşması ve uluslararası dolaşımının artması sonucunda yabancılık unsuru taşıyan trafik kazaları meydana gelebilmektedir. Motorlu araçların sebep olduğu zararlardan sorumluluğun farklı hukuk sistemlerinde kusura dayanan genel haksız fiil sorumluluğuna veya ayrı bir kusursuz sorumluluk rejimine tâbi olması anlayışı benimsenmiştir. Gerek sorumluluk rejimine gerekse tazminata ilişkin konuların farklı şekillerde düzenlenmesi sebebiyle yabancılık unsuru taşıyan sorumluluk ilişkisine uygulanacak hukuk önem arz etmektedir. Motorlu araçların sebep olduğu zararlardan sorumluluğa uygulanacak hukukun belirlenmesinde haksız fiillerdeki geleneksel ika yeri hukuku (lex loci delicti) prensibinin yanı sıra, farklı bağlama noktalarının kullanılması ve buna göre uygulanacak hukukun tespiti de düşünülebilir. Ayrıca motorlu araçların yol açtığı zararlar sebebiyle doğan sorumluluğun zorunlu malî sorumluluk sigortası yoluyla güvence altına alınması nedeniyle, sorumluluğa uygulanacak hukuka ilişkin meselelerde konunun sigorta boyutunun da göz önünde bulundurulması önemlidir. Bu noktada, bu tür sigortaların genellikle yapıldığı ülkede geçerli olması ve uluslararası trafik sigorta belgelerinde de teminatın kaza yerine göre belirlenmesi ika yeri prensibinin önemini artırmaktadır.
Çalışmamızın ilk bölümünde motorlu araçların sebep olduğu zararlar sebebiyle sorumlu kişiler ve zarar görenler arasındaki sorumluluk ilişkisi maddî hukuk müesseseleri ile birlikte incelenecektir. İkinci bölümde ise, genel olarak bu sorumluluğa uygulanacak hukukun belirlenmesi ve yetkili hukukun uygulama alanı araştırılacaktır. Çalışmamızın son bölümünde ise, zorunlu mali sorumluluk sigortası açısından uygulanacak hukuka ilişkin sorunlar ele alınacaktır.

Konu Başlıkları
Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk
Genel Olarak Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak Hukuk
Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası Bakımından Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak Hukuk
Barkod: 9786253779122
Yayın Tarihi: Haziran 2026
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 16x24
Sayfa Sayısı: 384
Yayınevi: Adalet Yayınevi
Kapak Türü: Karton Kapaklı
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  7
KISALTMALAR  17
TABLOLAR DİZİNİ  21
ŞEKİLLER DİZİNİ  22
GİRİŞ  23
Birinci Bölüm
MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
I. GENEL OLARAK MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN
SORUMLULUĞUN GELİŞİMİ  31
II. COMMON LAW SİSTEMİNDE MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN
DOĞAN SORUMLULUK  36
A. Genel Olarak  36
1. İngiliz Hukuku  37
2. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Hukuku  37
3. Diğer Ulusal Hukuk Düzenleri  39
B. Common Law Sisteminde Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğun Kapsamı ve Şartları  40
1. Özen Yükümlülüğünün Bulunması Şartı  41
2. Özen Yükümlülüğünün Tedbirsiz ve Dikkatsiz Davranışlarla İhlâli
Şartı  41
3. İhmal Sonucu Zararın Doğması Şartı  45
4. Sorumluluğun Ortadan Kaldırılması ve Azaltılması  46
a. Zarar Görenin Riski Kabul Etmesi (Assumption of Risk)  47
b. Zarar Görenin Kusuru (Contributory Negligence)  48
III KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMİNDE MOTORLU ARAÇ
İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK  50
A. Genel Olarak  50
1. Fransız Hukuku  51
2. Belçika Hukuku  52
3. Hollanda Hukuku  53
4. Alman Hukuku  53
5. İsviçre Hukuku  54
6. İtalyan Hukuku  55
7. Diğer Ulusal Hukuk Düzenleri  56
B. Türk Hukukunda Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Kusursuz
Sorumluluğun Uygulama Alanı ve Şartları  59
1. Motorlu Aracın İşletilmesi Şartı  60
2. Zararın Doğması Şartı ve Sorumluluğun Zarar ile Zarar Görenler
Bakımından Kapsamı  62
3. İlliyet Bağı Şartı  66
4. Sorumluluğu Azaltan ve Kaldıran Hâller  66
a. Mücbir Sebep  67
b. Üçüncü Kişinin Kusuru  68
c. Zarar Görenin Kusuru  68
5. Motorlu Aracın İşletilmesinden Sorumlu Olan Kişiler  69
a. Motorlu Aracı İşleten  69
b. Motorlu Aracı İşleten Gibi Sayılanlar (Farazî İşletenler)  71
c. Teşebbüs Sahibi  72
6. Birden Çok Motorlu Aracın Karıştığı Kazalarda Sorumluluk  73
7. KTK’da Düzenlenen Diğer Sorumluluk Hâlleri  74
8. KTK’da Düzenlenen Sorumluluğu Kaldıran ve Azaltan Sözleşmelerin
Geçersizliği  76
C. Kıta Avrupası Hukukunda Karşılaştırmalı Olarak Motorlu Araç
İşletilmesinden Doğan Kusursuz Sorumluluğun Uygulama Alanı
ve Şartları  77
1. Motorlu Aracın İşletilmesi Şartı  77
2. Zarar Şartı ve Sorumluluğun Zarar ile Zarar Görenler Bakımından
Kapsamı  80
3. İlliyet Bağı Şartı  86
4. Sorumluluğun Ortadan Kaldırılması ve Azaltılması  87
a. Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hâl  87
b. Üçüncü Kişinin Kusuru  88
c. Zarar Görenin Kusuru  88
5. Sorumlu Kişiler  91
a. Motorlu Araç İşleten  91
b. Motorlu Aracın Sürücüsü  93
c. Motorlu Aracın Maliki  94
6. Birden Fazla Aracın Karıştığı Kazalarda Sorumluluk  95
IV. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
YÖNELİK YEKNESAK KURAL OLUŞTURMA ÇALIŞMALARI  97
A. Sorumluluk Hukukunda Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları  97
B. Karayolu Trafiğine İlişkin Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları  99
C. Karayolu Taşıma Hukukunda Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları  102
1. Uluslararası Ölçekte Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı
için Mukavele Sözleşmesi (Convention Marchandise Routier–CMR)  103
2. Karayolu İle Yolcu ve Bagaj Taşımacılığına İlişkin Sözleşme
(Convention Voyageurs Routier–CVR)  105
3. Otobüs ve Otokar Taşımacılığında Yolcuların Haklarına İlişkin
181/2011 Sayılı Tüzük  107
D. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Yönelik Yeknesak Kural
Oluşturma Çabaları  109
V. HUKUK DÜZENLERİ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR ÇERÇEVESİNDE
MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞUN
DEĞERLENDİRİLMESİ  112
İkinci Bölüm
GENEL OLARAK MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
I. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUK MESELESİNİN ORTAYA ÇIKIŞI  119
A. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde
Yabancılık Unsurunun Bulunması  120
1. Genel Olarak  120
2. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde Kişi ve
Yer Bakımından Yabancılık Unsuru  121
3. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde Aracın
Yabancı Plakalı Olması  122
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinin Özel
Hukuk Alanında Olması  125
II. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
İLİŞKİSİNİN VASIFLANDIRILMASI VE SORUMLULUK
SEBEPLERİNİN YARIŞMASI  126
III. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE OBJEKTİF BAĞLAMA
KURALLARI  130
A. Genel Olarak Haksız Fiillerde İka Yeri Kuralı  130
B. Genel Olarak Haksız Fiillerde İka Yeri Kuralının Sorgulanması  138
C. Haksız Fiillere İlişkin Genel Objektif Bağlama Kuralında İka Yeri
Kuralına Alternatif Öneriler  141
D. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Belirlenmesine Yönelik Objektif Bağlama Kurallarının
Gelişimi  143
E. Trafik Kazalarında Uygulanacak Hukuka İlişkin Lahey
Sözleşmesi’nin Uygulama Alanı ve Objektif Bağlama Kuralları  147
1. Lahey Sözleşmesi’nin Kapsamı ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumlulukta Uygulanması  147
2. Lahey Sözleşmesi’nde Yer Alan ve Motorlu Aracın İşletilmesinden
Doğan Sorumluluğun Tespitinde Uygulanacak Objektif Bağlama
Kuralları  151
a. İka Yeri Kuralı (Kaza Yeri Hukukunun Uygulanması)  151
b. Aracın Tescil Yeri ve Mutad Olarak Bulunduğu Yer Hukukunun
Uygulanması  152
c. Eşyaya Gelen Zararlar Bakımından Özel Bağlama Kuralı  156
d. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Bulunmasına ve Fer’i Bağlanma
İmkânına Yer Verilmemesi  156
F. Akit–Dışı Borçlara Uygulanacak Hukuka İlişkin Tüzük’ün (Roma
II) Uygulama Alanı ve Objektif Bağlama Kuralları  157
1. Roma II Tüzüğü’nün Kapsamı ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumlulukta Uygulanması  158
2. Roma II Tüzüğü’nde Yer alan ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumluluk Bakımından Uygulama Alanı Bulabilecek
Objektif Bağlama Kuralları  160
a. İka Yeri Kuralı (Zarar Yeri Hukukunun Uygulanması)  160
b. Ortak Mutad Mesken Yeri Hukukunun Uygulanması  162
c. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Uygulanması ve Fer’i
Bağlanma İmkânı  163
3. Lahey Sözleşmesi’ne Taraf Olan Üye Devletlerin Durumu  164
G. Türk Hukukunda Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğa Uygulanacak Objektif Bağlama Kuralları  167
1. Genel Olarak  167
2. İka Yeri Kuralı  168
3. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Bulunması ve Fer’i Bağlanma İmkânı  173
H. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Tespitine Yönelik Objektif Bağlama Noktalarının
Değerlendirilmesi  175
1. İka Yeri  175
a. Eylem Yerinin Belirlenmesi  176
b. Zarar Yerinin Belirlenmesi  178
2. Ortak Şahsî Bağlama Noktaları  179
3. Motorlu Aracın Tescil Edildiği veya Bulunduğu Yer  182
4. Hâkimin Hukuku (Lex Fori)  186
5. Fer’i Bağlanma İmkânı  187
a. Taraflar Arasında Sözleşme Olması  187
b. Taraflar Arasında Fiilî İlişki Olması  189
c. Taraflar Arasında Aile Hukuku İlişkisinin Olması  190
I. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Tespitine Yönelik Objektif Bağlama Kurallarında
Değişken İhtilâflar  191
IV. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE SÜBJEKTİF BAĞLAMA
KURALLARI  193
A. Genel Olarak Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa
Uygulanacak Hukukun Seçilmesi İmkânı  193
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Hukuk
Seçiminin Şartları  196
C. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Hukuk
Seçiminin Üçüncü Kişilere Etkisi  200
V. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESINDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN BELİRLENMESİNDE ATFIN REDDİ  201
VI. BİRDEN FAZLA ZARAR VEYA ZARAR GÖREN OLMASI
DURUMUNDA UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ  202
A. Zarar Görenlerin Çokluğu Durumu  202
1. Trafik Kazasında Birden Çok Doğrudan Zarar Gören Olması Hâli  202
2. Trafik Kazasında Dolaylı Zarar Görenlerin Olması Hâli  204
3. Birden Çok Zarar Görenin Bulunması Durumunda Hukuk Seçiminin
Etkisi  206
B. Zarar Verenlerin Çokluğu Durumu  207
VII. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN KAPSAMI VE SINIRLARI  210
A. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Kapsamına Giren Konular  210
1. Sorumluluğun Temeli, Şartları ve Sorumluluğu Azaltan veya
Kaldıran Hâller  211
2. Sorumlu Kişiler  212
3. Zararın Mahiyeti ve Tazminatın Belirlenmesi  213
4. Tazminat Hakkı Olanların Belirlenmesi  218
5. İspat Yükü ve Karineler  218
6. Zamanaşımı  220
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Doğrudan
Uygulanan Kurallar  221
1. Hâkimin Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kuralları  221
2. Yetkili Hukukun Doğrudan Uygulanan Kuralları  224
3. Üçüncü Bir Devlet Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kuralları  225
C. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Uygulama Alanının Kamu Düzeni Müdahalesi ile
Sınırlandırılması  230
VIII. DEVLETE AİT MOTORLU ARAÇLARIN İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN
SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK  232
A. Devlete Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğun Vasıflandırılması  232
B. Devlete Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa
Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi  234
C. Yabancı Silahlı Kuvvetlere Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden
Doğan Sorumluluğa Uygulanacak Hukuk  236
IX. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ARA SONUÇ  239
A. Taraf ve İşlem Menfaatleri Açısından Değerlendirme  239
B. Düzen Menfaati Açısından Değerlendirme  242
C. Devlete Ait Menfaatler Açısından Değerlendirme  243
D. Maddî Hukuka Ait Menfaatler Açısından Değerlendirme  244
Üçüncü Bölüm
ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASI BAKIMINDAN MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
I. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA İLİŞKİN GENEL
AÇIKLAMALAR  247
A. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Tanımı, Hukukî Niteliği ve
Özellikleri  247
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Gelişimi ve Konuyla İlgili
Düzenlemeler  252
1. Genel Olarak  252
2. Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin
Avrupa Sözleşmesi  253
3. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin AB Direktifleri  254
4. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Türk Hukukundaki
Düzenlemeler  258
C. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Taraflar ve İlgililer  263
1. Sigorta Ettiren ve Sigortalı (Motorlu Araç İşleten)  263
2. Sigortacı  264
3. Zarar Görenler  266
D. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının
Sorumluluğunun Doğması ve Şartları  267
E. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Hukukî İlişki  269
F. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası ve Yabancı Plakalı Araçlar  271
G. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Yer Bakımından Kapsamı  274
II. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA ALTERNATİF
SİSTEMLER VE VASIFLANDIRMA SORUNU  275
A. Genel Olarak Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Alternatif
Sistemlerin Gelişimi  275
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Alternatif Sistemlerin
Getirdiği Vasıflandırma Sorunu ve Çözümü  277
III. SİGORTACIYA KARŞI DOĞRUDAN TALEP VE DAVA HAKKI İLE
SİGORTACININ SORUMLULUĞUNA UYGULANACAK HUKUK  280
A. Genel Olarak Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı  280
B. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkının
Vasıflandırılması  283
C. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkına İlişkin Kuralların
Hukukî Özellikleri  285
D. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkına Uygulanacak
Hukukun Belirlenmesinde Ön Sorun  287
1. Genel Olarak  287
2. Ön Sorun Olarak Sorumluluğun Doğması  288
3. Ön Sorun Olarak Sigorta Sözleşmesinin Geçerliliği  291
E. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkının Hangi Hukuka
Göre Belirleneceği Sorunu  293
F. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı ile Sigortacının
Sorumluluğu İle İlgili Muhtelif Meselelere Uygulanacak Hukuk  296
1. Zarar Görenin İhbar ve Bilgi Verme Yükümlülüğü  297
2. Sigorta Teminatının Kapsamı  297
3. Sigortacının İleri Sürebileceği Savunmalar  299
4. Sigortacıya Karşı İletilen Taleplerde Zamanaşımı  300
5. Sigortacının Sorumluluğa İlişkin Davaya Müdahalesi ve Davanın
İhbarı  302
G. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı ile Sigortacının
Sorumluluğuna İlişkin Meselelerde Sübjektif Bağlama
Kurallarının Etkisi  303
H. Sigortacının Sorumluluğuna Uygulanacak Hukukun Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortası Bakımından Değerlendirilmesi  304
IV. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA İLİŞKİN
ULUSLARARASI SİSTEMLER VE UYGULANACAK HUKUK  306
A. Yeşil Kart Sisteminin Gelişimi ve Amacı  306
B. Yeşil Kart Sisteminin İşleyişi ve Bürolar  308
C. Yabancı Plakalı Araçların Yurda Girişinde Yeşil Kart  311
D. Yeşil Kartın Hukukî Niteliği  312
E. Yeşil Kart İbrazı Zorunluluğunun Kaldırılmasına Yönelik
Girişimler  313
F. Yeşil Kart Sisteminde Kaza Yerinde Bulunan Büronun
Sorumluluğuna Uygulanacak Hukuk  315
1. Genel Olarak  315
2. Sorumluluğun Şartları ve Kapsamına Uygulanacak Hukuk  315
3. Tedvir Bürosuna Karşı Doğrudan Talep ve Dava Hakkına
Uygulanacak Hukuk  318
4. Teminatın Kapsamına Uygulanacak Hukuk  319
G. Yeşil Kart Sisteminde Doğrudan Sigortacıya İletilen Taleplerde
Uygulanacak Hukuk  321
H. Ziyaretçilerin Korunması Sistemi ve Uygulanacak Hukuk  323
I. AB Hukukunda Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının
Uluslararası Geçerliliği ve Uygulanacak Hukuk  324
1. Genel Olarak  324
2. AB Hukukunda Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin
Düzenlemelerin Uygulanacak Hukuka Etkisi  325
İ. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Uluslararası
Sistemlerde Uygulanacak Hukukun Değerlendirilmesi  327
V. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINDA SİGORTACININ
RÜCU HAKKI VE UYGULANACAK HUKUK  328
A. Genel Olarak Sorumluluk Sigortalarında ve Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Rücu Hakkı  328
1. Sigortacının Diğer Sorumlulara Karşı Rücu Hakkı  328
2. Sigortacının Sigorta Ettirene Karşı Rücu Hakkı  330
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Diğer
Sorumlulara Karşı Rücu Hakkına Uygulanacak Hukuk  332
C. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Sigorta
Ettirene Karşı Rücu Hakkına Uygulanacak Hukuk  334
VI. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINI İKAME EDEN
GARANTİ FONLARI VE UYGULANACAK HUKUK  335
A. Genel Olarak Garanti Fonları  335
B. Türk Hukukunda Güvence Hesabı ve Sorumluluğu  337
C. Yabancı Plakalı Araçların Sebep Olduğu Zararlardan Güvence
Hesabı’nın Sorumluluğu  340
D. Garanti Fonları ve Güvence Hesabı'nın Sorumluluğuna
Uygulanacak Hukuk  343
VII. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK
BOYUTU İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME  344
A. Sorumluluk İlişkisi Bakımından Değerlendirme  344
B. Sigorta Teminatının Kapsamına Dair İlişki Bakımından
Değerlendirme  346
SONUÇ  347
KAYNAKÇA  355
 


Nazlı Albayrak Ceylan
Şubat 2024
1350.00 TL
Sepete Ekle
Ayşe Kübra Altıparmak Elmas
Kasım 2023
690.00 TL
İndirimli: 450.00 TL (%35)
Sepete Ekle
Cemil Güner
Mart 2022
1050.00 TL
İndirimli: 600.00 TL (%43)
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ  7
KISALTMALAR  17
TABLOLAR DİZİNİ  21
ŞEKİLLER DİZİNİ  22
GİRİŞ  23
Birinci Bölüm
MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
I. GENEL OLARAK MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN
SORUMLULUĞUN GELİŞİMİ  31
II. COMMON LAW SİSTEMİNDE MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN
DOĞAN SORUMLULUK  36
A. Genel Olarak  36
1. İngiliz Hukuku  37
2. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Hukuku  37
3. Diğer Ulusal Hukuk Düzenleri  39
B. Common Law Sisteminde Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğun Kapsamı ve Şartları  40
1. Özen Yükümlülüğünün Bulunması Şartı  41
2. Özen Yükümlülüğünün Tedbirsiz ve Dikkatsiz Davranışlarla İhlâli
Şartı  41
3. İhmal Sonucu Zararın Doğması Şartı  45
4. Sorumluluğun Ortadan Kaldırılması ve Azaltılması  46
a. Zarar Görenin Riski Kabul Etmesi (Assumption of Risk)  47
b. Zarar Görenin Kusuru (Contributory Negligence)  48
III KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMİNDE MOTORLU ARAÇ
İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK  50
A. Genel Olarak  50
1. Fransız Hukuku  51
2. Belçika Hukuku  52
3. Hollanda Hukuku  53
4. Alman Hukuku  53
5. İsviçre Hukuku  54
6. İtalyan Hukuku  55
7. Diğer Ulusal Hukuk Düzenleri  56
B. Türk Hukukunda Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Kusursuz
Sorumluluğun Uygulama Alanı ve Şartları  59
1. Motorlu Aracın İşletilmesi Şartı  60
2. Zararın Doğması Şartı ve Sorumluluğun Zarar ile Zarar Görenler
Bakımından Kapsamı  62
3. İlliyet Bağı Şartı  66
4. Sorumluluğu Azaltan ve Kaldıran Hâller  66
a. Mücbir Sebep  67
b. Üçüncü Kişinin Kusuru  68
c. Zarar Görenin Kusuru  68
5. Motorlu Aracın İşletilmesinden Sorumlu Olan Kişiler  69
a. Motorlu Aracı İşleten  69
b. Motorlu Aracı İşleten Gibi Sayılanlar (Farazî İşletenler)  71
c. Teşebbüs Sahibi  72
6. Birden Çok Motorlu Aracın Karıştığı Kazalarda Sorumluluk  73
7. KTK’da Düzenlenen Diğer Sorumluluk Hâlleri  74
8. KTK’da Düzenlenen Sorumluluğu Kaldıran ve Azaltan Sözleşmelerin
Geçersizliği  76
C. Kıta Avrupası Hukukunda Karşılaştırmalı Olarak Motorlu Araç
İşletilmesinden Doğan Kusursuz Sorumluluğun Uygulama Alanı
ve Şartları  77
1. Motorlu Aracın İşletilmesi Şartı  77
2. Zarar Şartı ve Sorumluluğun Zarar ile Zarar Görenler Bakımından
Kapsamı  80
3. İlliyet Bağı Şartı  86
4. Sorumluluğun Ortadan Kaldırılması ve Azaltılması  87
a. Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hâl  87
b. Üçüncü Kişinin Kusuru  88
c. Zarar Görenin Kusuru  88
5. Sorumlu Kişiler  91
a. Motorlu Araç İşleten  91
b. Motorlu Aracın Sürücüsü  93
c. Motorlu Aracın Maliki  94
6. Birden Fazla Aracın Karıştığı Kazalarda Sorumluluk  95
IV. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
YÖNELİK YEKNESAK KURAL OLUŞTURMA ÇALIŞMALARI  97
A. Sorumluluk Hukukunda Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları  97
B. Karayolu Trafiğine İlişkin Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları  99
C. Karayolu Taşıma Hukukunda Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları  102
1. Uluslararası Ölçekte Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı
için Mukavele Sözleşmesi (Convention Marchandise Routier–CMR)  103
2. Karayolu İle Yolcu ve Bagaj Taşımacılığına İlişkin Sözleşme
(Convention Voyageurs Routier–CVR)  105
3. Otobüs ve Otokar Taşımacılığında Yolcuların Haklarına İlişkin
181/2011 Sayılı Tüzük  107
D. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Yönelik Yeknesak Kural
Oluşturma Çabaları  109
V. HUKUK DÜZENLERİ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR ÇERÇEVESİNDE
MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞUN
DEĞERLENDİRİLMESİ  112
İkinci Bölüm
GENEL OLARAK MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
I. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUK MESELESİNİN ORTAYA ÇIKIŞI  119
A. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde
Yabancılık Unsurunun Bulunması  120
1. Genel Olarak  120
2. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde Kişi ve
Yer Bakımından Yabancılık Unsuru  121
3. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde Aracın
Yabancı Plakalı Olması  122
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinin Özel
Hukuk Alanında Olması  125
II. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
İLİŞKİSİNİN VASIFLANDIRILMASI VE SORUMLULUK
SEBEPLERİNİN YARIŞMASI  126
III. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE OBJEKTİF BAĞLAMA
KURALLARI  130
A. Genel Olarak Haksız Fiillerde İka Yeri Kuralı  130
B. Genel Olarak Haksız Fiillerde İka Yeri Kuralının Sorgulanması  138
C. Haksız Fiillere İlişkin Genel Objektif Bağlama Kuralında İka Yeri
Kuralına Alternatif Öneriler  141
D. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Belirlenmesine Yönelik Objektif Bağlama Kurallarının
Gelişimi  143
E. Trafik Kazalarında Uygulanacak Hukuka İlişkin Lahey
Sözleşmesi’nin Uygulama Alanı ve Objektif Bağlama Kuralları  147
1. Lahey Sözleşmesi’nin Kapsamı ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumlulukta Uygulanması  147
2. Lahey Sözleşmesi’nde Yer Alan ve Motorlu Aracın İşletilmesinden
Doğan Sorumluluğun Tespitinde Uygulanacak Objektif Bağlama
Kuralları  151
a. İka Yeri Kuralı (Kaza Yeri Hukukunun Uygulanması)  151
b. Aracın Tescil Yeri ve Mutad Olarak Bulunduğu Yer Hukukunun
Uygulanması  152
c. Eşyaya Gelen Zararlar Bakımından Özel Bağlama Kuralı  156
d. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Bulunmasına ve Fer’i Bağlanma
İmkânına Yer Verilmemesi  156
F. Akit–Dışı Borçlara Uygulanacak Hukuka İlişkin Tüzük’ün (Roma
II) Uygulama Alanı ve Objektif Bağlama Kuralları  157
1. Roma II Tüzüğü’nün Kapsamı ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumlulukta Uygulanması  158
2. Roma II Tüzüğü’nde Yer alan ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumluluk Bakımından Uygulama Alanı Bulabilecek
Objektif Bağlama Kuralları  160
a. İka Yeri Kuralı (Zarar Yeri Hukukunun Uygulanması)  160
b. Ortak Mutad Mesken Yeri Hukukunun Uygulanması  162
c. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Uygulanması ve Fer’i
Bağlanma İmkânı  163
3. Lahey Sözleşmesi’ne Taraf Olan Üye Devletlerin Durumu  164
G. Türk Hukukunda Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğa Uygulanacak Objektif Bağlama Kuralları  167
1. Genel Olarak  167
2. İka Yeri Kuralı  168
3. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Bulunması ve Fer’i Bağlanma İmkânı  173
H. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Tespitine Yönelik Objektif Bağlama Noktalarının
Değerlendirilmesi  175
1. İka Yeri  175
a. Eylem Yerinin Belirlenmesi  176
b. Zarar Yerinin Belirlenmesi  178
2. Ortak Şahsî Bağlama Noktaları  179
3. Motorlu Aracın Tescil Edildiği veya Bulunduğu Yer  182
4. Hâkimin Hukuku (Lex Fori)  186
5. Fer’i Bağlanma İmkânı  187
a. Taraflar Arasında Sözleşme Olması  187
b. Taraflar Arasında Fiilî İlişki Olması  189
c. Taraflar Arasında Aile Hukuku İlişkisinin Olması  190
I. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Tespitine Yönelik Objektif Bağlama Kurallarında
Değişken İhtilâflar  191
IV. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE SÜBJEKTİF BAĞLAMA
KURALLARI  193
A. Genel Olarak Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa
Uygulanacak Hukukun Seçilmesi İmkânı  193
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Hukuk
Seçiminin Şartları  196
C. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Hukuk
Seçiminin Üçüncü Kişilere Etkisi  200
V. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESINDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN BELİRLENMESİNDE ATFIN REDDİ  201
VI. BİRDEN FAZLA ZARAR VEYA ZARAR GÖREN OLMASI
DURUMUNDA UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ  202
A. Zarar Görenlerin Çokluğu Durumu  202
1. Trafik Kazasında Birden Çok Doğrudan Zarar Gören Olması Hâli  202
2. Trafik Kazasında Dolaylı Zarar Görenlerin Olması Hâli  204
3. Birden Çok Zarar Görenin Bulunması Durumunda Hukuk Seçiminin
Etkisi  206
B. Zarar Verenlerin Çokluğu Durumu  207
VII. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN KAPSAMI VE SINIRLARI  210
A. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Kapsamına Giren Konular  210
1. Sorumluluğun Temeli, Şartları ve Sorumluluğu Azaltan veya
Kaldıran Hâller  211
2. Sorumlu Kişiler  212
3. Zararın Mahiyeti ve Tazminatın Belirlenmesi  213
4. Tazminat Hakkı Olanların Belirlenmesi  218
5. İspat Yükü ve Karineler  218
6. Zamanaşımı  220
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Doğrudan
Uygulanan Kurallar  221
1. Hâkimin Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kuralları  221
2. Yetkili Hukukun Doğrudan Uygulanan Kuralları  224
3. Üçüncü Bir Devlet Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kuralları  225
C. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Uygulama Alanının Kamu Düzeni Müdahalesi ile
Sınırlandırılması  230
VIII. DEVLETE AİT MOTORLU ARAÇLARIN İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN
SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK  232
A. Devlete Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğun Vasıflandırılması  232
B. Devlete Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa
Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi  234
C. Yabancı Silahlı Kuvvetlere Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden
Doğan Sorumluluğa Uygulanacak Hukuk  236
IX. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ARA SONUÇ  239
A. Taraf ve İşlem Menfaatleri Açısından Değerlendirme  239
B. Düzen Menfaati Açısından Değerlendirme  242
C. Devlete Ait Menfaatler Açısından Değerlendirme  243
D. Maddî Hukuka Ait Menfaatler Açısından Değerlendirme  244
Üçüncü Bölüm
ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASI BAKIMINDAN MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
I. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA İLİŞKİN GENEL
AÇIKLAMALAR  247
A. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Tanımı, Hukukî Niteliği ve
Özellikleri  247
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Gelişimi ve Konuyla İlgili
Düzenlemeler  252
1. Genel Olarak  252
2. Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin
Avrupa Sözleşmesi  253
3. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin AB Direktifleri  254
4. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Türk Hukukundaki
Düzenlemeler  258
C. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Taraflar ve İlgililer  263
1. Sigorta Ettiren ve Sigortalı (Motorlu Araç İşleten)  263
2. Sigortacı  264
3. Zarar Görenler  266
D. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının
Sorumluluğunun Doğması ve Şartları  267
E. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Hukukî İlişki  269
F. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası ve Yabancı Plakalı Araçlar  271
G. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Yer Bakımından Kapsamı  274
II. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA ALTERNATİF
SİSTEMLER VE VASIFLANDIRMA SORUNU  275
A. Genel Olarak Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Alternatif
Sistemlerin Gelişimi  275
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Alternatif Sistemlerin
Getirdiği Vasıflandırma Sorunu ve Çözümü  277
III. SİGORTACIYA KARŞI DOĞRUDAN TALEP VE DAVA HAKKI İLE
SİGORTACININ SORUMLULUĞUNA UYGULANACAK HUKUK  280
A. Genel Olarak Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı  280
B. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkının
Vasıflandırılması  283
C. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkına İlişkin Kuralların
Hukukî Özellikleri  285
D. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkına Uygulanacak
Hukukun Belirlenmesinde Ön Sorun  287
1. Genel Olarak  287
2. Ön Sorun Olarak Sorumluluğun Doğması  288
3. Ön Sorun Olarak Sigorta Sözleşmesinin Geçerliliği  291
E. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkının Hangi Hukuka
Göre Belirleneceği Sorunu  293
F. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı ile Sigortacının
Sorumluluğu İle İlgili Muhtelif Meselelere Uygulanacak Hukuk  296
1. Zarar Görenin İhbar ve Bilgi Verme Yükümlülüğü  297
2. Sigorta Teminatının Kapsamı  297
3. Sigortacının İleri Sürebileceği Savunmalar  299
4. Sigortacıya Karşı İletilen Taleplerde Zamanaşımı  300
5. Sigortacının Sorumluluğa İlişkin Davaya Müdahalesi ve Davanın
İhbarı  302
G. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı ile Sigortacının
Sorumluluğuna İlişkin Meselelerde Sübjektif Bağlama
Kurallarının Etkisi  303
H. Sigortacının Sorumluluğuna Uygulanacak Hukukun Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortası Bakımından Değerlendirilmesi  304
IV. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA İLİŞKİN
ULUSLARARASI SİSTEMLER VE UYGULANACAK HUKUK  306
A. Yeşil Kart Sisteminin Gelişimi ve Amacı  306
B. Yeşil Kart Sisteminin İşleyişi ve Bürolar  308
C. Yabancı Plakalı Araçların Yurda Girişinde Yeşil Kart  311
D. Yeşil Kartın Hukukî Niteliği  312
E. Yeşil Kart İbrazı Zorunluluğunun Kaldırılmasına Yönelik
Girişimler  313
F. Yeşil Kart Sisteminde Kaza Yerinde Bulunan Büronun
Sorumluluğuna Uygulanacak Hukuk  315
1. Genel Olarak  315
2. Sorumluluğun Şartları ve Kapsamına Uygulanacak Hukuk  315
3. Tedvir Bürosuna Karşı Doğrudan Talep ve Dava Hakkına
Uygulanacak Hukuk  318
4. Teminatın Kapsamına Uygulanacak Hukuk  319
G. Yeşil Kart Sisteminde Doğrudan Sigortacıya İletilen Taleplerde
Uygulanacak Hukuk  321
H. Ziyaretçilerin Korunması Sistemi ve Uygulanacak Hukuk  323
I. AB Hukukunda Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının
Uluslararası Geçerliliği ve Uygulanacak Hukuk  324
1. Genel Olarak  324
2. AB Hukukunda Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin
Düzenlemelerin Uygulanacak Hukuka Etkisi  325
İ. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Uluslararası
Sistemlerde Uygulanacak Hukukun Değerlendirilmesi  327
V. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINDA SİGORTACININ
RÜCU HAKKI VE UYGULANACAK HUKUK  328
A. Genel Olarak Sorumluluk Sigortalarında ve Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Rücu Hakkı  328
1. Sigortacının Diğer Sorumlulara Karşı Rücu Hakkı  328
2. Sigortacının Sigorta Ettirene Karşı Rücu Hakkı  330
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Diğer
Sorumlulara Karşı Rücu Hakkına Uygulanacak Hukuk  332
C. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Sigorta
Ettirene Karşı Rücu Hakkına Uygulanacak Hukuk  334
VI. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINI İKAME EDEN
GARANTİ FONLARI VE UYGULANACAK HUKUK  335
A. Genel Olarak Garanti Fonları  335
B. Türk Hukukunda Güvence Hesabı ve Sorumluluğu  337
C. Yabancı Plakalı Araçların Sebep Olduğu Zararlardan Güvence
Hesabı’nın Sorumluluğu  340
D. Garanti Fonları ve Güvence Hesabı'nın Sorumluluğuna
Uygulanacak Hukuk  343
VII. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK
BOYUTU İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME  344
A. Sorumluluk İlişkisi Bakımından Değerlendirme  344
B. Sigorta Teminatının Kapsamına Dair İlişki Bakımından
Değerlendirme  346
SONUÇ  347
KAYNAKÇA  355
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026