Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   

×
Sendikalar Hukukuna Yön Veren İlkeler
Mayıs 2026 / 2. Baskı / 606 Syf. / Ciltli
Fiyatı: 1600.00 TL
Temin süresi 2-3 gündür.
 
Sepete Ekle

Diğer Baskılar
 Baskı Tarih Fiyatı İndirimli
 1. Eylül 2025 1380.00 TL -      Sepete Ekle
   

Sendikalar, yalnızca işçilerin hak ve menfaatlerini koruma işleviyle sınırlı olmayan, aynı zamanda demokratik toplum yapısının güçlenmesine katkı sağlayan, sosyal diyaloğun ve endüstriyel barışın vazgeçilmez aktörlerindendir. Bu bağlamda, sendikalar hukuku, hem bireysel özgürlükleri hem de kolektif hakları bünyesinde barındıran çok katmanlı bir hukuk dalı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu alan, yalnızca normatif düzenlemelerle değil, aynı zamanda tarihsel gelişim süreçleri, sosyolojik dinamikler ve alanın temel ilkeleriyle de şekillenmektedir.

Bu çalışmada, sendikalar hukukunun kurucu ilkeleri, sistematik bir bütünlük içinde ele alınmış olup, kavramsal çerçeve ve yapısal ilkeler, karşılaştırmalı hukuk yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın kapsamı, bu temel ilkelerle sınırlandırılmış, Türk ve Alman hukukundaki teorik ve pratik her bir soruna çözüm getirme amacından ziyade bu çalışma, her bir ilkenin hem Türk hem de Alman hukuk sistemlerinde nasıl düzenlendiği ve nasıl uygulandığını ortaya koyma amacını taşımaktadır. Bu bağlamda, sendikal yapının dayandığı kurucu ilkelerin teorik ve normatif temelleri derinlemesine incelenmiştir. Söz konusu çalışma bir bütün olarak göz önünde bulundurulduğunda temel amaç, sendikalar hukukunun sadece normatif yönünü değil, aynı zamanda yapısal ilkeler bakımından da nasıl şekillendiğini ve farklı hukuk sistemlerinde bu ilkelerin ne şekilde tezahür ettiğini ortaya koymaktır.

Konu Başlıkları
Kuramsal ve Tarihsel Boyutuyla Sendikalar – Sendika Hakkı ve Özgürlüğü
Sendikaların Kuruluşuna Dair İlkeler
Sendikaların Faaliyetlerine ve İşleyişine Dair İlkeler
Barkod: 9786253778415
Yayın Tarihi: Mayıs 2026
Baskı Sayısı:  2
Ebat: 17x25
Sayfa Sayısı: 606
Yayınevi: Adalet Yayınevi
Kapak Türü: Ciltli
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
TAKDİM (Prof. Dr. Süleyman Başterzi)  7
GELEITWORT (Prof. Dr. Olaf Deinert)  9
FOREWORD (Prof. Dr. Olaf Deinert)  11
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç)  13
ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç)  15
İÇİNDEKİLER  17
KISALTMALAR  31
GİRİŞ  39
BİRİNCİ BÖLÜM
KURAMSAL VE TARİHSEL BOYUTUYLA SENDİKALAR – SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ
§ 1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE  45
I. GENEL OLARAK  45
II. İLKELER VE KURALLAR  46
III. SENDİKALİZM  49
A. Sendikalizmin Doğuşu  51
B. Sendikalizmin Genel Esasları  54
§ 2. SENDİKA KAVRAMI VE SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ  58
I. SENDİKA KAVRAMI  58
II. SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ  62
A. Genel Olarak  62
B. İngiltere’de Sendikacılık  64
C. Almanya’da Sendikacılık  68
Ç. Fransa’da Sendikacılık  74
D. Türkiye’de Sendikacılık  78
1. Genel Olarak  78
2. Osmanlı Döneminde Sendikal Hareketler  78
3. Cumhuriyet Döneminde Sendikal Hareketler  83
§ 3. SENDİKANIN TANIMI İLE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ  94
I. SENDİKANIN TANIMI  94
A. Genel Olarak  94
B. İşçi Sendikaları  96
C. İşveren Sendikaları  98
Ç. Konfederasyonlar ve Kuruluş Kavramı  99
D. Alman Hukukunda Sendikal Örgütler  101
1. Genel Olarak  101
2. Sendikanın Unsurları  103
a. Kuruluşa Dair Temel Unsurlar  103
1) İşçi veya İşverenler Tarafından Oluşturulan Örgütsel
Yapı  103
2) Özel Hukuk Hükümleri Çerçevesinde Serbest Olarak
Örgütlenmiş Olması  104
b. Amaç Unsuru  104
c. Bağımsızlık Unsuru  105
1) Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı  106
2) Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık  107
ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bakımından Aranan İlave
Unsurlar  108
1) Demokratik Örgütlenme  109
2) Sosyal Baskı Gücü  111
3) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Güdülmesi ve
Sürece Katılım  112
4) Zanaat Odaları/Esnaf Derneklerinin Toplu İş
Sözleşmesi Ehliyeti  113
5) Üst Kuruluşların Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti  113
3. İşçi Sendikaları  114
4. İşveren Sendikaları  116
II. SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ  118
A. Genel Olarak  118
B. Sendika Özgürlüğünün Niteliği  119
1. Hak ve Özgürlük Kavramları  119
2. Sendika Özgürlüğünün Niteliği  121
a. İnsan Hakkı Niteliği ve Diğer Bazı İnsan Hakları ile İlişkisi  121
1) Sendika Özgürlüğü ve İfade Özgürlüğü İlişkisi  121
2) Sendika Özgürlüğü ve Örgütlenme Özgürlüğü İlişkisi  122
b. Sosyal ve Ekonomik Hak – Klasik Temel Hak
Değerlendirmesi  123
c. Çifte Temel Hak Niteliği  125
C. Sendika Özgürlüğünün Kapsamı  126
1. Bireysel Sendika Özgürlüğü  126
a. Olumlu Sendika Özgürlüğü  127
b. Olumsuz Sendika Özgürlüğü  129
2. Kolektif Sendika Özgürlüğü  130
Ç. Hakkın Sınırlandırılması ve Korunması  133
1. Hakkın Sınırlandırılması  133
2. Hakkın Korunması  135
D. Sendika Özgürlüğü Bağlamında Kamu Görevlilerinin Durumunun
Değerlendirilmesi  136
E. Alman Hukukunda Sendika Özgürlüğü  138
1. Örgütlenme (Dernek Kurma) Özgürlüğü  138
2. Sendika Özgürlüğü  141
a. Bireysel Sendika Özgürlüğü  143
1) Olumlu Sendika Özgürlüğü  143
2) Olumsuz Sendika Özgürlüğü  145
b. Kolektif Sendika Özgürlüğü  148
1) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
Sendikaların Kuruluşuna (Varoluşuna) ve
Faaliyetlerine Dair Güvenceler  150
2) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
Sendikaların Kullanabileceği Araçlara Dair
Güvenceler  154
3) Güvencelerin Sınırı  156
F. Bireysel ve Kolektif Sendika Özgürlüklerinin Çatışması  157
1. Türk Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması  157
2. Alman Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması  159
III. ULUSLARARASI BELGELERDE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ  163
A. Birleşmiş Milletler Belgeleri  163
1. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi  163
2. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası
Sözleşme  164
3. Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi  165
B. Avrupa Konseyi Belgeleri  166
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi  166
2. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı  167
C. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmeleri  167
1. Genel Olarak  167
2. 87 Numaralı Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının
Korunması Sözleşmesi  168
3. 11 Numaralı Örgütlenme Özgürlüğü (Tarım) Sözleşmesi  170
4. 98 Numaralı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi  172
5. 151 Numaralı Çalışma İlişkileri (Kamu Hizmeti) Sözleşmesi  173
6. Uluslararası Sözleşmelerin Ulusal Hukuka Etkisi  175
a. Genel Olarak  175
b. Kuramsal Yaklaşımlar  176
c. Uluslararası Sözleşmelerinin Türk Hukukundaki Yeri  177
ç. Doğrudan Uygulanabilirlik (Self–Executing) Sorunu  180
İKİNCİ BÖLÜM
SENDİKALARIN KURULUŞUNA DAİR İLKELER
§ 4. SERBEST KURULUŞ İLKESİ ve SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ  183
I. SERBEST KURULUŞ İLKESİ  183
A. Kuruluş Sistemleri  183
1. İzin (Ruhsat/İmtiyaz) Sistemi  184
2. Normatif Sistem  185
3. Serbest Kuruluş Sistemi  186
4. Karma Sistem  188
B. Sendikalarda Serbest Kuruluş İlkesi  188
1. Genel Olarak  188
2. Kurucu Olabilme Koşulları  191
a. İşçi Sendikası Kurucuları Bakımından  191
1) İşçi Statüsü  191
2) STİSK m. 6 Kapsamında Yer Alan Koşullar  194
a) Fiil Ehliyetine Sahip Olma  195
b) Fiilen Çalışma Koşulu  196
c) Belirli Suçlar Dolayısıyla Mahkûmiyetin
Bulunmaması  199
3) Mevcut Sendika Üyeliğinin Kuruculuğa Etkisi  200
b. İşveren Sendikaları Kurucuları Bakımından  204
c. Konfederasyonların Kuruluşu Bakımından  206
3. Kurucu Sayısı  206
4. Sendika ve Konfederasyonların Kuruluşunda Usul  207
a. Sendika Tüzüğünün Hazırlanması ve Teslimi  207
b. Tüzük ya da İlgili Belgelerde Hukuka Aykırılık Bulunması  212
c. Tüzük Hükümlerinin Yargısal Denetimi  214
5. Kuruluşlarda Birleşme ve Katılma  215
6. Sendika Şubeleri ile Temsilcilikler  216
7. Alman Hukukunda Sendikaların Serbest Kuruluşu  219
a. Sendikaların Hukuki Statüleri  219
b. Sendika/Dernek Kurma Hakkı ve Hak Sahipleri  220
c. Sendikaların Kuruluşu ve Tüzüklerinin İçeriği  221
1) Alman Medeni Kanunu (BGB) ve Temel Ayrımlar  221
2) Alman Medeni Kanunu Çerçevesinde Tescilli
Derneklerin Kuruluşuna Dair Temel Hukuki
Düzenlemeler  222
a) Üye Sayısı  222
b) Dernek Tüzüğünün Temel İçeriği  223
c) Derneğin Tescili  227
ç) Tescilin Etkisi ve Şartlardaki Eksikliklerin Yasal
Sonuçları  228
3) Sendikaların Kuruluşu ve Tüzükleri  231
ç. Tüzük Değişiklikleri  235
d. Sendikaların Birleşmesi veya Bölünmesi  235
e. Sendikaların Sona Ermesi  236
II. SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ  237
A. Tüzel Kişilik Kavramı  237
1. Hukuki Düzlemde Kişilik Kavramı  237
2. Tüzel Kişilik Türleri  240
B. Sendikal Örgütlerde Tüzel Kişilik  241
C. Tüzel Kişiliğin Kazanılması  243
Ç. Tüzel Kişilik Kazanamayan Oluşumlar  244
D. Alman Hukukunda Sendikaların Tüzel Kişilikleri  246
1. Sendikaların (Derneklerin) Tüzel Kişilikleri  246
a. Alman Medeni Kanunu Bağlamında Temel Ayrımlar  246
1) Genel Olarak  246
2) Ekonomik Amaç Güden ve İdeal Amaç Güden
Dernek Ayrımı  246
3) Tüzel Kişiliği Olmayan Dernekler  247
a) Genel Olarak  247
b) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Tanınan Bazı
Temel Haklar ve Yükümlülükleri  249
c) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Temel
Örgütsel Yapısı  252
i. Genel Kurul  252
ii. Yönetim Kurulu  253
iii. Diğer Organlar  254
ç) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Üyelik ile
Üyelerin Hak ve Yükümlülükleri  255
i. Üyelik ve Üyeliğin Sona Ermesi  255
ii. Üyelerin Temel Hak ve Yükümlülükleri ile
Dernek Borçlarından Sorumluluk  256
d) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Sona
Ermesi ve Tasfiyesi  257
4) Kamu Hukuku – Özel Hukuk Ayrımı  258
b. Tüzel Kişiliğe Sahiplik Ayrımında Sendikaların Durumu  259
2. Sendikaların Temsili ve Hukuki Sorumlulukları  262
§ 5. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİ  264
I. GENEL OLARAK  264
II. YASAL DÜZENLEMELER VE DEĞERLENDİRME  267
A. Yasal Düzenlemeler  267
B. Yasal Düzenlemelerin Değerlendirilmesi  269
1. Yasal Düzenlemelerin Genel Değerlendirmesi  269
a. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme  269
b. Meslek Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme  271
c. İşyeri Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme  276
2. ILO Normları Bağlamında Değerlendirme  280
3. Güçlü Sendikacılık Perspektifi Bağlamında Değerlendirme  281
4. Sendika İçi Demokrasi Bağlamında Değerlendirme  285
III. İŞKOLUNUN ÖNEMİ VE İŞKOLLARININ BELİRLENMESİ  287
A. İşkolunun Önemi  287
B. İşkollarının Belirlenmesi  289
C. Genel İşler İşkolu ve Genel Sendikalar  293
1. Genel İş Kavramı  293
2. Genel Sendikalar  294
3. Konunun Değerlendirilmesi  294
Ç. NACE Kodlama Sistemi ve İşkolu Tespitinde Yarattığı Sorunlar  296
IV. İŞKOLU TESPİTİ BAĞLAMINDA İŞYERİ KAVRAMI, SINIRLARIN TESPİTİ
VE ASIL İŞ – YARDIMCI İŞ AYRIMI  298
A. Genel Olarak  298
B. Bağımsız İşyeri – İşyerine Bağlı Yer Ayrımı ve İşletme Kavramı  299
C. Asıl İş – Yardımcı İş Ayrımı  303
Ç. Ağırlıklı İşin Belirlenmesi  305
D. Alt İşveren İlişkileri  306
V. İŞKOLU TESPİTİNDE USUL  307
A. Bakanlık Tarafından İşkolu Tespitinin Yapılması  307
B. Bakanlığın İşkolu Tespiti Yapmaktan Kaçınması  309
C. İşkolu Tespitine İtiraz  311
Ç. İşkolu Tespit Talebi ve Bunun Yetki Sürecine Etkisi  314
VI. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİNİN İSTİSNASI  317
VII. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÖRGÜTLENMESİNDE
BENİMSENEN ESASLAR  320
A. Örgütlenme Düzeyi ve Başlıca İşkolları  320
1. Genel Olarak  320
2. Alman Hukukunda İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi
(,,Industrieverbandsprinzip”)  321
3. Çok Sektörlü/İşkollu İşçi Sendikaları
(,,Multibranchengewerkschaften”)  325
4. Alman Hukukunda İşçi Sendikalarının Örgütlendiği Başlıca
İşkolları  328
a. İşkollarının Belirlenmesi  328
b. Alman Hukukunda Sendikal Örgütlenmeye Esas Başlıca
İşkolları  329
B. Güçlü Sendikacılık Perspektifi ve Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti
(,,Tariffähigkeit”)  332
1. Genel Olarak Alman Hukukunda Toplu İş Sözleşmeleri  332
a. Toplu İş Sözleşmesinin Tanımı ve İşlevleri  332
b. Toplu İş Sözleşmesi Türleri  334
c. Toplu İş Sözleşmelerinin Tarafı Olarak İşverenler ve
İşveren Kuruluşları  335
2. Güçlü Sendikacılık Perspektifi  336
3. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti (,,Tariffähigkeit”)  337
a. Genel Olarak  337
b. Yasal Düzenlemeler ve Yargı Kararları Işığında Toplu İş
Sözleşmesi Ehliyeti  339
1) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Bulunması  341
2) Alandaki Hukuki Düzenlemelere Bağlılık  341
3) Sosyal Baskı Gücü (Baskı Uygulayabilme Kabiliyeti)  342
4) Demokratik İlkelere Uygunluk  344
c. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyetinin Başlangıcı ve Sona Ermesi  344
§ 6. SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ  346
I. GENEL OLARAK  346
II. YASAL DÜZENLEMELER VE KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ  348
A. Genel Olarak  348
B. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi ve Güçlü Sendikacılık
Bağlamında Değerlendirme  349
C. Serbest Kuruluş ve Demokratik Esaslara Uygunluk (Sendika İçi
Demokrasi) İlkeleri Bağlamında Değerlendirme  351
III. 87 NUMARALI ILO SÖZLEŞMESİNDE SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ  352
IV. SENDİKA TEKLİĞİ İLKESİ  352
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÇOKLUĞU  355
A. Genel Olarak  355
B. Kavramsal Bir Tartışma Olarak Sendikal Çoğulculuk
(,,Gewerkschaftspluralismus”) – Sendikal Çoğulluk
(,,Gewerkschaftspluralität”) Ayrımı  360
C. Alman Hukukunda Sendikal Çoğulluk  361
1. Sendikal Çoğulluk ve Rekabet İlişkisi  361
2. Yasal Düzlemde Sendikal Çoğulluk  364
a. Özgür ve Toplumsal Bir Düzenin Tezahürü Olarak
Sendika Çoğulluğu  364
b. Devletin Düzenleme Yetkisi  365
3. Sendikal Çoğulluk Anlayışının Olumlu ve Olumsuz Yönleri  368
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SENDİKALARIN FAALİYETLERİNE VE İŞLEYİŞİNE DAİR İLKELER
§ 7. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL SAFLIK İLKESİ  371
I. GENEL OLARAK  371
II. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI  373
A. Devlete Karşı Bağımsızlık  373
B. Siyasi Partilere Karşı Bağımsızlık  375
1. Genel Olarak  375
2. Sendika – Siyaset İlişkisi  376
3. Siyasi Faaliyetlerin Sınırı  378
a. Sendikaların Siyasi Faaliyetlerinin Sınırı  378
b. Sendika Üyelerinin ve Yöneticilerinin Siyasi
Faaliyetlerinin Sınırı  380
c. Siyasi Amaçlı Grevler  381
4. ILO Sendika Özgürlüğü Komitesi İlke Kararları Bağlamında
Sendikaların Siyasi Faaliyetleri  382
C. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık
İlkesi  384
1. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı  384
2. Sendikal Saflık İlkesi  386
3. Konunun Değerlendirilmesi  387
III. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL
SAFLIK  389
A. Genel Olarak  389
B. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı  389
1. Bağımsızlığın Anlamı, Kökeni ve Hukuki Boyutu  389
2. Sendikaların Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık  391
3. Örgütsel Bağımsızlık  393
4. Ekonomik Bağımsızlık  395
5. İşyeri – İşletme Düzeyini Aşan Örgütlenme  399
6. İşveren Vekillerinin ve Üst Düzey Yöneticilerin İşçi
Sendikasına Üyelikleri  400
7. Sendika Çalışanlarının Sendikalaşması  403
C. Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık  404
1. Devlete Karşı Bağımsızlık  404
2. Siyasi Partilere, Dini Organizasyonlara, Diğer Kurum ve
Kuruluşlara Karşı Bağımsızlık  406
§ 8. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ  408
I. GENEL OLARAK  408
II. SENDİKA ÜYELİĞİNİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ  409
III. İŞÇİ SENDİKA ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI  410
A. Genel Olarak  410
B. Sendika Üyeliğinin Koşulları  412
1. Yaş Şartı  412
2. İşçi Niteliği  413
3. Sendika Tüzüğünde Belirlenen Niteliklere Sahip Olma  414
4. Sendikanın Kurulu Olduğu İşkolunda Çalışma  415
C. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler  416
1. Sendika Üyeliği Tespitinin Önemi  416
2. İşçinin Başvurusu  417
3. Sendikanın Kararı  418
4. Üyelik Talebinin Reddi Kararına Karşı İşçinin Dava Hakkı  421
IV. İŞVEREN SENDİKASI ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI  422
A. Sendika Üyeliğinin Koşulları  422
B. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler  424
V. ÜST KURULUŞ VE ULUSLARARASI KURULUŞ ÜYELİĞİ  424
A. Sendika Üyeliğinin Üst Kuruluşlarla İlişkisi  424
B. Üst Kuruluşlara Üyelik  425
C. Uluslararası Kuruluşlara Üyelik  427
VI. ÜYELERİN TEMEL HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ  428
A. Genel Olarak  428
B. Üyelerin Temel Hakları  429
1. Sendikal Faaliyetlere ve Yönetime Katılma Hakkı  429
2. Sendikanın Faaliyetlerinden ve Tesislerinden Yararlanma ile
Eşit İşlem Görme Hakkı  430
3. Üyelerin Korunmasına İlişkin Haklar  432
C. Üyelerin Temel Yükümlülükleri  432
1. Sendika Düzenine Uyma Yükümlülüğü  432
2. Aidat Ödeme Yükümlülüğü  434
VII. SENDİKA ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ  435
A. Kendiliğinden Sona Erme  435
B. İstifa (Üyelikten Çekilme)  437
C. İhraç (Üyelikten Çıkarma)  438
1. Genel Olarak  438
2. İhracın Koşulları ve Usulü  440
a. İhraç Sebepleri ve Yasal Çıkarma Yetkisi  440
b. Genel Kurul Kararı  442
c. Genel Kurul Kararına İtiraz ve Üyeliğe Etkisi  444
Ç. Üyeliği Etkilemeyen Durumlar ve Askı Hali  445
VIII. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ  447
A. Genel Olarak  447
B. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin 87 numaralı ILO Sözleşmesi
Bakımından Değerlendirilmesi  449
C. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin İstisnaları  450
1. Farklı İşkollarında Kurulu Sendikalara Üyelik  450
2. Aynı İşkolunda Kurulu Sendikalara Birden Fazla Üyelik  451
3. Mevsimlik İş Sözleşmeleri ile Çalışanların Sendika Üyelikleri  452
4. Farklı İşkollarına Tabi Çalışmanın Sendika Üyeliklerine Etkisi  454
Ç. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesi ve Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi
İlişkisi  455
1. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi  455
a. Genel Olarak  455
b. İşkolu Barajı ve Çoğunluk Şartı (İşyeri/İşletme Barajı)  456
c. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisinin Tespiti  458
2. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi ve Çoklu Sendika Üyeliğinin
Yetkiye Etkisi  459
IX. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKA ÜYELİĞİ VE SENDİKA ÜYELİĞİNE
İLİŞKİN ESASLAR  461
A. Alman Dernekler Hukuku Kapsamında Üyelik ile İlgili Temel
Hususlar  461
1. Genel Olarak  461
2. Dernek Üyeliğinin Hukuki Boyutu  461
3. Üyelik Türleri  462
4. Üyelerin Temel Hakları  464
5. Üyelerin Temel Yükümlülükleri  467
6. Üyeliğin Kazanılması ve Sona Ermesi  469
a. Üyeliğin Kazanılması  469
b. Üyeliğin Sona Ermesi  471
1) Genel Olarak  471
2) Üyelikten Çıkarma (,,Ausschluss”)  471
B. Sendika Üyeliği Bakımından Hak Sahipleri  473
1. Genel Olarak  473
2. İşçi Sendikalarına Üyelik Hakkının Bazı İş İlişkileri
Bakımından Değerlendirilmesi  476
a. İşçi Benzeri Statüde Bulunan Kimseler  476
b. Yeni Bağımsız Çalışan Statüsü (,,Neue Selbstständige”)  476
c. Freelancerlar  477
ç. Üst Düzey Yöneticiler  477
C. Sendika Üyeliği  478
1. Genel Olarak  478
2. Çifte ya da Çoklu Üyelik  480
3. Toplu İş Sözleşmelerinden Bağımsız Üyelik (,,OT–
Mitgliedschaft”)  482
a. İşveren Kuruluşları Bakımından  482
b. İşçi Kuruluşları Bakımından  485
Ç. Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi  487
§ 9. DEMOKRATİK ESASLARA UYGUNLUK (SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ) İLKESİ  489
I. GENEL OLARAK  489
II. DEMOKRASİ KAVRAMI, ANAYASANIN DEMOKRATİK NİTELİĞİ VE
TEMEL DEMOKRASİ İLKELERİ  491
A. Tanım  491
B. Anayasanın Demokratik Niteliği  492
C. Temel Demokrasi İlkeleri  493
III. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ  495
A. Kavramsal Açıdan Sendika İçi Demokrasi, Önemi ve Amacı  495
B. Sendika İçi Demokrasi İlkesine İşlerlik Kazandıran Mekanizmalar  498
1. Seçim ve Katılımcılık  498
2. Çoğunluğun İktidarı ve Azınlığın Korunması  499
3. Şeffaflık ve Denetim  500
IV. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ İLKESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ  502
A. Genel Olarak  502
B. Sendikaların Kuruluşu Bağlamında Değerlendirme  503
C. Sendikaların Tüzükleri Bağlamında Değerlendirme  505
Ç. Sendika Üyeliği Bağlamında Değerlendirme  507
1. Sendika Üyeliği ve Sendika Üyeliğinden Çekilme  507
2. Sendika Üyeliğinden Çıkarılma  510
D. Sendikanın Faaliyetleri Bağlamında Değerlendirme  513
E. Genel Kurul ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme  514
1. Genel Olarak  514
2. Doğal Delegelik ve Delege Seçimi  516
3. Genel Kurul Toplantıları  519
4. Genel Kurul Tarafından Alınacak Kararlar  524
5. Seçimler  526
F. Yönetim Kurulu ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme  529
G. Sendika İçi Disiplinin Tesis Edilmesi Bağlamında Değerlendirme  534
Ğ. Sendikanın Denetimi ve Denetim Kurulu Bağlamında
Değerlendirme  536
H. Sendikanın Kapatılması Bağlamında Değerlendirme  541
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN DEMOKRATİK ESASLARA
UYGUNLUĞU  543
A. Genel Olarak  543
B. İlkesel Katılım/Yönetime Katılım Güvencesi (,,Prinzipielle
Teilhabegewährleistung”)  546
1. Demokratik Örgütlenme ve Etkin Yönetime Katılım Yoluyla
Temsil  546
2. Üst Kuruluşlar Nezdinde Yönetime Katılma  549
C. Demokratik Örgütlenme İlkesinin Dernekler Hukuku Bağlamında
Temel Gereksinimleri  551
1. Genel Olarak  551
2. Sendika Tüzüğünün Demokratik Esaslara Uygunluğu  552
3. Genel Kurul Toplantıları  553
4. Aktif Seçme Hakkının Tanınması  554
5. Azınlığın Korunması  554
6. Gizli Oy Prensibi, Çoğunlukla Karar Alma ve Eşit Oy Hakkının
Tanınması  555
7. Delegelerin ve Kurul Üyelerinin Seçilmesi ile Doğal Delegelik
Statüsü  557
8. Kadın Temsil Kotaları  558
9. Öneri Hakkının Tanınması  560
10. Üyelikten Ayrılma Hakkı  561
Ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bağlamında Demokratik Örgütlenme
İlkesinin Değerlendirilmesi  562
SONUÇ  565
KAYNAKÇA  577
 


Selma Betin ...
Nisan 2026
8750.00 TL
Sepete Ekle
Mehtap Yücel Bodur
Şubat 2026
920.00 TL
Sepete Ekle
Burak Erdem
Şubat 2026
850.00 TL
Sepete Ekle
Haluk Hadi Sümer ...
Şubat 2026
3100.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
TAKDİM (Prof. Dr. Süleyman Başterzi)  7
GELEITWORT (Prof. Dr. Olaf Deinert)  9
FOREWORD (Prof. Dr. Olaf Deinert)  11
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç)  13
ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç)  15
İÇİNDEKİLER  17
KISALTMALAR  31
GİRİŞ  39
BİRİNCİ BÖLÜM
KURAMSAL VE TARİHSEL BOYUTUYLA SENDİKALAR – SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ
§ 1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE  45
I. GENEL OLARAK  45
II. İLKELER VE KURALLAR  46
III. SENDİKALİZM  49
A. Sendikalizmin Doğuşu  51
B. Sendikalizmin Genel Esasları  54
§ 2. SENDİKA KAVRAMI VE SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ  58
I. SENDİKA KAVRAMI  58
II. SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ  62
A. Genel Olarak  62
B. İngiltere’de Sendikacılık  64
C. Almanya’da Sendikacılık  68
Ç. Fransa’da Sendikacılık  74
D. Türkiye’de Sendikacılık  78
1. Genel Olarak  78
2. Osmanlı Döneminde Sendikal Hareketler  78
3. Cumhuriyet Döneminde Sendikal Hareketler  83
§ 3. SENDİKANIN TANIMI İLE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ  94
I. SENDİKANIN TANIMI  94
A. Genel Olarak  94
B. İşçi Sendikaları  96
C. İşveren Sendikaları  98
Ç. Konfederasyonlar ve Kuruluş Kavramı  99
D. Alman Hukukunda Sendikal Örgütler  101
1. Genel Olarak  101
2. Sendikanın Unsurları  103
a. Kuruluşa Dair Temel Unsurlar  103
1) İşçi veya İşverenler Tarafından Oluşturulan Örgütsel
Yapı  103
2) Özel Hukuk Hükümleri Çerçevesinde Serbest Olarak
Örgütlenmiş Olması  104
b. Amaç Unsuru  104
c. Bağımsızlık Unsuru  105
1) Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı  106
2) Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık  107
ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bakımından Aranan İlave
Unsurlar  108
1) Demokratik Örgütlenme  109
2) Sosyal Baskı Gücü  111
3) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Güdülmesi ve
Sürece Katılım  112
4) Zanaat Odaları/Esnaf Derneklerinin Toplu İş
Sözleşmesi Ehliyeti  113
5) Üst Kuruluşların Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti  113
3. İşçi Sendikaları  114
4. İşveren Sendikaları  116
II. SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ  118
A. Genel Olarak  118
B. Sendika Özgürlüğünün Niteliği  119
1. Hak ve Özgürlük Kavramları  119
2. Sendika Özgürlüğünün Niteliği  121
a. İnsan Hakkı Niteliği ve Diğer Bazı İnsan Hakları ile İlişkisi  121
1) Sendika Özgürlüğü ve İfade Özgürlüğü İlişkisi  121
2) Sendika Özgürlüğü ve Örgütlenme Özgürlüğü İlişkisi  122
b. Sosyal ve Ekonomik Hak – Klasik Temel Hak
Değerlendirmesi  123
c. Çifte Temel Hak Niteliği  125
C. Sendika Özgürlüğünün Kapsamı  126
1. Bireysel Sendika Özgürlüğü  126
a. Olumlu Sendika Özgürlüğü  127
b. Olumsuz Sendika Özgürlüğü  129
2. Kolektif Sendika Özgürlüğü  130
Ç. Hakkın Sınırlandırılması ve Korunması  133
1. Hakkın Sınırlandırılması  133
2. Hakkın Korunması  135
D. Sendika Özgürlüğü Bağlamında Kamu Görevlilerinin Durumunun
Değerlendirilmesi  136
E. Alman Hukukunda Sendika Özgürlüğü  138
1. Örgütlenme (Dernek Kurma) Özgürlüğü  138
2. Sendika Özgürlüğü  141
a. Bireysel Sendika Özgürlüğü  143
1) Olumlu Sendika Özgürlüğü  143
2) Olumsuz Sendika Özgürlüğü  145
b. Kolektif Sendika Özgürlüğü  148
1) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
Sendikaların Kuruluşuna (Varoluşuna) ve
Faaliyetlerine Dair Güvenceler  150
2) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
Sendikaların Kullanabileceği Araçlara Dair
Güvenceler  154
3) Güvencelerin Sınırı  156
F. Bireysel ve Kolektif Sendika Özgürlüklerinin Çatışması  157
1. Türk Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması  157
2. Alman Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması  159
III. ULUSLARARASI BELGELERDE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ  163
A. Birleşmiş Milletler Belgeleri  163
1. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi  163
2. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası
Sözleşme  164
3. Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi  165
B. Avrupa Konseyi Belgeleri  166
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi  166
2. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı  167
C. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmeleri  167
1. Genel Olarak  167
2. 87 Numaralı Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının
Korunması Sözleşmesi  168
3. 11 Numaralı Örgütlenme Özgürlüğü (Tarım) Sözleşmesi  170
4. 98 Numaralı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi  172
5. 151 Numaralı Çalışma İlişkileri (Kamu Hizmeti) Sözleşmesi  173
6. Uluslararası Sözleşmelerin Ulusal Hukuka Etkisi  175
a. Genel Olarak  175
b. Kuramsal Yaklaşımlar  176
c. Uluslararası Sözleşmelerinin Türk Hukukundaki Yeri  177
ç. Doğrudan Uygulanabilirlik (Self–Executing) Sorunu  180
İKİNCİ BÖLÜM
SENDİKALARIN KURULUŞUNA DAİR İLKELER
§ 4. SERBEST KURULUŞ İLKESİ ve SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ  183
I. SERBEST KURULUŞ İLKESİ  183
A. Kuruluş Sistemleri  183
1. İzin (Ruhsat/İmtiyaz) Sistemi  184
2. Normatif Sistem  185
3. Serbest Kuruluş Sistemi  186
4. Karma Sistem  188
B. Sendikalarda Serbest Kuruluş İlkesi  188
1. Genel Olarak  188
2. Kurucu Olabilme Koşulları  191
a. İşçi Sendikası Kurucuları Bakımından  191
1) İşçi Statüsü  191
2) STİSK m. 6 Kapsamında Yer Alan Koşullar  194
a) Fiil Ehliyetine Sahip Olma  195
b) Fiilen Çalışma Koşulu  196
c) Belirli Suçlar Dolayısıyla Mahkûmiyetin
Bulunmaması  199
3) Mevcut Sendika Üyeliğinin Kuruculuğa Etkisi  200
b. İşveren Sendikaları Kurucuları Bakımından  204
c. Konfederasyonların Kuruluşu Bakımından  206
3. Kurucu Sayısı  206
4. Sendika ve Konfederasyonların Kuruluşunda Usul  207
a. Sendika Tüzüğünün Hazırlanması ve Teslimi  207
b. Tüzük ya da İlgili Belgelerde Hukuka Aykırılık Bulunması  212
c. Tüzük Hükümlerinin Yargısal Denetimi  214
5. Kuruluşlarda Birleşme ve Katılma  215
6. Sendika Şubeleri ile Temsilcilikler  216
7. Alman Hukukunda Sendikaların Serbest Kuruluşu  219
a. Sendikaların Hukuki Statüleri  219
b. Sendika/Dernek Kurma Hakkı ve Hak Sahipleri  220
c. Sendikaların Kuruluşu ve Tüzüklerinin İçeriği  221
1) Alman Medeni Kanunu (BGB) ve Temel Ayrımlar  221
2) Alman Medeni Kanunu Çerçevesinde Tescilli
Derneklerin Kuruluşuna Dair Temel Hukuki
Düzenlemeler  222
a) Üye Sayısı  222
b) Dernek Tüzüğünün Temel İçeriği  223
c) Derneğin Tescili  227
ç) Tescilin Etkisi ve Şartlardaki Eksikliklerin Yasal
Sonuçları  228
3) Sendikaların Kuruluşu ve Tüzükleri  231
ç. Tüzük Değişiklikleri  235
d. Sendikaların Birleşmesi veya Bölünmesi  235
e. Sendikaların Sona Ermesi  236
II. SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ  237
A. Tüzel Kişilik Kavramı  237
1. Hukuki Düzlemde Kişilik Kavramı  237
2. Tüzel Kişilik Türleri  240
B. Sendikal Örgütlerde Tüzel Kişilik  241
C. Tüzel Kişiliğin Kazanılması  243
Ç. Tüzel Kişilik Kazanamayan Oluşumlar  244
D. Alman Hukukunda Sendikaların Tüzel Kişilikleri  246
1. Sendikaların (Derneklerin) Tüzel Kişilikleri  246
a. Alman Medeni Kanunu Bağlamında Temel Ayrımlar  246
1) Genel Olarak  246
2) Ekonomik Amaç Güden ve İdeal Amaç Güden
Dernek Ayrımı  246
3) Tüzel Kişiliği Olmayan Dernekler  247
a) Genel Olarak  247
b) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Tanınan Bazı
Temel Haklar ve Yükümlülükleri  249
c) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Temel
Örgütsel Yapısı  252
i. Genel Kurul  252
ii. Yönetim Kurulu  253
iii. Diğer Organlar  254
ç) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Üyelik ile
Üyelerin Hak ve Yükümlülükleri  255
i. Üyelik ve Üyeliğin Sona Ermesi  255
ii. Üyelerin Temel Hak ve Yükümlülükleri ile
Dernek Borçlarından Sorumluluk  256
d) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Sona
Ermesi ve Tasfiyesi  257
4) Kamu Hukuku – Özel Hukuk Ayrımı  258
b. Tüzel Kişiliğe Sahiplik Ayrımında Sendikaların Durumu  259
2. Sendikaların Temsili ve Hukuki Sorumlulukları  262
§ 5. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİ  264
I. GENEL OLARAK  264
II. YASAL DÜZENLEMELER VE DEĞERLENDİRME  267
A. Yasal Düzenlemeler  267
B. Yasal Düzenlemelerin Değerlendirilmesi  269
1. Yasal Düzenlemelerin Genel Değerlendirmesi  269
a. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme  269
b. Meslek Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme  271
c. İşyeri Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme  276
2. ILO Normları Bağlamında Değerlendirme  280
3. Güçlü Sendikacılık Perspektifi Bağlamında Değerlendirme  281
4. Sendika İçi Demokrasi Bağlamında Değerlendirme  285
III. İŞKOLUNUN ÖNEMİ VE İŞKOLLARININ BELİRLENMESİ  287
A. İşkolunun Önemi  287
B. İşkollarının Belirlenmesi  289
C. Genel İşler İşkolu ve Genel Sendikalar  293
1. Genel İş Kavramı  293
2. Genel Sendikalar  294
3. Konunun Değerlendirilmesi  294
Ç. NACE Kodlama Sistemi ve İşkolu Tespitinde Yarattığı Sorunlar  296
IV. İŞKOLU TESPİTİ BAĞLAMINDA İŞYERİ KAVRAMI, SINIRLARIN TESPİTİ
VE ASIL İŞ – YARDIMCI İŞ AYRIMI  298
A. Genel Olarak  298
B. Bağımsız İşyeri – İşyerine Bağlı Yer Ayrımı ve İşletme Kavramı  299
C. Asıl İş – Yardımcı İş Ayrımı  303
Ç. Ağırlıklı İşin Belirlenmesi  305
D. Alt İşveren İlişkileri  306
V. İŞKOLU TESPİTİNDE USUL  307
A. Bakanlık Tarafından İşkolu Tespitinin Yapılması  307
B. Bakanlığın İşkolu Tespiti Yapmaktan Kaçınması  309
C. İşkolu Tespitine İtiraz  311
Ç. İşkolu Tespit Talebi ve Bunun Yetki Sürecine Etkisi  314
VI. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİNİN İSTİSNASI  317
VII. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÖRGÜTLENMESİNDE
BENİMSENEN ESASLAR  320
A. Örgütlenme Düzeyi ve Başlıca İşkolları  320
1. Genel Olarak  320
2. Alman Hukukunda İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi
(,,Industrieverbandsprinzip”)  321
3. Çok Sektörlü/İşkollu İşçi Sendikaları
(,,Multibranchengewerkschaften”)  325
4. Alman Hukukunda İşçi Sendikalarının Örgütlendiği Başlıca
İşkolları  328
a. İşkollarının Belirlenmesi  328
b. Alman Hukukunda Sendikal Örgütlenmeye Esas Başlıca
İşkolları  329
B. Güçlü Sendikacılık Perspektifi ve Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti
(,,Tariffähigkeit”)  332
1. Genel Olarak Alman Hukukunda Toplu İş Sözleşmeleri  332
a. Toplu İş Sözleşmesinin Tanımı ve İşlevleri  332
b. Toplu İş Sözleşmesi Türleri  334
c. Toplu İş Sözleşmelerinin Tarafı Olarak İşverenler ve
İşveren Kuruluşları  335
2. Güçlü Sendikacılık Perspektifi  336
3. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti (,,Tariffähigkeit”)  337
a. Genel Olarak  337
b. Yasal Düzenlemeler ve Yargı Kararları Işığında Toplu İş
Sözleşmesi Ehliyeti  339
1) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Bulunması  341
2) Alandaki Hukuki Düzenlemelere Bağlılık  341
3) Sosyal Baskı Gücü (Baskı Uygulayabilme Kabiliyeti)  342
4) Demokratik İlkelere Uygunluk  344
c. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyetinin Başlangıcı ve Sona Ermesi  344
§ 6. SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ  346
I. GENEL OLARAK  346
II. YASAL DÜZENLEMELER VE KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ  348
A. Genel Olarak  348
B. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi ve Güçlü Sendikacılık
Bağlamında Değerlendirme  349
C. Serbest Kuruluş ve Demokratik Esaslara Uygunluk (Sendika İçi
Demokrasi) İlkeleri Bağlamında Değerlendirme  351
III. 87 NUMARALI ILO SÖZLEŞMESİNDE SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ  352
IV. SENDİKA TEKLİĞİ İLKESİ  352
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÇOKLUĞU  355
A. Genel Olarak  355
B. Kavramsal Bir Tartışma Olarak Sendikal Çoğulculuk
(,,Gewerkschaftspluralismus”) – Sendikal Çoğulluk
(,,Gewerkschaftspluralität”) Ayrımı  360
C. Alman Hukukunda Sendikal Çoğulluk  361
1. Sendikal Çoğulluk ve Rekabet İlişkisi  361
2. Yasal Düzlemde Sendikal Çoğulluk  364
a. Özgür ve Toplumsal Bir Düzenin Tezahürü Olarak
Sendika Çoğulluğu  364
b. Devletin Düzenleme Yetkisi  365
3. Sendikal Çoğulluk Anlayışının Olumlu ve Olumsuz Yönleri  368
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SENDİKALARIN FAALİYETLERİNE VE İŞLEYİŞİNE DAİR İLKELER
§ 7. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL SAFLIK İLKESİ  371
I. GENEL OLARAK  371
II. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI  373
A. Devlete Karşı Bağımsızlık  373
B. Siyasi Partilere Karşı Bağımsızlık  375
1. Genel Olarak  375
2. Sendika – Siyaset İlişkisi  376
3. Siyasi Faaliyetlerin Sınırı  378
a. Sendikaların Siyasi Faaliyetlerinin Sınırı  378
b. Sendika Üyelerinin ve Yöneticilerinin Siyasi
Faaliyetlerinin Sınırı  380
c. Siyasi Amaçlı Grevler  381
4. ILO Sendika Özgürlüğü Komitesi İlke Kararları Bağlamında
Sendikaların Siyasi Faaliyetleri  382
C. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık
İlkesi  384
1. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı  384
2. Sendikal Saflık İlkesi  386
3. Konunun Değerlendirilmesi  387
III. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL
SAFLIK  389
A. Genel Olarak  389
B. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı  389
1. Bağımsızlığın Anlamı, Kökeni ve Hukuki Boyutu  389
2. Sendikaların Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık  391
3. Örgütsel Bağımsızlık  393
4. Ekonomik Bağımsızlık  395
5. İşyeri – İşletme Düzeyini Aşan Örgütlenme  399
6. İşveren Vekillerinin ve Üst Düzey Yöneticilerin İşçi
Sendikasına Üyelikleri  400
7. Sendika Çalışanlarının Sendikalaşması  403
C. Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık  404
1. Devlete Karşı Bağımsızlık  404
2. Siyasi Partilere, Dini Organizasyonlara, Diğer Kurum ve
Kuruluşlara Karşı Bağımsızlık  406
§ 8. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ  408
I. GENEL OLARAK  408
II. SENDİKA ÜYELİĞİNİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ  409
III. İŞÇİ SENDİKA ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI  410
A. Genel Olarak  410
B. Sendika Üyeliğinin Koşulları  412
1. Yaş Şartı  412
2. İşçi Niteliği  413
3. Sendika Tüzüğünde Belirlenen Niteliklere Sahip Olma  414
4. Sendikanın Kurulu Olduğu İşkolunda Çalışma  415
C. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler  416
1. Sendika Üyeliği Tespitinin Önemi  416
2. İşçinin Başvurusu  417
3. Sendikanın Kararı  418
4. Üyelik Talebinin Reddi Kararına Karşı İşçinin Dava Hakkı  421
IV. İŞVEREN SENDİKASI ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI  422
A. Sendika Üyeliğinin Koşulları  422
B. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler  424
V. ÜST KURULUŞ VE ULUSLARARASI KURULUŞ ÜYELİĞİ  424
A. Sendika Üyeliğinin Üst Kuruluşlarla İlişkisi  424
B. Üst Kuruluşlara Üyelik  425
C. Uluslararası Kuruluşlara Üyelik  427
VI. ÜYELERİN TEMEL HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ  428
A. Genel Olarak  428
B. Üyelerin Temel Hakları  429
1. Sendikal Faaliyetlere ve Yönetime Katılma Hakkı  429
2. Sendikanın Faaliyetlerinden ve Tesislerinden Yararlanma ile
Eşit İşlem Görme Hakkı  430
3. Üyelerin Korunmasına İlişkin Haklar  432
C. Üyelerin Temel Yükümlülükleri  432
1. Sendika Düzenine Uyma Yükümlülüğü  432
2. Aidat Ödeme Yükümlülüğü  434
VII. SENDİKA ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ  435
A. Kendiliğinden Sona Erme  435
B. İstifa (Üyelikten Çekilme)  437
C. İhraç (Üyelikten Çıkarma)  438
1. Genel Olarak  438
2. İhracın Koşulları ve Usulü  440
a. İhraç Sebepleri ve Yasal Çıkarma Yetkisi  440
b. Genel Kurul Kararı  442
c. Genel Kurul Kararına İtiraz ve Üyeliğe Etkisi  444
Ç. Üyeliği Etkilemeyen Durumlar ve Askı Hali  445
VIII. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ  447
A. Genel Olarak  447
B. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin 87 numaralı ILO Sözleşmesi
Bakımından Değerlendirilmesi  449
C. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin İstisnaları  450
1. Farklı İşkollarında Kurulu Sendikalara Üyelik  450
2. Aynı İşkolunda Kurulu Sendikalara Birden Fazla Üyelik  451
3. Mevsimlik İş Sözleşmeleri ile Çalışanların Sendika Üyelikleri  452
4. Farklı İşkollarına Tabi Çalışmanın Sendika Üyeliklerine Etkisi  454
Ç. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesi ve Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi
İlişkisi  455
1. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi  455
a. Genel Olarak  455
b. İşkolu Barajı ve Çoğunluk Şartı (İşyeri/İşletme Barajı)  456
c. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisinin Tespiti  458
2. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi ve Çoklu Sendika Üyeliğinin
Yetkiye Etkisi  459
IX. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKA ÜYELİĞİ VE SENDİKA ÜYELİĞİNE
İLİŞKİN ESASLAR  461
A. Alman Dernekler Hukuku Kapsamında Üyelik ile İlgili Temel
Hususlar  461
1. Genel Olarak  461
2. Dernek Üyeliğinin Hukuki Boyutu  461
3. Üyelik Türleri  462
4. Üyelerin Temel Hakları  464
5. Üyelerin Temel Yükümlülükleri  467
6. Üyeliğin Kazanılması ve Sona Ermesi  469
a. Üyeliğin Kazanılması  469
b. Üyeliğin Sona Ermesi  471
1) Genel Olarak  471
2) Üyelikten Çıkarma (,,Ausschluss”)  471
B. Sendika Üyeliği Bakımından Hak Sahipleri  473
1. Genel Olarak  473
2. İşçi Sendikalarına Üyelik Hakkının Bazı İş İlişkileri
Bakımından Değerlendirilmesi  476
a. İşçi Benzeri Statüde Bulunan Kimseler  476
b. Yeni Bağımsız Çalışan Statüsü (,,Neue Selbstständige”)  476
c. Freelancerlar  477
ç. Üst Düzey Yöneticiler  477
C. Sendika Üyeliği  478
1. Genel Olarak  478
2. Çifte ya da Çoklu Üyelik  480
3. Toplu İş Sözleşmelerinden Bağımsız Üyelik (,,OT–
Mitgliedschaft”)  482
a. İşveren Kuruluşları Bakımından  482
b. İşçi Kuruluşları Bakımından  485
Ç. Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi  487
§ 9. DEMOKRATİK ESASLARA UYGUNLUK (SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ) İLKESİ  489
I. GENEL OLARAK  489
II. DEMOKRASİ KAVRAMI, ANAYASANIN DEMOKRATİK NİTELİĞİ VE
TEMEL DEMOKRASİ İLKELERİ  491
A. Tanım  491
B. Anayasanın Demokratik Niteliği  492
C. Temel Demokrasi İlkeleri  493
III. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ  495
A. Kavramsal Açıdan Sendika İçi Demokrasi, Önemi ve Amacı  495
B. Sendika İçi Demokrasi İlkesine İşlerlik Kazandıran Mekanizmalar  498
1. Seçim ve Katılımcılık  498
2. Çoğunluğun İktidarı ve Azınlığın Korunması  499
3. Şeffaflık ve Denetim  500
IV. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ İLKESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ  502
A. Genel Olarak  502
B. Sendikaların Kuruluşu Bağlamında Değerlendirme  503
C. Sendikaların Tüzükleri Bağlamında Değerlendirme  505
Ç. Sendika Üyeliği Bağlamında Değerlendirme  507
1. Sendika Üyeliği ve Sendika Üyeliğinden Çekilme  507
2. Sendika Üyeliğinden Çıkarılma  510
D. Sendikanın Faaliyetleri Bağlamında Değerlendirme  513
E. Genel Kurul ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme  514
1. Genel Olarak  514
2. Doğal Delegelik ve Delege Seçimi  516
3. Genel Kurul Toplantıları  519
4. Genel Kurul Tarafından Alınacak Kararlar  524
5. Seçimler  526
F. Yönetim Kurulu ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme  529
G. Sendika İçi Disiplinin Tesis Edilmesi Bağlamında Değerlendirme  534
Ğ. Sendikanın Denetimi ve Denetim Kurulu Bağlamında
Değerlendirme  536
H. Sendikanın Kapatılması Bağlamında Değerlendirme  541
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN DEMOKRATİK ESASLARA
UYGUNLUĞU  543
A. Genel Olarak  543
B. İlkesel Katılım/Yönetime Katılım Güvencesi (,,Prinzipielle
Teilhabegewährleistung”)  546
1. Demokratik Örgütlenme ve Etkin Yönetime Katılım Yoluyla
Temsil  546
2. Üst Kuruluşlar Nezdinde Yönetime Katılma  549
C. Demokratik Örgütlenme İlkesinin Dernekler Hukuku Bağlamında
Temel Gereksinimleri  551
1. Genel Olarak  551
2. Sendika Tüzüğünün Demokratik Esaslara Uygunluğu  552
3. Genel Kurul Toplantıları  553
4. Aktif Seçme Hakkının Tanınması  554
5. Azınlığın Korunması  554
6. Gizli Oy Prensibi, Çoğunlukla Karar Alma ve Eşit Oy Hakkının
Tanınması  555
7. Delegelerin ve Kurul Üyelerinin Seçilmesi ile Doğal Delegelik
Statüsü  557
8. Kadın Temsil Kotaları  558
9. Öneri Hakkının Tanınması  560
10. Üyelikten Ayrılma Hakkı  561
Ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bağlamında Demokratik Örgütlenme
İlkesinin Değerlendirilmesi  562
SONUÇ  565
KAYNAKÇA  577
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | 2021 Kaynakça Dokümanı | Hakkımızda | Bülten | Kişisel Verilerin Korunması | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2026