|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 5
ÖZET 7
İÇİNDEKİLER 9
TABLOLAR LİSTESİ 19
KISALTMALAR 21
GİRİŞ 23
BİRİNCİ BÖLÜM
LATİN AMERİKA ÜLKELERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ VE ORTAK DAVA TÜRLERİ
I. LATİN AMERİKA ÜLKELERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ 27
A. Genel Olarak 27
B. Latin Amerika Ülkelerinde İdarenin Yargısal Denetimi Konusundaki
Eğilimler 29
1. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Olarak Güvence Altına
Alınması 30
2. İdari Uyuşmazlıklar Konusunda Özel Kanunların Kodifiye Edilmesi 31
3. İdari Uyuşmazlıklarla İlgili Özel Yargı Kollarının ve Mahkemelerin
Kurulması 31
II. LATİN AMERİKA ÜLKELERİNDE İDAREYE KARŞI YARGISAL BAŞVURU
YOLLARI 32
A. Genel Olarak İdari Dava Türleri 32
B. Latin Amerika Ülkelerinde İdareye Karşı Kullanılan Ortak Dava Türleri 37
1. Koruma (Amparo) Davası 37
a. Koruma Davasının Anlamı 37
b. Koruma Davasının Tarihçesi 40
c. Koruma Davasının Amacı ve Etkileri 41
d. Koruma Davasının Özellikleri 42
e. Ülkeler Özelinde Koruma Davası 44
(1) Koruma Davasının Anayasal Dayanağı 44
(2) Koruma Davasına İlişkin Hususlar 57
i. Davacı 57
ii. Davalı 61
iii. Dava Konusu 64
iv. Dava Açma Süresi 70
v. Görevli ve Yetkili Mahkeme 72
vi. Yürütmenin Durdurulması 75
vii. Koruma Davasının Olağan Dışılığı (Koruma Davasının
İkincil Bir Yargısal Başvuru Yolu Olması) 77
viii. Karar 82
2. Habeas Data Davası 88
a. Habeas Data Davasının Anlamı 88
b. Habeas Data Davasının Tarihçesi 92
c. Habeas Data Davasının Amaçları 93
d. Habeas Data Davasının Özellikleri 94
e. Ülkeler Özelinde Habeas Data Davası 95
(1) Habeas Data Davasının Anayasal Dayanağı 95
(2) Habeas Data Davasına İlişkin Hususlar 100
i. Davacı 100
ii. Davalı 101
iii. Dava Konusu 102
iv. Dava Açma Süresi 105
v. Görevli ve Yetkili Mahkeme 107
vi. Karar 108
III. TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRMA 111
İKİNCİ BÖLÜM
YARGI AYRILIĞI SİSTEMİNİ BENİMSEMİŞ LATİN AMERİKA ÜLKELERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ
I. DOMİNİK CUMHURİYETİ 116
A. Devlet Yapısı 117
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 117
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 120
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 125
1. İdari Davalarla İlgili Genel Açıklamalar ve İdari Dava Türleri 125
2. İdari Eylemler Nedeniyle Tam Yargı Davası 130
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 132
II. EKVADOR 133
A. Devlet Yapısı 133
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 134
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 136
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 139
1. İdari Davalarla İlgili Genel Açıklamalar 139
2. Tam Yargı Davası 141
3. İptal Davası 142
4. Kamu Yararına Aykırılık Davası 144
5. Alacaklının Temerrüdü Nedeniyle İfa Davası 145
6. Devletin Kusursuz Sorumluluğu Nedeniyle Tazminat Davası 146
7. İdari Sözleşmelerle İlgili Uyuşmazlık Davası 147
8. Rücu Davası 148
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 149
III. EL SALVADOR 150
A. Devlet Yapısı 151
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 151
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 153
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 155
1. İdari Uyuşmazlık Davası 155
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 163
IV. GUATEMALA 164
A. Devlet Yapısı 165
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 166
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 168
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 171
1. İdari Uyuşmazlık Davası 171
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 175
V. HONDURAS 176
A. Devlet Yapısı 176
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 177
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 178
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 180
1. İdari Uyuşmazlık Davası 180
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 186
VI. KOLOMBİYA 187
A. Devlet Yapısı 187
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 188
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 190
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 193
1. İptal Davası 193
2. İptal ve Tam Yargı Davası 196
3. Seçim İptali Davası 197
4. İdari Eylem Nedeniyle Tam Yargı Davası 199
5. Sözleşme Uyuşmazlığı Davası 202
6. Anayasaya Aykırılık Nedeniyle İptal Davası 204
7. Rücu Davası 206
8. Üyelik Kaybı Davası 207
9. Kolektif Hak ve Menfaatlerin Korunması Davası 209
10. Grup Tam Yargı Davası 211
11. Kanunlara ve İdari İşlemlere Uygunluk Davası 212
12. İstisnai Denetim 213
13. İvedi Hukuka Uygunluk İncelemesi 214
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 215
VII. KOSTA RİKA 217
A. Devlet Yapısı 217
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 219
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 220
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 222
1. İdari Uyuşmazlık Davası 222
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 231
VIII. MEKSİKA 232
A. Devlet Yapısı 233
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 236
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 239
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 245
1. İptal Davası 245
2. Tam Yargı Davası 249
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 252
IX. NİKARAGUA 254
A. Devlet Yapısı 254
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 255
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 257
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 260
1. İdari Uyuşmazlık Davası 260
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 266
X. PANAMA 267
A. Devlet Yapısı 267
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 267
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 269
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 272
1. İptal Davası 272
2. Tam Yargı Davası 274
3. Doğrudan Tazminat Davası 275
4. İnsan Haklarını Koruma Davası 276
5. Yorum Davası 277
6. Geçerlilik Davası 277
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 277
XI. PARAGUAY 278
A. Devlet Yapısı 279
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 279
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 280
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 282
1. İdari Uyuşmazlık Davası 282
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 285
XII. PERU 286
A. Devlet Yapısı 286
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 287
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 288
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 290
1. İdari Uyuşmazlık Davası 290
2. Uygunluk Davası 296
3. Halk Davası 298
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 301
XIII. URUGUAY 302
A. Devlet Yapısı 302
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 304
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 305
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 311
1. İptal Davası 311
2. Tam Yargı Davası 317
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 320
XIV. VENEZUELA 321
A. Devlet Yapısı 321
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 322
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 324
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 329
1. İptal Davası 332
2. İdari İhmal Davası 334
3. Sorumluluk Davası 335
4. İdari Eylem Davası 336
5. İdari Yetki Uyuşmazlığı Davası 336
6. Yorum Davası 337
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 338
XV. TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRMA 339
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YARGI BİRLİĞİ SİSTEMİNİ BENİMSEMİŞ LATİN AMERİKA ÜLKELERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ
I. ARJANTİN 346
A. Devlet Yapısı 347
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 348
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 349
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 352
1. Hukuk Davaları 352
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 358
II. BOLİVYA 361
A. Devlet Yapısı 361
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 362
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 363
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 366
1. İdari Uyuşmazlık Davası 366
2. Uygunluk Davası 370
3. Halk Davası 371
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 372
III. BREZİLYA 373
A. Devlet Yapısı 374
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 375
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 377
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 381
1. Hukuk Davaları 381
2. İdareye Karşı Anayasal Başvuru Yolları 385
a. Önleyici Emir Davası 386
b. Halk Davası 387
c. Kamu Sorumluluğu Davası 389
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 390
IV. ŞİLİ 392
A. Devlet Yapısı 392
B. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı 393
C. İdarenin Yargısal Denetimini Gerçekleştiren Yargı Teşkilatı 394
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Dava Türleri 401
1. Anayasaya Dayanan Dava Türleri 404
a. Kamu Hukuku İptal Davası 404
b. Vatandaşlıktan Çıkarılma veya Vatandaşlık Talebinin Reddi
İşleminin İptali Davası 406
c. Kamulaştırma İşleminden Kaynaklanan Davalar 407
2. Kanunlara Dayanan Dava Türleri 409
a. Belediye ve Bölge İdaresi İşlem ve İhmallerine Karşı Açılan
Davalar 409
b. Merkezi İdareye Karşı Açılan Mali Dava 411
c. Ekonomik Koruma Davası 412
E. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları 414
V. TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRMA 415
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
LATİN AMERİKA ÜLKELERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİNİN KARŞILAŞTIRILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER
I. LATİN AMERİKA ÜLKELERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİNİN
KARŞILAŞTIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ 419
A. Ortak Dava Türleri Açısından Karşılaştırma ve Değerlendirme 419
1. Koruma Davası 419
2. Habeas Data Davası 422
B. Ülkelerdeki Yargı Ayrılığı ve Yargı Birliği Sistemlerinin Tasnifi Açısından
Karşılaştırma ve Değerlendirme 424
C. İdarenin Yargısal Denetiminin Anayasal Dayanağı Açısından
Karşılaştırma ve Değerlendirme 426
D. İdarenin Yargısal Denetimini Sağlayan Yargı Teşkilatları Açısından
Karşılaştırma ve Değerlendirme 431
E. Dava Türleri Açısından Karşılaştırma ve Değerlendirme 438
1. Genel İdari Dava Türleri 438
a. İptal Davası ve Türevleri 438
b. Tam Yargı Davası ve Türevleri 442
c. Hem İptal Hem Tam Yargı Davası Niteliğini Taşıyan Dava Türleri 446
2. Uygunluk Davası 450
3. Karma Dava Türleri 453
4. Hukuk Davaları 455
5. Rücu Davaları 457
6. Kamu Yararına Aykırılık Davası ve Çeşitli Latin Amerika Ülkelerinde
Bu Dava Türünün Görünümleri 458
7. Diğer Dava Türleri 460
F. İdarenin Yargısal Denetimiyle İlgili Mevzuat Açısından Karşılaştırma ve
Değerlendirme 466
G. İdari Başvuru Yollarının Tüketilmesi Açısından Karşılaştırma ve
Değerlendirme 473
1. İdari Başvuru Yollarının Tüketilmesinin Zorunlu Olduğu Sistemler 474
2. İdari Başvuru Yollarının Tüketilmesinin Dava Türüne Göre Değiştiği
Sistemler 474
3. İdari Başvuru Yollarının Tüketilmesinin İhtiyari Olduğu Sistemler 476
4. İdari Başvuru Yollarının Tüketilmesinin Özel Kanunlara Dayandığı
Sistemler 477
H. Dava Açma Süreleri Açısından Karşılaştırma ve Değerlendirme 479
1. Dava Açma Sürelerinin Tek Bir Kanunla Yeknesak Olarak
Düzenlendiği Sistemler 480
2. Dava Açma Sürelerinin Farklı Dava Türlerine veya Özel Kanunlara
Göre Belirlendiği Sistemler 482
I. Sübjektif Ehliyet Açısından Karşılaştırma ve Değerlendirme 492
1. Sübjektif Ehliyetin Tüm Dava Türlerinde Yeknesak Olduğu
Sistemler 493
2. Sübjektif Ehliyetin Dava Türüne ve Davadaki Taleplere Göre
Değiştiği Sistemler 495
3. Sübjektif Ehliyetin Bazı Davalar İçin Aranmadığı Sistemler 502
J. İdarenin Yargısal Denetiminin Kapsamı ve Sınırları Açısından
Karşılaştırma ve Değerlendirme 512
II. TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER 517
A. Tanık Delili 517
B. Yazılılık İlkesi Yanında Sözlülük İlkesinin Dikkate Alınması 518
C. Önleyici Emir Davası 520
D. Rücu Davalarının İdari Yargıda Görülmesi 521
E. İdari Yargıda Dava Açma Sürelerinin Yeknesaklaştırılması 522
F. İdari Yargıda Mahkeme Kararlarının Uygulanmamasına Karşı Bir
Önlem Olarak Uygulama Hakimleri 523
G. İdari Yargıda Mahkeme Kararlarının Uygulanmamasına Karşı Bir
Önlem Ve İhtiyadi Bir Tedbir Yolu Olarak Yargısal Emir 525
H. Uygunluk Davası 528
I. İdari Yargıda Mahkemelere Davacının Talebi Üzerine İdari Davaları
İvedi Yargılama Usulüne Görme Yetkisi Verilmesi 529
J. Tespit Davası 530
K. Kamu Yararına Aykırılık Davası 532
SONUÇ 535
KAYNAKÇA 543 |