|
İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER
TEŞEKKÜR 7
İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 13
GİRİŞ 15
BİRİNCİ BÖLÜM
İNSANCIL HUKUK: KAVRAMLARI VE TARİHSEL SÜRECİ
I. İnsancıl Hukukun Kavram Sorunu ve Tanımı 17
A. Kavram Sorunu 17
B. Tanım 18
C. İnsancıl Hukukun Kaynakları 19
1. Uluslararası Sözleşmeler 20
2. Uluslararası Örf Adet Hukuku 21
3. Genel Hukuk İlkeleri 22
4. Yardımcı Kaynaklar 23
II. İnsancıl Hukukun İnsan Hakları Hukuku ile İlişkisi 24
III. İnsancıl Hukukun Tarihi Gelişimi 26
A. Genel Olarak 26
B. Jus ad Bellum – Jus in Bello Ayrımı ve Haklı Savaş Kuramı 27
C. Jus in Bello 31
D. 1864–1945 Arası Dönem 36
1. Solferino Savaşı ve Henry Dunant– 1864 Cenevre Sözleşmesi 36
2. Lieber Kodu 39
3. 1868 St. Petersburg Bildirisi 40
4. 1899–1907 Lahey Sözleşmeleri 41
5. Briand–Kellogg Paktı 44
E. 1945 Sonrası Dönem 46
1. Birleşmiş Milletlerin Kurulması ve Birleşmiş Milletler Andlaşması 46
2. 1949 Cenevre Sözleşmeleri 49
3. 1977 Cenevre Ek Protokolleri 54
a. Uluslararası Silahlı Çatışmalarının Kurbanlarının
Korunmasına İlişkin I Nolu Ek Protokol 56
b. Uluslararası Olmayan Silahlı Çatışmaların Kurbanlarının
Korunmasına İlişkin II Nolu Ek Protokol 58
İKİNCİ BÖLÜM
İNSANCIL HUKUKUN TEMEL İLKELERİ
I. Askeri Gereklilik İlkesi 61
A. Kavramsal Olarak İnceleme 61
B. Tarih İçerisinde Askeri Gereklilik İlkesi 63
1. Lieber Kodu 65
2. Kriegraison Doktrini 66
3. 1899 ve 1907 Lahey Sözleşmeleri 67
4. 1949 Tarihli Cenevre Sözleşmeleri 69
5. 1954 Tarihli Silahlı Çatışmalarda Kültürel Varlıkların
Korunması Sözleşmesi 71
6. 1977 Tarihli Uluslararası Silahlı Çatışmalarının Kurbanlarının
Korunmasına İlişkin I Nolu Ek Protokol 74
II. Orantılılık İlkesi 75
A. Genel Olarak 75
B. Tanım ve Kavram Sorunu 76
C. İnsancıl Hukukta Düzenlenişi 77
1. Modern Dönem Öncesi 79
2. Modern Dönem 80
D. Orantılılık İlkesine Yönelik Eleştiriler 84
III. Ayırt Etme İlkesi 85
A. Genel Olarak 85
B. Ayırt Etme İlkesinin İnsancıl Hukukta Düzenlenişi 87
1. 1945 Öncesi Dönem 87
2. 1945 Sonrası Dönem 89
3. 1977 Ek Protokolleri 90
a. Sivil–Savaşan Ayrımı 91
b. Sivil Nesne–Askeri Hedef Ayrımı 94
c. Uluslararası Olmayan Silahlı Çatışmalarda Uygulanması 95
C. Ayırt Etme İlkesinin Değerlendirilmesi 96
IV. Gereksiz Acıya Sebebiyet Vermeme İlkesi 97
A. Genel Olarak 97
B. Gereksiz Acıya Sebebiyet Vermeme İlkesinin İnsancıl Hukukta
Düzenlenişi 98
C. Superfluous InjuryUnnecessary Suffering Project 103
D. Gereksiz Acıya Sebebiyet Vermeme İlkesinin Değerlendirilmesi 104
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İNSANCIL HUKUKUN İLGİLİ DÜZENLEMELERİ
KAPSAMINDA YASAKLANAN SİLAHLAR
I. İnsancıl Hukukta Silahların Yasaklanmasına Yönelik Düzenlemeler 107
A. Giriş 107
B. BM Öncesi Dönemde Yasaklama Girişimleri 108
1. St. Petersburg Bildirisi 108
2. 1899 Lahey Sözleşmeleri 109
3. 1907 Lahey Sözleşmeleri 110
4. Savaşta Denizaltıların ve Zehirli Gazların Kullanımına İlişkin
Sözleşme 111
5. 1925 Cenevre Protokolü 112
C. BM Sonrası Dönemde Silahlara Yönelik Yasaklama Girişimleri 112
1. Bakteriyolojik (Biyolojik) ve Zehirli Silahların Geliştirilmesinin,
Üretilmesinin ve Stoklanmasının Yasaklanması ve Bunların
İmhasına Dair Sözleşme 112
3. Çevresel Değişiklik Tekniklerinin Askeri veya Diğer Herhangi
Bir Düşmanca Kullanımının Yasaklanmasına İlişkin Sözleşme 114
4. 1949 Cenevre Sözleşmelerine Ek Uluslararası Silahlı Çatışmaların
Kurbanlarının Korunmasına İlişkin I Nolu Ek Protokol 116
5. Belirli Konvansiyonel Silahların Kullanımının Yasaklanması
veya Sınırlandırılması Sözleşmesi 117
6. Kimyasal Silahların Geliştirilmesinin, Üretiminin, Stoklanmasının
ve Kullanımının Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili
Sözleşme 118
7. Anti–Personel Mayınların Kullanımının, Depolanmasının,
Üretiminin ve Devredilmesinin Yasaklanması ve Bunların
İmhası ile İlgili Sözleşme 119
8. Misket Bombalarına İlişkin Sözleşme 121
9. Nükleer Silahların Yasaklanmasına Dair Andlaşma 122
II. İnsancıl Hukukta Yasaklanan Silahlar 122
A. Konvansiyonel Silahlar 122
1. Zehir 122
2. Belirli Mermiler 124
3. Bubi Tuzakları 125
4. Tespit Edilemeyen Parçalar 127
5. Kara Mayınları 127
6. Torpidolar 130
7. Kör Edici Lazer Silahları 130
8. Yangın Çıkarıcı Silahlar 132
9. Patlayıcı Savaş Kalıntıları 133
10. Anti–Personel Mayınlar 135
11. Misket Bombası 137
B. Kitle İmha Silahları 139
1. Kimyasal Silahlar 139
a. Genel Olarak 139
b. Kimyasal Silahların Tanımı ve Türleri 140
c. Kimyasal Silahlara İlişkin Düzenlemeler 142
2. Biyolojik Silahlar 148
a. Genel Olarak 148
b. Biyolojik Silahların İnsancıl Hukukta Düzenlenişi 150
3. Nükleer Silahlar 154
a. Genel Olarak 154
b. Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Andlaşması 156
c. Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması 159
d. Uluslararası Adalet Divanı’nın Nükleer Silahlara İlişkin
Görüşü 160
e. Nükleer Silahların Yasaklanmasına Dair Andlaşma 163
f. Nükleer Silahlara İlişkin Meşruluğuna İlişkin Tartışmalar 166
g. Nükleer Silahların İnsancıl Hukuk İlkeleri Açısından
Değerlendirilmesi 167
SONUÇ 171
KAYNAKÇA 177 |